​​Россия автобозори, статистика ва рус автосаноатининг кулгили экспорти

Боя турли хабарларни кўздан кечира туриб дарё.узда берилган шу хабарга кўзим тушди: "Ўзбекистон Россиядан автомобиллар экспорти ҳажми бўйича мамлакатлар учлигига кирди"

Хабарни сарлавҳасини ўқиб ҳайрон бўлдим. "Нима, биз Россиядан шунча кўп машина олибмизми, кучли учликка кирсак?" деб ўйладим. Агар шундай бўлса кўчаларимизда Россия машиналари унча кўзга ташланмайди. Қизиқиб хабарни ичига кирсам Россия 2018 йилнинг 11 ойи давомида бошқа мамлакатларга бор йўғи 26 мингта автомобиль экспорт қилган.
Улар орасида:

1. Чехия 6.300
2. Украина 3.800
3. Ўзбекистон 3.100
4. Латвия 2.900
5. Озарбойжон 2.400
6. Сербия 577
7. Эстония 515
8. Словакия 505
9. Ироқ 500
10. Венгрия 443 
жой олган

Хўш, Россиянинг ўзи бошқа мамлакатлардан нечта автомобиль импорт қилган?

Россия 2018 йилда бошқа давлатлардан 213.000 автомобиль импорт қилган

1. Япония 69.000
2. Германия 34.700
3. АҚШ 18.800
4. Буюк Британия 16.500
5. Тайланд 10.300
6. Словакия 7.300
7. Венгрия 6.500
8. Туркия 6.400
9. Хитой 5.000
10. Финландия 4.200

Умумий олганда Россияда 2018 йилда 1.625.351 дона янги машина сотилган. Шундан:

1. Лада 324.797
2. Киа 209.503
3. Ҳундай 163.441
4. Рено 128.441
5. Тойота 96.226
6. Фольксваген 94.877
7. Шкода 73.275
8. Ниссан 72.588
9. ГАЗ 52.223
10. Форд 47.488

Ушбу рўйхатда бизнинг Равон 5.184 машина билан 25-ўринда қайд қилинган. Аммо Россияга бошқа мамлакатлардан импорт қилинган машиналар рўйхатида негадир бу ҳақда маълумот йўқ.

2018 йилда Россиянинг бошқа давлатларга бор йўғи 26.000 машина экспорт қилиши бу ўта ёмон кўрсаткич. Чунки бугун Россия Лада ва ГАЗ сингари ўзининг миллий брендлари остида йилига 400.000 дан ортиқ машина ишлаб чиқараяпти. Энди шундан бор йўғи 26.000 та экспорт қилиниши бу ҳақиқатдан ёмон кўрсаткич. (Агар эсласанглар 2010-2014 йилларда биргина GM-Ўзбекистонниг ўзи ҳар йили Россияга 120-140 минг атрофида машина экспорт қилган. Шундан келиб чиқсак хомашё ва керакли мутахасисларга бой бўлган Россиянинг 2018 йилда бор йўғи 26.000 машина экспорт қилиши бу ўта ғариб ва аянчли кўринади. Мени фикримча агар Россияда ишга тўғри ёндашилса бу мамлакат арзон ишчи кучи ва арзон хом ашё ҳисобидан ҳеч бўлмаганда ривожланаётган мамлакатларга 500 минг, 1 миллион машина экспорт қилиш салоҳиятига эга. Ҳозирча эса улар бор йўғи 26.000 мингтта машина экспорт қилиб фақат кулгуга қолиб юрибдилар холос.

Айтишингиз мумкин, "Россия миллий брендлари четга экспорт қилмаса ҳам ўз давлатида машиналарни яхши сотаяпти. Мана, 2018 йилда 324.797 дона машина сотибди-ку" деб. Аммо бу кўрсаткич бўйича ҳам рус миллий брендларининг аҳволи унча яхши эмас.
Масалан, 2018 йилда Россия бўйлаб салонлардан сотилган янги машиналар миқдори 1.625.351 дона бўлса, миллий брендга тегишли машиналар шундан Лада 324.797 дона, ГАЗ 52.223 дона сотилган ва улар фоиз ҳисобида 25 фоизни ташкил этади.
Шундан келиб чиқиб айтадиган бўлсак рус миллий брендларини россияликлар орасида жуда машҳур деб ҳам бўлмайди.

Умуман олганда Россия автосаноати анча йиллардан бери тузукроқ ривожланмаяпти. Шу туфайли ҳам россияликлар кўпроқ ҳатто Россиянинг ўзида йиғилган машина бўлса-да чет эл маркаларини афзал кўришмоқда. Буни юқоридаги статистикалар ҳам кўрсатиб турибди.

Энди ўзимиздаги аҳволга келсак: 2018 йилнинг 29 декабрь куни “GM Uzbekistan”нинг Асакадаги заводи 220.000 автомобилни ишлаб чиқарди
Бу машина – “Chevrolet Nexia” бўлди. Шу билан раҳбарият томонидан йил охиригача ишлаб чиқариш қувватини 220 минггача етказиш бўйича қўйилган мақсадига эришилди.
Айтиш жоизки, компания тарихида илк бор 2018 йилнинг декабрь ойида рекорд қайд этилди – 34117 дона машина ишлаб чиқарилди.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Нархларни сунъий тушириш қанчалик тўғри?

Ёшлигимда кўп нарсани тушунмаганим рост. Аммо, ҳозир ҳам кўп нарсани тушунмайман. Ана шу тушунмаган нарсаларимдан бири кимлардир томонидан бозорларда қандайдир маҳсулотларга мажбурий нарх қўйилишидир. Масалан: "Гўштни фалон нархдан тепасида сотмайсан",  деб буйруқ берилгандай. Очиғи бундай ишлар аҳолининг фаровон ҳаёт кечириши учун қандай фойдали эффект беришини билмайман. Билганим шу-ки қандайдир бир маҳсулот камлиги ёки тақчиллашгани учун унинг нархи ошади ва ўша маҳсулотни кўпайтириш ўрнига унинг нархини чеклаб ўтириш ҳеч кимга ҳеч қандай фойда бермайди.

"Гўштни арзонлаштир" деб буйруқ берилганда кўпинча сотувчилар гўштни ўта сифатсизини растага қўйиб, буёқда "подприлавка"дан сифатлироғини қимматроқ сотаверишади
Агар тепадан берилган буйруқ қаттийроқ бўлса бозорларда сифатли маҳсулот батамом узилади. Бундай ҳолатни бундан 2-3 йил олдин "нархни арзонлаштир" деб картошкани нархини сунъий туширмоқчи бўлишганида шахсан ўзим бир неча марта гувоҳи бўлганман. "Яхшироғи йўқми" деб берган саволимга сотувчилар "Яхшироғини олиб келмаяпмиз. Яхшиси қиммат. Паттачилар қимматини соттиргани қўймаяпти" деб жавоб беришган.

Бу масаланинг мени хайрон қолдирадиган бир жиҳати эди.
Яна бир хайрон қолдирадиган жиҳати эса бу қандайдир маҳсулотларнинг нархини сунъий равишда арзонлаштириб бу орқали ўзи шундоқ ҳам шаҳар аҳолисига қараганда аҳволи ночор қолаётган қишлоқ аҳолиси бўлмиш деҳқонларни, чорвадорларни аҳволини янада ёмонлашувига йўл очишдир.

Хозирги кунда тв ва ОАВ минг "қишлоқ аҳолисининг ҳаёти фаровон бўлиб бормоқда" деб баланпарвоз гаплар билан қишлоқда яшаётганларнинг турмушини мақтамасин барибир қишлоқдаги шароитлар шаҳардаги шароитдан анча орқада қолиб кетаяпти. Ман шаҳар ва қишлоқлардаги инфратузилмани эмас, балки улар ўртасидаги яшаш шароитларни назарда тутаяпман. Текис ва равон йўллар, кўп қаватли иморатлар, театр ва ҳоказолар майли шаҳарга ярашади. Аммо чироқ, газ, тоза ичимлик суви кабилар шаҳарда исроф қилиш даражасида бўлса, аксар қишлоқ жойларида ноёб нарсаларга айланиб бўлган. Мен ана шуларни назарда тутдим.
Шу туфайли ҳам ҳозирги кунда қишлоқ жойларидаги ўзига тўқ кишилар ҳам ўз хонадонида шаҳар жойларидаги оддий хонадонларда бор бўлган шароитни қилиб ололмайди. Чироқ топса газ йўқ, газ топса тоза ичимлик суви муаммо....

Гўштни ёки бошқа маҳсулотни нархини сунъий туширишга уринаётганлар қишлоқ аҳолисининг шароитини янада баттарроқ бўлишига сабаб бўлаяптилар.
Агар қандайдир махсулотни нархини арзонлаштириш керак бўлса охирги чора сифатида қассобга бориб "махсулотингни нархини тушир" деб буйруқ бергунча гўштнинг нега қимматлаб кетаётганини сабабларини топиб, уларни бартараф этишда чорвадорлар амалий ёрдам бериб, мана шу йўл билан маҳсулотнинг таннархини арзонлашувига эришилса мақсадга мувофиқ бўлмайдими?

2-3 йилдан бери гўштни нархи 35-45 минг атрофида тебраниб турибди. Аммо, гўштни нархи бундан тепага ошмагани билан ем-хашак ва омухта емларнинг нархи 2-3 баробар(!) ошиб кетди. Ана шундай ҳолатда гўштни нархи ошишидан хавотирга тушадиган "мардлардан" биронтаси чиқиб  омухта ем ва кунжараларнинг нархи нега тўхтовсиз ошиб кетаётгани билан қизиқмайди ва омухта ем ва кунжара нархининг ошиши гўшт нархининг ошишига сабаб бўлаётганини айтиб уларннинг нархини туширишга уринмайди.
Уларнинг топиб олгани қассобларга босим ўтказиш. Қани ўша омухта ем ва кунжара чиқарадиган заводларга бориб у ердаги аҳвол билан танишишса, коррупцияни тугатишса. Йўқ, буларни топиб олгани "гўштни нархини тушир"

Хўш, бундай ҳолатда мол боқаётган ўз маҳсулотини таннархидан ҳам арзонга сотиб уйи куйсинми? Ахир унинг ҳам орзу-истаклари, уйлантирадиган ўғли, узатадиган қизи бор. У ҳам яхши шароитда яшашни хоҳлайди. Шундай экан унга қарата "маҳсулотингни арзонлаштир" дейиш бу қанчалик тўғри?
Гўштни "нархини тушир" дейишдан олдин уни етиштурувчиларни шароитини қандайлигини ва улар ҳам бошқалардай одамга ўхшаб яшашга хақлари борлигини  бир ўйлаб кўрайлик. 

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Қорақалпоғистон Республикасининг Қанликўл туманида қишлоқ оилавий поликлиникалари ва қишлоқ врачлик пунктларининг олис ҳудудлардаги фуқароларнинг соғлигини назорат қилиб борадиган 20 нафар патронаж ҳамширасига велосипедлар совға қилинибди.
Бу яхши иш, аммо шу велосипедларнинг аёллар учун чиқарилганини беришса яхши бўлар эди. Бу велосипедларни бошқаришда аёллар қийналиб қолишлари мумкин.
Жиддий айтаяпман.

@bugunning_gapi

​​Суюлтирилган газ билан таъминланаётган ҳудудларда табиий газ қувурлари тикланадими ёки Ўзтрансгаз АЖ бошқарув раисининг аравани қуруқ олиб қочиши ҳақида

Халқаро пресс-клубда ўтказилган суҳбатда “Ўзтрансгаз” акциядорлик жамияти бошқаруви раиси Баҳодир Эшмуратов турли саволларга жавоб берибди.

Ўша саволлардан бирида яқинда Қозоғистон орқали водий вилоятларига газ олиш бошланганини раис "Биз газни қозоқлардан олмаяпмиз, у ўзимизни газимиз. Шунчаки уни Қозоғистон қувурлари орқали олаяпмиз" дебди. Бу гапи тўғри ва унга бу масалада эътирозим йўқ.

"Суюлтирилган газ билан таъминланаётган ҳудудларда табиий газ қувурлари тикланадими?" - деган яна бир саволга жаноб раис қўйидагича жавоб берибди:
"Биз нима учун истеъмолни суюлтирилган газга ўтказдик? Табиий газни етказиб беришдаги узоқликлар, йўқотишларни ҳисобга олиб шу йўлни тутдик. Баъзи ҳудудларга табиий газни етказиб бериш жуда қийин. Сарф-харажат ошиб кетаяпти"

Шу ерда Ўзтрансгаз АЖ бошқарув раисининг аравани қуруқ олиб қочаётгани билиниб қолади.
"Нега?" дейсизми?
Тушунтираман: Бугунги кунда қувурдан бораётган гази узилиб, газ баллонларда суюлтирилган газ етказиб берилаётган жойлар орасида Ўзтрансгаз АЖ бошқарув раиси айтгандай марказдан узоқ ва қувурлар орқали газ етказиб бериш қийин бўлган ҳудудлар ҳам бор.
Аммо, марказларда ва марказларга яқин ҳудудлар ҳам борки, уларга газ етказиб бериш асло муаммо ҳам, қийин ҳам эмас.

Ана ўшандай ҳудудлардан бири Ургут туманидир.
Бу туман ҳудудининг бошланиш жойи вилоят марказидан 15 км, туман маркази Ургут шаҳри 40 км, туманнинг олис ҳудуди 50-55 км узоқликда жойлашган. Туман ҳудуди вилоят марказидан унча узоқ бўлмаса-да мана неча йиллардан бери бу туманга тузук-қуруқ газ берилмайди. Ҳозир Ургут Эркин Иқтисодий Зонасидаги айрим корхоналарга газ берилаяпти деб эшитаман, аммо аҳоли учун умуман газ берилмаяпти. Ҳатто туман маркази Ургут шаҳрида ҳам газ йўқ. Торитилган газ қувурлари шамолда ҳуштак чалади. Газ берилмаётгани учун бугунги кунда аҳолиси ярим миллион бўлган ва камида 50 мингта турли техникалар рўйхатга олиниб ҳаракатланаётган туманда биронта метан қуйиш шаҳобчаси йўқ. Ҳа, янглиш эшитмаяпсиз: Ургут туманида биронта метан қуйиш шаҳобчаси йўқ.
Кўпинча бошқа жойдан меҳмонлар келса метан қуйиш шаҳобчаси қидириб қолишади. "Бизда метан қуйиш шаҳобчаси йўқ" десак ҳайрон бўлиб "Наҳотки ЭИЗ ва шунча корхонаси бор катта бир туманда битта ҳам метан қуйиш шаҳобчаси бўлмаса" деб жудаям ҳайратланишади. Уларга нима деб жавоб беришни билмаймиз. Ургутлик ҳайдовчилар машиналарига метан газ қуйиш учун қўшни туманларда қимматли вақтларини йўқотиб сарсон бўлиб юришибди.

Бизнининг қишлоқ 1996 йилда газлаштириш бўйича давлат дастурига мувофиқ газлаштирилган эди. Аммо биз газни бор-йўғи 4-5 йил ёқдик ва 2000-йиллар бошида газимизни узишди. Қишлоғимиз туман маркази Ургут шаҳридан 2-4 км, Вилоят марказидан 42-45 км узоқликда жойлашган. Хўш, жаноб раис лутфан айтсинлар-чи, биз ҳам "табий газни етказиб бериш қийин бўлган узоқ жойда жойлашганмизми?
Ургут шаҳри-чи, у ҳам марказдан узоқ жойда жойлашганми? Ўзи жаноб раиснинг ўлчови бўйича "газ етказиб бериш қийин жойлар марказлардан қанча масофада узоқда бўлиши керак?

Саволлар кўп. Аммо бу саволларга Узтрансгаз АЖ бошқарув раиси жавоб бера олмаса керак.
Мен бу ерда Ургутни мисол қилдим-у мамлакатимизда марказга яқин бошқа жойларда ҳам гази узилган жойлар кўп.

Шу учун жаноб раис гапни қуруқ олиб қочмай "газни кимга бериш-бермасликни мен ҳал қилмайман, мен фақат бажарувчиман" деб қўя қолса ҳам бўлаверарди. Ёки ноқулай аҳволга тушиб қолмаслик учун халқаро пресс-клубга бормай қўя қолгани тузук. Акс ҳолда аравани қуруқ олиб қочишга мажбур бўлаверади. Нима дедингиз?

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​#Тарих_китобларида_ёзилмаган_гаплар

Ҳамид Сулаймон ва Фозила Сулаймонова ҳақида

2-қисм

Ҳамид Сулаймон 1928-1932 йилларда Москва давлат Кинематография институтида ўқиди. 1932 йили Ўзбекистон маданий қурилиши илмий-тадқиқот институти адабиёт бўлимида аспирантурада таҳсил олди. 1933-37 йиллар Ўзбекистон МК қошидаги партия курсларида ўзбек тили ва адабиётидан дарс берди.
Санъатшунослик илмий-тадқиқот институтининг Театр ва кинодраматургия бўлими мудири лавозимида ишлади.

Ҳ. Сулаймон кинофабрикада маҳаллий кадрларга қилинаётган ноҳақликларга чидаб туролмасдан 1935 йилда ўз хоҳиши билан ишдан бўшади. Бу воқеа отаси қамалгандан кейин бир йил ўтиб юз берди. Шундан сўнг уни Тошкент давлат педагогика институтининг рус ва хориж адабиёти кафедрасига катта ўқитувчи лавозимига ишга олдилар. У бўлажак умр йўлдоши Фозила Сулаймоновани шу ерда учратади ва орадан бироз ўтиб икки ёш турмуш қурадилар.

Бу орада уруш бошланиб қолди. Ҳ. Сулаймонни "Халқ душманининг ўғли" сифатида урушга олмайдилар. У педагогика институтида дарс беришда давом этади.
Бу орада уруш тугаб халқ бироз тин олади. Аммо 1947-48 йилларда яна миллатнинг асл ўғлонлари бошида қамалиш хавфи туғила бошланади.
1948 йилда ВКП(б) Марказий Комитети "Звезда" ва "Ленинград" журналларининг "ғоявий хатолари" ҳақида қарор қабул қилган эди. Шундан сўнг шу қарордан келиб чиқиб бутун мамлакат бўйлаб зиёлилар, адиблар, олимларнинг "ғоявий хатолари"ни излаш бошланиб кетди ва бу янгидан янги қатағонларга йўл очди.
Ана шу қатағон пайтида, 1950 йилда Ҳ. Сулаймон ҳам бир гуруҳ адиблар ва олимлар бирга қамоққа олинади. Ҳ. Сулаймон кўп азоб ейишига қарамай 3 йил ўзига қўйилган айбларни тан олмайди. Охири уни Сибирга сургун қиладилар. 1954 йилда Ҳ. Сулаймондан хат келади. Унда ёзилишича домла Узоқ Шарқнинг энг чекка жойи - Чуна деган шаҳарчадаги қамоқхонада экан.

Фозила Сулаймонова ҳикоя қилади:
1953 йил. Сталин ўлди. Шундан кейин кўпчилик қатори бизда ҳам умид уйғонди ва мен Москвага жўнадим. Бориб Пушкин кўчасида жойлашган НКВДнинг бош идорасига кирдим. Мени аризамни қабул қилиб кутишимни айтишди. Москвада қоладиган жойим бўлмагани учун Ленинграддаги танишларимникига бориб жойлашиб 1 ой кутдим. У ердан кунора Москвага телефон қиламан. Ниҳоят бир кун чақиришди ва "Эрингиз айбсиз экан, сиз уйга қайтаверинг. Уни жўнатиб юборамиз" дейишди. Аммо, Ҳ. Сулаймон қамоқдан чиқиб келгунча қарийб 2 йил вақт ўтади. У 1955 йилда уйга қайтади.

1956 йил Ҳ. Сулаймонни А. Навоий номидаги тил ва адабиёт институтига ишга оладилар. 1956-61 йиллар Ҳ. Сулаймон учун жуда самарали йиллар бўлди. У Навоийнинг Хазойин ул-маоний" асарини тўплашга киришди; тўрт девондан иборат бебаҳо асар жамланди. 1957-58 йилларда Ҳ. Сулаймон Навоий асарларини қўлёзма нусхаларини йиғиш учун СССРнинг кўплаб шаҳарларини кезиб чиқди.
У шунингдек хориж давлатларида сақланаётган Навоий асарларининг нусхаларини Ўзбекистонга олиб келишни истарди.
1961 йилда у докторлик диссертациясини ёқлади. Шундан сўнг Навоийнинг дунё бўйлаб тарқалиб кетган асарлари нусхаларни йиғишни бошлаб юборди.

1968 йил. Париж. Профессор Ҳ. Сулаймон Париж миллий кутубхонаси директори жаноб Дэнери ҳузурига кириб Навоий асарларини қўлёзмаларини ўрганиш мақсадини билдиради. Аммо, директор рухсат бермайди.
Шунда у:
- Жаноб директор. Биз сизни адабиётингизни Ўзбекистонда тарғиб қиламиз. Сиз эса ота-боболаримиздан қолган қўлёзмаларни ўрганишга рухсат бермаяпсиз, - дейди.
Директор ҳайрон бўлиб қолади.
Ҳ. Сулаймон гапини давом эттириб:
- Мен Мерименинг ҳикоялари бўйича диссертация ёқлаганман. Рафиқам эса Стендаль ҳақида китоб ёзган, - дейди
Директор ёрдамчисини чақириб Ҳ. Сулаймоннинг айтганларини текшириб кўришни буюради. Бироздан сўнг ёрдамчиси Фозила Сулаймонованинг Стендаль ижодига бағишланган китобини кўтариб киради. Директор ҳайрон бўлиб қолади ва Ҳ. Сулаймонга кутубхонадан истаганича фойдаланиши мумкинлигини билдиради.

Шундан сўнг Ҳ. Сулаймон нафақат Париж миллий кутубхонасидаги, балки дунёнинг кўплаб шаҳарларидаги музей ва фондларда сақланаётган ноёб қўлёзмаларни Тошкентга олиб келди.

Илмира Раҳматуллаева

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Нима учун метан қуйиш шаҳобчаларида нархлар ошиб бормоқда ёки Ўзтрансгаз "лимит" деган балони қачон йўқотади?

Эсларингда бўлса бундан бироз олдин "Ўзтрансгаз томонидан Метан қуйиш шаҳобчалари учун белгиланган лимит кимга ва нега керак" деб пост ёзган эдим.
Ўша постимда метан қуйиш шаҳобчаларидаги узундан узун навбатлар аксарият ҳолларда ана шу лимит туфайли келиб чиқаётганини, жойларда метан қуйиш шаҳобчалари ўзларига берилаётган лимитни ойни охиригача етказиш учун шаҳобчадаги ҳамма газ қуйиш асбобларини бир вақтда ҳаммасини ишлатмай, навбати билан ишлатишга мажбур бўлаётганларини ёзган эдим.
Қўйидаги постда ана шу ишлар газ қуйиш шаҳобчаси раҳбари томониданидан батафсил шарҳланибди.

Мени ҳайрон қолганим нефтимиз ўзимизга етмай, газимиз эса бемалол бўлганда нега метан қуйиш шаҳобчаларига газ беришда лимит ўрнатилиши керак?
Наҳотки шу лимитни ўрнатган жаноблар ана шу АҲМОҚОНА ишлари ортидан мамлакатимиздаги машинасини метан газда юриш учун қайта жиҳозлаган аксар ҳайдовчилар метан қуйиш шаҳобчаларида қимматли вақтларини ва асабларини йўқотиб сарсон бўлаётганларини тушуниб етмаётган бўлсалар.
Аксарият жойларда "газ етказиш қийин ва самарасиз деб бир пайтлар аҳоли ёқиб турган хонадонларга тортилган газларни кесиб ташлаган Ўзтрансгазни наҳот "кўзи тўймаган" бўлса?! Хўш, булар яна қачонгача халқни сарсон қилади? Қачонгача?

(ЎзА да метан қуйиш шаҳобчаларини қийнаётган муаммолар, уларга газни лимит асосида берилиши ортидан чиқиб келаётган муаммолар, шунингдек янги солиқ концепцияси ортидан чиқиб келган муаммолар ҳақида метан қуйиш шаҳобчаси раҳбари батафсил гапирибди. Қизиқарли бўлгани учун шуни сизларга ҳам илиндим.

https://telegra.ph/Nima-uchun-narh-navo-oshib-bormo%D2%9Bda-yoki-metan-%D2%9Bujish-sha%D2%B3obchalarini-%D2%9Bijnayotgan-muammolar-%D2%B3a%D2%9Bida-ani%D2%9B-gaplar-01-10

ҚҚС ортидан ошаётган нархлар: Халққа изоҳни ким бериши керак?

Қўшимча Қиймат Солиғи(ҚҚС) ҳозирча халқни бошига бало бўлаяпти. Уни баҳона қилиб ҳамма нархларни ошираяпти. Одамлар саросимага тушаяпти. Айниқса жамиятимиздаги кам таъминланган қатлам ва уларга яқин юрадиган ўртаҳоллар.
Ана шундай ҳолатда ҳукумат ва ДСҚ ўз вазифасини бажариши ва турли йўллар билан ҚҚС ҳақида, у туфайли қандай маҳсулотлар нархи ошиши мумкин ёки қайси маҳсулотлар нархи ўзгармай қолиши ҳақида халққа кенг қамровда тушунтиришлар бериб борилиши керак. Бу йўлда энг яхши восита телевидения.
Таклифимга ҳайрон бўлманг, ахир 34 миллионлик катта бир давлатда солиқ ўзгарди. Буни фойда ва зарарларини халққа улар тушунтирмаса бошқа ким тушунтиради. Ё халқ ошаётган нархлар туфайли жабр чекиб сарсон бўлиб юраверсинми?

https://telegra.ph/%D2%9A%D2%9AS-%D2%B3a%D2%9Bi%D2%9Batdan-narhlarga-tasir-%D2%9Biladimi-Turfa-odamlardan-turfa-%D2%B3isob-kitoblar-yoki-nega-odamlarga-bu-%D2%B3a%D2%9Bda-kengro%D2%9B-tushuncha-ber-01-10

​​Президент Самарқандга келди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 11 январь куни Самарқанд вилоятига ташриф буюрди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар бераяпти
Давлатимиз раҳбари вилоятда қурилаётган уй-жойлар, илмий ва маданий объектлар, иқтисодий лойиҳалар билан танишади. Тушдан кейин Самарқанд шаҳрида фаоллар иштирокида йиғилиш ўтказилади.
 
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

2016 йилда Европа мамлакатларига келган туристлар сони картада берилган.

Адашиб юрманг деб картадаги мамлакатлар номини рақами билан бераяпман.

24.6 млн - Россия
2.8 млн - Финландия
6.8 млн - Швеция
6.0 млн - Норвегия
3.1 млн - Эстония
1.8 млн - Латвия
2.3 млн - Литва
9.4 млн - Белоруссия
13.3 млн - Украина
17.5 млн - Польша
35.6 млн - Германия
9.3 млн - Чехия
15.8 млн - Голландия
7.5 млн - Бельгия
35.8 млн - Буюк Британия
10.1 млн - Ирландия
1.8 млн - Исландия
82.6 млн - Франция
75.3 млн - Испания
11.2 млн - Португалия
52.4 млн - Италия
9.2 млн - Швецария
28.1 млн - Австрия
2.0 млн - Словакия
5.3 млн - Венгрия
10.2 млн - Руминия
8.3 млн - Болгария
30.3 млн - Туркия
24.8 млн - Греция
0.1 млн - Молдавия
3.0 млн - Словения
13.8 млн - Хорватия
0.8 млн - Босния
1.7 млн - Черногория
4.1 млн - Албания
0.5 млн - Македония
1.3 млн - Сербия
3.2 млн - Кипр
2.8 млн - Андорра
1.1 млн - Люксембург
2.0 млн - Мальта

Маълумот учун:
Ўзбекистонга 2018 йилда 3 миллион сайёҳ келди.

@bugunning_gapi

​​#Тарих_китобларида_ёзилмаган_гаплар

Ҳамид Сулаймон ва унинг рафиқаси Фозила Сулаймонова ҳақида

3-қисм

Ота-боболари асли марғилонлик бўлган Фозила Қўқонда туғилган. Руслар истиқомат қиладиган маҳаллада яшагани учун у ҳам рус, ҳам ўзбек тилида бирдек бийрон сўзлар, доно ва фаросатли қизалоқ эди. 1930-йиллар бошида уларнинг оиласи Марғилонга қайтади. Ота тўнғич фарзанди Фозилани ўқитувчилар техникумига олиб боради. Истеъдодли қиз бир йилда икки синфни тамомлайди. Техникумнинг айрим раҳбарлари "халқ душмани" сифатида қатағон қилингач, туман маъориф бўлими 16 ёшли Фозилани техникум директори этиб тайинлайди. У ёш бўлса-да зиммасидаги вазифани аъло даражада уддалайди. Аммо шундай бўлсада ўз билимини янада ошириши лозимлигини ўйлаб у Ўрта Осиё давлат Университетида ўқиш учун йўлга отланади.

Сиртқи бўлимда ўқиганим учун ҳар йили икки марта Тошкентга келар эдим. Учинчи курсдалигимизда ўқишдан қайтаётсам орқамдан биров чақирди. Қарасам, баланд бўйли, келишган бир йигит мени чақираяпти. Етиб келгач ўзини Ҳамид Сулаймон деб таништирди. У шу университетда домла эканлар. Йўл бўйи гаплашиб кетдик. У киши мени ўқишга келган йилимданоқ зимдан кузатиб юрар эканлар.
Орадан бироз ўтиб совчи юбордилар. 1938 йилда тўйимиз бўлиб ўтди. 1939 йилда тўнғич фарзандимиз Рустамжон дунёга келди. Қамал пайтида Тошкентга келиб қолган бир гуруҳ ленинградлик ўқитувчилар биз эр-хотинни Ленинградга аспирантурада ўқишга таклиф этишди ва биз жўнаб кетдик.
Домла Ленинградда "Проспер Мериме новеллалари" мавзуида докторлик диссертацияларини ёза бошладилар. Ленинград иккаламиз учун ҳам зўр мактаб бўлди.
Диссертацияни ёқлаб Тошкентга қайтаяпмиз. Биз ўтирган купеда ҳарбий кийимли бир одам ҳам келар эди. У жуда савлатли, билимдон киши экан, турли мавзуларда суҳбатлашиб келдик.
Суҳбат орасида у "Сизлар жуда билимли ва замонавий экансизлар. Ўзбекистонга ҳозир сизларга ўхшаган билимли инсонлар керак. Мен Тошкентга борсам сиз ҳақингизда республика раҳбариятига, шахсан У. Юсуповга албатта айтаман" деди. Домла иккимиз дарров "Раҳмат. Аммо бизга амал керакмас. Биз илм кишиларимиз, келгусида ҳам илм билан шуғулланишни хоҳлаймиз" дедик. Хайрлашув олдидан у "Мабодо керак бўлиб қолсам, фамилиям Баскаков",  - дея қўлимизга исм-шарифи ёзилган қоғозча тутқазди.
Тошкентга етиб келганимизда ғалати иш бўлди. Поезд тўхтаганига анча бўлган бўлса ҳам ундан ҳеч кимга тушишга рухсат бермай, йўловчиларни бироз ушлаб туришди. Бир маҳал оркестр овози эшитилди. Деразадан қараймиз. Перрон одамга тўлди. Ҳамманинг қўлида гул. Қарасак, поезддан мулозамат билан фақат ўша биз билан суҳбатлашиб келган кишини туширишаяпти. Кейин билсак йўл бўйи суҳбатлашиб келган одамимиз НКВДнинг Ўзбекистон бўйича бошлиғи бўлиб, меҳнат таътилида уйга бориб келаётган экан.
Орадан бироз ўтиб,  1950 йилда домлани қамоққа олишганда мен Баскаковнинг олдига ёрдам сўраб бордим. У "Афсус, гарчи НКВДнинг Ўзбекистондаги бошлиғи бўлсам ҳам бу масалада сизларга ёрдам бера олмайман. Эрингизни иши Москванинг қаттий назорати остида. Унга ёрдам беришга уринган заҳотим мени ҳам эрингизни ёнига тиқишади. Жуда афсусдаман" деб минг бор узр сўраб кабинетидан кузатиб қўйди.
1955 йилда, Сталин вафотидан икки йил ўтиб домла қутилиб келдилар. Ўша пайтда бироз вақт у кишини ҳеч қайерга ишга олишмади. 1956 йилда оиламиз учун қувончли йил бўлди. Домла батамом оқланиб А. Навоий номидаги Тил ва адабиёт институтига ишга қабул қилиндилар. Шунингдек Зуҳра қизимиз туғилиб оиламиз учун қўшалоқ қувонч бўлди.

Ҳ. Сулаймон 1979 йилда, 69 ёшида вафот этди. Шу йили Ш. Рашидов бошлиқ ҳукумат махсус қарор билан "филология фанини ривожлантиргани, ноёб қўлёзмаларни нусхасини тўплаганини бошқа хизматларини" инобатга олиб Ўзбекистон ФА Қўлёзмалар институтига олимнинг номини берди ва ўша йили Абу Райҳон Буруний номидаги Давлат мукоқотига лойиқ кўрилди.
Мустақилликдан кейин, 2001 йилда Ҳ. Сулаймон Буюк хизматлари учун ордени билан тақдирланди.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Самарқанд вилоятининг ҳокими тасдиқланди

Президент Шавкат Мирзиёевнинг тавсияси Халқ депутатлари Самарқанд вилояти кенгаши томонидан қўллаб-қувватланди. Эркинжон Турдимов Самарқанд вилоятининг ҳокими этиб тасдиқланди.
Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар бераяпти

Давлатимиз раҳбари вилоят раҳбарлари ва фаоллари олдидаги долзарб вазифаларни белгилаб берди.

- Вилоят иқтисодиётини ривожлантириш, инвестиция жараёнини фаоллаштириб, янги корхоналар қуриш ва иш ўринларини кўпайтириш энг муҳим ва устувор йўналиш ҳисобланади. Ўтган йили вилоятда 448 та объект ишга туширилиб, 8 минг 700 дан ортиқ иш ўрни яратилган. Лекин Самарқанддек катта салоҳиятга эга ҳудуд учун бу етарли эмас, - деди Шавкат Мирзиёев.

Шу мақсадда 2019-2020 йилларда амалга ошириладиган 968 та инвестиция лойиҳаси шакллантирилгани, хорижий давлатлар билан ҳамкорликда йирик саноат корхоналари ташкил этилиши маълум қилинди.

Самарқанднинг туризм салоҳиятидан фойдаланиш, қишлоқ хўжалигини диверсификация қилиш, тадбиркорликни ривожлантириш бўйича топшириқлар берилди.

Эслатиб ўтамиз Эркинжон Оқбўтаевич Турдимов 2018 йил, 13 июль куни Самарқанд вилояти ҳокими вазифасини бажарувчи этиб коррупцион можаро ортидан ишдан олинган Туробжон Жўраевнинг ўрнига тайинланган эди

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Сейсмик фаол Япония ёки Тошкентда узоқ йиллар баланд бино қурилмагани ҳақида

Кеча, 2019 йил, 11 январь куни Самарқанд шаҳрига ташриф буюрган Президент Мотрид қўрғонида қурилган кўп қаватли уйларни бориб кўриш асносида шундай деди:
Самарқанд сейсмик жиҳатдан ҳам қулай ҳудудда жойлашгани боис келажакда вилоятнинг Каттақўрғон, Ургут, Пахтачи, Нарпай, Қўшработ туманлари марказларида ҳам кўп қаватли уйлар қурилиши зарур"

Президентнинг шу сўзларини эшитиб яқин тарихимиз эсимга тушиб кетди.
Марҳум  1-Президент Ислом Каримов баланд иморат қурилишини ёқтирмас эди. Айниқса пойтахт Тошкентда. Бунга сабаб қилиб Тошкент шаҳри жойлашган ҳудуднинг сейсмик ҳолатини келтирар эди. Масалан,  2014-16 йилларда пойтахтнинг Себзор даҳасида, янги "Нурафшон" кўчаси қурилганда, "Ахборот"дан кўрсатишганда ўзим гувоҳи бўлганман, унга шу йўл ёқасида қурилиши мўлжалланган 7-9 қаватли уйларнинг лойиҳасини кўрсатишди. Ўшанда раҳматли "Тошкент сейсмик фаол ҳудудда жойлашган, бу ерда баланд иморат қуриб бўлмайди. Шу учун бу ерда қуриладиган уйларнинг қаватини 4-5 қават қилинглар" деган эди. Шундан сўнг 7-9 қаватли уйлар ўрнига ўша ерда кўплаб 1950 йиллар услубида 4-5 қаватли уйлар қурилди.
Ўшанда уни "7-9 қаватли уйларни лойиҳасини бекор қилиб 4-5 қаватли уйлар қуринглар" деганига жудаям ҳайрон қолганман. Сабаби.....

1 - Тошкент  мамлакатимизда Мегаполис бўлишга даъвогар бўлган биргина шаҳар бўлса, қуравермайдими 20-30 қават қилиб.
2- Тошкентда ҳатто зилзиладан кейин ҳам ҳеч иккиланмай кўплаб баланд бинолар қурилган. Улар орасида эҳҳе, нечталаб 20 қаватлилари ҳам бор.

Энди Тошкент ҳудудининг сейсмик ҳолатига келсак, билсанглар Япония деган катта бир орол мамлакат бор. Ана шу мамлакат дунёдаги энг сейсмик фаол ҳудудлардан бири ҳисобланади. Бу мамлакатда ва унинг атрофида йил давомида минглаб(!) катта кичик ер силкинишлари кузатилади. Ҳатто, бу мамлакатдаги аксар идораларда ходимлар ўтирадиган стул остига махсус темир тоғора қўйиб қўйишади. Сабаби, ер силкинганда хона шифтидан нимадир тўкилса ходимлар жароҳат етмасин деб ўша тоғорадан ҳимоя воситаси сифатида фойдаланишади. Ана шундай ҳолат ҳам японларга турли шаҳарларида кўплаб баланд иморатлар қуришга халал бермаган. Фақат, японлар қураётган осмонўпар биноларини аксариятини 9-12 баллик зилзилага бардошли қилиб қуришаяпти.

Ана шундай иморатлардан бири Тошкентда қурилганини ўзим гувоҳи бўлганман. 1997-98 йилларда Тошкентда "Шератон" компанияси меҳмонхона қурдирди. Меҳмонхона қурилишини Ҳиндистоннинг қайсидир бир фирмасига топширишди. Ўша пайтда мен "Дўстлик" меҳмонхонасининг ёнидаги 9 - қаватли уйда ижарада тураман ва меҳмонхона шундоқ рўпарамизда қурилаяпти. Ўшанда ҳиндлар меҳмонхонани деворларини фақат темир ва бетондан иборат монолит тарзида кўтариб чиқишди. Мен доим ғишдан ёки бетон панеллардан уй қурилганини кўриб юрганим учун ҳиндларни ўша иши менга ғалати кўринди. Кейин билсам айнан ўша бино 12 баллик зилзилага ҳам бардош берадиган стандарт бўйича тикланган экан. (Ўшанда ва ўша пайтгача Тошкентда бошқа бинолар ҳам шу тахлит қурилган бўлиши мумкин, мен шунчаки ўзим гувоҳи бўлган бинонинг қурилишини мисол келтираяпман)

Демак, бундан шундай хулоса чиқариш мумкин-ки, агар дунё стандартларига амал қилиб иморат қурилса сейсмик фаол ҳудудларда ҳам бемалол 7-9 эмас, ундан ҳам баланд иморат қураверса бўлади.
Гап ҳудуднинг сейсмик ҳолатида эмас, бинонинг қай даражада сифатли қурилишида. Шу туфайли ҳам бугун ўша "Тошкентда баланд бино қуриб бўлмайди" деган сафсатадан воз кечилиб, бу ерда кўплаб баланд бинолар қурилаяпти ёки қурилиши режаланаяпти.

Кеча Президент  "Келажакда вилоятнинг ..... , Ургут туман марказида ҳам кўп қаватли уйлар қурилади" деганида хурсанд бўлдим. Ургут ҳозир қишлоққа ўхшаб қолди. Бу ҳақда олдинги постларимдан бирида ёзган эдим. Бу ерда аллақачон кўп қаватли уйлар қуришни бошлаш керак эди. Майли, ҳали ҳам кеч эмас.
Энг муҳими тезроқ қурилишлар бошлансин ва туман марказлари ҳам сал "одамбашара" бўлиб, шаҳарга ўхшаб, обод бўлаверсин.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Тамакизорда ўтган ёшлигим, наркотикларни кўргани кўзим йўқлиги ҳақида

Кеча дарё.узда Самарқандда 1,2 кг марихуанани 43 млн сўмга сотаётган фуқаро қўлга олинди деган хабарни сарлавҳасини кўриб ишқилиб шу хабар ҳам биронта ургутлик ҳақида бўлмасинда деб хаёлимдан ўтказдим ва хабарни ўқиб кўрсам ҳақиқатдан ўша хабар ҳам ургутлик ҳақида экан.
Жин урсин, "ургутлик" деган жойда наркотик сўзи синонимдай юради-я.

Зонада бўлган бир танишим айтиб қолди: "Зонада ургутликман" деганини 99 фоизини моддаси билан қизиқсанг наркотик олди-сотдиси билан қамалган бўлиб чиқади".

Туманимизда аҳоли кўп. Шунга яраша тадбиркорлар ҳам кўп. Туманимиз аҳолиси эскитдан тадбиркор халқ, бугунги кунда солиқни тўлаб, ҳалол йўл билан савдо-сотиқ билан шуғулланиб боласини боқиб юрганлар ҳам кўп. Аммо, минг афсуски гуруч курмаксиз бўлмагандай ноқонуний йўллар билан, тақиқланган нарсаларни сотиб тирикчилигини ўтказиб юрганлар ҳам бор.

Мен турли ишлар билан, гоҳида сайр-саёҳат дегандай юртимизни кезиб юрганимда, борган жойларимда қайердан эканимни сўрашади. Ургутлик эканимни билиб баъзилар "Ургутда зўрлари бор-да" деб наркотикка ишора қилишади. Ўшандай пайтда бирпас олдин ургутлик эканимдан фахрланиб турган бўлсам, ўша гапни эшитиб жим бўлиб қоламан. Очиғи, менга доим Ургутдан эканимни билиб наркотиклардан гап очишлари, "Ургутда зўри борлиги"ни писанда қилишлари ёқмайди. Аммо, нима қилай, айрим ургутликлар шу писандаларга мос иш қилиб туманимизни номини "дунёга достон" қилиб бўлган бўлса, ўшандай гапларни эшитишга мажбурман.

Орада ўтган 30 йиллик тарихда шу заҳри қотилни деб не-не йигитлар жувонмарг бўлиб кетишди. Ўзим танийдиганларим орасида бир неча йигит узоқ йилларга қамалиб умрини энг зўр: йигитлик даврларини панжара ортида ўтказиб келишди. Уларни баъзилари айни навқирон ёшида қамалиб, чиқиб келганида сочлари оппоқ бўлиб чол ҳолига тушган эди. Яна бир нечтаси "передозировка" билан тили тортиб ёки юраги дош бермай ёш ўлиб кетди.
Уларга ачинаман.
Ана шулардан келиб чиқиб мен наркотикларни ҳар қандай турига доим қарши бўлганман. Катта эҳтимол билан умримни охиригача қарши бўламан. Шу туфайли ҳам Ғарб давлатларининг навбатма-навбат марихуанани қонунлаштириб уни эркин сотилишига рухсат бераётганларини ҳеч ҳам ҳазм қила олмаяпман.

Болалигим тамакизорда ўтгани ҳақида олдинги постимда ёзган эдим. Тамакининг бадбўй ҳиди ўша пайтда шунчалик жонимга тегиб кетганидан мен эсимни таниганимдан бошлаб сигарет, нос каби нарсаларни истеъмол қилишга батамом қаршиман. Сигарет чекадиган танишларимга доим ўша заҳри қотилни чекмасликни маслаҳат бераман. Аммо, ҳозиргача эффекти кам. Наркотикларга қарши эканимни олдинги баъзи постларимда ҳам қисман ёзганман.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Номи ўзгарган Македония, Александр Македонский ва Нью Мексика ҳақида

Македония парламенти мамлакат конституциясига киритилган ўзгаришни тасдиқлади
Унга кўра, мамлакат номи "Македония Республикаси"дан "Шимолий Македония Республикаси"га ўзгартирилди.

Конституцияга киритилган ўзгартиришни 81 нафар депутат, яъни парламентнинг учдан икки қисми ёқлади.

Давлат номини ўзгартириш зарурияти Македониянинг ЕвроИттифоқ ва НАТО билан алоқалар ўрнатишидаги қаршиликлар билан боғлиқ.

Македония Республикаси 1992 йилгача собиқ Югославия таркибидаги олтита иттифоқдош республикадан бири эди. Собиқ Югославия тарқаб кетганидан кейин бу мамлакат ҳам ўз мустақиллигини эълон қилди
Ўшандан бери қўшни Греция ўз таркибида Македония вилояти борлиги учун бу мамлакатдан Македония Республикасидан  номини ўзгартиришни талаб қилиб келаётган эди. Македония олдинига Грециянинг талабини писанд қилмай келаётган эди. Аммо бу икки мамлакат ўртасидаги можарога НАТО ва ЕвроИттифоқ қўшилди ва улар "Агар Македония ўз номини ўзгартирмаса ўз сафига қўшмасликларини" эълон қилишди.

Шундан сўнг Македония Республикаси ўз номини ўзгартиришга жиддий қарай бошлади ва ЕвроИттифоқ, НАТО ва Грецияга мамлакат номи олдига "Шимолий" сўзини қўшиш варианти айтилди. Улар кўнишди. Энди навбат парламентда овозга қўйишга келди ва овоз беришда кўпчилик депутатлар мамлакат номини ўзгартиришга рози бўлдилар ва мамлакат номи "Шимолий Македония Республикаси" деб ўзгартирилди.

("Македония" номи эски грек қабиласи бўлган македонлар номидан олинган ва буюк фотиҳ Александр Македонский ва унинг отаси Филип шу қабиладан бўлишган. Эрамиздан аввалги 356 йилда туғилиб, 323 йилда касаллик туфайли вафот этган. У ўзининг ҳарбий юришлари пайтида бизнинг ўлкаларимизгача келган ва Марказий Осиёни ҳам ўзига бўйсиндирган. Ана ўша замонлардан бери Македония атамаси бор ва яшаб келаяпти. Бир мустақил давлат номида ва Грециянинг бир вилояти номида.

Умуман олганда бир ном остида, фақат географик жойлашиши қўшимча қилинган маъмурий ҳудудлар бир давлат ҳудудида ҳам,  икки қўшни давлатлар ҳудудида ҳам учрайди.
Масалан: Россияда Шимолий Осетия бор, Грузия таркибида Жанубий Осетия бор. АҚШ да Нью Мексика штати, ёнида Мексика давлати бор. Шунингдек АҚШда бир нечта штатларнинг ҳам шимолий ва жанубий, ғарбий ва шарқийлари бор. Ўзимизда Тошкент вилоятида Қўйи чирчиқ, Ўрта Чирчиқ, Юқори Чирчик номлари остида учта туман бор.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Пластик пакетлар пуллик бўлганда....


https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Қўрқув салтанатидан сабоқлар

Бу постни очиғи кўпчилик бошқача тушуниши мумкин. Кимлардир мендан хафа ҳам бўлиши мумкин. Начора, бу ҳаётда ҳаммага бирдай ёқиб бўлмайди. Мен тарихимизда ўтган икки даврни солиштириб балки бироз муболаға ҳам қилгандирман, ошириб юборгандирман. Агар шундай бўлса узр сўрайман. Бу постда асосий урғу ҳар икки даврга тегишли бўлган бир муҳим нарсага, одамлар онгидан қўрқув кўтарилганига қаратилган. Инсон учун бу ҳаётда энг ёмон нарса қўрқув ва таҳликада яшаш. Ҳар икки даврда ҳам одамлар онгида йўрқувни йўқотишга интилиш бўлди ва бу иш амалга оширилди. Қолган муаммолар эса "чепуха" вақти келса ечилса бўладиган муаммолардир.

Бу ерда ҳозир сизга тушунарсиз бўлаётган гапларни постни ўқиб кўриб, нима демоқчи бўлганимни тушуниб оларсизлар. Марҳамат.


https://telegra.ph/%D2%9A%D1%9Er%D2%9Buv-saltanatidan-sabo%D2%9Blar-01-13

Хабарларинг бор эрталаб каналда томдан тараша тушгандай бир пост қўйдим:

https://t.me/bugunning_gapi/368

Шу постимга келган бир хабардан бирини муаллифи ўз хабарини каналга қўйишимни сўрабди.
Қўйида ўша хабарни қандай келган бўлса ҳеч қайерига тегинмай шу ҳолича бераяпман.
Хабарни ўқиб ўзларинг баҳо берарсизлар.
(Хабарни беришимдан яна бир мақсад исталган танқидга тоқатли эканимни кўрсатишдир.)


Javohir Mirxonov:

Bilaman hozirgi gaplarimni o'qib meni ko'pni ko'rmagan, balki hali yosh bolasan aqling yetmaydi bunga dersiz. Lekin yosh bo'lsamam harholda nimagadir aqlim yetadi.
Sizni kanalingizga a'zoman, ba'zi narsalarnj judayam bo'rttirib yozayapsiz lekin. Siz jurnalistlarning vazifangiz bo'rttirish emas, xalqqa yetkazish emasmi? Nega rahmatli Karimovga yopishaverasiz?
Balki bilmassiz, lekin u odamni qilgan kooop yaxshi ishlari ham bor. Kamchiliklar hammada bor. Hatto sizda ham, menda ham. Lekin odamlarga, ayniqsa jurnalistlarga 1000 ta yaxshilik ishlarini qilginu lekin 1ta yomonlik qilsang sendan yomoni yo'q degan aqida bor ekanda a? Maqsadingiz nima? Karimovni paytida ko'karmagan bo'lsangiz bunga Karimov aybdormidi? Hozir Mirziyoyev juda katta kutilgan ishlarni qilyapti, xalq kutgan ishlarni! Lekin har narsani o'z vaqti soati borku! Hozirgi o'zgarishlar qaysi mablag'ga bo'lyapti deb o'ylaysiz? O'zimizni pulgami? Yooooq o'rtoq jurnalist, hammasi investitsiya yoki kredit. Kreditni esa ishonchli odamga beradi banklar yoki investitsjyani kelajagi bor joyga kiritadi hamma. Shu davlatni shu ko'rinishiga kim keltirdi? Hammasini sekinlik bilan bo'lsada o'zimizni pulimizga qurmadikmi? 2016-yilgacha O'zbekistonni tashqi qarzi deyarli bo'lmagan. Hozir bu ko'rsatkich muddatli kreditlar hisobiga taxminimcha 20 mlrd $ ga yetib qoldi. Investitsiya kiritganlar ham endi buyog'iga oshimizga sherik bo'lishmaydimi?
Axir foyda olmasa kim 100 mlnlab dollar pulini investitsiya qiladi? O'sha pulini 2-3 barobar qilib chiqarib olmasa qilmaydi. Endi o'ylang u bergan 100 mln ho'p unikidir, u foyda qilgan 200 mln kimniki? Kimni puli?
Mayli siyosatga o'tib ketmayin, siz buni kanalingizga joylasangiz xursand bo'lardim agar imkoni bo'lsa. Men esa kanalingizdan chiqib ketmayman.
Fikringizni o'zgartiring, qarichingizni sal kattalaahtiring. Zero kim nimani izlasa shuni topadi! Yaxshilik izlasa yaxshilik, g'urbat izlasa g'urbat. Davlatni shu darajaga keltirgan inson endi qabrida tinch yotsin. O'zbekiston esa investorlar uchun qulay davlat bo'libdimi, demak u yaxshigina rivojlangan edi.


Ушбу хабарни 👆 ўқиб у менга тўғри танбеҳ бераяптими, унинг фикрлари қанчалик ўринли, баҳони сизлар берасизлар.
Тортинмай баҳони бераверинглар, кимни нима босгани менга кўринмайди.
Сизларни баҳоларингни кўриб, у қандай бўлишидан қаттий назар мен бу постга жавобни кейин ёзаман. Унгача эса баҳони беринглар. Юқоридаги постимда хато фикрлаган бўлсам мени аяб ўтирманглар.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Ёш адиблар Москва кенгаши ёки КГБ ва Милициянинг адабиёт ва санъатдаги "мусобақа"си

1975 йил ёш адибларнинг Москва кенгашида иштирок этишга муваффақ бўлдим. Ўз вақтида бу кенгашда Ш. Холмирзаев, А. Ориповлар ҳам қатнашиб олқиш олган эдилар.
Баҳор кунлари О. Матжон, Рауф Толиб, Абдулла Шер, Отаёр, Тошпўлат Аҳмад, Мамбет Аблялимов, Раул Мирҳайдаров ва яна 2 қиз Москвага жўнадик. Қизларни танимадим, бири шоира, бири драматург экан.
Устозлардан Ҳамид Ғулом, Лазиз Қаюмов, Н. Нарзуллаев бизга ҳамроҳ бўлдилар.

Муҳокамаларда мени "Қора фаришта" асарим кўп танқидга учради. Сабаби, асардаги муаммолар ўзимизда бўлгани билан мен воқеаларни АҚШга кўчирган эдим. Менга:
- Чет эл ҳаёти ҳақида ёзишдан чекланиш керак. АҚШ ҳаёти ҳақида ўзларининг етарлича асарлари бор. Сиз дунёда оммалашиб бораётган фантастика жанрига ўзбек қаҳрамонларини олиб киринг. Сизда уриниш бор, аммо етарли эмас, - дейишди.
Ўшанда улар мени ўз муаммоларимизни АҚШдаги ҳаёт орқали кўрсатмоқчи бўлганимни билиб туришарди, аммо бу ҳақда гапиролмас эдилар.

Кенгашда асарларимиз муҳокамаси бўлиб ўтганидан кейин, эртасига мени 30-35 ёшлардаги бир йигит қидириб келди. "Молодая гвардия" нашриётининг фантастика ва детектив бўлими бошлиғи Медведев экан.
Кенгаш тугагунча у билан жуда апоқ-чапоқ бўлиб кетдик.
Ўша пайтларда "Баҳорнинг 17 лаҳзаси" фильми роса машҳур эди. Мен фильмни кўриб, китобини олиб бор йўғи 15 саҳифа зўрға ўқидим. Асар "роман" дейилгани билан бадийликдан жуда узоқ эди. Киносини кўрса бўларкан-у, китоби савия жиҳатдан паст эди. Бир сафар Медведевга шу фикрларни айтдим, "Бунақа китобларни қандай чоп этасизлар?" деб.
Шунда Медведев ўша китоб ва унинг муаллифи Семёнов ҳақида кўп гапларни айтиб берди.

Унинг айтишича Семёнов КГБ идораси билан яқин алоқада бўлгани учун унга архивдан маълумот олиш осон экан. Шундан сўнг "тадбиркор ёзувчи" атрофига 5-6 та истеъдодли ёш ёзувчиларни тўплаб асар нима ҳақида бўлиши лозимлигини айтиб, архивдан олган маълумотлари билан таништирар экан. Шундай қилиб асарнинг бир бобини Петя, иккинчисини Вася..., ўнинчисини Катя ёзиб берар экан. Гуруҳнинг энг истеъдодлиси, яъни Семёновнинг адабий котиби бу бобларни бир-бирига улаб, ямаб чиққач "қуроқ" роман пайдо бўлар экан. Яъни Семёнов номидан чиққан аксар асарларга унинг қалами умуман тегмас экан.

Ўша йилларда КГБ раҳбари Андропов (кейинчалик СССР раҳбари бўлган) билан Ички Ишлар Министри Шёлоков ўртасида қандайдир адоват бор эди. Шу адоват туфайли уларнинг ҳар бири ўз идорасининг "оламшумул" хизматларини кўрсатиш учун адабиёт ва кино ходимларини ўз атрофига тўплаган экан. КГБ Семёновни, Милиция эса ака-ука Вайнерларни ўз оталиғига олган эди.

Бу "қирол"ларнинг найрангларидан хабар топгач Москвага борганимда турли жойларда дуч келиб қолсам уларга салом бермай қўйдим. Уларнинг ёши мендан катта, кибрлари осмон қадар бўлганлиги туфайли тошкентлик бир ёш ёзувчи салом берадими ёки йўқми улар учун аҳамиятсиз эди. Уларни писанд қилмаслигим фақат ўз кўнглимни овутарди холос.

Шунингдек ўша пайтларда Детектив ёзувчилар кенгашини Брежневнинг куёви, Ички Ишлар Министрининг муовини генерал Чурбанов оталиққа олган эди. Брежнев вафот этганидан кейин кўп вақт ўтмай ишдан олингани етмагандай у қамоққа тиқилди. Хотини(Брежневнинг тантиқ, майхўр қизи) эса жиннихонада хор бўлди.

Мен ўтмиш амалдорларининг фарзандлари бошига тушган кулфатлар ҳақида кўп ўйлайман. Брежневнинг қизи алкаш эди. Сталиннинг қизи отасининг ўлимидан сўнг хорижга қочди. Бир ўғли немисларга асир тушиб ўлиб кетган бўлса, яна бир ўғли ҳарбий учувчи Василий Сталин генерал, ҳатто министр даражасига етди. Аммо, у ҳам отасининг вафотидан кейин ит азобларини тортиб умри қамоқда ўтди. Хрушевнинг куёви Аджубей Москвадан чиқадиган етакчи газеталардан бирининг Бош муҳаррири эди. Савлатидан от ҳуркар эди. Қайнотаси ишдан олингач, у ҳам амалидан қувилди ва хор бўлди. Тарихда отасининг мадади билан кўтарилган, сўнг эса балчиққа қоришганлар ҳақида маълумотлар кўп. Тантиқ ва боқиманда болалар нега бу аянчли тақдирлардан ўрнак олмайдилар?

Тоҳир Малик, "Пўртанали уммонда сузар ҳаёт қайиғи"

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Юқоридаги харитада дунёдаги атом бомбасига эга давлатлар тасвирланган.

Қизил рангда жанговор ҳолда сақланаётган, сариқ рангда эса заҳирада сақланаётган атом бомбалар тасвирланган.

1. Россия. 4500 та.
Жанговор 1800 та.
Заҳирада 2700 та.

2. АҚШ. 4480 та.
Жанговор 1740 та.
Заҳирада 2740 та.

3. Франция. 300 та.
Ҳаммаси жанговор.

4. Хитой 270 та.
Ҳаммаси заҳирада

5. Буюк Британия. 215 та.
Жанговор 120 та.
Заҳирада 95 та.

6. Покистон 140 та.
Ҳаммаси заҳирада.

7. Ҳиндистон 120 та.
Ҳаммаси заҳирада.

8. Исроиль 80 та.
Ҳаммаси заҳирада.

9. Шимолий Корея 20 та.
Ҳаммаси заҳирада.

Дунёда жами 9 та давлатда атом бомбаси бор.
СССРда бўлган атом бомбаларнинг 30 фоизи бир пайтлар Украинада бўлган. 1994 йил БМТ, АҚШ, Евроиттифоқ кафолати остида Украина ва Россия ўртасида "Россия ҳеч қачон Украина ҳудудий яхлитлигига хавф солмайди, ер даъво қилмайди, сепаратистларни қўллаб-қувватламайди" деб шартнома имзоланган эди. 2014 йилдаги можаролар пайтида Россия ўша шартномани шунчаки тан олмади.

@bugunning_gapi

Матбуотимиздаги кўзга кўринмас цензура: Ундан қутилиш керак


Гапни узоқдан бошлай: Мен айрим нарсаларни айтмаганда бошқа аксарият ишларда ҳар қандай мажбуриятга, мажбурлашларга қаршиман. Шу жумладан даврий матбуот бўлмиш турли газеталарнинг мажбурий обуна қилдирилишига ҳам. 

Авваллари бу ҳақда бемалол ёзишнинг имкони йўқ эди. Қисман ўтган йил ва бу йилдан бу мавзуда ошкора гапирилаяпти, ёзилаяпти. 

Кузда, жорий йил учун "обуна компанияси" бошланганда айнан шу мавзуда кўп гаплар гапирилди, ёзилди. Йилни охирига келиб ҳаммаёқ тинчиди. (Ўзи бизда доим шу, дод-войларимиз мавсумий бўлади ва кейин бироз тинади) 

Ҳаммаси тинган ва обуна мавзуси энди тинчиган пайтда январнинг илк кунларида турли ОАВ да 2019 йилда адади сезиларли камайган газеталарнинг рўйхати рақамлар билан эълон қилинди ва шу билан мажбурий обуна ҳақидаги баҳслар қайта бошланди.



https://telegra.ph/Matbuotimizdagi-k%D1%9Ezga-k%D1%9Erinmas-cenzura-Undan-%D2%9Butilish-kerak-01-14

​​"Ер участкаларини хусусийлаштиришга рухсат берилди" ёки ерларини колхозга топширган боболарим ҳақида

Урбанизация жараёнларини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида Ўзбекистон Президентининг фармони қабул қилинди

Фармонда кўра, 2019 йил 1 июлдан бошлаб:

Юридик шахслар – Ўзбекистон Республикаси резидентлари уларга мулк ҳуқуқи асосида тегишли бўлган ёки улар томонидан хусусийлаштирилаётган бино ва иншоотлар, саноат инфратузилмаси объектлари жойлашган ер участкаларини, шунингдек уларга туташ ҳудудлардаги ишлаб чиқариш фаолиятини амалга ошириш учун зарур миқдордаги ер участкаларини хусусийлаштириш ҳуқуқига эга;

Жисмоний шахслар – Ўзбекистон Республикаси фуқаролари уларга якка тартибда уй-жой қуриш ва турар жойга хизмат кўрсатиш учун ажратилган ер участкаларини хусусийлаштириш ҳуқуқига эга;

Жисмоний ва юридик шахслар – Ўзбекистон Республикаси резидентлари томонидан хусусийлаштирилган ер участкалари хусусий мулк (фуқаролик муомаласи объектлари) ҳисобланади ва дахлсиздир, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг “Хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулкдорлар ҳуқуқларининг кафолатлари тўғрисида”ги Қонунига мувофиқ давлат томонидан муҳофаза қилинади;

Ер участкаларини хусусийлаштириш фақатгина кадастр ҳужжатлари мавжуд бўлган ҳолда ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган миқдорларда пуллик асосда ва маҳаллий ҳокимиятлар қарори билан амалга оширилади.

Ҳужжат билан Вазирлар Маҳкамаси икки ой муддатда Олий Мажлис Қонунчилик палатасига Ўзбекистон Республикасининг “Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер участкаларини хусусийлаштириш тўғрисида”ги Қонуни лойиҳасини киритиши ҳамда 2019 йил 1 июнга қадар хусусийлаштириладиган ер участкалари учун табақалаштирилган тўловлар миқдорлари, шунингдек уларни тўлаш тартибини белгиловчи ҳукумат қарорини қабул қилиши белгилаб қўйилди.

Шу қарорни ўқир эканман, тарих эсимга тушди.
Маълумки бизда азалдан ер хусусий мулк бўлган. Чор Россияси бизни босиб олгандан кейин ҳам одамларнинг қўлидаги мулкига дахл қилмаган ва ери борлар ўз ерига хотиржам эгалик қилаверган. Аммо, 1917 йил, Октябрь тўнтаришидан кейин ҳокимиятга келган "қизил империя" 1927-28 йиллардан бошлаб коллективлаштиришни бошлади ва бутун мамлакат бўйлаб ер эгаларининг ерлари ва мол-мулкларини янги ташкил этилаётган колхоз, "жамоа хўжаликлари"га топширишлари кераклигини, акс ҳолда ер-мулклари тортиб олиниб ўзлари жазога тортилишларини эълон қилди. Шундан сўнг кимдир элнинг боши устида айланаётган қора булутларни вақтида англаб етиб ери ва мол-мулкини колхозларга топширди. Кимдир эса "мол аччиғи - жон аччиғи" дегандай ери ва мол-мулкини топширишни хоҳламади. Ғаддор тузум ўшандай одамларни "бошқаларга дарс бўлсин" деган мақсадда бутун оиласи билан қамоққа тиқди, Сибирга сургун қилди. Қисқаси коллективлаштириш баҳона нафақат юртимизда, балки бутун СССР бўйлаб миллионлаб инсонларнинг шўрини қуритди.
Ўша ғаддор тузумнинг ифлослигини қарангки, у олдинига ўзига тоқ бойларнинг ерлари ва мол-мулкларини тортиб олган бўлса, кейин навбат ўртаҳолларга келди ва улар ҳам аёвсиз таланди.

Ўзи йўқсил бўлиб, бугун топганини бугун оиласига сарфлаб юрган хонадоннинг мабодо 1 дона сигири бўлса бўлди, ўшани колхозга, "умумий мулк"ка топшириши шарт эди. Агар топширмаса ўша йўқсил ҳам синфий душман - "бой қулоқ" ҳисобланиб жазоланган. Ўшанда ўз ери ва мол-мулкидан айрилган инсонлар тортган жафо кўлами катта эди. (Ўшанда менинг ҳам катта боболарим, гарчи ўта бой бўлмаган бўлишсада қўлларидаги мол-мулкларини, ерларини колхозга топширишга мажбур бўлиб, жазоланиш ва сургун бўлишдан сақланиб қолишган.)

Бугун "Ерларни хусусийлаштириш ҳақидаги фармон"нинг "Ерлар Вазирлар Маҳкамаси белгилаган нархларда, пуллик асосда хусусийлаштирилади" деган жойини ўқиб хаёлимга "Шу заминда яшаётган одамларнинг мулки бир пайтлар ноҳақлик билан тортиб олинган ва ўзлари "бой-қулоқ" сифатида жазоланган. Энди ҳукумат ўша тарихий хатони тўғирлаб одамларга ўзлари яшаб турган ерларни бепул хусусийлаштиртириб берса адолатдан бўлар эди" деб ўйладим.


https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw