​​Ўзбекнефтгаз, Ўзтрансгаз, Ўзбекэнерго, баракалла сизларга.


Ҳозир машинамга газ олиш учун Тойлоқ туманидаги Метан заправкалардан бирига келдим. (Ургутда Метан заправка йўқлигини олдинги постларимда ёзган эдим шекилли-а? )
Машиналар жа водийдаги Метан заправкаларидагидай километрлаб бўлмаса ҳам ҳар бир колонкада 4-6 тадан бор.
Лекин, барибир яхшигина кутадиганга ўхшаяпмиз. Сабаби....
Сабаби, айнан ҳозир заправкадаги 6 та колонканинг ҳеч бири машиналарга газ қуймаяпти. Босим(давления)ни кўтараётган эмиш. Давленияни кўтариш нега керак десам заправкага озгина газ келаяпти ва унда босим умуман йўқ экан.
Шу сабабли олтита колонка ҳам машиналарга уланган ҳолда босимни кўтарилишини кутаяпти.

Демак, водий тарафларда ёки бошқа исталган Метан заправкада машиналарнинг йиғилиб навбатнинг катталашиб кетаётганига газ босимининг пастлиги сабаб бўлаяпти. 

Мамлакатимизда иккита компания бугунги кунда ўзимиз учун керакли бўлган нарсани четга экспорт қилиб халқимизни қийин аҳволга солиб қўйяпти. Бири Ўзбекнафтьгаз бўлса, иккинчиси Ўзбекэнерго АЖ.
Улардан бири бугун ўзимизга сув ва ҳаводай керак бўлган газни Хитойга экспорт қилаётган бўлса, икаинчиси электр энергиясини Афғонистонга экспорт қилаяпти. Буёқда эса қишлоқ жойларида оддий халқ қийналаяпти.

Кўпинча ҳаво қаттиқ совугани учун газни босими тушиб кетди дейишар эди. Мана бугун газни босими кескин тушиб кетадиган даражада ҳаво совуқ эмас.

Кимлардир Хитой билан газни, Афғонистон билан чироқ масаласида шартнома бор. Ўша шартномаларга кўра ҳар иккала ташкилот ҳам ўз мажбуриятини бажариши ва газ билан чироқни вақтида етказиб бериши керак дейишади. Хўп, шундай экан, ўша шартнома тузилаётганда қишнинг уч ойида сал камроқ етказиб берамиз деб шартнома қилса бўлмайдими?

Яқинда хабар.уз Хитой бу йил Марказий Осиёдан олаётган газини 10 миллиард кубометрга оширгани ҳақида хабар берган эди.
Ёки шу йил баҳорда Ўзбекэнерго Афғонистонга экспорт қилинаётган электр энергиясини ошириши ҳақида хабарлар чиқди.
Барака топкурлар, олдин ўзимизга етарли миқдорда етказиб беринглар, ортганини эса экспорт қилинглар. Илтимос!



https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Абдулла Орипов, "Йиллар армони"

Бир пайтлар мактабни иккинчи-учинчи синфида ўқиб юрган пайтларимда мактаблардаги турли тадбирларнда доим шеър ўқир эдим. Синф раҳбарим кутилмаганда мени даврага таклиф этар, мен шеър ўқишни бошлар эдим.

Ўша пайтда кунлардан бир кун дадам Абдулла Ориповнинг "Йиллар армони" китобини олиб келдилар. Ўшанда ўша китобдаги шеърларни ўқийвериб, ўқийвериб қарийб ҳамма шеърини ёдлабман эй.

А. Орипов шеърларини ёдлаганимдан кейин "Ўқиш китоби"даги шеърлар мен учун ўта жўнлашиб қолди.
Эсимда, бир марта янги йил байрами тадбири олдидан синф раҳбарим "Бугун сенга навбат олиб бераман, шеър ўқийсан. Қани, қайси шеърни ўқийсан?" деб қолди. Ўшанда А. Ориповни "Учинчи одам", "Тулки фалсафаси", "Тилла балиқча" ва шуларга ўхшаган шеърларидан бир нечтасини номини айтдим. "Йўқ, бўлмайди, шеър янги йил ҳақида бўлиши керак" деди. Ўшанда шунча шеър ёдлаб биронта янги йил ҳақида шеър билмаслигим аён бўлди.

Орадан неча йиллар ўтган бўлсада ҳанузгача ўша шеърларни аксариятидан бир мисра, икки мисра эсимда қолган.

Уйдан кетганимга ўн йил бўлибди...

Онажон..

Америка сеҳрли диёр
Ухлар эди Колумб ҳам ҳали.
Денгиз ортин ёритди илк бор,
Берунийнинг ақл машаъли

Мен нечун севаман Ўзбекистонни
Боғларин жаннат деб кўз-кўз этаман.
Нечун ардоқларкан тупроғини мен,
Ўпаман, тупроғинг бебаҳо Ватан

Зўр карвон йўлида етим бўтадек, 
Интизор кўзларда халқа-халқа ёш.

Тулки фалсафаси..

Учинчи одам...

Соат бўлди тўрт ярим,
Деди Дилбарга Карим.
Буни эшитди Ғулом,

Ҳаёт мендан аямади неъматларини,
Неки сўрсам барин берди, ҳеч бир тонмайман.
Фақат бир ғам ўртар юракларимни
Мен муҳаббат тақдиримдан мақтанолмайман.

Йигитлар мактубин битганда қондан,
Келинлар фироқдан чекканда    ёҳу
Унинг ҳам паноҳи қайтмади жангдан
Ўн тўққиз ёшида бева қолди у

Тониб қайга бордим, бобомдан ўтган,
Толеъимга битган Қашқадарёмсан. 

Неча кунки йўқ оромим
Келолмайман ўзимга...

Уйғонгувчи боғларни кездим
Топай дедим қирдан изингни.

Қани айт, мақсадинг нимадир сенинг?
Нучун тилкалайсан бағримни оҳанг?

Охирги йилларда А. Орипов ҳақида  турли гап-сўзлар бўлди. Уни ичимликни яхши кўришда айблашди.
Энди, СССР пайтида аксарият адиблар доим ичиб юришган. Ичимлик ичиб юриш ўша пайтда уларга одатий иш бўлган.
Мустақилликдан кейин ҳам ўша даврдан қолган одат дейсизми, сарқит дейсизми бироз сақланиб қолди.

Т. Малик домла "Пўртанали уммонда сузар ҳаёт қайиғи" китобида СССР 
пайтида адибларимиз орасида спиртли ичимликларга муккасидан кетиш ҳолатлари ҳақида ёзар экан: "Ўша пайтда спиртли ичимликларга муккасидан кетиш кўплаб истеъдодли адибларни жувонмарг қилиб юборди. Аммо, уларни тақдири бошқа ёш адибларга дарс бўлмай ичкиликбозлик баттар тарқаб кетаверди" деб ёзади. Шундай экан А. Ориповнинг истеъдоди доим унинг характеридаги қандайдир камчиликдан устун бўлган.

Тилла балиқча 

Тухумдан чиқди-ю,келтириб уни,
Шу лойқа ҳовузга томон отдилар. 
Ташландиқ ушоқ еб ўтади куни,
Хор-у хас-хашаклар устин ёпдилар.
Дунёда кўргани шу тор ҳовузча 
Ва мудроқ толларнинг аччиқ хазони.
Менга алам қилар тилла балиқча,
Бир кўлмак ҳовуз деб билар дунёни.

А. Орипов шу шеърини 1965 йилда ёзган. Ўшанда бу шеърни ўқиган кўплаб соғлом фикрли кишилар шеърда шоир Собиқ Иттифоқ даврида унинг таркибида мустамлака бўлиб юрган Ўзбекистонни ёзган деб билишган.
Шунингдек унинг "Ўзбекистон Ватаним маним", "Мен нечун севаман Ўзбекистонни?!" шеърлари ўша пайтда зўр ёзилган шеърлар эди.
Тўғри, ўша пайтда шоир ижодида Ленин, коммунизм ҳақида ёзилган шеърлар ҳам бўлган. Аммо, бундай шеърлар ёзмасдан китоб чиқаришни, шеърларни матбуотда эълон қилишни имкони бўлмаган.

Бугун шоирни туғилган куни ҳам эмас, аммо негадир уни эслагим келди. Яратган марҳум шоирни раҳмат ва мағфират қилсин.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Янги йилдан бошлаб UMSнинг номи ўзгаради

UMS компанияси 2019 йилдан бошлаб Mobiuz савдо белгиси остида фаолият олиб боради. Бу ҳақда хабар.уз сайти хабар бераяпти

Айтилишича, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 21 ноябрдаги “Рақамли иқтисодиётни ривожлантириш мақсадида рақамли инфратузилмани янада модернизация қилиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига кўра, мобил операторга бир қатор вазифалар топширилди. Хусусан, UMS Ўзбекистон Республикаси ҳудудини ривожланган мамлакатлар даражасида Интернет тармоғига уланиш имкониятлари билан имкон қадар тўлиқ қоплаши, барча давлат хизматларини фақатгина ўз маълумотларга ишлов бериш марказлари орқали кўрсатиши лозим.

Бундай шарт-шароитларда компания ребрендинги янги ўзгаришларни ифода этиши, компания қадриятларини ғоявий жиҳатдан ва мазмунан ўз ичига олган бўлиши керак. Буни инобатга олган ҳолда UMS мобил операторининг савдо белгисини Моbiuz, деб номлашга қарор қилинди», — дейилади расмий маълумотда.

Шунингдек компаниядан мижозларга ҳам яхши янгилик бўлаяпти. Компания бир қатор пакетлардаги интернет, сўзлашув ва смс ларни сезиларли миқдорда ошираяпти.

Масалан: Мен Қулай+ тарифини ишлатаман.
Бу тарифда 42.000 сўмга :
2000 мб 
400 дақиқа сўзлашув
400 смс бор эди.

Оширилгандан кейин бу тарифда 42000 сўмга:
3000 мб
500 дақиқа
500 смс берилаяпти.

Тўлиқ  маълумот бу  ерда: 👇

https://ums.uz/uz/news/2018/18627/

Рус тилида:
https://ums.uz/ru/news/2018/18626/

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​"Этикдўз ёпаётган сомса, сомсапаз тикаётган этик" ёки ҳавога совурилаётган халқнинг пули

Сиз этикдўзни сомса ёпганини, сомсапазни этик тикканини кўрганмисиз?
Айрим масъул шахслар қиёфасида мен роса кўрганман. Нима қипти, этикдўз сомса ёпишни, сомсапаз этик тикишни эпласа қандини урсин дейсизми? Албатта, агар эплай олишса қандини урсин. Аммо, улар ишларини эплай олмай, этикдўз сомсани масаллиғига, сомсапаз этикнинг ашёларга сарфланган пулларни ҳавога учиришса, буни оқибатида халқни пешана тери билан топган пули исроф бўлса, бундан ёмони йўқ.

Қўйидаги суратда Ургут шаҳридаги марказий шоҳ кўчани ўртаси ковланган ҳолда турибди, тўғрими? Унда кўчани ёритадиган чироқ ўрнатилган темир устунни ҳам кўраяпсиз, шунақами? Ҳа, яшшанг!
Ана шу кўча ўтган йил шу пайтда ўртадасида арчалар экилган ҳолатда эди. Ўшанда олдинига арчаларни кесиб олишди. Баҳона "ҳайдовчилар арчалар орасидан чиқиб келаётган пиёдаларни кўрмай қолаяпти" бўлди. Ҳақиқатдан пиёдалар кўчани кесиб ўтишда, дуч келган жойдан ўтиб, арчалар орасидан қўққисдан чиқиб келганлари учун бир неча марта ҳайдовчилар томонидан одам уриб кетиш ҳолати рўй берди. Аммо, бу учун арчани тагидан арра қўймай, пастки шохларини яхшилаб бутаб, кўчани кесиб ўтаётган одамлар кўринадиган қилиб қўйса бўлар эди.
Бўлар иш бўлди, арчалар кесилди.

Арчалар кесилгандан кейин унинг остидаги эни қарийб икки метр жойдаги тупроқ қатлам чуқур қилиниб ковлаб олинди. Ўрнига шағал тўкилди. Устига икки қават асфальт ётқизилди ва буни натижасида кўча анча кенгайди. Кейин янги қилинган асфальтни устига кўчани ўртасидан чизиқ(полоса) чизиб қўйилди.

Ўша арчалар кесилганда йўлни ўртасидаги ёритиш чироқлари ўрнатилган бетон устунлар ҳам олиб ташланган эди. (Ўзи ўша устунларни чироғи ёнганини ҳеч ҳам кўрмаганман.)

Бугун энди, ўша икки қаватли янги бостирилган асфальтни ётқизилганига йил тўлмай ковлаб олишаяпти. Сабаби: кўчани ўртасига темир устун ўрнатилиб, унга ёритқич чироқлар илинар экан. Ўша чироқларга тортиладиган симлар(провода)ни ер остидан олиб кетиш учун яқинда ётқизилган асфальт ёппасига ковланаяпти.

Хўш, ана ишларни тепасида туриб сомса ёпаётган этикдўз, яъни Ургут туман ободонлаштириш, йўл бўлимлари, ўша арчалар кесиб олиниб ўрнини ковлаб шағал тўкканида 2000 метр симни, "келажакда чироқ тортсак керак бўлади" деб  ўша пайтда шағални остидан ётқизиб кетса бўлар эдими? Бўлар эди. Агар ўшанда шу иш қилиб кетилганда бугун янги қилинган асфальт ёппасига бузиб олинмай озгина жой, фақат устунлар ўрни ковланарди холос.
Балки ҳозир устунлар ўртаси қайта асфальт қилинмай бетон тўсиқ қўйилар. Хўш, унда бироз олдин икки қават асфальт қилинмай ўша бетон тўсиқ биратўла қўйиб кетилса ҳам бўлар эди-ку.

Ўшанда арча кесиш, ўрнини ковлаб олиб остидан шағал, устидан асфальт ётқизиш ишларига эҳҳе қанча пул сарфланди, буни ўша ишларни қилганлар ва яна Худо билади. Ўшани ёнига 2000 метр сим кўмилганда харажатлар жудаям ошиб кетмас эди.
Бугун янги ётқизилган асфальтни исроф қилиб ўйиб олиб, остидан сим ётқизиш, тепасига темир устунли чироқлар ўрнатиш, яна неча пул сарфланаётган экан-а?

Раз шунақа чироқ тортилар экан, ўша пайтда биратўла тортилса ҳам бўлар эди. Балки ҳозир темир устунлар орасига пастми, баландми тўсиқ қўйилар, буни ҳам ўша пайтда биратўла қўйса бўлар эди.
Агар, мабодо бу ишларга ўша пайтда маблағ топилмаган бўлса, унда ўша жойни асфальт қилмай турса ҳам бўлар эди. Аммо, катта бир туманда 10-15 дона темир устун ва бетон тўсиқлар учун маблағ топилмаганига ишониш қийин.

Бу гапларни нега ёзаяпман? Биринчидан арзимаган ишларга эътиборсиз бўлиб халқни пешана териси топилган неча миллионлаб маблағини ҳавога совуришаяпти. Иккинчидан эса, тумандаги аксар ички кўчалар хароб бўлиб ётганида анчагина асфальтни ўйиб олиб исроф қилишларини ҳазм қила олмадим.

Ҳа, яхшилар! Этикдўзни сомса ёпганини, сомсапазни этик тикишини Ургутдаги Ободонлаштириш ва Йўл қурилиши бўлимларидан, шу ишларни индамай кузатиб турган Ҳокимиятдан сўранг.

П.С. Катта эҳтимол билан айтаман: Этикдўзни сомса ёпиши, сомсапазни этик тикиши бошқа жойларда ҳам бўлаяпти.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Ўзбекистон Республикаси норматив-ҳуқуқий ҳужжатлари лойиҳалари муҳокамаси порталида Ахборот технологиялари ва коммуникацияларни ривожлантириш вазирлиги томонидан тайёрланган, Вазирлар Маҳкамасининг «Мобил қурилмаларни қайддан ўтказиш тартиби ва шартлари ҳақидаги низомни тасдиқлаш тўғрисида»ги қарори лойиҳаси рус тилида муҳокамага ташланди.

Ҳужжат лойиҳасида мобил қурилмаларни қайддан ўтказиш тартиби ва шартлари ҳақидаги низом президентнинг 2018 йил 12 апрелдаги «Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона хизмати органлари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПҚ–5414-сонли қарори ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 22 октябрдаги «Ўзбекистон Республикасида мобил қурилмаларни ҳисобга олиш тизимини тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги №847-сонли қарорига кўра ишлаб чиқилгани айтилмоқда.

«Мазкур низом билан Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги барча юридик ва жисмоний шахслар томонидан риоя этилиши шарт бўлган мобил телефонлар ва мобил алоқа модулига эга бўлган бошқа қурилмаларни қайддан ўтказиш тартиби ва шартлари тартибга солинади», - дейилади ҳужжат лойиҳасида.

Ўзбекистонда фойдаланилаётган, олиб кирилаётган, сотилаётган, ишлаб чиқарилаётган ҳамда абонентларга Ўзбекистон ҳудудида GSM, UMTS ва LTE стандартларида мобил алоқадан фойдаланиш имконини берувчи мобил телефонлар ва мобил алоқа модулига эга бўлган ноутбуклар, планшетли компьютерлар, модемлар, банкоматлар, инфокиосклар, ақлли соатлар, телеметрия қурилмалари, ақлли уй ва хавфсизлик тизими элементлари қайддан ўтказилади.

Эндиликда мобил алоқа тармоғида қайддан ўтмаган мобил қурилмалар воситасида мобил алоқа хизматидан фойдаланиш чекланади.

Мобил қурилмаларни қайддан ўтказиш қуйидаги усуллардан исталган бири орқали амалга оширилади:

Тизим операторига мобил қурилма эгаси ёки унинг вакили шахсан мурожаат қилиб, ариза топшириш орқали;

Мобил қурилма эгаси ёки унинг вакили мобил қурилмаларни қайддан ўтказиш ҳудудий пунктига шахсан мурожаат қилиб, ариза топшириш орқали;

Интерактив давлат хизматлари ягона порталига ариза топшириш орқали;

Тизим оператори веб сайтига ариза топшириш орқали.

Ҳужжат лойиҳасида қайд этилишича, жисмоний шахс шахсий фойдаланиши учун 6 ой мобайнида фақат 1та мобил қурилмани қайддан ўтказиши мумкин бўлади.

Диққат қилиш керакки, тизим ишга тушгач, юридик ва жисмоний шахслар томонидан олиб кирилаётган ёки миллий ишлаб чиқарувчилар томонидан уникал идентификацион кодлар билан ишлаб чиқарилаётган мобил қурилмаларни қайддан ўтказиш тизим оператори томонидан пуллик асосда қайддан ўтказилади.

Яна бир қизиқарли факт шундан иборатки, 16 ёшга тўлмаган шахсларнинг мобил қурилмалари IMEI кодлари рўйхатдан ўтказилмайди.

Ҳужжат муҳокамаси қизғин тус олмоқда. Фуқароларда мазкур ҳужжат юзасидан бир неча асосли саволлар вужудга келмоқда. Уларнинг айримлари:

Нега айнан 6 ойда бир дона мобил қурилмани қайддан ўтказиш билан чекланмоқда?

16 ёшгача тўлмаган болаларнинг мобил қурилмалари қайддан ўтказилмаслиги сабаби нимада? Чунки айни пайтда ота-оналарга ўз фарзандларини мобил қурилма орқали назорат қилиш осон.

Кимнингдир телефони тўсатдан бузилса, янгисини рўйхатдан ўтказиш учун 6 ойлик вақт поёнига етмаган бўлса нима қилиш керак?

Айни пайтда жуда кўп мобил қурилмалар 2та сим карта билан ишлайди ва сим карталарнинг ҳар бирига алоҳида IMEI-код ажратилади. Бу ҳолатда абонент 6 ой давомида 1та сим карта ишлатишга мажбурми?

Юртимизда туризмни ривожлантириш учун кўп саъй-ҳаракатлар қилинмоқда. Туристик сим карталар жорий этиш таклифлари берилмоқда. Бу чора хорижий туристларнинг юртимизнинг тарихий жойларидан мобил интернетдан фойдаланишида қийинчиликлар келтириб чиқармайдими? Туристлар бундай ишларни ёқтиришмайди ва бу уларнинг кўз ўнгида мамлакатимиз имижи пасайишига олиб келмайдими?

Умуман олганда бу халқни талашдан бошқа нарсамас.
Мен шахсан мобил бошқа ашёларни рўйхатга олинишига қарши эмасман. Аммо бу иш БЕПУЛ амалга оширилиши ва рўйхатга олишни соддалаштирилган, масалан ussd-кодлар орқали амалга оширилиши лозим.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Хабарларинг бор, мана шу манзилда https://regulation.gov.uz/oz/document/1666
мобил қурилмаларни рўйхатга олиш ҳақидаги қонун лойиҳаси муҳокамага қўйилган эди. Бу ҳақда каналда ҳам хабар берган эдим.

Шундан кейин қисқа вақт ичида бу лойиҳа муҳокамаси остига лойиҳага қарши кўплаб норозиликлар ва тушунарсиз ҳолатлар ҳақида саволлар ёзилди. Афсуски ўша шарҳларни скниншот қилмаган эканман. Шундан сўнг бироз ўтиб лойиҳа муҳокамадан олинди. Яъни сайтдан ўчирилди

Агар ҳукумат шу пайтгача катта-катта минбарлардан гапирилаётган "ҳамма ишимиз халқни рози қилиш" бўлиши керак гапни исботлашни хоҳласа ушбу қонун қабул қилинмаслиги керак. Чунки муҳокамада кўпчилик бу қонунни қабул қилинишига қаршилигини ёзди. Шунингдек ижтимоий тармоқларда ҳам кўпчилик бу қонун лойиҳасини танқид қилиб турли фиклар ёзаяпти. Боя ўзим ҳам кўчада маҳалладошларимга "ҳукумат мана шунақа қонун қабул қилаяпти, унга кўра қўлингдаги мобил қурилмаларни рўйхатдан ўтказибгина ишлата оласан. Рўйхатга олиш пуллик. Қолаверса телефонинг бузилиб қолса 6 ой тўлмаса янги телефон ололмайсан, 16 ёшга тўлмаган болангни телефони рўйхатдан ўтказилмайди" деб ўзимча қонун лойиҳасини тушунтирсам гапларимни эшитган одамларнинг аксарияти бир овоздан "Унда ҳукумат томоғимизга олаётган нафасимизни ўлчайдиган асбоб ўрнатиб, кейин ҳар бир ичимизга ютиб чиқараётган ҳавони ҳам пуллик қилиб қўйсин" деб фикр билдиришди.

Ана шундан келиб чиқсак халқ мобил қурилмаларни рўйхатга олиш ҳақидаги қонуннинг қабул қилинишига мутлақо қарши.
Қани кўрамиз, бундай ҳолатда ҳар доим "халқни рози қилиш ҳақида" гапираётганлар нима иш тутишаркин? Халқни рози эмаслигига қарамай қонунни қабул қилишармикин ёки халқни рози қилиб шу қонун лойиҳасини бекор қилишармикин? Жараённи кузатишда давом этамиз.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Улар Германияда ўқиган эдилар

Ҳа, улар бундан роппа-роса 96 йил муқаддам Гётенинг ватанида ўқиган эдилар. Бугун,  кимларнидир Германияда ўқиётганига, ишлаётганига ҳеч ким ажабланмайди. Аммо, 96 йил олдин бу фавқулодда воқеа эди.

19-асрнинг охири, 20-асрнинг бошларида ватандошларимиз орасидан бир гуруҳ тараққийпарвар кишилар етишиб чиқди. Халқ уларни "жадидлар" деб атади. Жадидлар янгилик тарафдори эдилар. Улар Чор Россияси мустамлакаси остида яшаётган халқни ижтимоий ва маърифий қолоқликдан олиб чиқиш ва Туркистон мустақиллигига эришиш истагида истеъдодли ёшларни ривожланган мамлакатларга ўқишга юбориш ғоясини ўртага ташладилар.

1921 йил, 23 апрелда Ўзбек илмий комиссияси йиғилишида илк бор шу масала ҳукумат даражасида кўтарилди.
Туркистон республикаси Маориф халқ комиссарлиги ёшларни илғор давлатларга ўқишга юборишга рози эканини билдирди ва ўша йил 7 майда бўлиб ўтган йиғилишида бир гуруҳ ёшларини ўқишга жўнатиш режаси тасдиқланди. Аммо ўша пайтда Туркистон мухтор республикасида ҳам бу иш учун маблағ йўқ эди.
Файзулла Хўжаев раҳбарлик қилган Бухоро халқ республикаси эса амаллаб имконият топиб, ўша йил охирида Германияга 70 га яқин ёшларни жўнатган эди. Ўшанда бухоролик ёшларни Германияга жўнатиш ишларида атоқли шоир,  олим Абдурауф Фитратни ҳам ёрдами катта бўлган.

Ўшанда туркистонлик ва бухоролик ёшлар узоқ йўл босиб Берлиндаги темир йўл бекатига етиб келганларида уларни "Ўрта Осиёдан эшаклар ўқишга келишди! " деб ёзилган ҳақоратли баннерни кўтариб олган бир гуруҳ одам бақириб кутиб олишди. Булар 1917 йилдаги Октябрь тўнтариши туфайли Россиядаги мол-мулкидан айрилиб Германияга қочиб борган руслар экан.
Ўшанда олис йўлдан катта умидлар билан Германияга борган ёшлар ўша ҳолатни кўриб ажабландилар ва борганларига пушаймон бўлдилар. Аммо бу пушаймонлик немислар уларни хушмуомалалик билан кутиб 
олиб бошпаналарга жойлаштирганларидан кейин эсларидан чиқди.

Ўшанда бухоролик ва туркистонлик ёшлар 1 йил давомида махсус курсларда ўқиб,  немис тилини ўрганиб, кейин 1922 йилдан мамлакатдаги турли олий ўқув юртларига ўқишга қабул қилиндилар.
Германия ўша пайтда дунёнинг илм-фан юксак ривожланган давлатларидан бири эди. Шу туфайли бу давлатга дунёнинг кўплаб мамлакатларидан ёшлар келиб таълим олишар эди.
Туркистон мухтор республикаси вакили сифатида Германиядаги талабалар ҳолидан хабар олиб турган шоир Шокир Сулаймоннинг ёзишича ўша пайтда Германияда ўнг минглаб россияликлар, 4-5 минглаб япон ва турк талабалари, бундан ташқари бошқа мамлакатлардан ҳам кўплаб талабалар таҳсил олишган.

Германияда таҳсил олаётган талабалар тиришқоқлик билан ўқиганлар ва ўша пайтда турли шаҳарларда ўқисалар ҳам бир-бирлари билан мунтазам алоқада бўлганлар. Ҳар-ҳар замонда ўзлари ташкил этган Шарқ кечаларига нафақат туркийзабонлар, балки немис дўстларини ҳам таклиф этиб уларга ўзбек халқининг бой ва қадимий маданиятини таништиришга уринганлар.

Ўша пайтда Германияда таҳсил олиб Ватанга қайтган талабаларни аксарияти ўз соҳаси бўйича турли жойларда ишлаб, юрт равнақига ҳисса қўшишга ҳаракат қилди.
Аммо, улар 1937-йилдан бошланган қатағонларда қамоққа олиндилар. Жумладан Хайриниса Мажидхонова, Марям Султонмуродова, Гулсум Раҳимова, Руқия Хўжаева, Султон Матқулнинг хотини Бася Матқул Германия жосуси деб жазога тортилдилар. Улардан ҳеч бири омон қолмади. Фақатгина битта аёл: Марям Султонмуродова Сибирдан омон қайтган.

СССР ҳукумати Германияда таҳсил олган ва олаётган талабалардан 1927 йилдаёқ шубҳалана бошлаган. Буни эшитган талабаларнинг бир қисми ватанга қайтишни хоҳламай Германияда яшаб қолишган. Германияда фашистлар ҳаракати кучайгандан кейин уларни аксарияти Туркияга кўчиб ўтган.

Абдулваҳоб Муродий, Саттор Жаббор, Фузаил Шераҳмедов, Тоҳир Чиғатой, Вали Қаюмхон, Солиҳ Муҳаммад, Тўлаган Мўмин, Саида Шераҳмедова, Исо Хўжаев ва ҳоказоларнинг аксариятини тақдири фожиали тугади. Ватанга қайтгани жазоланди, қайтмаганлари эса чет элларда бир умр ватан озодлигини орзу қилиб яшаб ўтдилар.

Наим Каримовнинг "Улар Германияда ўқиган эдилар" тадқиқот ишидан қисқартириб олинди.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​АҚШнинг икки хил "юзи"

Бир неча кундан бери дунёдаги барча ОАВ "АҚШнинг 2019 йилдан ЮНЕСКО аъзолигидан чиқаётгани"ни ёритишаяпти. Кўпчилик "БМТни бир қўлида ўйнатиб турган" АҚШнинг нега бундай қарорга келганини тушунмай қолди. Шу туфайли ўқувчиларга АҚШ ва ЮНЕСКО ўртасида келиб чиққан можарони шарҳлаб берсам.

Воқеалар 2011 йилнинг 31 октябр куни ЮНЕСКО Фаластин давлатини ўз сафига тўлақонли аъзо қилиб олган кундан бошланди. Ўша санагача ЮНЕСКОда кузатувчи мақомида бўлиб келаётган Фаластинни ташкилот сафига тўлақонли аъзо сифатида қабул қилиш очиқ овоз бериш йўли орқали ҳал қилинди ва мутлақ кўпчилик Фаластинни ЮНЕСКО сафига қабул қилиниши учун овоз берди. Розилар сони 107. Қаршилар сони эса 14. Қолганлар бетараф қолишган

Маълумот учун; БМТда бор йўғи 5 доимий аъзо давлат бор. Булар АҚШ, Франция, Англия, Россия ва Хитой. Ташкилот ташкил топганидан бошлаб ҳозиргача Ер юзидаги турли ишлар шу 5 давлатнинг хоҳишларига кўра ҳал қилинган.
ЮНЕСКОда эса ҳар қандай қарор умумий аъзо бўлган бўлган давлатлар муҳокамасига ташланади ва ҳал қилувчи қарорлар ошкора овоз бериш йўли билан қабул қилинади.

Шу ўринда ўқувчиларда "Хўш, Фаластин ЮНЕСКОга тўлақонли аъзо қилиб олинса бундан АҚШ манфатларига қандай зарар етади?" деган савол пайдо бўлиши мумкин. Ҳамма гап шундаки ЮНЕСКО ташкилоти Исроилни Фаластиннинг бир қисмини босиб олган босқинчи давлат деб ҳисоблайди ва ҳозирги кунда Исроил назоратида бўлган Қуддус шаҳрини бир қисмини ҳам Фаластин ҳудуди деб билади. АҚШга ЮНЕСКОнинг мана шу позицияси ёқмайди ва ўзининг Яқин Шарқдаги энг асосий ва яқин иттифоқчиси бўлган Исроилнинг тарафини олиб у ЮНЕСКО билан келишмовчиликка бораяпти.

2011 йилнинг 31 октябр куни ЮНЕСКО Фаластинни ўз сафига қўшганини эълон қилиши ортидан АҚШ бундан буён бу ташкилотни молиялаштиришдан воз кечишини эълон қилди. АҚШ бу иши ортидан ЮНЕСКОда молиявий қийинчилик юз беришини ва ташкилот ўзига ён беришини кутган эди. Чунки ЮНЕСКОнинг йиллик бюджети 20% ини АҚШ берар эди ва бу 80 миллион долларни ташкил этган. Аммо ЮНЕСКО ён беришни истамади ва агар АҚШ аъзолик бадалини тўламаса уни ташкилот ишларида овоз бериш ҳуқуқидан маҳрум қилишини эълон қилди.

Воқеалар шу зайлда ривожландики АҚШ ўша 2011 йилдан бери ҳанузгача ЮНЕСКОга аъзолик бадалини тўламайди ва бу йиғилиб бугунги кунда 500 миллион доллардан ошган. ЮНЕСКО ўз сўзида туриб АҚШга ён бермади ва уни ташкилот ишларида овоз бериш ҳуқуқидан маҳрум қилди. Келишмовчилик шу даражага етдики ЮНЕСКОнинг ўзига ён беришидан батамом умидини узган АҚШ охири бу ташкилотдан чиқиши ҳақида қарор қабул қилди. ЮНЕСКО ҳам ўз позициясида ўзини ҳақ деб билади ва ортга чекинмоқчи эмас.

Кўпчиликнинг фикрига кўра АҚШ БМТ ва унинг бўлими бўлган ЮНЕСКО ишларига 2 хил стандарт билан ёндошмоқда. Яъни БМТда ўзининг 4 шериги билан биргаликда доимий аъзолигидан фойдаланиб анча йиллардан бери бошқаларнинг БМТни тубдан ислоҳ қилиш, доимий аъзоларнинг сонини ошириш ҳақидаги талаб ва таклифларини эътиборсиз қолдириб келаяпти. Гап сиёсатдан холи бўлган ЮНЕСКО ташкилоти ҳақида кетганда эса АҚШнинг ўзи бу ташкилотни "тубдан ислоҳ қилиш керак" деб даъво қилмоқда. АҚШнинг бундай даъво қилишига сабаб эса ЮНЕСКО ташкилоти шунчаки АҚШнинг "йўриғи"га юрмаяпти.

АҚШнинг 2 хил стандарт қўллаётганига яна бир мисол: Бу давлат ўзи билан алоқаси унча яхши бўлмаган давлатларнинг юргизаётган ички ва ташқи сиёсатларидан хато топиб оқибатда дарров БМТнинг санкцияларини қўллаш билан таҳдид қилади. Лекин гап яқин иттифоқчиси бўлган Исроилнинг манфати ҳақида кетганда эса авваламбор ўзи БМТнинг резолюцияларини оёқости қилади. Масалан, у Фаластин-Исроил можаросида ана шундай йўл тутмоқда ва 70 йилдан буён Исроилнинг Фаластин ерларини босиб олганига кўз юмиб келмоқда. Ҳатто Фаластинни ўз сафига тенг ҳуқуқли аъзо сифатида қўшиб олган ЮНЕСКОнинг бу ишини "кечира олмаяпти".

Умумий хулоса шу-ки агар ислоҳот керак бўлса авваламбор БМТнинг ўзини ислоҳот қилиш керак. Ер шарининг тақдирини 5 давлат ўзаро ҳал қилмасдан доимий аъзолар сонини ошириш керак. Сиёсатдан холи бўлган ЮНЕСКО эса ҳозирча ўз ишини билиб қилаяпти.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Япон жосуси ёки "ҳукуматни уйида ўтирган" маҳбус

"Ниҳоят одиночкада 11 ой ўтиргач, мени умумий камерага ўтказишди. Анча енгил тортдим. Демак айбим йўқ. Бўйнимга қўядиган гуноҳ топилмади. (Аммо чучварани хом санаган эканман. Кейинчалик ҳеч қандай судсиз елкамга узоқ муддатни илиб Қозоғистон чўлларидаги лагерга жўнатиб юборишди) Ҳозир умумий камерадаги тутқунлик ҳаётимга қайтамиз.

Умумий камерада ўтирар эканман, баъзи бир одамларни бу ерга нега олиб келиб тиқишганини сабабини эшитиб кулишни ҳам билмайсан, йиғлашни ҳам. Умумий камерада узоқ вақтдан бери ўтирган, соқоли кўксига тушган бир отахон бор экан. Қайердан экани аниқ эсимда йўқ, ҳарқалай Бадахшон томонлардан бўлса керак. Аристонлар уни гапга солади:
- Ота, сизни нега қамади?
Чол ўзбекчани зўрға билади:
- Ман ҳайрон.
- Нима гуноҳ қилувдингиз ўзи?
- Ман гуноҳ қилгон? Йўқ, ман гуноҳ қилгон йўқ. Ман укамга тўйга боргон.
- Укангизни тўйига борган бўлсангиз қамайдими?
- Ман ҳайрон, - дейди чол. - Ман тўйга борган. Мани агент дегон. Япон агент дегон.
- Қандай?
- Ман мешни пуфлагон. Панжнинг у бетига мешда ўтгон. Эртаси куни тўйдан қайтгон. Шапкали чегарачи мани ушлагон, агент, япон агенти дегон.

Маълум бўлишича чол Панж дарёсининг нариги тарафига, укасиникига тўйга борган. Дарёнинг у бети Афғонистон. Ҳар икки тарафдаги қишлоқ одамлари мешга миниб бир-бирлариникига борди-келди қилиб юришган. Ака бу тарафда бўлса ука нариги тарафда яшаган. Ёки аксинча. Чолни укасиникидан қайтишида чегарачилар ушлаб олишган ва Япония агенти деб қамашган. "Япон разведкаси аҳмоқмикан одам оёғи етмаган тоғлар орасида яшовчи кекса ва саводсиз чолни агент қиладиган", дейдиган одам йўқ. Булар кимни топса гурра-гурра олиб келиб қамоққа тиқиб ётган замонлар эди. Мана энди чол шўрлик неча ойдан бери қамоқда ўтирибди.

- Энди нима қиласиз, ота? - деб сўрашади ҳангоматалаб аристонлар.
- Мен ўтиравергон.
- Ие, катта холангизни уйими бу сизга, ўтираверадиган?
- Катта холамни уйи? Йўқ, ман катта холамнинг эмас, ҳукуматнинг уйига... ўтиргон.

Мана сизга "сиёсий душман" тушунчаси. Шу беозор чол сиёсий душман бўлса, билмадим. Ўша пайтда мамлакат бўйлаб арзимаган иш ортидан қамалган миллионлаб одам бор эди. Уларни аксарияти мен ва мана шу чолга ўхшаб "гуноҳим йўқ, тез орада қўйворишади" деб ўйлашар эди. Аммо, уларнинг ҳаммаси узоқ йиллик муддатлар билан турли қамоқ лагерларига тиқилган. 1937 йилдан, Сталин ўлган 1953 йилнинг баҳоригача мамлакатда неча миллион одам қамалган бўлса биронтасини "айби тасдиқланмай қўйиб юборилибди" деб эшитмаганман. Ҳаммаси қамалган.

Бугун, мустақиллик кунларида ҳам СССРни мақтаб эслайдиганлар бор. Не ажаб, бу халқ шундай эканки 50 йил оғир азоб бериб 2 кун қорнини яхшилаб тўйдирсанг ҳамма азоблари эсидан чиқар экан. Исботи: СССР деган давлатда 70 йил яшадик. Шундан камида 50 йили, балки ундан ҳам кўпида халқимизни ҳаёти қора зулматда ўтди. Олдинига босмачи дейишди. Кейин коллективлаштириш баҳонасида миллионлаб одамларни "бой-қулоқ" қилиб уй-жойини тортиб олиб, ўзларини сургун қилишди. 1937 йилдан Сталин қатағонлари бошланди. Уруш азобини ёзиб ўтирмай, урушдан кейин бироз тин олган тузум 1948 йилдан оммавий қатағонларни яна бошлади. 1970 йиллардан бошлаб эса ҳар йили пахта режасини миллион тоннага ошириб, охирида "Пахта иши"ни ўйлаб топиб халқимизни қанча азоб берди.
Уйлайман, балки СССРни мақтаётганлар юқорида мен ёзган фожеалардан омон чиқиб келган, ундай фожеаларни кўрмай ўтган оилаларнинг фарзандларидир. Аммо, фожеани уларни оиласи кўрмаган бўлса бу "СССР пайти зўр яшаганмиз, СССР пайти ҳаммаси зўр бўлган" дегани эмаску.
Мен ўша тузумда бир умр азобда яшадим. Қандай азоб дейсизми?  Руҳий азобда. Ҳатто, Горбачёв келиб бироз ошкоралик замонлар бўлганда ҳам ҳали ўнгимда, ҳали тушимда, ҳали хаёлимда "Ҳозир келиб қўлимга кишан тақиб олиб кетишади" деган вос-вос билан яшаганман. Буни энди ўша даврни мақтайдиганларга тушунтириб бўлмайди. Оти ўчсин ўша давлатни. Халқимиз бошқа ундай азобларни кўрмасин. Мустақиллигимиз абадий бўлсин!

Саид Аҳмад эсдаликларидан.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Наманган вилоят ҳокимияти ходимлари энди махсус кийимда юради

Наманган вилоят ҳокимлиги ҳокимият апарати ходимлари учун махсус-кийим бош буюртма берибди ва бундан кейин Наманган вилоят ҳокимлиги апарати ходимлари иш пайтида махсус кийимларда юришади.
Бу ҳақда Наманган вилоят ҳокимлиги матбуот хизматига асосланиб namnews.uz хабар бермоқда

Хабарда жумладан шундай дейилади:

Халқ билан мулоқот, инсон манфаатларини ҳар томонлама таъминлаш, фуқароларнинг муаммоларини ўрганиш ва уларни бартараф этиш маҳаллий ҳокимликларнинг асосий вазифаларидан биридир.

Айнан шундан келиб чиққан ҳолда бугунги кунда Наманган вилояти ҳокимлиги томонидан тизимли чора-тадбирлар олиб борилмоқда. Яъни, вилоят ҳокими, унинг ўринбосарлари раҳбарлигида шаҳар  ва туманлар кесимида аҳоли муаммоларини ўрганиш, ҳокимликка келаётган ариза, шикоятларни вақтида, сифатли кўриб чиқиш ва муаммога ечим топиш борасида аниқ амалий ишлар кўрилмоқда.

Кириб келаётган янги йил байрами арафасида вилоят ҳокимлигида яна бир янги тажриба йўлга қўйилди. Яъни, ҳокимлик аппарати учун махсус кийим-бош тайёрланди ва халқ билан мулоқот қилиш, турли тадбирларда ана шу хизмат кийимидан фойдаланиш йўлга қўйилди.

Бундан кўзланган асосий мақсад, бу орқали вилоят ҳокимлигининг махсус имижини янада шакллантириш. Биласиз, бугун бевосита аҳоли билан учрашувда уларнинг муаммолари ечимига зудлик билан ҳал этиш устувор вазифамиздир. Энди айнан махсус кийим бошлардаги ҳокимлик ходимларини таниб олиш аҳоли учун жуда қулай.

Дарҳақиқат, кўплаб учрашувлар ёки маҳаллаларда юрилганда фуқаролар мурожаатлари кимга айтишини билмай овора юришганини кўрамиз. Айнан Наманган вилояти ҳокимлиги томонидан қўлланган янги тажриба бу каби ҳолатлар олдини олади. Энди фуқаролар турли тадбирлар ёки улар билан учрашувларда тўғридан-тўғри хизмат кийим-бошли ҳокимлик вакилларига мурожаат йўллайверишлари мумкин.

Наманган вилояти ҳокимлиги ахборот хизмати

Бу хабарга нима деб фикр билдиришни ҳам билмадим.
Агар шу иш ҳокимият ходимларининг ишчанлигини оширса ва хабарда айтилгандай ўз муаммоларини кимга айтишни билмай юрган халқнинг муаммоларини тезроқ ҳал қилса мен бу ишни қўллаб-қувватлайман ва бошқа вилоятлар ҳокимият апаратининг ходимлари ҳам мана шунақа махсус кийимда юришларини хоҳлайман.
Қани кўрамиз, бу иш қанчалик эффект берар экан.
Аммо, Наманган вилоятини ҳокимлигининг бу янгилиги ҳам эътиборга молик.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Одамийлик баҳоси

Бу воқеани ҳинд рўзномаларидан бирида ўқидим. Ҳодиса Ҳиндистон жанубидаги Керала штатида, аниқроғи Малаппурам шаҳрида содир бўлган экан.
Шаҳарда меҳмон бўлиб турган шимоллик тадбиркор Ориф Вани кечки овқат учун ойнаванд тамаддихонага тушиб, ўзи учун ҳозирланган столга ўтирар экан, ресторан ва кўчани ажратиб турган ойнада милтиллаб турган икки жўфт кўзларни кўзларни кўриб қолди.

Ташқарида чамаси олти ёшлардаги тиланчи болакай ўзидан бироз катта қиз билан Орифга тикилиб турар эди.
Уларнинг кўзларига жо бўлган хатар очлик эди.
Орифнинг уларга ичкарига киришлари мумкинлигини билдирган илиқ ишорасини кўриб бошқа мижозларнинг таъби хира бўлди.
Болалар ресторанга қўрқа-писа кириб келар эканлар ўзларининг исқирт кийим-бошларидан уялиб, хижолат бўлиб кўзларини ўзларини олдига чақирган кишидан узмас эдилар.

Етиб келгач эса бир-бирининг пинжига кириб кетганча ним табассумли одам қаршисида мум тишлаб ўтиришди. Тўзғиган сочлар орасидаги олазарак кўзлар столдаги овқатга қадалди. Ориф уларга ҳам овқат буюртирди. Болакай стол атрофида ўтирмоқчи бўлганида қизалоқ унга овқатланишдан олдин қўл ювиш лозимлигини айтиб уни юз-қўл ювувчи жиҳоз томон еталаб кетди.
Қайтиб келиб Орифнинг рўпарасига ўтирган болажонлар шоша-пиша ҳовури кўтарилиб турган овқатни оғизларига сола бошлашди.

Қанчалик дидсизлик бўлмасин оч болаларга шошиб овқатланиш ярашар экан. Қизча таомига қўл узатмасдан уларни табассум билан кузатиб турган Орифга жовдираб қараб қўяр эди. Идишдаги охирги гуручгача тозалаб, манго шарбатини охирги томчисигача қолдирмай ичиб, болалар ўрниларидан қўзғалишди ва табассум билан ўзларига қараб турган истарали амакига раҳматлар айтиб, шошилиб чиқиб кетишди. Бу воқеани барча-мижозлар-у, хизматкорлар, икки гадойни ичкарига кирганини билиб югуриб келган бошқарувчи ҳам кузатиб туришар эди.

Ориф овқатланиб бўлгач, ҳисобни сўради. Қўлларини ювиб, қуритиб келиб столни устидаги ҳисоб варағини олди. Энди касса томон юраман деб қўлидаги қоғозга қаради ва ҳайрон бўлди. Қоғозда тўлов миқдори эмас, хат қолдирилган экан. "Жаноб, ҳозирча бизда одамийликни баҳосини ҳисоблайдиган машина йўқ. Яхшиликларингиз ўзизгизга ҳамроҳ бўлсин".
Ресторан эгаларининг қилган бу ишларини кўриб дув-дув тўкилаётган кўз ёшларини ҳеч кимга сездирмаслик учун Ориф Вани ўз хонасига кўтарилди.

Шуҳрат Сатторовнинг "Биз ғолиб бўламиз" китобидан.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Одамлар дам олсинми ёки селектор мажлисида қатнашсинми?

Эсларингда бўлса Президент 12.11.2018 да «2019 йилда расмий саналарни нишонлаш даврида қўшимча ишланмайдиган кунларни белгилаш ва дам олиш кунларини кўчириш тўғрисида»ги фармонни имзолаган эди.

Ўша Фармонга кўра, 2019 йилда қуйидаги қўшимча дам олиш кунлари белгиланди:
2019 йил, 2 январь - чоршанба куни дам олиш куни, шунингдек, 5 январь шанба куни, 3 январь пайшанба кунига кўчирилган ва ҳафтада 5 кун ишлайдиганлар 3 январь куни ҳам дам оладилар.

Бу ҳақда турли ОАВда етарлича хабар берилди.
Аммо, ана шу хабарлар Наманган вилояти ҳокимига етиб бормаган кўринади. Сабаби, каналнинг наманганлик ўқувчиларидан бир сурат-хабар келди. Ўша суратда вилоят ҳокими Х. Бозоровнинг "Вилоят ҳокимининг барча ўринбосарларига, Шаҳар ва туман ҳокимларига, Бошқарма ва ташкилот раҳбарларига 2019 йил, 2 январь куни "Ўзбекистон Президентининг 2019 йил учун мўлжалланган энг устивор вазифалар ҳақидаги Олий Мажлисга Мурожатномасини ўрганиш ва вазифалар белгилаб олиш мақсадида селектор йиғилиши ўтказилиши" ҳақидаги 2018 йил, 31 декабрь куни берган ХБ-01/09-15-сонли буйруғи кўрсатилган.

Ўша буйруққа кўра, 2019 йил, 2 январь куни, соат 10:00да вилоят студиясида:
Вилоят сектор раҳбарлари,
Вилоят ҳокимининг барча ўринбосарлари, гуруҳ ва котибият мудирлари
Вилоятдаги бошқарма, корхоналар ва жамоатчилик ташкилотлари раҳбарлари
Халқ депутатлари вилоят Кенгашининг депутатлари иштирок этишлари белгиланган.

Шаҳар ва туманлар студияларида эса:
Шаҳар ва туман сектор раҳбарлари
Шаҳар ва туман ҳокимларининг барча ўринбосарлари
Шаҳар ва туманлардаги барча корхоналар, ташкилотлар, муассаса ва жамоатчилик ташкилотлари раҳбарлари
Шаҳар ва туманлардаги барча МФЙ раислари
Халқ депутатлари шаҳар ва туман Кенгашлари депутатлари иштирок этишлари белгиланган.

Наманган вилояти ҳокимини шу буйруғини ўқир эканман шу буйруқда "селекторга келсин" деб белгиланганлар рўйхатини кўриб уларга раҳмим келди. Нима, ўша рўйхатдаги одамларни байрам кунларида дам олишга ҳақлари йўқми? Одамлар Президентни дам олиш кунлари ҳақидаги қарорини эшитиб хурсанд бўлган эдилар. Аммо чучварани хом санаган эканлар, мана Наманган вилояти ҳокими ҳаммани йиғиб селектор мажлисини ўтказаяпти.
Хўп, Президентни 2019 йил ҳақида Олий Мажлисга Мурожатномаси бўлди, энди шуни муҳокамаси учун бутун вилоят бўйлаб 10 минглаб одамларни дам олиш кунида сарсон қилиш керакми?
Вилоят ҳокими ўз буйруғида "Президент мурожатномасидан келиб чиқиб вазифалар белгилаб олиш мақсадида селектор йиғилиши ўтказиб олиш" дебди. Президентни Мурожатномаси фармон эмас, қарор эмас, ундан келиб чиқиб вазифалар белгилаб олинса. Қолаверса ҳали йил давомида Президентнинг турли фармон ва қарорлари чиқади, Х. Бозоров ана ўшалардан ўзи ва қўли остидагилари учун тегишли вазифалар белгилаб олаверади. Ҳозир эса, одамларни шунчаки дам олишларига қўйиб берсин. 

Айтишингиз мумкин, "селектор мажлиси бир кун давом этмайди-ку" деб. Аммо ишонинг, ана шу селекторда хоҳ вилоятда, хоҳ шаҳар ва туманларда қатнашадиганлар бўлсин аввало уйидан чиқиб узоқ йўл босиб селекторга боради. Селекторда нечадир соат ўтиради. Селектордан чиқиб уйга етиб келганча кун кеч бўлади.

Умуман олганда мана шундай кераксиз мажлисбозликларни камайтириш керак. Президент Олий Мажлисга Мурожатномасини ўқиганда ҳаммасини очиқ ва равшан гапирди ва аксарият одамларга уни нутқи тушунарли бўлди. Энди ўша нутқни баҳона қилиб қанчадан-қанча одамни сарсон қилиб селекторга йиғишни умуман ҳожати йўқ. Нафақат Наманган вилоят ҳокими, бошқа вилоят ҳокимларига ҳам шу гап: Халқ ҳам, турли ташкилот раҳбарлари ҳам ўша куни Президент ўз Мурожатномасида нима демоқчи бўлганини яхши тушунди. Шундай экан одамларни сарсон қилманг.
Агар шу иш ҳақиқатдан лозим бўлса ҳар бир ташкилот ва муассаса раҳбарларига, туман ҳокимиятларига "Президентни Олий Мажлисга қилган Мурожатномасида белгиланган вазифалардан келиб чиқиб ўзларингга вазифа белгилаб олинглар" деб 2 энлик хат жўнатилсин, бўлди. Одамларни дам олиш кунида сарсон қилгандан шу иш афзалроқ.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Пуллик бўлган пластик пакетлар ёхуд Ургут ҳавосини заҳарлаётган эски шиналар

Кеча ва бугун бир қатор ОАВ ва блогерлар Тошкентдаги супермаркетлар бир дона пакет учун 250 сўмдан олинаётганини ёздилар.
Ҳозирча бу амалиёт узоқ қишлоқлардаги дўконларга таъсир қилаётгани йўқ. Ҳозирча маҳалламиздаги ва Ургут шаҳридаги турли магазинлар пластик пакетларни бепул бераяпти.

Умуман олганда, бошқа жойларни билмадим-у айнан биз тарафларда кўча-куйда елим пакетларни тушиб ётганини унча-мунчада кўравермайсиз. "Унда одамлар дўконлардан бериладиган пластик пакетларни нима қилишади?" дейсизми? Бизда ҳар қандай оила пластик пакетларни қишда ҳам, ёзда ҳам ёқади. Қишда печка ёқишда, шунингдек ўчоқларда олов ёққанда тутантириқ сифатида ёқишади. Шу туфайли ҳам бизда пластик пакетлар оёғ остида мусор бўлиб ётмайди. (Бу дегани пластик пакет умуман мусорга чиқарилмайди, деганимас. Айрим жойларда мусор бўлиб ётган жойлари ҳам бор)

Тўғри, пластик пакет ёқилганда ўзидан чиқарадиган заҳарли моддаларнинг кўлами ҳам кам эмас. Аммо....
Куз пайтида узумларни қуритиш учун олдин қайнаган сувга ботириб олиш керак. Ана ўшанда 200 литрли қозондаги сув тинимсиз қайнаб туриши керак. Унга эса кўп ўтин керак. Ўтинни қимматлигини инобатга олсак биз ўша қозонни қайнатиш учун нима топсак ёқаверамиз ва бу асосан машиналарнинг эски шиналари бўлади.

Шина ёнганда чиқадиган қора тутун ва заҳарни миқёсини 2-3 та пластик пакетни ёққанда чиқадиган заҳар билан катта фарқи бор.
Агар туманимизда бир ой узум узиш ва қуритиш мавсуми бўлса, ана шу бир ой давомида 100-200 минглаб(!) шина ёқилади ва улардан чиқадиган тутун ва заҳарни кўламини ўзингиз баҳолаб олаверинг.

Шина ёнганда ундан ажралиб чиқадиган инсон ҳаёти учун хавфли бўлган заҳарли моддаларнинг кўламини тушунтириш учун бир мисол келтираман: ЕвроИттифоқ давлатларида ана шу биз ёқиб сўнг унинг заҳарли моддаларини ичимизга ютаётган эски шиналарни ҳатто мусорхоналарда сақлашга рухсат берилмайди. Машиналардан ечиб олинган эски шиналар бир неча кун ичида зудлик билан қайта ишлашга, утилизацияга жўнатилиши керак. Сабаби, шиналар шундоқ турган ҳолида ҳам ўзидан заҳарли модда чиқаради. Евроиттифоқда шундоқ ҳолида турли жойларда сақлашга рухсат берилмайдиган шиналарни биз ёқиб ўзимиз нафас олаётган ҳавони баттар заҳарлаяпмиз.

Қизиғи узум узиш мавсумида шина сотадиганларнинг аксарияти 3-4 минглаб эски шиналарни катта кўча ёқасига тушириб, савдони ўша ерда қилади. Аммо, минг афсуски ана шу кўчадан туманни аксар катталари кунора ўтиб турса ҳам биронтаси ўша шина сотадиганларга "ҳой буни ёққанда инсон саломатлиги учун ниҳоятда зарарли бўлган моддалар ажралиб чиқади, йиғиштир бу ишни" дейдиган одам йўқ.

Узум қуритишда ўша шиналарни ёқадиганлар ўзлари ҳам ундан заҳарли моддалар ажралиб нафас олиб турган ҳавомизни заҳарлашини биладилар, аммо барибир ёқаверадилар. Айнан шу масалада олдин одамларни ўзларини тарбиялаш керак деб ўйлайман. Агар одамлар ўша эски шиналарни сотиб олиб ёқмасалар, шина сотадиганлар бир мавсумда банкрот бўлиб сотишга бошқа шина олиб келмайдилар.
Агар одамларни айни масалада дунёқарашида ўзгариш бўлмаса шина ёқишни тақиқласа ҳам фойдаси бўлмайди ва одамлар топиб келиб яширинча бўлса ҳам ёқаверадилар.

Муштарийларда "шунча шинани қайердан оласизлар?" деган савол туғилиши мумкин. Шиналарни ўзимизни вилоятимиздан, шунингдек бошқа вилоятлардан йиғиб келишади.

Энди пластик пакетларга келсак, гарчи биз тарафларда ҳозирча текин берилаётган бўлса-да, мен уни пуллик қилинганини қўллаб-қувватлайман. Одамлар харидга чиққанда ёнларида тўрхалта олиб юрсинлар. "Текинни қадри йўқ дегандай" охирги пайтларда аксарият жойлар пластик пакетлардан иборат мусорга тўлиб кетаяпти.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Глобаллашувга қаршилар: "Глобаллашув дунёни еб битирмоқда"

Бизга 20-асрнинг 2-ярмида кириб келган турли байрамлар ҳақида ўйлаб туриб боя бошқа бир мавзу ҳақида ўйлаб қолдим.

Кимдир билар, билмас дунёдаги энг кучли давлатлар бошлиқлари йиғиладиган G7 ва G20 саммитлари давомида саммитлар ўтадиган шаҳарларда Халқаро Глобаллашувга қаршилар намойишлари ҳам бўлиб ўтади. Кўпинча шу намойишлар ашаддийроқ тарзда бўлиб ўтади ва намойишчилар саммит бўлаётган бино атрофидаги кўчаларни ёпишга уринадилар. Ана шунда полиция билан тўқнашувлар ҳам бўлади.

Хўш, улар нимага қарши бўлишади?

Глобаллашувга қаршилар, гарчи намойишларда кўпинча бирга ҳаракат қилишса ҳам, бир нечта йўналишга бўлинишади. Булар дунёнинг:
Сиёсий глобаллашувига қаршилар.
Иқтисодий глобаллашувига қаршилар.
Маданий глобаллашувига қаршилар.
Диний глобаллашувига қаршилар.

Бу 4 йўналишдан учтаси: Дунёнинг сиёсий, иқтисодий ва маданий глобаллашувига қарши бўлганлар анча актив саналишади.

Хўш, улар нима хоҳлашади?

Дунёнинг сиёсий глобаллашувига қаршилар асосан дунёдаги сиёсий жиҳатдан кучли давлатларини Ер шарининг бошқа ҳудудларига бориб аралашувларига, айниқса қуролли аралашувларига қарши бўлган гуруҳ.
Уларнинг фикрига кўра сиёсий жиҳатдан кучли давлатлар бошқа давлатларни ўз йўриғига юрмагани учун яккалаши, шунингдек сиёсий инқироз юз берадиган давлатларга узоқ жойдан, ўзига умуман дахли бўлмаган ҳолда келиб аралашишлари ва бошқа давлат ҳудудига ўз қўшинларини киритишлари ёки баъзи йирик давлатларнинг турли табий бойликларга бой ҳудудлардаги сиёсий активлиги бу адолатсизлик. Уларнинг фикрича "агар бирон бир давлатда сиёсий инқироз рўй берса ўша давлат муаммоларини аввало ўзи ҳал қилиши керак. Агар ўзи ҳал қилишга ечим тополмаса ён қўшнилари билан ечим топиши керак". "Аслида турли давлатлардаги сиёсий инқирозни ҳам аслида ўша сиёсий жиҳатдан кучли давлатлар дастаклашаяпти", дейишади улар.

Иқтисодий глобаллашувга қаршилар эса дунёнинг иқтисодий ривожланган давлатларидаги турли компанияларнинг ўз тармоқларини дунё бўйлаб бошқа давлатлар иқтисодиётига киритишларига қарши. Уларнинг фикрича дунёнинг иқтисодий ривожланган давлатларидаги компаниялар бошқа ҳудудларга ўз тармоғини очиш ўрнига ўша ривожланаётган давлатлардаги соҳаси ўзиникидай бўлган кичик фирма ва компанияларга бошқа йўл билан ёрдам бериши керак. Аммо, асло бошқа бир давлатни иқтисодига кириб бориб унга таъсир ўтказиш йўли билан эмас.
Уларни фикрича иқтисодий глобаллашув туфайли дунёнинг йирик иқтисодларида бўлаётган инқироз ва бошқа турли жараёнларнинг жабрини ривожланаётган ва кам ривожланган давлатлар аҳолиси тортмоқда. Улар ана шунга қарши.

Маданий глобаллашувга қаршилар эса дунёдаги аксар миллий маданиятлар Ғарб томонидан ҳаётга жорий қилинаётган маданиятсизлик оқибатида йўқ бўлиб кетаётганидан хавотирда.
Улар охирги 100-давомида батамом йўқ бўлиб кетган Япон маданиятини мисол қилишади.
Японларнинг турмуш тарзи, кийиниш, чой дамлаш ва бошқа маданияти минг йиллар давомида ўзгармай келган. Аммо 20-аср, глобаллашув асрида ҳаммаси барбод бўлди ва японларда осиёча ташқи кўринишдан бошқа ҳеч нарса қолмади. Тўғри, юқори технологиялар, осмонўпар бинолар кабилар майли, аммо японларни ўзининг минг йиллик маданиятини йўқотиши маданий глобаллашувга қаршилар фикрича умуман нотўғри иш. Уларнинг назарида японларнинг миллий маданиятидан воз кечиб кетиб глобаллашувига Ғарб айбдор.
Шунингдек улар охирги йилларда аҳолиси Ер шарининг қарийб ярмини ташкил этувчи Ҳиндистон ва Хитойдаги миллий маданият батамом йўқ бўлиб кетишидан хавотирдалар.

Глобаллашувга қаршиларнинг фикрича ҳеч бўлмаганда бундан буёғига дунё наҳанглари сиёсий, иқтисодий ва маданий томондан глобаллашувни тўхтатишлари керак.

Энди ўзимизга келсак, шу кетишда глобаллашув туфайли келажакда биз ҳам фақат ташқи кўринишимизни сақлаб қоламиз холос. Ундан бошқа ҳамма нарсамиздан: тил, миллий маданият ва бошқа миллийлигимизга дахлдор ҳамма нарсадан айриламиз.
Бу яхшими ёмонми билмайман. Аммо, глобаллашувга қаршилар назарида бу ёмон.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Москвадан олиб келинган "Москвич" ёки Косигинни қўриқчилари отиб ўлдирган ДАН ходими

"1978 йилда Ёзувчилар уюшмаси адиблар учун ажратган "Москвич" машинасини бирини мен оладиган бўлдим. Текингамас, албатта. Шунчаки ўша пайтларда ҳатто "Москвич" олиш учун ҳам йиллар давомида навбат кутиш керак эди. Ёзувчилар уюшмасини машина ажратиши бу навбат келганини англатар эди.
Москвага бориб таржимоним Плеханов билан маслаҳатлашдим. У бу ишга иккита ўртоғини жалб қилди. Машинани олиб чиқиб ҳайдаб кетадиган бўлдик.
Плеханов чақирган дўстлар Виталий Крюков Советская Россия да, Александр Серёгин Советская индустрия деган обрўли газеталарнинг халқаро бўлимида ишлашар эди.

Уларни ёрдами билан бориб машинани осонгина олдик. Сўнг Москвада 500 км юриб, сўнг мойини алмаштириб йўлга чиқадиган бўлдик. Машинани кўпроқ юргизиш учун Москвадан чиқиб Калинин шаҳарчасига қараб йўлга тушдик.
Йўлда ДАН постида бизни тўхтатишди.
- Айбим нима экан? - деб ажабландим.
- Тезликни оширдингиз, - деди ҳужжатимни олган лейтенант.
- Тезлик белгисини кўриб секинладимку.
- Сиз, бизнинг пост яқинидаги белгини кўриб секинладингиз. Аммо, 112 км.даги белгини кўриб секинлаганингиз йўқ. Ўша ерда буғуни расми ва ёнида 50 км тезликда юриш мумкин деган белгини кўриб ҳам тез ўтавергансиз. Тезлигингиз соатига 72 км бўлган.
- Сиз қайердан билаяпсиз буни?
- Яқинда бизга Радар апаратини беришди. Шеригим ўша ерда туриб ўтаётган машиналар тезлигини ўлчаяпти ва рация орқали хабар бераяпти. Мен бу ерда тўхтатиб қоида бузганларни жазолаяпман.
- Мени ҳам жазолайсизми?
- Албатта, талонингиз олинганига уч йил бўлибди-ю, аммо бирон марта тешилмабди.
-Уч йилдан бери талоним тешилмаганини сабаби гувоҳнома олганимдан бери биринчи марта машина бошқаришим.
- Унда жудаям яхши. Илк машина ҳайдаган кунларингизни эслаб юрасиз.
Қарасам инспектор ҳазиллашиб гапираяпти. Кўнглини топса ҳужжатларимни қайтариб бериши мумкин. Шу сабаб ҳазил оҳангда дедим:
- Майли тешақолинг. Бу ҳам бир бахт.
- Бахт? Нега?
- Радар деган асбобнинг ўзбекистонлик қурбони бўларканман, бу ҳам бир тарихий воқеа.
- Тарихий воқеа ўтиб кетди. Сиз биринчи эмассиз, - деди лейтенант. - Уч ҳафта бурун бир ҳамкасбимиз бу радар туфайли ростакамига қурбон бўлди. СССР Министрлар Советининг раиси Косигинни машинаси яқинлашганда у тентак "қани, хўжайинлар қандай тезликда юрар экан" деб радар билан кўча четига чиқибди. Радарни кўриниши пистолетга ўхшайди. Косигиннинг қўриқчилари уни террорчи деб ўйлаб шарт отиб ташлашибди.
Албатта, қўриқчилар уни ДАН ходими эканини билишган. Аммо барибир отишган. Қолаверса ўша ДАН ходими машинада Косигин келаётганини ҳам, радарни кўтариб чиқса ўзини ҳеч аямасдан отиб кетишларини ҳам билмаган. Билганида балки чиқмасмиди.

Кейинчалик, 1979 йилда Пахтакор жамоаси авиафалокатга учраганида ўша ДАН ходимини эсладим. Ўшанда диспетчерларнинг адашиши туфайли иккита самолёт тўқнашиб кетган деган версия берилган бўлса ҳам халқ орасида "Пахтакор ўтирган самолёт диспетчерларнинг эътиборсизлиги туфайли Брежнев келаётган самолёт рўпарасидан чиқиб қолган ва шунда Брежневни қўриқлаб келаётган бомбардимончи самолётлар уни уриб туширишган" деган миш-мишлар тарқади.
Москва вилоятида Косигинни тезлигини ўлчамоқчи бўлган ДАН ходимини отиб ўлдирилганини эслаб "балки, миш-мишлар ўзидан ўзи келиб чиқмас" деб ўйладим.

Шундан сўнг мени ушлаган инспектор "биз меҳмонларни ҳурмат қиламиз" деб ҳужжатларимни қайтариб берди ва  биз йўлда давом этдик.

Тоҳир Малик эсдаликларидан

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Бизни еб битираётган маъракалар

Кеча пайшанба эди ва олдин ҳам айтиб ўтганимдай биз тарафларда бу кун жаноза бўлган хонадонларга одамлар тўп-тўп бўлиб фотиҳахонликка борадиган кун.

Эслатиб ўтаман: Жаноза бўлиб ўтганидан сўнг эртасидан бошлаб 40 кунгача, марҳумни "Қирқ" маросими ўтгунча маҳалламиз,  қишлоғимиз, музофотимиз одамлари ҳафтанинг ҳар пайшанба ва якшанба кунлари аза бўлган хонадонга марҳумни ҳаққига фотиҳа ўқиб қўйиш учун тўп-тўп бўлиб бораверадилар. Марҳумга ёки марҳумага савоби тексин дейишади. Аммо қизиғи, ана шу одамларнинг аксарияти фотиҳахонликда марҳумни ҳаққига деб ўқиладиган 1-2 оятни умуман билмайди. Биладиганлар ўқиб ўтиришади.

Чоршанба куни кечки пайт онам "Эртага 3 жойга фотиҳахонликка боришим керак. Вафот этган ҳар учала аёл ҳам узоқ қариндошларим бўлади, бормасам уят бўлади" дедилар. Кеча эрталаб оборадиган бўлдим.
Эслаб кўрсам ўша 3 жойга ўзим ҳам на жанозага борганман, на фотиҳахонликка. Ҳар учаласида ҳам хонадон аҳллари таниш, тез-тез кўз-кўзга тушиб турадиган одамлар. Шундай бўлсада онамни олиб боришим лозим бўлмаганида мен уларникига фотиҳахонликка бормас эдим.

Биринчи иккита кирган жойимизда жаноза бўлганига бир ойча бўлиб қолган эди. Аммо, кеча фотиҳа ўқишга кирар эканман қарасам одамлар тўп-тўп бўлиб яна келишаяпти. Менку жанозада қатнаша олмаганман, шу учун, қолаверса онамни олиб келдим, шу баҳона фотиҳа ўқишга кираяпман. Бошқа аксарият одамлар эса жанозада қатнашишган, 3-кун қилинадиган "Худойи" эҳсонида қатнашишган. Ундан кейин яна бир неча марта, ҳали пайшанба, ҳали якшанба кунлари фотиҳа ўқишга келишган... кеча яна келишаяпти.

Энди, аёлларни умуман сўраманг. Эркаклар-ку марҳумни "қирқ" маросими ўтганидан тўхтайди. Аммо, аёллар аза бўлган хонадонга 2 ойдан кейин ҳам бораверишади. "Қирқ" маросими ўтди, энди нима қиласиз бориб? Аза бўлган хонадон аҳли ҳам фотиҳахонларни кутавериб чарчаб кетдику" десангиз, "Безовта бўлишмайди, бораверишимизни билишади" деб қўйишади. "Товба" дейман.

Энди жаноза бўлган хонадон аҳлларига келсак, улар 40 кун давомида белларини боғлаб ҳафтада 2 кун: пайшанба ва якшанба кунлари дастурхон тузаб, фотиҳа ўқишга келадиган одамларни кутадилар.
Жаноза баҳор, ёз, кузда аза бўлган хонадон аҳллари ишларидан, тирикчиликларидан қолиб бўлса ҳам фотиҳахонларни кутиб ўтиришга мажбур бўладилар. Агар қишда бўлса, меҳмонлар ўтирадиган хоналар иссиқ бўлиши лозим. Кимдадир ўтин ёки кўмир бор, кимдадир йўқ, фарқи йўқ, қандай бўлмасин ўтин топиб келиб уйни иситиб қўйиш керак. Қолаверса иссиқ чой учун ҳар куни самовар қайнаб туриши керак. Шунингдек меҳмонлар ўтирадиган уйда дастурхон доим тузалган ҳолда туриши керак.
Қисқаси, турган битгани ташвиш.

Бу ташвишлар қўлида маблағи борларга билинмас. Аммо, қўлида ҳеч нарса йўқлар тўсатдан аза бўлиб қолса қийналиб қолаяптилар. Уларни жанозадан кейин 40 кун давомида ҳафтада 2 кун қийналиб фотиҳахонларни кутишларини ўзи азоб. Аммо...

Аммо, қўлида ҳеч нарсаси йўқ одамларнинг "Фалончи отамни ёки онамни жанозасидан чиқиб кетиб,  кейин фотиҳохонликларда кўринмади-я" деб кимларнидир хафа бўлиб юрганларини ҳам биламан. Ўзи аҳволи ҳаммага кундай равшан. Отасини ёки онасини жанозасини ўтказиб, кейин қолган маросимларни қарз олиб қилаяпти. Шу ҳолидаям кимдир кўринмаса ёки фотиҳахонликка келмаса ўша одамдан хафа ҳам бўлади.

Энг ёмони оиласидан кимдир касал, уни даволанишга олиб бориш учун қўлида озроқ пул бор. Ана шу пайтда жаноза бўлса касал қолиб кетаверади, буёқда жанозадан сўнг ўтказиладиган маросимларга ўша пул ишлатиб юборилади.

Умуман олганда бу элни, бу халқни маъракабозлик балосидан қандай қилиб қутқаришни билмайман. Мени фикримча ҳар бирини уйига қўриқчи қўйиб бўлса ҳам буларни маъракабозлик балосидан қутқариш керак. Керак бўлса бу йўлда, бўйсунмайдиларга каттароқ жарима қўллайдиган қонун ҳам чиқариш керак. Ишонаверинг, бу халқни сиздан яхшироқ биламан жаримаси бор қонунлардан қаттиқ қўрқади. Йўқ, қонун керакмас десангиз бу халқ яна 50-100 йиллаб вақт ўтса ҳам шу ҳолида юраверади.

П.С. Бу мавзу жонларингга тегди, аммо халқни аҳволини кўриб индамай ўтиравериб ҳам бўлмайди-ку!

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Самарқандда яна бир аёл таҳқирланди

Янги йил арафасида аёл кишини таҳқирлаш билан боғлиқ видеолавҳа ижтимоий тармоқларда пайдо бўлган эди. Унда Самарқанд вилоятининг Оқдарё туманидаги «Қум ота бува» фермер хўжалиги раҳбарининг укаси экани айтилаёган норғул йигит бир аёлнинг қўлларини орқасига қайириб, ерга юзтубан ёқизган ҳолда қийнаётгани акс этади. Бу ҳақда xabar.uz хабар бераяпти

Маълум бўлишича, аёл — уч фарзанднинг онаси, ўттиз беш ёшли Ф.У. бўлиб, воқелик «Қум ота бува» фермер хўжалиги раҳбари унга иш ҳақини чиқариб олиши учун оғзаки равишда берган ерга эккан мошини тераётган пайтда юз берган. Аввалроқ аёл йил бўйи қилган меҳнати учун пулини ололмаётгани сабаб Оқдарё туман прокуратурасига фермер устида шикоят натижасида ҳақининг яримини олишга муваффақ бўлган, қолганини хўжаликнинг бўш ер майдонига мош экиб олиш эвазига қоплаш таклифига рози бўлгани айтилади. Аёлнинг прокуратурага мурожаат қилгани фермернинг укаларига ёқмайди, натижада уни мош экилган даланинг ўзида уриб, ерга юзтубан ётқизиб, таҳқирлашади.

Бу жараённи қўл телефонида ўзлари тасвирга олишади...

Айни ҳолат ички ишлар ходимлари томонидан ўрганилганда вазият кескин ўзгаради: аёл ва унинг турмуш ўртоғи «мош ўғриси» тариқасида жарима жазосига тортилади. Аёлни қийнаган фермернинг укаларига эса «енгил тан жароҳати етказиш» айблови билан энг кам иш ҳақининг икки баробари миқдорида жарима солинади, холос.

Ушбу воқелик юзасидан ҳозирча Бош прокуратура расмий баёнот бергани йўқ. Бироқ Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитасининг «Фейсбук» ижтимоий тармоғидаги саҳифаси орқали билдирилишича, аллақчон амалий ҳаракатлар бошлаб юборилган кўринади:

«Самарқанд вилояти, Оқдарё туманидаги «Қум ота бува» фермер хўжалиги ҳудудида бўлиб ўтган воқеа юзасидан фуқаро Ф.У.нинг мурожаати асосида 25.12.2018 йилда жиноят иши қўзғатилганлиги ва аввал чиқарилган маъмурий суднинг қарорини бекор қилиш тўғрисида прокуратура протести киритилганлигини маълум қиламиз.

Мазкур жиноят ишининг судда кўрилишида Самарқанд вилояти хотин-қизлар қўмитасининг вакиллари жамоатчи ҳимоячи сифатида иштирок этиши белгиланди...»

Бу ҳақда аллақачон "сотқин" "Озодлик" хабар бериб бўлган эди. Ниҳоят бизнинг ОАВ ва Хотин қизлар қўмитаси суриштурувни бошлабди.

Мен бу ишдан хабар топганимда аёлни таҳқирлаган ўша зўравон нега арзимас пул жарима билан қутилиб кетганига ҳайрон қолган эдим. Кейин билсам ўша судда аёлни таҳқирлаб олинган видеони жабрланувчи томон келтира олмаган. Чунки у видео зўравонларни қўлида бўлган.

Мамлакатимизда "самосуд" яъни бир иш учун кимнидир ўзича жазолаш мутлақо тақиқланган. Аммо минг афсуски айнан шу масаладаги қонун бўшлиги учун турли жойларда гумонланувчи ёки айбланувчиларни "самосуд" қилиш ҳолатлари юз бераяпти.
Мени фикримча ким бошқаларни "самосуд" қилса унга қаттиқроқ жазо берилиши керак.
Айнан юқоридаги масалада ҳам зўравон "самосуд"чига максимал жазо берилиши керак. Чунки у аёлни таҳқирлаяпти ва зўравонлик қилаяпти.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

Оқдарёда зўравонлар бир неча киши бўлиб аёлни таҳқирлаб видеога олишган. Ўша видео мана шу. Бу видеони канал ўқувчиларидан бири ташлаб берди.
Бу зўравонлар устидан маъмурий эмас, жиноий иш очилиши ва олдин шу ишни маъмурий қилиб зўравонларга 2 оклад, аёлни ўғри деб топиб унга нечадир миллион жарима белгилаганлар ҳам жазога тортилиши керак.

@bugunning_gapi

​​«Оқдарё воқеаси» юзасидан Бош прокуратура назорати ўрнатилган

Самарқанд вилоятининг Оқдарё туманидаги «Қум ота бува» фермер хўжалиги даласида бир аёлнинг қўллари қайирилиб, ерга юзтубан ёқизган ҳолда таҳқирлангани ҳақида хабар берилганди.

Бош прокуратура матбуот хизмати мазкур ҳолат юзасидан назорат ўрнатилганини xabar.uz порталига маълум қилди.

«2018 йил 4 декабрда фуқаро Ф.У. туман прокуратурасига ариза билан мурожаат қилиб, ўз аризасида «Қум ота бува» фермер хўжалиги раиси З.У.нинг укалари Б.У. ва И.У.лар «Қум ота бува» фермер хўжалиги дала майдонида уни ҳақоратлаб, ўриб-дўппослаб, тан жароҳати етказиб, қўлларини боғлаб қуйиб, ушбу ҳолатни ўзларининг қўл телефонига видео тасвирга туширишиб, ушбу тасвирни унга беришиб, шарманда қилиш билан қўрқитиб келишаётганини билдирган ва уларга нисбатан қонуний чора кўришликни сўраб, аризасига СД-дискни илова қилган.

Ушбу СД-диск кўздан кечирилганида, ҳақиқатдан унда дала майдонида, қоронғу шароитида фуқаро Ф.У.ни бир нафар шахс унга жисмоний ва руҳий азоб бериб, ҳакоратлаб, қийнаётганлиги акс этгани маълум бўлган.

Ушбу тасвир муқаддам ИИБ томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилаётган пайтда тақдим қилинмаган ва унинг мавжудлиги хусусида ҳеч бир маълумот берилмаган.

Мазкур факт юзасидан вилоят прокуратураси томонидан тегишлича назорат ўрнатилди.

2018 йил 25 декабрдан Оқдарё туман ИИБ ҳузуридаги ТБ томонидан Ф.У.нинг аризаси юзасидан ЖКнинг 110-моддаси 1-қисми билан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

Бундан ташқари, туман прокуратураси томонидан Оқдарё туман маъмурий судининг 2018 йил 4 декабрдаги қарори асоссиз бўлганлиги сабабли, уни бекор қилиб, ишни қўшимча суриштирувга қайтариш борасида 2018 йил 26 декабрда Самарқанд вилоят маъмурий судининг кассация инстанцияси судлов ҳайъатига протест киритилган.

Мазкур ҳолат юзасидан Бош прокуратура назорати ўрнатилган!», дейилади Бош прокуратура матбуот хизмати хабарида.

Аммо, узунқулоқ гапларга қараганда ўша суд жараёнида жабрланувчи аёл суд мажлисида "Бу зўравон мени таҳқирлаб видеога олган эди, ўшани талаб қилинглар, кўрсатсин. Ўша видео бу зўравонни етарлича жазо олишига сабаб бўлади. Ҳозир эса етарли жазо олмаяпти" деган, аммо на қози ва бошқаси уни гапини инобатга олмаган. Прократуранинг баёнотида негадир бу ҳақда ҳеч нарса дейилмабди.

Воқеалар ривожини кузатишда давом этамиз.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw