Xавфсизлик камари тақиш бўйича ҳайдовчи фақат ўзига жавоб беради, йўловчини огоҳлантириш шарти билан
«Адлия аxбороти» брифинги ва матбуот анжуманида журналистлардан бири томонидан берилган йўловчининг xавфсизлик камари тақиши учун ҳам ҳайдовчи масъулми ёки йўловчининг ўзи жавобгарми, деган саволига Йўл ҳаракати xавфсизлиги бош бошқармаси муҳим топшириқлар бўйича инспектори Муродбек Шерлиев аниқлик киритди
Авваллари йўловчи xавфсизлик камари тақмаган ҳолатда ҳам ҳайдовчиларга чора кўрилган. Натижада бу кўпчиликнинг норозилигига, аризаларига сабаб бўлган. Эндиликда ҳайдовчилар xавфсизлик камари тақиш бўйича фақат ўзига жавоб беради, йўловчини огоҳлантириш шарти билан, албатта.
Ҳурматли канал аъзолари! Машина бошқаришга ўтирганингиздан ёнингиздаги йўловчиларни "камарни тақиб олинглар" деб огоҳлантиришингиз керак. Акс ҳолда йўловчингизни огоҳлантирмаганингиз учкн жаримани сиз тўлашингизга тўғри келиши мумкин. Юқоридаги ЙПХ инспекторини гапини мен шундай тушундим.
Эслатиб ўтаман биринчи ноябрь, 2018 йилдан машина бошқараётган ёки йўловчи бўлиб кетаётган шахс хавфсизлик камарини тақмаган бўлса энг кам иш ҳақининг ярим баравари миқдорида жаримага тортилади. Бугунги кунда бу сумма 101.000 сўмни ташкил этади.
Олдин шу қоида бузилиши учун ЭКИҲнигг 20 фоизи миқдорида жарима белгиланган эди.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
«Адлия аxбороти» брифинги ва матбуот анжуманида журналистлардан бири томонидан берилган йўловчининг xавфсизлик камари тақиши учун ҳам ҳайдовчи масъулми ёки йўловчининг ўзи жавобгарми, деган саволига Йўл ҳаракати xавфсизлиги бош бошқармаси муҳим топшириқлар бўйича инспектори Муродбек Шерлиев аниқлик киритди
Авваллари йўловчи xавфсизлик камари тақмаган ҳолатда ҳам ҳайдовчиларга чора кўрилган. Натижада бу кўпчиликнинг норозилигига, аризаларига сабаб бўлган. Эндиликда ҳайдовчилар xавфсизлик камари тақиш бўйича фақат ўзига жавоб беради, йўловчини огоҳлантириш шарти билан, албатта.
Ҳурматли канал аъзолари! Машина бошқаришга ўтирганингиздан ёнингиздаги йўловчиларни "камарни тақиб олинглар" деб огоҳлантиришингиз керак. Акс ҳолда йўловчингизни огоҳлантирмаганингиз учкн жаримани сиз тўлашингизга тўғри келиши мумкин. Юқоридаги ЙПХ инспекторини гапини мен шундай тушундим.
Эслатиб ўтаман биринчи ноябрь, 2018 йилдан машина бошқараётган ёки йўловчи бўлиб кетаётган шахс хавфсизлик камарини тақмаган бўлса энг кам иш ҳақининг ярим баравари миқдорида жаримага тортилади. Бугунги кунда бу сумма 101.000 сўмни ташкил этади.
Олдин шу қоида бузилиши учун ЭКИҲнигг 20 фоизи миқдорида жарима белгиланган эди.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Қора танлилар, америкаликлар ва ўзимиз; ҳаммаси маҳаллийчилик ҳақида
Кеча тв.дан Голливуднинг бир фильмини кўрдим. Фильмда қора танли судья оқ танли адвокатларга, прокурорга дўқ ураяпти. Тўғри, яқин-яқингача АҚШда қора танлилар одам ўрнида кўрилмаган. Аммо ўтган асрнинг 2-ярмидан вазият ўзгарди ва қора танлилар АҚШда Барак Обама тимсолида АҚШ президенти бўлдилар. Судьялар, прокурорлар, сенаторларда қора танлиларни кўриб энди ҳеч ким ажабланмайди. Бир пайтлар қора танлиларни одам ўрнида кўрмаган АҚШнинг оқ танли фуқаролари энди қора танлиларнинг ҳам жамиятда ўзлари билан тенг ҳуқуқли эканликларига кўникдилар. Энди қора танли прокурор, судья, президент бўлаверади. Бунга энди ҳеч ким ажабланмайди.
Ўша фильмни кўрар эканман тасаввур қилдим; Хўш, агар замонанинг зайли билан қандайдир сабаб туфайли ўша қора танлиларнинг бир қисми куни ўтмай ёппасига бизга келаверса; юртдошларимиз уларни қандай кутиб олардилар? Уларга қандай муносабатда бўлардилар? "Шу ҳам узоқ юртдан куни ўтмаганидан юртимизга келган. Шу бечорага ёрдам берай, бундан қайтмаса Худодан қайтар" дейишармиди?
Йўқ, ҳеч қачон бундай дейишмайди.
Мени бунга кўзим етмаяпти. Агар бизда ҳам йўлимизда ҳадеб қора танлилар учрайверганида аксариятимиз уларни ҳайвонот боғида маймунни боласини кўриб мазах қилгандай устидан кулиб, турткилаб ўтирардик.
Айтишингиз мумкин "Қора танлиларни тиригини умрида кўрмагандан кейин шунақа ажабланади-да" деб. Йўқ, бизникилар шунақа, қора танлини тиригини илк марта кўрадими ёки анча йиллардан бери кўриб юрибдими фарқи йўқ; устидан кулиб мазах қилаверади. "Сен қайердан биласан? Қачон қора танлиларни юртимизга оралатиб қўйиб халқимиз уларни камситганини, ҳақорат қилганини кўрдинг?" дейсизми? Баъзиларингиз мени "халқимизга туҳмат қилаяпсан" деб сўкишингиз ҳам мумкин. Аммо, сўксангиз ҳам айтай; мен шундай бўлишини аниқ биламан.
Баъзи жойларда бир қишлоқ аҳли яна бир қишлоқ аҳлини "биздан буларни зоти паст, бир пайтлар ота-боболари ота-боболаримизга хизматкор бўлиб қўйларини боқиб юрган" деб камситиб юрганидан биламан. Ёки қайсидир бир туман марказидагилар ўша туман қишлоқларида яшайдиганларни "ёввойи даштликлар" деб камситиб юрганидан биламан. Вилоятлар марказларида яшовчилар ўз вилоятида, туманларда яшовчиларни "қишлоқилар келди" деб камситишидан биламан. Айрим пойтахтликлар вилоятликларни "аватарлар", "хариблар", "қишлоқилар" деб камситиб, ҳақорат қилиб ўзларини бошқа юртдошларимиздан бир бош устунроқ ҳисоблаб юрганларидан биламан.
Энди ўзингиз ўйлаб кўринг. Бир ота-онадан тарқаб, бир миллатни, бир юртни одами бўла туриб бир-биридан шевасиёки бири шаҳарда бири қишлоқда яшагани учун бир-бирини камситиб, ҳақоратлайдиган юртдошларимиз, миллатдошларимиз қайердаги қора танлиларни ҳурмат қилармиди? Уларга ёрдам берармиди? Асло йўқ. Ўз юртдошини, миллатдошини камситиб ҳақорат қиладиган халқ бошқаларни ҳеч қачон ҳурмат қилмайди. Ёрдам бермайди. Албатта, ҳамма юртдошларимиз, миллатдошларимиз шунақа маҳаллийчи эмас. Юртдошларимиз орасида олийжаноб одамлар кўп. Аммо тан олайлик кўпчилигимизда ўзини бошқалардан ўзини бир поғона юқори тутиб муомала қилиш касаллиги бор.
Шу гапларни ёзаяпман-у хаёлимга Россияда камситилаётган, ҳақоратланаётган, ҳамюртларимиз, миллатдошларимиз кўз олдимга келди. Шунда ўйладим; балки миллатдошларимиз, юртдошларимиз россияликлардан иззат-ҳурмат кутганча олдин ўзлари бир-бирларини иззат-ҳурмат қилишни ўрганишлари керакмикин? Миллатдошларимиз нафақат юртимизда, балки ўша ёқларга бориб ҳам бир-бирлари билан ёвлашиб юришибди. Бундай ҳолда россияликлар уларни қандай камситмасин?
Шундай экан, биз турли "маҳаллалар"га, "туманлар"га, "вилоятлар"га, "пойтахтилик" ва "қишлоқи"га бўлинмай яхлит бир "ўзбекистонлик"ка айланишимиз керак ва биз энди биз учун ажнабийга айланган россияликлардан "марҳамат" кутишдан олдин ўзимиз бир-биримизга марҳаматли бўлишимиз, бир-биримизни ҳурмат қилишни ўрганишимиз керак. Ана шунда бошқалар ҳам бизни ҳурмат қилишади.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Кеча тв.дан Голливуднинг бир фильмини кўрдим. Фильмда қора танли судья оқ танли адвокатларга, прокурорга дўқ ураяпти. Тўғри, яқин-яқингача АҚШда қора танлилар одам ўрнида кўрилмаган. Аммо ўтган асрнинг 2-ярмидан вазият ўзгарди ва қора танлилар АҚШда Барак Обама тимсолида АҚШ президенти бўлдилар. Судьялар, прокурорлар, сенаторларда қора танлиларни кўриб энди ҳеч ким ажабланмайди. Бир пайтлар қора танлиларни одам ўрнида кўрмаган АҚШнинг оқ танли фуқаролари энди қора танлиларнинг ҳам жамиятда ўзлари билан тенг ҳуқуқли эканликларига кўникдилар. Энди қора танли прокурор, судья, президент бўлаверади. Бунга энди ҳеч ким ажабланмайди.
Ўша фильмни кўрар эканман тасаввур қилдим; Хўш, агар замонанинг зайли билан қандайдир сабаб туфайли ўша қора танлиларнинг бир қисми куни ўтмай ёппасига бизга келаверса; юртдошларимиз уларни қандай кутиб олардилар? Уларга қандай муносабатда бўлардилар? "Шу ҳам узоқ юртдан куни ўтмаганидан юртимизга келган. Шу бечорага ёрдам берай, бундан қайтмаса Худодан қайтар" дейишармиди?
Йўқ, ҳеч қачон бундай дейишмайди.
Мени бунга кўзим етмаяпти. Агар бизда ҳам йўлимизда ҳадеб қора танлилар учрайверганида аксариятимиз уларни ҳайвонот боғида маймунни боласини кўриб мазах қилгандай устидан кулиб, турткилаб ўтирардик.
Айтишингиз мумкин "Қора танлиларни тиригини умрида кўрмагандан кейин шунақа ажабланади-да" деб. Йўқ, бизникилар шунақа, қора танлини тиригини илк марта кўрадими ёки анча йиллардан бери кўриб юрибдими фарқи йўқ; устидан кулиб мазах қилаверади. "Сен қайердан биласан? Қачон қора танлиларни юртимизга оралатиб қўйиб халқимиз уларни камситганини, ҳақорат қилганини кўрдинг?" дейсизми? Баъзиларингиз мени "халқимизга туҳмат қилаяпсан" деб сўкишингиз ҳам мумкин. Аммо, сўксангиз ҳам айтай; мен шундай бўлишини аниқ биламан.
Баъзи жойларда бир қишлоқ аҳли яна бир қишлоқ аҳлини "биздан буларни зоти паст, бир пайтлар ота-боболари ота-боболаримизга хизматкор бўлиб қўйларини боқиб юрган" деб камситиб юрганидан биламан. Ёки қайсидир бир туман марказидагилар ўша туман қишлоқларида яшайдиганларни "ёввойи даштликлар" деб камситиб юрганидан биламан. Вилоятлар марказларида яшовчилар ўз вилоятида, туманларда яшовчиларни "қишлоқилар келди" деб камситишидан биламан. Айрим пойтахтликлар вилоятликларни "аватарлар", "хариблар", "қишлоқилар" деб камситиб, ҳақорат қилиб ўзларини бошқа юртдошларимиздан бир бош устунроқ ҳисоблаб юрганларидан биламан.
Энди ўзингиз ўйлаб кўринг. Бир ота-онадан тарқаб, бир миллатни, бир юртни одами бўла туриб бир-биридан шевасиёки бири шаҳарда бири қишлоқда яшагани учун бир-бирини камситиб, ҳақоратлайдиган юртдошларимиз, миллатдошларимиз қайердаги қора танлиларни ҳурмат қилармиди? Уларга ёрдам берармиди? Асло йўқ. Ўз юртдошини, миллатдошини камситиб ҳақорат қиладиган халқ бошқаларни ҳеч қачон ҳурмат қилмайди. Ёрдам бермайди. Албатта, ҳамма юртдошларимиз, миллатдошларимиз шунақа маҳаллийчи эмас. Юртдошларимиз орасида олийжаноб одамлар кўп. Аммо тан олайлик кўпчилигимизда ўзини бошқалардан ўзини бир поғона юқори тутиб муомала қилиш касаллиги бор.
Шу гапларни ёзаяпман-у хаёлимга Россияда камситилаётган, ҳақоратланаётган, ҳамюртларимиз, миллатдошларимиз кўз олдимга келди. Шунда ўйладим; балки миллатдошларимиз, юртдошларимиз россияликлардан иззат-ҳурмат кутганча олдин ўзлари бир-бирларини иззат-ҳурмат қилишни ўрганишлари керакмикин? Миллатдошларимиз нафақат юртимизда, балки ўша ёқларга бориб ҳам бир-бирлари билан ёвлашиб юришибди. Бундай ҳолда россияликлар уларни қандай камситмасин?
Шундай экан, биз турли "маҳаллалар"га, "туманлар"га, "вилоятлар"га, "пойтахтилик" ва "қишлоқи"га бўлинмай яхлит бир "ўзбекистонлик"ка айланишимиз керак ва биз энди биз учун ажнабийга айланган россияликлардан "марҳамат" кутишдан олдин ўзимиз бир-биримизга марҳаматли бўлишимиз, бир-биримизни ҳурмат қилишни ўрганишимиз керак. Ана шунда бошқалар ҳам бизни ҳурмат қилишади.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Вьетнам; социализмдан бозор иқтисодиёти сари ёки Осиёнинг янги "йўлбарс"и.
2018 йилда қурилган осмонўпар иморатлар сони бўйича давлатлар рейтинги тузилди
Баланд бинолар ва шаҳар муҳити бўйича халқаро кенгаш 2018 йил якунларини сарҳисоб қилди. Ташкилот ҳисоботига кўра, якунига етаётган йилда 200 метрдан ортиқ бўлган 143та бино қурилди, бу рекорд натижа қайд этилган 2017 йилга нисбатан атиги тўрттага кам. Шу билан бирга, «ўта юқори» осмонўпар бинолар (баландлиги 300 метрдан ошиқ) сони бўйича жаҳон рекорди қайд этилди - 18та. 2018 йилда дунёдаги барча осмонўпар биноларнинг тўртдан уч қисми Осиёда пайдо бўлди.
Бу ҳақда kun.uz ёзаяпти
Йилнинг энг баланд осмонўпар биносига Пекинда жойлашган 108 қаватли CITIC Tower айланди. Унинг узунлиги - 503 метр. 2-ўринда Вьетнамнинг Хошимин шаҳрида жойлашган Vincom Landmark (тахминан 461 метр), 2-Хитойнинг Чанша шаҳридаги IFS Tower T1 (452 метр).
Умуман олганда, 2018 йил охирига келиб дунёда 1598та осмонўпар бино бор. Сайёрадаги энг баланд бино - Дубайдаги «Бурж Халифа». Унинг узунлиги - 828 метр.
Янги баланд иморатларнинг асосий улуши Хитой ҳиссасига тўғри келди, у ерда 88та янги осмонўпар бино қурилди, - мамлакат қаторасига 4 йилдан бери энг баланд янги иморатлар бўйича етакчилик қилмоқда.
2018 йилда қурилиши тугалланган осмонўпар иморатлар сони бўйича топ-10:
1. Хитой
2. АҚШ
3. БАА
4. Малайзия
5. Индонезия
6. Таиланд
7. Жанубий Корея
8. Колумбия
9. Кувайт
10. Канада
Шу хабарни ўқир эканман охирги йилларда Хитойнинг осмонўпар бинолар қуришда яққол етакчилик қилиб келаётганига ажабланмадим. Чунки Хитой охирги 10-15 йилда катта иқтисодий ўсишга эришди.
Мен Вьетнамнинг Хошимин шаҳрида 461 метрлик Landmark биноси қурилганига ҳайрон бўлдим.
Сабаби, кечагина биз Собиқ Иттифоқ даврида "Улуғ рус оғамиз" деб мадҳия айтиб, ўзимиз бостирмада яшаб, умримиз пахта даласида ўтиб юрган даврларда Вьетнам ҳам Собиқ Иттифоқ бошлиқ бўлган "социалистик лагер" да эди ва аҳволи унчалик яхши эмас эди. Саноатнинг ривожланиши суст, асосий тирикчилик қишлоқ хўжалигидан ўтиб турган, Осиёнинг қолоқларига яқин юрган Вьетнам 2018 йилда қарийб 500 метрли бино қураяпти.
Шунингдек Вьетнамда яқин йилларда бир нечта АЭС қурилиши режалаштирилган ва биринчиси 2019 йилда қурилиши бошланади.
Осиё давлатларини ичида 2-Жаҳон Урушидан кейин қайта-қайта уруш кўриб энг кўп жабрланган шу Вьетнам бўлди. 1945 -75 йиллар мобайнида бу давлат 3 марта Ҳиндихитой ярим ороли урушларида иштирок эди. Бу урушларнинг иккинчисида бу урушга АҚШ ҳам қўшилди ва ўша машҳур Въетнам-АҚШ уруши бўлиб ўтди. Ўша урушда АҚШ енгилди ва шармандаларча Вьетнамни ташлаб чиқиб кетди.
АҚШ қўшинлари чиқиб кетганидан сўнг Вьетнам яхлит бир давлатга айланди. Шундан сўнг бир муддат социалистик тузумда яшаган Вьетнам бу тузум мамлакатни ривожлантира олмаслигини тушуниб етди ва 1986 йилдан Бозор иқтисодиётига асосланган иқтисодиётга ўта бошлади ва
1990 йилга келиб бу жараён жорий этиб бўлинди. Турли давлат корхоналари хусусийлаштирилди. Бу ишлар тез орада ўз самарасини бера бошлади.
1990-97 йилларда мамлакат иқтисоди ҳар йили ўртача 8.9-9 фоиздан ўсди.
Агар 1991 йилда Въетнамга 2 миллиард доллар тўғридан-тўғри чет эл инвестицияси киритилган бўлса, 1997 йилга келиб 32 миллиард тўғридан-тўғри инвестиция киритилди.
Мамлакат шундан кейин анча оёққа туриб олди.
Бугунги кунда Вьетнам Жанубий-Шарқий Осиёнинг жадал ривожланаётган мамлакатларидан бири ҳисобланади. Мамлакатга охирги йилларда жаҳоннинг энг кўзга кўринган компаниялари қаторида Samsung, LG, Panasonic, Intel, Fuji Xerox кабилар ҳам катта-катта инвестициялар киритдилар. Биргина Samsung компанияси жаҳон бўйлаб сотилаётган смартфонларининг асосий қисмини шу давлатда ишлаб чиқараяпти.
Мамлакатнинг расмий номи бугунги кунда ҳам "Вьетнам социалистик республикаси" деб аталгани билан, мамлакат тўла-тўкис бозор иқтисодиётига ва хусусий мулкчиликка асосланган иқтисод юритаяпти.
Пойтахти: Ханой шаҳри
Аҳолиси: 100.000.000 дан ошаяпти
Пул бирлиги: Вьетнам донги
Асосий савдо шериклари: Хитой, АҚШ, Жанубий Корея, Япония.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
2018 йилда қурилган осмонўпар иморатлар сони бўйича давлатлар рейтинги тузилди
Баланд бинолар ва шаҳар муҳити бўйича халқаро кенгаш 2018 йил якунларини сарҳисоб қилди. Ташкилот ҳисоботига кўра, якунига етаётган йилда 200 метрдан ортиқ бўлган 143та бино қурилди, бу рекорд натижа қайд этилган 2017 йилга нисбатан атиги тўрттага кам. Шу билан бирга, «ўта юқори» осмонўпар бинолар (баландлиги 300 метрдан ошиқ) сони бўйича жаҳон рекорди қайд этилди - 18та. 2018 йилда дунёдаги барча осмонўпар биноларнинг тўртдан уч қисми Осиёда пайдо бўлди.
Бу ҳақда kun.uz ёзаяпти
Йилнинг энг баланд осмонўпар биносига Пекинда жойлашган 108 қаватли CITIC Tower айланди. Унинг узунлиги - 503 метр. 2-ўринда Вьетнамнинг Хошимин шаҳрида жойлашган Vincom Landmark (тахминан 461 метр), 2-Хитойнинг Чанша шаҳридаги IFS Tower T1 (452 метр).
Умуман олганда, 2018 йил охирига келиб дунёда 1598та осмонўпар бино бор. Сайёрадаги энг баланд бино - Дубайдаги «Бурж Халифа». Унинг узунлиги - 828 метр.
Янги баланд иморатларнинг асосий улуши Хитой ҳиссасига тўғри келди, у ерда 88та янги осмонўпар бино қурилди, - мамлакат қаторасига 4 йилдан бери энг баланд янги иморатлар бўйича етакчилик қилмоқда.
2018 йилда қурилиши тугалланган осмонўпар иморатлар сони бўйича топ-10:
1. Хитой
2. АҚШ
3. БАА
4. Малайзия
5. Индонезия
6. Таиланд
7. Жанубий Корея
8. Колумбия
9. Кувайт
10. Канада
Шу хабарни ўқир эканман охирги йилларда Хитойнинг осмонўпар бинолар қуришда яққол етакчилик қилиб келаётганига ажабланмадим. Чунки Хитой охирги 10-15 йилда катта иқтисодий ўсишга эришди.
Мен Вьетнамнинг Хошимин шаҳрида 461 метрлик Landmark биноси қурилганига ҳайрон бўлдим.
Сабаби, кечагина биз Собиқ Иттифоқ даврида "Улуғ рус оғамиз" деб мадҳия айтиб, ўзимиз бостирмада яшаб, умримиз пахта даласида ўтиб юрган даврларда Вьетнам ҳам Собиқ Иттифоқ бошлиқ бўлган "социалистик лагер" да эди ва аҳволи унчалик яхши эмас эди. Саноатнинг ривожланиши суст, асосий тирикчилик қишлоқ хўжалигидан ўтиб турган, Осиёнинг қолоқларига яқин юрган Вьетнам 2018 йилда қарийб 500 метрли бино қураяпти.
Шунингдек Вьетнамда яқин йилларда бир нечта АЭС қурилиши режалаштирилган ва биринчиси 2019 йилда қурилиши бошланади.
Осиё давлатларини ичида 2-Жаҳон Урушидан кейин қайта-қайта уруш кўриб энг кўп жабрланган шу Вьетнам бўлди. 1945 -75 йиллар мобайнида бу давлат 3 марта Ҳиндихитой ярим ороли урушларида иштирок эди. Бу урушларнинг иккинчисида бу урушга АҚШ ҳам қўшилди ва ўша машҳур Въетнам-АҚШ уруши бўлиб ўтди. Ўша урушда АҚШ енгилди ва шармандаларча Вьетнамни ташлаб чиқиб кетди.
АҚШ қўшинлари чиқиб кетганидан сўнг Вьетнам яхлит бир давлатга айланди. Шундан сўнг бир муддат социалистик тузумда яшаган Вьетнам бу тузум мамлакатни ривожлантира олмаслигини тушуниб етди ва 1986 йилдан Бозор иқтисодиётига асосланган иқтисодиётга ўта бошлади ва
1990 йилга келиб бу жараён жорий этиб бўлинди. Турли давлат корхоналари хусусийлаштирилди. Бу ишлар тез орада ўз самарасини бера бошлади.
1990-97 йилларда мамлакат иқтисоди ҳар йили ўртача 8.9-9 фоиздан ўсди.
Агар 1991 йилда Въетнамга 2 миллиард доллар тўғридан-тўғри чет эл инвестицияси киритилган бўлса, 1997 йилга келиб 32 миллиард тўғридан-тўғри инвестиция киритилди.
Мамлакат шундан кейин анча оёққа туриб олди.
Бугунги кунда Вьетнам Жанубий-Шарқий Осиёнинг жадал ривожланаётган мамлакатларидан бири ҳисобланади. Мамлакатга охирги йилларда жаҳоннинг энг кўзга кўринган компаниялари қаторида Samsung, LG, Panasonic, Intel, Fuji Xerox кабилар ҳам катта-катта инвестициялар киритдилар. Биргина Samsung компанияси жаҳон бўйлаб сотилаётган смартфонларининг асосий қисмини шу давлатда ишлаб чиқараяпти.
Мамлакатнинг расмий номи бугунги кунда ҳам "Вьетнам социалистик республикаси" деб аталгани билан, мамлакат тўла-тўкис бозор иқтисодиётига ва хусусий мулкчиликка асосланган иқтисод юритаяпти.
Пойтахти: Ханой шаҳри
Аҳолиси: 100.000.000 дан ошаяпти
Пул бирлиги: Вьетнам донги
Асосий савдо шериклари: Хитой, АҚШ, Жанубий Корея, Япония.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Жиззах шаҳрида янги йил байрами арафасида креатив безатилган автобуслар аҳолига хизмат кўрсатар экан. Ўша автобусларни қорбобо кийимларини кийиб олган ҳайдовчилар бошқаришар экан
Бу ҳақда sangzor.uz хабар бераяпти
Жиззах шаҳрида 22 декабрдан бошлаб янги йил байрамига мос безатилган автобуслар ҳаракатланишни бошлайди. Қорбобо кийимидаги ҳайдовчилар йўловчиларни манзилларига етказиб қўйишлари режалаштириляпти.
Қойилмисиз?
Сизларни билмадим-у, мен қайсидир шаҳарда, бутун шаҳар бўйлаб ҳаракатланаётган автобусларни бошқараётган ҳайдовчиларнинг ёппасига Қорбобо кийимини кийиб олиб автобус бошқаришини энди эшитаяпман. Адашмасам тарихимизда бундай ҳодиса бўлмаган.
(Каналда бу ҳақда хабар берётганимни сабаби ҳам шу. Аммо, каналдан узоқлашиб кетиб қолманглар, Бир-биридан қизиқарли постлар, шунингдек Халқ таълими муаммоларига дахлдор постлар навбатини кутиб турибди)
Эътибор бераяпсизларми, бу йил Янги йил байрамини ўтказишга ҳар йилгидан кенгроқ, ўзгачароқ тараддуд кўрилаяпти.
Бундан бир неча кун олдин Тошкентда 505 нафар Қорбобони йиғиб шаҳар бўйлаб айлантиришгани ва Янги йилда улар ёрдамида шаҳар маҳаллаларида турли инсонларни табриклаб чиқишни мўлжаллашгани ҳам шундан далолатдир.
Битта ҳазиллашай: Қорбобо ва Янги йилни нишонлаш бошқа жойларда ўйлаб топилган бўлса ҳам агар шундай кетаверсак яқин йилларда Қорбоболар юртига айланиб кетамиз-ов. 😊😊😊
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Бу ҳақда sangzor.uz хабар бераяпти
Жиззах шаҳрида 22 декабрдан бошлаб янги йил байрамига мос безатилган автобуслар ҳаракатланишни бошлайди. Қорбобо кийимидаги ҳайдовчилар йўловчиларни манзилларига етказиб қўйишлари режалаштириляпти.
Қойилмисиз?
Сизларни билмадим-у, мен қайсидир шаҳарда, бутун шаҳар бўйлаб ҳаракатланаётган автобусларни бошқараётган ҳайдовчиларнинг ёппасига Қорбобо кийимини кийиб олиб автобус бошқаришини энди эшитаяпман. Адашмасам тарихимизда бундай ҳодиса бўлмаган.
(Каналда бу ҳақда хабар берётганимни сабаби ҳам шу. Аммо, каналдан узоқлашиб кетиб қолманглар, Бир-биридан қизиқарли постлар, шунингдек Халқ таълими муаммоларига дахлдор постлар навбатини кутиб турибди)
Эътибор бераяпсизларми, бу йил Янги йил байрамини ўтказишга ҳар йилгидан кенгроқ, ўзгачароқ тараддуд кўрилаяпти.
Бундан бир неча кун олдин Тошкентда 505 нафар Қорбобони йиғиб шаҳар бўйлаб айлантиришгани ва Янги йилда улар ёрдамида шаҳар маҳаллаларида турли инсонларни табриклаб чиқишни мўлжаллашгани ҳам шундан далолатдир.
Битта ҳазиллашай: Қорбобо ва Янги йилни нишонлаш бошқа жойларда ўйлаб топилган бўлса ҳам агар шундай кетаверсак яқин йилларда Қорбоболар юртига айланиб кетамиз-ов. 😊😊😊
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Телефоним экранидаги "Е" ча ёки Марсга учмоқчи бўлаётган ғарбликлар.
Охирги пайтларда юқори технологияли қурилмалар, 5G, осма метро, электрон навбат каби сўзларни эшитиб энсам қотадиган бўлди. Сабаби, мен ўз маҳалламда ҳанузгача ибтидоий шароитда яшаяпман. Кўчамиз гарчи республика аҳамиятига эга йўл бўлса-да дабдаласи чиқиб кетган. Чироғимиз кунлар совуши билан светофотдай ўчиб-ёниб турибди. Антеннамиз эса ҳанузгача 2G билан ишлайди. Ҳозир ана шу антеннамиз билан боғлиқ иш ҳақида ёзмоқчиман.
Охирги пайтларда "электрон навбат", "электрон рўйхатга олиш", "электрон имзо" каби гаплар кўп гапирилаяпти. Аммо бизни маҳалламиздаги антеннага ўрнатилган 2G билан электрон ишларни қандай бажариб бўлади, ҳайронман. Буёғда 21-асрнинг 19-йилига ўтаётган бўлсак. Қолаверса чет элларда аллақачон G5 ўрнатиш ҳақида гап бўлаяпти. Биз эса 2G да юрибмиз.
Боя Ucell нинг сайтига кириб компаниядан маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатиб беришларини илтимос қилиб(!) ёзиб юбордим.
Орадан ярим соат ўтмасдан бегона бир номердан қўнғироқ келди. Кўтарсам ёқимли овозда бир ходима "Боя Ucell компаниясига сиз ёзиб мурожат қилган эдингизми?" деб сўради. "Ҳа" деб жавоб бердим.
Шундан кейин у "Мени мурожатим Ucell компаниясининг режалаштириш бўлими томонидан кўриб чиқилганини ва маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатиш режаси 2019-2020 йилги дастурларга киритилишини ва бу масала атрофлича ўрганилиб "агар лозим топишса ўрнатилишини" айтди. Унга "охирги пайтларда турли ишлар электрон кўринишга ўтаётгани, интернетни ривожлантириш ҳақида Президент қарорлари чиқаётгани ва ўша қарорлар юзасидан ҳам маҳалламиздаги антеннага 3G ни яқин муддатларда ўрнатиб беришлари лозимлигини" айтдим. Шунда у "антеннамизга 3G ўрнатиш осон иш эмаслигини, бу учун яхшигина маблағ шартлигини, қолаверса 3G ўрнатиш учун тегишли ташкилотлардан рухсат олиш ҳам осон иш эмаслигини" гапирди. Унга "интернет сифатини қанча яхшиласанглар одамларнинг интернетдан фойдаланиши ортидан шунча кўп фойда оласизлар-ку!" деб энди савол бермоқчи эдим ходиманинг бироз диққати ошди ва "мен режалаштириш бўлимини жавобини сизга етказдим, қолганини билмайман" деб гапни тугатиб қўя қолди.
Қаранг, компания бизни маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатишни 2019-2020 йиллардаги дастурга киритар экан ва кейин агар лозим топишсагина 3G ўрнатиб берар экан. Тасаввур қилайлик; улар лозим ҳам топишди ва 2020 йилнинг қайсидир ойида бизнинг маҳалламиздаги антеннага 3G ни ўрнатишди. Барака топкурлар, унгача Илон Маск ёки унга ўхшаган яна кимдир Марсга учиб бўлади-ку! Ёки яна қайсидир компания дунёнинг ривожланган давлатларида 6G ни ҳам жорий қилиб юбориши мумкин.
Қолаверса компания ўзининг ҳудудий антенналарида интернет хизмати кўрсатишни қанча яхшиласа одамларнинг интернетдан фойдаланиши ортидан компания шунча кўп фойда қилади-ку.
Кейин компания ходимасининг антеннага 3G ўрнатилиши учун яхшигина маблағ керак бўлиши ва қандайдир ташкилотлардан рухсат олишнинг қийинлиги ҳақидаги гапи ҳам анча ғалати. Чунки компания битта антеннага 3G ўрнатиш учун маблағни баҳона қиладиган даражада камбағал эмас. Шунингдек Президент мамлакатимизда интернет хизматлари кўрсатишнинг сифатини ошириш ҳақида фармон чиқариб қўйган ҳолатда Ucell нинг қандайдир ташкилотлардан маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатиш учун рухсат олишнинг қийинлиги ҳақида гапириши бу ҳам ўхшамаган баҳона деб ўйладим. Умуман олганда биз юқори технологиялар, инновацион лойиҳалар, турли электрон ишларни жорий этишни тезлаштиришни хоҳлар эканмиз нафақат Ucell компанияси, балки бошқа интернет хизмати кўрсатадиган уяли алоқа компаниялари ўз антенналарига кейинги йилнинг баҳорига қолдирмай 3G тизимини ўрнатиб бўлишлари керак. Шу жумладан уяли бўлмаган компаниялар ҳам ўз интернет хизматлари кўрсатиш сифатини кўтаришлари керак. Акс ҳолда биз телефонимиздаги 2G нинг белгиси бўлган "Е" чага термулиб кимларнидир Марсга учаётганини кузатиб ўтираверамиз.
(Эслатма:бу пост Ucell сотилиши ва интернет тезлиги 10 баравар ошиши ҳақидаги ваъдадан олдин ёзилган эди)
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Охирги пайтларда юқори технологияли қурилмалар, 5G, осма метро, электрон навбат каби сўзларни эшитиб энсам қотадиган бўлди. Сабаби, мен ўз маҳалламда ҳанузгача ибтидоий шароитда яшаяпман. Кўчамиз гарчи республика аҳамиятига эга йўл бўлса-да дабдаласи чиқиб кетган. Чироғимиз кунлар совуши билан светофотдай ўчиб-ёниб турибди. Антеннамиз эса ҳанузгача 2G билан ишлайди. Ҳозир ана шу антеннамиз билан боғлиқ иш ҳақида ёзмоқчиман.
Охирги пайтларда "электрон навбат", "электрон рўйхатга олиш", "электрон имзо" каби гаплар кўп гапирилаяпти. Аммо бизни маҳалламиздаги антеннага ўрнатилган 2G билан электрон ишларни қандай бажариб бўлади, ҳайронман. Буёғда 21-асрнинг 19-йилига ўтаётган бўлсак. Қолаверса чет элларда аллақачон G5 ўрнатиш ҳақида гап бўлаяпти. Биз эса 2G да юрибмиз.
Боя Ucell нинг сайтига кириб компаниядан маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатиб беришларини илтимос қилиб(!) ёзиб юбордим.
Орадан ярим соат ўтмасдан бегона бир номердан қўнғироқ келди. Кўтарсам ёқимли овозда бир ходима "Боя Ucell компаниясига сиз ёзиб мурожат қилган эдингизми?" деб сўради. "Ҳа" деб жавоб бердим.
Шундан кейин у "Мени мурожатим Ucell компаниясининг режалаштириш бўлими томонидан кўриб чиқилганини ва маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатиш режаси 2019-2020 йилги дастурларга киритилишини ва бу масала атрофлича ўрганилиб "агар лозим топишса ўрнатилишини" айтди. Унга "охирги пайтларда турли ишлар электрон кўринишга ўтаётгани, интернетни ривожлантириш ҳақида Президент қарорлари чиқаётгани ва ўша қарорлар юзасидан ҳам маҳалламиздаги антеннага 3G ни яқин муддатларда ўрнатиб беришлари лозимлигини" айтдим. Шунда у "антеннамизга 3G ўрнатиш осон иш эмаслигини, бу учун яхшигина маблағ шартлигини, қолаверса 3G ўрнатиш учун тегишли ташкилотлардан рухсат олиш ҳам осон иш эмаслигини" гапирди. Унга "интернет сифатини қанча яхшиласанглар одамларнинг интернетдан фойдаланиши ортидан шунча кўп фойда оласизлар-ку!" деб энди савол бермоқчи эдим ходиманинг бироз диққати ошди ва "мен режалаштириш бўлимини жавобини сизга етказдим, қолганини билмайман" деб гапни тугатиб қўя қолди.
Қаранг, компания бизни маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатишни 2019-2020 йиллардаги дастурга киритар экан ва кейин агар лозим топишсагина 3G ўрнатиб берар экан. Тасаввур қилайлик; улар лозим ҳам топишди ва 2020 йилнинг қайсидир ойида бизнинг маҳалламиздаги антеннага 3G ни ўрнатишди. Барака топкурлар, унгача Илон Маск ёки унга ўхшаган яна кимдир Марсга учиб бўлади-ку! Ёки яна қайсидир компания дунёнинг ривожланган давлатларида 6G ни ҳам жорий қилиб юбориши мумкин.
Қолаверса компания ўзининг ҳудудий антенналарида интернет хизмати кўрсатишни қанча яхшиласа одамларнинг интернетдан фойдаланиши ортидан компания шунча кўп фойда қилади-ку.
Кейин компания ходимасининг антеннага 3G ўрнатилиши учун яхшигина маблағ керак бўлиши ва қандайдир ташкилотлардан рухсат олишнинг қийинлиги ҳақидаги гапи ҳам анча ғалати. Чунки компания битта антеннага 3G ўрнатиш учун маблағни баҳона қиладиган даражада камбағал эмас. Шунингдек Президент мамлакатимизда интернет хизматлари кўрсатишнинг сифатини ошириш ҳақида фармон чиқариб қўйган ҳолатда Ucell нинг қандайдир ташкилотлардан маҳалламиздаги антеннага 3G ўрнатиш учун рухсат олишнинг қийинлиги ҳақида гапириши бу ҳам ўхшамаган баҳона деб ўйладим. Умуман олганда биз юқори технологиялар, инновацион лойиҳалар, турли электрон ишларни жорий этишни тезлаштиришни хоҳлар эканмиз нафақат Ucell компанияси, балки бошқа интернет хизмати кўрсатадиган уяли алоқа компаниялари ўз антенналарига кейинги йилнинг баҳорига қолдирмай 3G тизимини ўрнатиб бўлишлари керак. Шу жумладан уяли бўлмаган компаниялар ҳам ўз интернет хизматлари кўрсатиш сифатини кўтаришлари керак. Акс ҳолда биз телефонимиздаги 2G нинг белгиси бўлган "Е" чага термулиб кимларнидир Марсга учаётганини кузатиб ўтираверамиз.
(Эслатма:бу пост Ucell сотилиши ва интернет тезлиги 10 баравар ошиши ҳақидаги ваъдадан олдин ёзилган эди)
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Муҳташам сарой ёки келиб-кетган Ленинлар
Кунлардан бирида самарқандлик таниқли тилшунос олим, профессор Худойберди Дониёрий билан гурунглашиб қолдик. Домла билан учрашдик дегунча, орамизда баҳс қўзғаларди. Негаки, у ҳаётда ва илмда кечаётган ҳар қандай мураккаб вазиятларни фавқулодда ўткир нигоҳ билан ойдинлаштириб берар эди. Ҳар қандай одамга ҳам бирон савол билан мурожат қилсангиз, унинг қандай жавоб қайтаришини олдиндан тақрибан биласиз. Аммо домланинг жавобини олдиндан сира билиб бўлмас эди.
Ўша галги тортишув Тошкентда янги қурилган Ленин музейи ҳақида бўлди.
- Ўзбекистон пойтахтида саройдай Ленин музейининг бўлимини очишга бало борми! - деб ҳайрон бўлиб савол берар эдим мен. - Бу ёқда халқимиз қишлоқ жойларида тутдай тўкилаётган харобаларда ўтирса-ю, шаҳар марказида Ленинга деб мармардан муҳташам бино қурсак. Бу қандай мантиқ? Ўзбекистон ва халқимиз олдида Лениннинг нечук алоҳида хизмати бор, айтингчи? Эҳтимол ана шундай бир маҳобатли мақбара қуриб, унга Лениннинг лаҳадидан намуна ҳам кўчириб келармиз!...
Худойберди домла, парвои фалак, Ленин музейи қурилгани учун Шароф Рашидовга роса мақтовлар ўқиди. Гўё Ленинга музей қурилиши тўғри иш бўлган эмиш. Унинг фикрича..., "Ленинлар келиб-кетаверади"... Аммо шундай муҳташам ва ажойиб бино ўзимизники бўлиб қолади ва халқимизга тоабад хизмат қилади. Бу иморат Лениндан ҳам кўра унинг бош меъмори Шароф аканинг ўзига ўрнатилган жонли ёдгорлик сифатида қад кўтариб тураверади.
Ана холос. Юрак ютиб Шароф акани бир танқид қилиб, шаккоклигим учун Худойберди домла мени роса койийдиган бўлди-да , деб буёқда хавотир олиб турсам-у, домланинг Ленин музейи ҳақидаги "теша тегмаган" талқини меникидан ҳам ошиб тушди. Қулоқларимга ишонмадим. А? "Ленинлар келиб кетаверади" дедими? Қаёққа кетади? Ахир у мангуликка даъвогар-ку. Домланинг бу гапидан қўрқиб кетиб атрофга олазарак бўлиб қарадим. Битта-яримта нокас бу гапларни эшитиб қолмасин-да деб.
Худойберди домла эса парвойига келтирмай сўзлашда давом этарди. У шу қадар даҳшатли башоратларни айтди-ки, тахта бўлиб қолдим.
Унинг айтишича гўё: бу фоний дунёда ҳеч нарса абадий эмас, Ленинлар ҳам. Ёвуз қизил салтанат бир кун келиб албатта емирилади. Бирон бир иқлимда, бу салтанатнинг ҳам, бошқа мустамлакачиларнинг истибдоди ҳам сақланиб қолмайди. Халқимиз кишанлардан озод бўлади. Республикамиз ёруғ, мустақил тараққиёт йўлига чиқиб олади.
Ҳозир бу гаплар ҳеч кимни ажаблантирмайди. Аммо, мустақиллигимиздан 15-20 йиллар олдин бу гаплар ҳар қандай ўткир башоратчининг тушига ҳам кирмаган, бошимиз узра пахта сабабли Қизил империянинг зулми кучайган пайтлар эди. Ўшанда профессор устозимнинг юзига қараб ажабланиб қолдим. Бу одам ё телба, ё даҳо! Ўша ҳолатда ундан қанча ажаблансам шунча яхши кўриб кетдим. Қаранг-а. Шу қадар ойдин ниятли, мутлақо ишониб бўлмайдиган, чўпчаксимон ҳақиқатларни соғиниб яшайдиган улуғ зотлар ҳам бор экан бу дунёда.
Шу-шу бўлди-ю Шароф Рашидовнинг ҳар бир ишига алоҳида синчковлик билан қарайдиган бўлдим. Унинг ҳар бир сўзидан маъно излайдиган бўлдим.
Орадан йиллар ўтди. Мамлакат раҳбари Леонид Брежнев Тошкентга келганида Ленин музейини томоша қилишга ҳам таклиф этилади. Ҳойнаҳой ўшанда унинг хаёлидан "Оббо, ўзбек мардум-эй. Сенлар Ленинга музей қура оласанларми? Пастқамгина бино қуриб пештоқига Лениннинг суратини илишган-у музей шу деб юришгандир-да" деган гаплар ўтган бўлса ҳам ажабмас. Айтишларича у чиндан ҳам Ленин музейининг бу қадар ҳашаматли қилиб қурилганини тасаввур ҳам қила олмаган экан. У ярақлаган мармар саройни кўриб ҳанг-манг бўп қолади ва шундай дейди:
- Ну Шарафчик, ну ты да-ё-щ. Ўшанда Шароф ака ўйлаган ишининг миси чиқиб қолишидан қўрқиб шошиб қолади, аммо сир бой бермайди.
Ҳа, Шароф ака еб-тўймас юҳо Марказни, Кремлнинг хўжайинини боплаган эди.
Орадан йиллар ўтиб Худойберди домла ва Шароф ака орзу қилган кун келди. Мустақилликка эришдик. Аммо, минг афсуски улар Ленинни келганини кўришди-ю кетганини кўриш уларга насиб этмади.
Ғайбуллоҳ ас-Саломнинг "Эй умри азиз" китобидан.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Кунлардан бирида самарқандлик таниқли тилшунос олим, профессор Худойберди Дониёрий билан гурунглашиб қолдик. Домла билан учрашдик дегунча, орамизда баҳс қўзғаларди. Негаки, у ҳаётда ва илмда кечаётган ҳар қандай мураккаб вазиятларни фавқулодда ўткир нигоҳ билан ойдинлаштириб берар эди. Ҳар қандай одамга ҳам бирон савол билан мурожат қилсангиз, унинг қандай жавоб қайтаришини олдиндан тақрибан биласиз. Аммо домланинг жавобини олдиндан сира билиб бўлмас эди.
Ўша галги тортишув Тошкентда янги қурилган Ленин музейи ҳақида бўлди.
- Ўзбекистон пойтахтида саройдай Ленин музейининг бўлимини очишга бало борми! - деб ҳайрон бўлиб савол берар эдим мен. - Бу ёқда халқимиз қишлоқ жойларида тутдай тўкилаётган харобаларда ўтирса-ю, шаҳар марказида Ленинга деб мармардан муҳташам бино қурсак. Бу қандай мантиқ? Ўзбекистон ва халқимиз олдида Лениннинг нечук алоҳида хизмати бор, айтингчи? Эҳтимол ана шундай бир маҳобатли мақбара қуриб, унга Лениннинг лаҳадидан намуна ҳам кўчириб келармиз!...
Худойберди домла, парвои фалак, Ленин музейи қурилгани учун Шароф Рашидовга роса мақтовлар ўқиди. Гўё Ленинга музей қурилиши тўғри иш бўлган эмиш. Унинг фикрича..., "Ленинлар келиб-кетаверади"... Аммо шундай муҳташам ва ажойиб бино ўзимизники бўлиб қолади ва халқимизга тоабад хизмат қилади. Бу иморат Лениндан ҳам кўра унинг бош меъмори Шароф аканинг ўзига ўрнатилган жонли ёдгорлик сифатида қад кўтариб тураверади.
Ана холос. Юрак ютиб Шароф акани бир танқид қилиб, шаккоклигим учун Худойберди домла мени роса койийдиган бўлди-да , деб буёқда хавотир олиб турсам-у, домланинг Ленин музейи ҳақидаги "теша тегмаган" талқини меникидан ҳам ошиб тушди. Қулоқларимга ишонмадим. А? "Ленинлар келиб кетаверади" дедими? Қаёққа кетади? Ахир у мангуликка даъвогар-ку. Домланинг бу гапидан қўрқиб кетиб атрофга олазарак бўлиб қарадим. Битта-яримта нокас бу гапларни эшитиб қолмасин-да деб.
Худойберди домла эса парвойига келтирмай сўзлашда давом этарди. У шу қадар даҳшатли башоратларни айтди-ки, тахта бўлиб қолдим.
Унинг айтишича гўё: бу фоний дунёда ҳеч нарса абадий эмас, Ленинлар ҳам. Ёвуз қизил салтанат бир кун келиб албатта емирилади. Бирон бир иқлимда, бу салтанатнинг ҳам, бошқа мустамлакачиларнинг истибдоди ҳам сақланиб қолмайди. Халқимиз кишанлардан озод бўлади. Республикамиз ёруғ, мустақил тараққиёт йўлига чиқиб олади.
Ҳозир бу гаплар ҳеч кимни ажаблантирмайди. Аммо, мустақиллигимиздан 15-20 йиллар олдин бу гаплар ҳар қандай ўткир башоратчининг тушига ҳам кирмаган, бошимиз узра пахта сабабли Қизил империянинг зулми кучайган пайтлар эди. Ўшанда профессор устозимнинг юзига қараб ажабланиб қолдим. Бу одам ё телба, ё даҳо! Ўша ҳолатда ундан қанча ажаблансам шунча яхши кўриб кетдим. Қаранг-а. Шу қадар ойдин ниятли, мутлақо ишониб бўлмайдиган, чўпчаксимон ҳақиқатларни соғиниб яшайдиган улуғ зотлар ҳам бор экан бу дунёда.
Шу-шу бўлди-ю Шароф Рашидовнинг ҳар бир ишига алоҳида синчковлик билан қарайдиган бўлдим. Унинг ҳар бир сўзидан маъно излайдиган бўлдим.
Орадан йиллар ўтди. Мамлакат раҳбари Леонид Брежнев Тошкентга келганида Ленин музейини томоша қилишга ҳам таклиф этилади. Ҳойнаҳой ўшанда унинг хаёлидан "Оббо, ўзбек мардум-эй. Сенлар Ленинга музей қура оласанларми? Пастқамгина бино қуриб пештоқига Лениннинг суратини илишган-у музей шу деб юришгандир-да" деган гаплар ўтган бўлса ҳам ажабмас. Айтишларича у чиндан ҳам Ленин музейининг бу қадар ҳашаматли қилиб қурилганини тасаввур ҳам қила олмаган экан. У ярақлаган мармар саройни кўриб ҳанг-манг бўп қолади ва шундай дейди:
- Ну Шарафчик, ну ты да-ё-щ. Ўшанда Шароф ака ўйлаган ишининг миси чиқиб қолишидан қўрқиб шошиб қолади, аммо сир бой бермайди.
Ҳа, Шароф ака еб-тўймас юҳо Марказни, Кремлнинг хўжайинини боплаган эди.
Орадан йиллар ўтиб Худойберди домла ва Шароф ака орзу қилган кун келди. Мустақилликка эришдик. Аммо, минг афсуски улар Ленинни келганини кўришди-ю кетганини кўриш уларга насиб этмади.
Ғайбуллоҳ ас-Саломнинг "Эй умри азиз" китобидан.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Бизни емираётган маҳаллийчилик ёки сиз оппоқ-у, бошқалар айбдорми?
Кеча группалардан бирида маслаҳат сўраб ёзиб қолишди. Россияда Сурхондарёнинг Шўрчи туманидан бўлган бир болани ўласи қилиб калтаклашади. Болага ўша ёқда 1-тиббий ёрдамни кўрсатиб Тошкентга учадиган самолётга ўтқазиб юборишган. Тушган заҳоти уни операция қилиш керак экан. Болани аҳволи оғир, уни самолётдан тез ёрдам машинасига олиш керак экан. Аэропортга тез ёрдам машинасини чақирса уни самолётни олдигача қўйишадими, буни тартиби қандай, шу масалада маслаҳат сўрашган.
Эрталаб қарасам қисқа тафсилотини ёзишибди. Яхши одамларнинг кўмагида болани 16- шошилинч тиббий тез ёрдам касалхонасига олиб боришибди. Маълум бўлишича уни ўша ёқда ўзимизнинг болалар тожик болаларга урдирган экан. Жараён видеога олинган ва бу ҳақда ҳуқуқ-тартибот идораларига мурожат қилинган. Буёғи энди бошқа мавзу.
Охирги йилларда "қуш пирр этса ҳам" турли янгилик сайтларда чиқаяпти, бизда ҳам, Россияда ҳам. Ҳозир Гуглга кириб "массовие драки" деб ёзинг, қатор бўп Россия сайтларидаги маълумотлар чиқиб келади: "Фалон шаҳарда ўзбеклар ва тожиклар ўртасида оммавий муштлашиш бўлди, фалон шаҳарда ўзбеклар ўртасида ўзаро оммавий муштлашиш бўлди".
Бу хабарларни ўқиб афсус қиламан. Ўз элида эл бўлмаган юртдошларимиз, ўзга элда ҳам бир-бирини гўштини емоқда. Ўз минтақасида шу пайтгача эл бўлмаган марказий осиёликлар ўзга юртларда ҳам қирпичоқ.
Бундан ортиқ кулфат борми?
Яна ўша Гуглга кириб қидирсангиз россиялик айрим миллатчиларнинг ўзбек ва тожикларга зўравонлик қилиб, уларни уриб, кейин видеосини интернетга жойлаши ортидан эҳҳе қанчалаб видеолар чиқиб келади. Хўш, тожик ёки ўзбек ўша ёқларда ўзаро қирпичоқ бўлиб турганида россиялик миллатчилардан яна нима кутиш мумкин?
Бир маҳалла иккига бўлиниб бир-бири билан ёвлашиб юрган жойларни биламан. Бир қишлоқда яшаб ярми қолган ярмини ўзидан паст кўриб камситиб юрганини биламан. Энди вилоят марказида ва пойтахтда яшайдиган айримларни вилоят ва туманлардан келганларга қандай муносабатда бўлиши ҳаммамизга маълум. Шундай экан, биз ўзаро аҳил бўла олмаган ҳолатимизда россиялик миллатчилардан марҳамат кутиш қанчалик тўғри?
Ҳаммамизга маълумки, кўпчилик пойтахт Тошкентда яшовчи айримларни "маҳаллийчилик қилади, вилоятдан борганларни камситади" деб доим айблашади. Бу гапда ҳам жон бордир. Пойтахтда яшовчи айримлар шунақадир. Аммо пойтахтликларни айблайдиган одамларни мундоқ суриштирсангиз аксарияти ўзлари ҳам қўшни маҳалласидагиларни, қўшни қишлоқдагиларни камситиб, одам ўрнига кўрмайдиган маҳаллийчи бўлиб чиқади.
Бундан бир неча йил олдин узоқ туманлардан бирида яшовчи йигит билан ҳамсуҳбат бўлиб қолдим. У ўзини туманида, қишлоқларда яшайдиганларни "ёввойи даштликлар" деяпти. Ҳайрон қолдим. Шунингдек ўзим яшайдиган жойларда ҳам бир маҳалла иккинчи маҳалладан, бир қишлоқ иккинчи бир қишлоқдан ўзини катта тутиб юрадиган жойлар бор.
Хўш жаноблар!
Ўзингиз маҳалладошингиз ёки қишлоқдошингиз билан эл бўла олмаган ҳолатингизда бошқаларни ўзингизни эл кўрмаганликда қандай айблайсиз? Қани мантиқ?
Демак, ўша сиз айблаётган тошкентликни ўрнида сиз яшаганингизда аниқ биламан сиз бошқаларни камситишда ҳаммадан ўзар эдингиз. Ҳа, шундай. Тан олаверинг. Бир ҳаводан нафас олиб ёнингизда яшаётганларни камситиб юрибсиз-у, бошқаларни камситмайсизми?
Шундай экан бошқа бир жойни одамини айблашдан олдин ўзингизга бир қараб қўйинг, балки энг ёмон маҳаллийчи тошкентлик эмас, балки сиздирсиз.
Умуман олганда бизда маҳаллийчилик ҳамма жойда бор. Юртни, миллатни бирлаштирмайдигани ҳам шу. Шу учун ҳам бир пайтлар Чор Россияси бизни оз сонли қўшини билан осонгина босиб олган. Улар ёнимиздаги қишлоқни босиб олаётганида боболаримиз "баттар бўлинглар" деб томоша қилиб тураверишган. Навбат ўзларига келганда эса нариги қишлоқ шундай қилган. Балки Чингизхон босқини даврида ҳам шундай бўлган бўлса ажабланмайман.
Биз маҳаллийчиликни йиғиштирмас эканмиз, муаммоларимиз камаймайди, аксинча кўпаяди. Шу учун яхшилаб ўйлаб кўрайлик ва бошқаларни ҳам биздай ОДАМ эканлигини унутмайлик.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Кеча группалардан бирида маслаҳат сўраб ёзиб қолишди. Россияда Сурхондарёнинг Шўрчи туманидан бўлган бир болани ўласи қилиб калтаклашади. Болага ўша ёқда 1-тиббий ёрдамни кўрсатиб Тошкентга учадиган самолётга ўтқазиб юборишган. Тушган заҳоти уни операция қилиш керак экан. Болани аҳволи оғир, уни самолётдан тез ёрдам машинасига олиш керак экан. Аэропортга тез ёрдам машинасини чақирса уни самолётни олдигача қўйишадими, буни тартиби қандай, шу масалада маслаҳат сўрашган.
Эрталаб қарасам қисқа тафсилотини ёзишибди. Яхши одамларнинг кўмагида болани 16- шошилинч тиббий тез ёрдам касалхонасига олиб боришибди. Маълум бўлишича уни ўша ёқда ўзимизнинг болалар тожик болаларга урдирган экан. Жараён видеога олинган ва бу ҳақда ҳуқуқ-тартибот идораларига мурожат қилинган. Буёғи энди бошқа мавзу.
Охирги йилларда "қуш пирр этса ҳам" турли янгилик сайтларда чиқаяпти, бизда ҳам, Россияда ҳам. Ҳозир Гуглга кириб "массовие драки" деб ёзинг, қатор бўп Россия сайтларидаги маълумотлар чиқиб келади: "Фалон шаҳарда ўзбеклар ва тожиклар ўртасида оммавий муштлашиш бўлди, фалон шаҳарда ўзбеклар ўртасида ўзаро оммавий муштлашиш бўлди".
Бу хабарларни ўқиб афсус қиламан. Ўз элида эл бўлмаган юртдошларимиз, ўзга элда ҳам бир-бирини гўштини емоқда. Ўз минтақасида шу пайтгача эл бўлмаган марказий осиёликлар ўзга юртларда ҳам қирпичоқ.
Бундан ортиқ кулфат борми?
Яна ўша Гуглга кириб қидирсангиз россиялик айрим миллатчиларнинг ўзбек ва тожикларга зўравонлик қилиб, уларни уриб, кейин видеосини интернетга жойлаши ортидан эҳҳе қанчалаб видеолар чиқиб келади. Хўш, тожик ёки ўзбек ўша ёқларда ўзаро қирпичоқ бўлиб турганида россиялик миллатчилардан яна нима кутиш мумкин?
Бир маҳалла иккига бўлиниб бир-бири билан ёвлашиб юрган жойларни биламан. Бир қишлоқда яшаб ярми қолган ярмини ўзидан паст кўриб камситиб юрганини биламан. Энди вилоят марказида ва пойтахтда яшайдиган айримларни вилоят ва туманлардан келганларга қандай муносабатда бўлиши ҳаммамизга маълум. Шундай экан, биз ўзаро аҳил бўла олмаган ҳолатимизда россиялик миллатчилардан марҳамат кутиш қанчалик тўғри?
Ҳаммамизга маълумки, кўпчилик пойтахт Тошкентда яшовчи айримларни "маҳаллийчилик қилади, вилоятдан борганларни камситади" деб доим айблашади. Бу гапда ҳам жон бордир. Пойтахтда яшовчи айримлар шунақадир. Аммо пойтахтликларни айблайдиган одамларни мундоқ суриштирсангиз аксарияти ўзлари ҳам қўшни маҳалласидагиларни, қўшни қишлоқдагиларни камситиб, одам ўрнига кўрмайдиган маҳаллийчи бўлиб чиқади.
Бундан бир неча йил олдин узоқ туманлардан бирида яшовчи йигит билан ҳамсуҳбат бўлиб қолдим. У ўзини туманида, қишлоқларда яшайдиганларни "ёввойи даштликлар" деяпти. Ҳайрон қолдим. Шунингдек ўзим яшайдиган жойларда ҳам бир маҳалла иккинчи маҳалладан, бир қишлоқ иккинчи бир қишлоқдан ўзини катта тутиб юрадиган жойлар бор.
Хўш жаноблар!
Ўзингиз маҳалладошингиз ёки қишлоқдошингиз билан эл бўла олмаган ҳолатингизда бошқаларни ўзингизни эл кўрмаганликда қандай айблайсиз? Қани мантиқ?
Демак, ўша сиз айблаётган тошкентликни ўрнида сиз яшаганингизда аниқ биламан сиз бошқаларни камситишда ҳаммадан ўзар эдингиз. Ҳа, шундай. Тан олаверинг. Бир ҳаводан нафас олиб ёнингизда яшаётганларни камситиб юрибсиз-у, бошқаларни камситмайсизми?
Шундай экан бошқа бир жойни одамини айблашдан олдин ўзингизга бир қараб қўйинг, балки энг ёмон маҳаллийчи тошкентлик эмас, балки сиздирсиз.
Умуман олганда бизда маҳаллийчилик ҳамма жойда бор. Юртни, миллатни бирлаштирмайдигани ҳам шу. Шу учун ҳам бир пайтлар Чор Россияси бизни оз сонли қўшини билан осонгина босиб олган. Улар ёнимиздаги қишлоқни босиб олаётганида боболаримиз "баттар бўлинглар" деб томоша қилиб тураверишган. Навбат ўзларига келганда эса нариги қишлоқ шундай қилган. Балки Чингизхон босқини даврида ҳам шундай бўлган бўлса ажабланмайман.
Биз маҳаллийчиликни йиғиштирмас эканмиз, муаммоларимиз камаймайди, аксинча кўпаяди. Шу учун яхшилаб ўйлаб кўрайлик ва бошқаларни ҳам биздай ОДАМ эканлигини унутмайлик.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Эркпарвар шоир Асқар Қосим ҳақида
Асқар Қосим деган шоирни ёш авлод ҳам, ёши катталар ҳам, кўпчилик билмас. Билганлар ҳам Тоҳир Малик домланинг интервьюларини ўқиб билишди.
Бу шоирни ижоди ҳозир адабиёт китобларда ўрганиладими ёки йўқми билмайман. Аммо, фикримча ўрганилиши керак. Чунки бу шоир қисқа яшаган умрида фақат эркни куйлади. Баъзи шоирларга ўхшаб "Россия она ватаним, Ленин менинг бобом" деб куйламади. Фақат эркни куйлади, озодликни куйлади. Бу шоирни шеърларини ўқиганлар, шеърий китобларини кўрганлар уни биронта ҳам СССРни ҳам, уни машҳур шахсларини ҳам мақтаб шеър ёзмаганини айтадилар.
Шоир 1946 йилда туғилган. ТошДУнинг филология факультетида таҳсил олган. Шоирнинг “Фаввора”, “Мовий осмон”, “Замин кўрки”, “Толбаргак”, “Кўнгил кабутари”, “Сирлар” номли тўпламлари нашр қилинган. У таржимон сифатида Еврипиднинг “Медея”, Эсхилнинг “Қабр олдидаги қурбонлик” асарларини ўзбек тилига ўгирган.
Шоир 1986 йилда вафот этган.
Ёзувчи Тоҳир Малик шоирнинг дўсти бўлган. Домларнинг эсдаликларида ўқиймиз:
"Йигирманчи аср ўзбек шеъриятининг забардаст вакилларидан бири шоир Асқар Қосим билан яқин дўст эдим. Тақдирнинг ўзи бизларни ҳаётнинг кўп нуқталарида бирга қилди. Мен 1963 йили пойтахтдаги 40-мактабни тугатиб, ТошДУнинг кечки журналистика бўлимига ўқишга кирдим. Асқар шу мактабни 1964 йили тугатиб, шу университетнинг кундузги факультетига ўқишга кирди. Мактабда яқиндан таниш бўлмаганмиз.
1967 йили болалар газетасида ишлаб юрган чоғим Асқарни ўша даврнинг машҳур шоири Абдулла Орипов билан бирга кўрдим. «Бу йигит Абдулла аканинг энг яқин шогирди, ўзи зўр шоир» деб таништиришди. Асқарни атрофдаги ёшлар шоир сифатида тан олишган, мен эса болалар учун ҳикоялар ёзиб юрган, танилмаган ёш адиб эдим. 1969 йилда икковимиз университетдаги таҳсилни тугатиб, республика радиосида учрашдик. Икковимиз адабий-драматик эшиттиришлар таҳририятида ишлаш учун ҳужжат топширдик. 2 ҳафта бирга ишладик. Сўнг Асқарни пахта теримига жўнатишди, мен ҳарбий хизматга кетдим. Орадан ярим йил ўтиб, Асқарни Капяр деб аталувчи ҳарбийлар шаҳарчасида учратдим. Асқар мен хизмат қилаётган қисмга, ротамизга келди. Бунақа тасодиф камдан-кам юз берса керак. 2 ой хизматда бирга бўлдик, кейин Асқарни бошқа қисмга жўнатдилар.
Уйланганимда Асқар менга куёвжўра бўлган, куёв ошини чойхонада ўзи дамлаган. Кейинчалик у билан Ғ. Ғулом номидаги нашриётда бирга ишладик. Ҳатто хонамиз ҳам бир эди.
«Ўзбек бўлиб туғилмасайдим, кўрмас эдим бунчалар хорлик» деган сатрларни катта мушоирада ўқигани учун КГБ таъқибига тушган пайтда ҳам нашриётда бирга ишлаётган эдик. Демоқчиманки, унинг руҳий азоблари менга яхши таниш. «Шайтанат»ни ёзишни бошлаганимда Анвар қиёфасида Асқарни кўрдим. Асқарнинг шеърларидан фойдаландим. Шу боис ҳам Анвар тақдирини Асқар билан боғладим. Анварнинг ўз жонига қасд қилгани ҳам бадиий тўқима эмас. Юраги аламу зардобга тўлиб кетган шоир ўзини осган эди...
«Шайтанат»да Асқар Қосим шеърларининг айрим сатрларигина берилган, китобхон шоирнинг қалб фарёдлари билан қисман бўлса-да танишади. Асардаги Анварнинг видолашув хитобини ҳам Асқар Қосим ёзган. Мен шеърнинг фақат 4 сатрини олганман:
Бошгинамга ағанаган, катта
тоғлар алвидо!
Мен кетарман ҳасратланиб,
руҳи соғлар алвидо!
Бу дунёнинг шўришига
нав-ниҳоллар тебранинг,
Эслироқ боғбони йўқ,
қолди боғлар алвидо.
Сталин қатағонлари пайтида эрксевар адибларимизни отиб ўлдиришган бўлса, Сталиндан кейин эрксеварларни йўқ қилишни "маданийроқ" йўлига ўтишган ва уларни мажбуран жиннихоналарга тиқишган. Асқар Қосимни ҳам эркни куйлаганини кўриб хавотирга тушган манфур тузум уни бир неча бор жиннихонага тиққан. Шу билан уни овозини ўчиришмоқчи бўлишган. Охир-оқибат улар ўз мақсадларига етдилар. Шоир руҳий қийноқлар натижасида ўз жонига қасд қилади.
Бугун, қаердаги "Рус оға"ларини мақтаб ёзган қандайдир шоирларни номи азиз бўлганда Асқар Қосимни номи етарлича эсланмаслиги бу шоирга нисбатан адолатсизлик деб биламан. Ёзувчилар уюшмаси бу шоирни, ижодини, номини етарлича тарғиб қилиши керак. Зеро у шу юрт озодлиги учун қурбон бўлганлар билан бир сафда туради.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Асқар Қосим деган шоирни ёш авлод ҳам, ёши катталар ҳам, кўпчилик билмас. Билганлар ҳам Тоҳир Малик домланинг интервьюларини ўқиб билишди.
Бу шоирни ижоди ҳозир адабиёт китобларда ўрганиладими ёки йўқми билмайман. Аммо, фикримча ўрганилиши керак. Чунки бу шоир қисқа яшаган умрида фақат эркни куйлади. Баъзи шоирларга ўхшаб "Россия она ватаним, Ленин менинг бобом" деб куйламади. Фақат эркни куйлади, озодликни куйлади. Бу шоирни шеърларини ўқиганлар, шеърий китобларини кўрганлар уни биронта ҳам СССРни ҳам, уни машҳур шахсларини ҳам мақтаб шеър ёзмаганини айтадилар.
Шоир 1946 йилда туғилган. ТошДУнинг филология факультетида таҳсил олган. Шоирнинг “Фаввора”, “Мовий осмон”, “Замин кўрки”, “Толбаргак”, “Кўнгил кабутари”, “Сирлар” номли тўпламлари нашр қилинган. У таржимон сифатида Еврипиднинг “Медея”, Эсхилнинг “Қабр олдидаги қурбонлик” асарларини ўзбек тилига ўгирган.
Шоир 1986 йилда вафот этган.
Ёзувчи Тоҳир Малик шоирнинг дўсти бўлган. Домларнинг эсдаликларида ўқиймиз:
"Йигирманчи аср ўзбек шеъриятининг забардаст вакилларидан бири шоир Асқар Қосим билан яқин дўст эдим. Тақдирнинг ўзи бизларни ҳаётнинг кўп нуқталарида бирга қилди. Мен 1963 йили пойтахтдаги 40-мактабни тугатиб, ТошДУнинг кечки журналистика бўлимига ўқишга кирдим. Асқар шу мактабни 1964 йили тугатиб, шу университетнинг кундузги факультетига ўқишга кирди. Мактабда яқиндан таниш бўлмаганмиз.
1967 йили болалар газетасида ишлаб юрган чоғим Асқарни ўша даврнинг машҳур шоири Абдулла Орипов билан бирга кўрдим. «Бу йигит Абдулла аканинг энг яқин шогирди, ўзи зўр шоир» деб таништиришди. Асқарни атрофдаги ёшлар шоир сифатида тан олишган, мен эса болалар учун ҳикоялар ёзиб юрган, танилмаган ёш адиб эдим. 1969 йилда икковимиз университетдаги таҳсилни тугатиб, республика радиосида учрашдик. Икковимиз адабий-драматик эшиттиришлар таҳририятида ишлаш учун ҳужжат топширдик. 2 ҳафта бирга ишладик. Сўнг Асқарни пахта теримига жўнатишди, мен ҳарбий хизматга кетдим. Орадан ярим йил ўтиб, Асқарни Капяр деб аталувчи ҳарбийлар шаҳарчасида учратдим. Асқар мен хизмат қилаётган қисмга, ротамизга келди. Бунақа тасодиф камдан-кам юз берса керак. 2 ой хизматда бирга бўлдик, кейин Асқарни бошқа қисмга жўнатдилар.
Уйланганимда Асқар менга куёвжўра бўлган, куёв ошини чойхонада ўзи дамлаган. Кейинчалик у билан Ғ. Ғулом номидаги нашриётда бирга ишладик. Ҳатто хонамиз ҳам бир эди.
«Ўзбек бўлиб туғилмасайдим, кўрмас эдим бунчалар хорлик» деган сатрларни катта мушоирада ўқигани учун КГБ таъқибига тушган пайтда ҳам нашриётда бирга ишлаётган эдик. Демоқчиманки, унинг руҳий азоблари менга яхши таниш. «Шайтанат»ни ёзишни бошлаганимда Анвар қиёфасида Асқарни кўрдим. Асқарнинг шеърларидан фойдаландим. Шу боис ҳам Анвар тақдирини Асқар билан боғладим. Анварнинг ўз жонига қасд қилгани ҳам бадиий тўқима эмас. Юраги аламу зардобга тўлиб кетган шоир ўзини осган эди...
«Шайтанат»да Асқар Қосим шеърларининг айрим сатрларигина берилган, китобхон шоирнинг қалб фарёдлари билан қисман бўлса-да танишади. Асардаги Анварнинг видолашув хитобини ҳам Асқар Қосим ёзган. Мен шеърнинг фақат 4 сатрини олганман:
Бошгинамга ағанаган, катта
тоғлар алвидо!
Мен кетарман ҳасратланиб,
руҳи соғлар алвидо!
Бу дунёнинг шўришига
нав-ниҳоллар тебранинг,
Эслироқ боғбони йўқ,
қолди боғлар алвидо.
Сталин қатағонлари пайтида эрксевар адибларимизни отиб ўлдиришган бўлса, Сталиндан кейин эрксеварларни йўқ қилишни "маданийроқ" йўлига ўтишган ва уларни мажбуран жиннихоналарга тиқишган. Асқар Қосимни ҳам эркни куйлаганини кўриб хавотирга тушган манфур тузум уни бир неча бор жиннихонага тиққан. Шу билан уни овозини ўчиришмоқчи бўлишган. Охир-оқибат улар ўз мақсадларига етдилар. Шоир руҳий қийноқлар натижасида ўз жонига қасд қилади.
Бугун, қаердаги "Рус оға"ларини мақтаб ёзган қандайдир шоирларни номи азиз бўлганда Асқар Қосимни номи етарлича эсланмаслиги бу шоирга нисбатан адолатсизлик деб биламан. Ёзувчилар уюшмаси бу шоирни, ижодини, номини етарлича тарғиб қилиши керак. Зеро у шу юрт озодлиги учун қурбон бўлганлар билан бир сафда туради.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Телеграмнинг янги https://telegram.org/update версиясини юклаб олдингизми?
Anonymous Poll
92%
Ҳа, юклаб олдим.
2%
Йўқ, юклаб олмадим.
3%
Янги версияси чиқдими?
3%
Менга эскиси ҳам бўлаверади.
Эътироф ва қашшоқлик даражаси
Охирги пайтларда арзимаган маошга ёки нафақага яшовчи инсонларни кўпроқ тушунаяпман. 400-500 минг маошга ёки нафақага қандай қилиб 1 ой яшаш мумкинлигига ҳайрон қолаяпман.
Эсимни таниганим менда пул муаммоси бўлмаган. Бой оила бўлмаганмиз, оддий оила. Шунчаки бозорларда ўралашиб юрганим учунми ҳеч ҳам пулдан қийналиб қолиш ҳолати бўлмаган.
Аммо, 2016 йилнинг баҳорига келиб ҳамма ишлар тескари бўлиб менда пул муаммоси бошланди.
Энди ҳар бир тийинни тежаб сарфлашга мажбур бўла бошладим.
Охири шу йилнинг сентябрь ойидан бошлаб Тошкентдаги кватирамни ижарага бердим. Турли тўловлардан ортиб қўлимга 700-800 минг пул тегади.
1-ой келган пулни етказа олмай бир танишимдан 300 минг қарз олдим. 2-ой келган 800 минг пулни қўлга олгандан ўша қарзни узишга шошилдим. Қўлимда 500 минг қолди. Бу пул рўзғорга 10-12 кунга ҳам етмади. Яна бориб 300 минг қарз олдим. У ҳам ойнинг 20-санасигача етмади. Бўлди, уёғи кейинги ойни бошигача 10-15 кун нима қилиб бўлса ҳам чидаш керак.
Ана шундай ҳолатларда ҳатто маҳалламдаги бўлаётган наҳор ошига ҳам боролмайман: бир қоринтўяр ош еб чиқиш учун 10 минг сўм тўёна пулини тўйхона эшигидан киришда бериб кириш керак. Менда эса ойни охирларига бориб 10 минг уёқда турсин 10 сўм ҳам бўлмайди. Шу туфайли наҳорга бормай қўя қоламан.
Ҳозирча эртанги кундан умид қилиб ана шундай тарзда яшаяпман. Гоҳида ўзимга ўзим "пулсиз яшаса ҳам бўлар экан-а" деб қўяман.
Бу постни нолиш деб тушунмасликларингни хоҳлардим. Шунчаки миллионлаб одамларни дардини ҳис қила бошлаганимни ўз ҳолимни ёзмасдан тушунтириб бера олмас эдим.
Айтгунча "Адлия вазирлиги ўтказган танловда ютиб олган телефонни нима қилдинг?" деб сўрамайсизларми?
Уни, бир дўстимдан қарз бўлган эдим, "ҳозирча шартмас" деганига қарамай унга ҳисоблаб бердим.
Квартирамни ижарага бериб, ижара ҳаққини ойма-ой кутиб яшашни бошлаганимдан кейин мен юртимиздаги арзимаган маошга яшаб юрган инсонларнинг дардларини, муаммоларини яхшироқ тушуна бошладим. Уларнинг ойдан-ойга маъошларини етказа олмай қийналиб, эзилиб яшашларини мен ўз танамда ҳис қилаяпман.
Мен 700-800 минг сўм ижара пулини рўзғоримга 15-20 кунга етказа олмаяпман. Унда 400-500 минг маош оладиганлар қандай қилишаяпти? Қандай яшашяпти?
Улар-ку, қўл-оёғи бутун, бир жойда ишлаб олаётган маоши етмаса қўшимча иш топар. Аммо арзимаган нафақа пули оладиган ногиронлар, нафақахўрлар қандай қилишаяпти? Болаликдан ногиронлар бугун "нон пули" деб бериладиган компенсацияни қўшиб ҳисоблаганда 400 минг атрофида нафақа оладилар. Уларни орасида оилалилари бор; Улар рўзғорини қандай ўтказаяпти? Хўш, ўшандай инсонлар давлат берадиган арзимаган маошини ўзининг ҳар ой олиши лозим бўлган дори-дармонига сарфласинми ёки рўзғоригами?
Буни ўйлашни ўзи даҳшат.
Ўйлаб кўрсам ҳозир бизнинг шу шароитимизда 3-4 нафар фарзанди бор оилага ўртача ва ундан бироз паст даражада яшаш учун 3 миллион сўм атрофида пул етарли бўлади. Аммо, минг афсуски ҳаммада ҳам ундай маош олиш имконияти йўқ.
Яқинда Жаҳон банки ўз ҳисоботларини эълон қилди. Унга кўра Ўзбекистоннинг 62 фоиз аҳолиси кунига 1.9 доллардан кам харажат қиладиган одамлар экан. (Қўйида шу ҳақдаги статистиканинг суратини қўйяпман).
Мен ўша статистикага ишондим.
1.9✘8300=15.770 сўм. Бир кунга.
15.770✘30=473.100. Бир ойга.
Буларни нега ҳисоблаяпман, нега бошингизни қотираяпман?
Сабаби: агар сиз умумий ҳисоблаганда ҳар бир оила аъзоларингиз учун кунига 1.90$, сўмда ҳозирги курсда 15.770 сўмдан, бир ойга ҳисоблаганда 473.100 сўмдан кам ишлатаяпсизми демак Жаҳон банкининг ўлчови бўйича сиз қашшоқсиз.
Энди ойига 400-500 минг сўмга яшаб юрганлар ким? Қашшоқларнинг қашшоғи бўладими?
Хоҳ бюджет ташкилотларида, хоҳ хусусий иш берувчилар қўлида бўлсин аксарият юртдошларимиз бугун 1 миллиондан кам бўлган маошга яшамоқдалар.
Шундай экан Жаҳон Банкининг ҳисоботини ёлғон дейишга менда асос йўқ. Омон бўлинглар.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Охирги пайтларда арзимаган маошга ёки нафақага яшовчи инсонларни кўпроқ тушунаяпман. 400-500 минг маошга ёки нафақага қандай қилиб 1 ой яшаш мумкинлигига ҳайрон қолаяпман.
Эсимни таниганим менда пул муаммоси бўлмаган. Бой оила бўлмаганмиз, оддий оила. Шунчаки бозорларда ўралашиб юрганим учунми ҳеч ҳам пулдан қийналиб қолиш ҳолати бўлмаган.
Аммо, 2016 йилнинг баҳорига келиб ҳамма ишлар тескари бўлиб менда пул муаммоси бошланди.
Энди ҳар бир тийинни тежаб сарфлашга мажбур бўла бошладим.
Охири шу йилнинг сентябрь ойидан бошлаб Тошкентдаги кватирамни ижарага бердим. Турли тўловлардан ортиб қўлимга 700-800 минг пул тегади.
1-ой келган пулни етказа олмай бир танишимдан 300 минг қарз олдим. 2-ой келган 800 минг пулни қўлга олгандан ўша қарзни узишга шошилдим. Қўлимда 500 минг қолди. Бу пул рўзғорга 10-12 кунга ҳам етмади. Яна бориб 300 минг қарз олдим. У ҳам ойнинг 20-санасигача етмади. Бўлди, уёғи кейинги ойни бошигача 10-15 кун нима қилиб бўлса ҳам чидаш керак.
Ана шундай ҳолатларда ҳатто маҳалламдаги бўлаётган наҳор ошига ҳам боролмайман: бир қоринтўяр ош еб чиқиш учун 10 минг сўм тўёна пулини тўйхона эшигидан киришда бериб кириш керак. Менда эса ойни охирларига бориб 10 минг уёқда турсин 10 сўм ҳам бўлмайди. Шу туфайли наҳорга бормай қўя қоламан.
Ҳозирча эртанги кундан умид қилиб ана шундай тарзда яшаяпман. Гоҳида ўзимга ўзим "пулсиз яшаса ҳам бўлар экан-а" деб қўяман.
Бу постни нолиш деб тушунмасликларингни хоҳлардим. Шунчаки миллионлаб одамларни дардини ҳис қила бошлаганимни ўз ҳолимни ёзмасдан тушунтириб бера олмас эдим.
Айтгунча "Адлия вазирлиги ўтказган танловда ютиб олган телефонни нима қилдинг?" деб сўрамайсизларми?
Уни, бир дўстимдан қарз бўлган эдим, "ҳозирча шартмас" деганига қарамай унга ҳисоблаб бердим.
Квартирамни ижарага бериб, ижара ҳаққини ойма-ой кутиб яшашни бошлаганимдан кейин мен юртимиздаги арзимаган маошга яшаб юрган инсонларнинг дардларини, муаммоларини яхшироқ тушуна бошладим. Уларнинг ойдан-ойга маъошларини етказа олмай қийналиб, эзилиб яшашларини мен ўз танамда ҳис қилаяпман.
Мен 700-800 минг сўм ижара пулини рўзғоримга 15-20 кунга етказа олмаяпман. Унда 400-500 минг маош оладиганлар қандай қилишаяпти? Қандай яшашяпти?
Улар-ку, қўл-оёғи бутун, бир жойда ишлаб олаётган маоши етмаса қўшимча иш топар. Аммо арзимаган нафақа пули оладиган ногиронлар, нафақахўрлар қандай қилишаяпти? Болаликдан ногиронлар бугун "нон пули" деб бериладиган компенсацияни қўшиб ҳисоблаганда 400 минг атрофида нафақа оладилар. Уларни орасида оилалилари бор; Улар рўзғорини қандай ўтказаяпти? Хўш, ўшандай инсонлар давлат берадиган арзимаган маошини ўзининг ҳар ой олиши лозим бўлган дори-дармонига сарфласинми ёки рўзғоригами?
Буни ўйлашни ўзи даҳшат.
Ўйлаб кўрсам ҳозир бизнинг шу шароитимизда 3-4 нафар фарзанди бор оилага ўртача ва ундан бироз паст даражада яшаш учун 3 миллион сўм атрофида пул етарли бўлади. Аммо, минг афсуски ҳаммада ҳам ундай маош олиш имконияти йўқ.
Яқинда Жаҳон банки ўз ҳисоботларини эълон қилди. Унга кўра Ўзбекистоннинг 62 фоиз аҳолиси кунига 1.9 доллардан кам харажат қиладиган одамлар экан. (Қўйида шу ҳақдаги статистиканинг суратини қўйяпман).
Мен ўша статистикага ишондим.
1.9✘8300=15.770 сўм. Бир кунга.
15.770✘30=473.100. Бир ойга.
Буларни нега ҳисоблаяпман, нега бошингизни қотираяпман?
Сабаби: агар сиз умумий ҳисоблаганда ҳар бир оила аъзоларингиз учун кунига 1.90$, сўмда ҳозирги курсда 15.770 сўмдан, бир ойга ҳисоблаганда 473.100 сўмдан кам ишлатаяпсизми демак Жаҳон банкининг ўлчови бўйича сиз қашшоқсиз.
Энди ойига 400-500 минг сўмга яшаб юрганлар ким? Қашшоқларнинг қашшоғи бўладими?
Хоҳ бюджет ташкилотларида, хоҳ хусусий иш берувчилар қўлида бўлсин аксарият юртдошларимиз бугун 1 миллиондан кам бўлган маошга яшамоқдалар.
Шундай экан Жаҳон Банкининг ҳисоботини ёлғон дейишга менда асос йўқ. Омон бўлинглар.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
#Ҳуқуқингни_бил_ва_талаб_қил
#Биласизми?
Транспорт воситаси тўхтатилганида ҳайдовчи "йўл-патруль хизмати ходими айнан тўхтатилган ҳудудда дислокацияга асосан хизмат ўтаётганлиги ҳақида белгиланган шаклдаги тасдиқланган дислокациянинг кўчирмаси билан шу жойнинг ўзида" танишиши мумкин.
Бу ҳақда Адлия вазирлигининг "Ҳуқуқий ахборот" телеграм канали хабар бермоқда
Бу хабардан шуни тушундим-ки мабодо сизни йўлда машина бошқариб кетаётганингизда ЙПХ ходими тўхтатса, сиз уни айнан ўша жойда фаолият олиб боришга дислокация билан тасдиқланган рухсатномасининг нусхаси бор-йўқлигини сўрашга ҳаққингиз бор.
Агар ЙПХ ходимининг ёнида айнан турган жойида фаолият олиб боришига рухсат берадиган дислокация билан тасдиқланган ҳужжат бўлмаса у белгиланмаган жойда турганини англатади. Бундай ҳолатларда адашмасам Ички Ишлар Вазирлигининг 1102 Ишонч рақамларига қўнғироқ қилиш керак бўлади.
Боя эрталаб постни шу ергача👆👆👆 ёзиб хабардан чиқариб ёзган хулосам тўғрими ёки йўқми деб иккиланиб турган эдим. Мени тушунишим тўғри экан. Буни ҳозиргина Адлия вазирлигининг "Ҳуқуқий ахборот" телеграм каналида қўйилган ушбу пост👇👇👇тасдиқлаб турибди
.
#Биласизми
ЙПХ ходими томонидан ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан ташқарида қоидабузарликлар бўйича маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённомалар расмийлаштириш тақиқланади.
Демак, юқорида ёзганимдай ЙПХ ходимининг ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан бошқа ҳудудда фаолият кўрсатишга ҳаққи йўқ.
#huquqingni_bil_va_talab_qil
Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
#Биласизми?
Транспорт воситаси тўхтатилганида ҳайдовчи "йўл-патруль хизмати ходими айнан тўхтатилган ҳудудда дислокацияга асосан хизмат ўтаётганлиги ҳақида белгиланган шаклдаги тасдиқланган дислокациянинг кўчирмаси билан шу жойнинг ўзида" танишиши мумкин.
Бу ҳақда Адлия вазирлигининг "Ҳуқуқий ахборот" телеграм канали хабар бермоқда
Бу хабардан шуни тушундим-ки мабодо сизни йўлда машина бошқариб кетаётганингизда ЙПХ ходими тўхтатса, сиз уни айнан ўша жойда фаолият олиб боришга дислокация билан тасдиқланган рухсатномасининг нусхаси бор-йўқлигини сўрашга ҳаққингиз бор.
Агар ЙПХ ходимининг ёнида айнан турган жойида фаолият олиб боришига рухсат берадиган дислокация билан тасдиқланган ҳужжат бўлмаса у белгиланмаган жойда турганини англатади. Бундай ҳолатларда адашмасам Ички Ишлар Вазирлигининг 1102 Ишонч рақамларига қўнғироқ қилиш керак бўлади.
Боя эрталаб постни шу ергача👆👆👆 ёзиб хабардан чиқариб ёзган хулосам тўғрими ёки йўқми деб иккиланиб турган эдим. Мени тушунишим тўғри экан. Буни ҳозиргина Адлия вазирлигининг "Ҳуқуқий ахборот" телеграм каналида қўйилган ушбу пост👇👇👇тасдиқлаб турибди
.
#Биласизми
ЙПХ ходими томонидан ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан ташқарида қоидабузарликлар бўйича маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённомалар расмийлаштириш тақиқланади.
Демак, юқорида ёзганимдай ЙПХ ходимининг ўзига бириктирилган ҳудуд дислокациясидан бошқа ҳудудда фаолият кўрсатишга ҳаққи йўқ.
#huquqingni_bil_va_talab_qil
Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Тиниб-тинчимаган одамлар нималарни ўйлаб топишмайди-я.
Телеграмдаги "Водители Намангана" гуруҳи янги йилда Наманган шаҳридаги Отчопарда 500 та машинадан иборат улкан арча шаклини ясашмоқчи экан. Қўйидаги видеода ўша жараёнга тайёргарлик жараёни тасвирланган экан.
Шунча машинани бир жойга тўплаб, тартиб билан териб чиқиб, синхрон равишда навбати билан уларни ёритиш чироғини ёқиш ҳам санъат, мен сизларга айтсам.
Қойил 👍
Каналга уланиш:👇👇👇
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Телеграмдаги "Водители Намангана" гуруҳи янги йилда Наманган шаҳридаги Отчопарда 500 та машинадан иборат улкан арча шаклини ясашмоқчи экан. Қўйидаги видеода ўша жараёнга тайёргарлик жараёни тасвирланган экан.
Шунча машинани бир жойга тўплаб, тартиб билан териб чиқиб, синхрон равишда навбати билан уларни ёритиш чироғини ёқиш ҳам санъат, мен сизларга айтсам.
Қойил 👍
Каналга уланиш:👇👇👇
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Бир пайтлар бизда ФҲДЁ (ЗАГС) идораларида ҳатто олис туман идораларигача асосан рус ёки татар ёки ўзимизнинг "руссимон" миллатдошларимиз бўлган опалар ишлашган ва тепамизда ўтирганларнинг қатъий буйруғи билан ҳаммаёқни чалкаштириш ва бўтқа қилиш учун улар янги туғилган болаларга ота-она айтган исм-шарифни ўзлари қандай талаффуз қилса шундай бузиб ёзаверган. "Нега хато ёздинг" деб ҳеч ким эътироз ҳам билдирмаган. Эътироз билдирганларга ҳам улар "кечирасиз адашибмиз" демаган ва хато ёзилганларини ўзгартиришмаган.
Қўйидаги расмда СССР пайтида Бўронова фамилиясини Баранова деб ёзиб юборишган. Зебра ҳам Зубайдами ёки Зубайра бўлгани аниқ.
Бизда 1989 йилга келибгина "Ўзбек тили давлат тили деган қонун чиқди. Унгача эса рус тилини давлат тили қилиб юраверганмиз.
Бугун эса мустақил бўлганимиз ва давлат тили ўзбекча бўлгани ҳолда айрим юртдошларимиз фарзандларига ўзларини бузиб ёзилган фамилияларини фахр билан раво кўрмоқдалар. Нима ҳам дердик, бу уларни хоҳиши.
Яқинда битта постимда рус сўзини ўрис ёзиб юборибман. Шунга дарров канал аъзоларидан бири "рус сўзини ўрис деб ёзиб юборибсиз" деб хабар юборди. Уни менга шундай хабар юборганини нотўғри демайман, тўғри қилди. Лекин халқимиз боласига гувоҳнома олаётганда, ўз фамилиясини кимлардир бузиб ёзмоқчи бўлганида тўғирлаб ёздирса, тўғирлаб ёзишни сўраса, талаб қилса яхши бўлар эди. Акс ҳолда суратдаги исм ва фамилиядай бўлиб юраверади.
Суратда исм-шарифи келтирилган марҳумани танимайман. Уни Яратганни ўзи раҳмат ва мағфират қилсин. Уни исм-шарифидан шунчаки бошқаларга ўрнак бўлар деб фойдаландим.
Бугунги кунда бизда қоғозбозлик ва бюрократия шунчалик ривожланди-ки, ҳатто исм-шарифдаги битта ҳарфни думчаси фарқ қилгани учун ота-болани ота болалигини, ака-укани ака укалигини тан олишмайди. Балки мана шунақа сарсонгарчиликлардан кейин ҳам одамлар "ҳаммаси чалкашиб кетади деб" ҳам исм-шарифини тўғирлашга уринмас.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Қўйидаги расмда СССР пайтида Бўронова фамилиясини Баранова деб ёзиб юборишган. Зебра ҳам Зубайдами ёки Зубайра бўлгани аниқ.
Бизда 1989 йилга келибгина "Ўзбек тили давлат тили деган қонун чиқди. Унгача эса рус тилини давлат тили қилиб юраверганмиз.
Бугун эса мустақил бўлганимиз ва давлат тили ўзбекча бўлгани ҳолда айрим юртдошларимиз фарзандларига ўзларини бузиб ёзилган фамилияларини фахр билан раво кўрмоқдалар. Нима ҳам дердик, бу уларни хоҳиши.
Яқинда битта постимда рус сўзини ўрис ёзиб юборибман. Шунга дарров канал аъзоларидан бири "рус сўзини ўрис деб ёзиб юборибсиз" деб хабар юборди. Уни менга шундай хабар юборганини нотўғри демайман, тўғри қилди. Лекин халқимиз боласига гувоҳнома олаётганда, ўз фамилиясини кимлардир бузиб ёзмоқчи бўлганида тўғирлаб ёздирса, тўғирлаб ёзишни сўраса, талаб қилса яхши бўлар эди. Акс ҳолда суратдаги исм ва фамилиядай бўлиб юраверади.
Суратда исм-шарифи келтирилган марҳумани танимайман. Уни Яратганни ўзи раҳмат ва мағфират қилсин. Уни исм-шарифидан шунчаки бошқаларга ўрнак бўлар деб фойдаландим.
Бугунги кунда бизда қоғозбозлик ва бюрократия шунчалик ривожланди-ки, ҳатто исм-шарифдаги битта ҳарфни думчаси фарқ қилгани учун ота-болани ота болалигини, ака-укани ака укалигини тан олишмайди. Балки мана шунақа сарсонгарчиликлардан кейин ҳам одамлар "ҳаммаси чалкашиб кетади деб" ҳам исм-шарифини тўғирлашга уринмас.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Руслан Нуриддинов, Допинг, Ўт ёки Абдулла Тангриев ҳақида
2012 йилги Лондон Олимпиадасида иштирок этган беш нафар оғир атлетикачидан олинган таҳлиллар Халқаро Олимпия Қўмитаси томонидан қайта ўтказилган допинг текширувида ижобий натижа берди. Бу ҳақда Халқаро оғир атлетика федерацияси (IWF) матбуот хизматига таяниб, ТАСС хабар қилди.
Қайд этилишича, допинг тестига ижобий реакция берган намуналардан бири ўша мусобақада 105 кг вазн тоифасида тўртинчи ўринни олган ўзбекистонлик Руслан Нуриддиновга тегишли. Ундан ташқари яна тўрт нафар спортчининг допинг тести ижобий натижа кўрсатган ва Халқаро Оғир Атлетика Федерацияси уларни вақтинчалик фаолиятдан четлаштирган.
Аввалроқ сўнгги олимпия ўйинлари давомида допинг истеъмол қилиш ҳолатлари оғир атлетикачилар орасида кўплаб кузатилаётгани туфайли спортнинг бу тури Олимпиада дастуридан чиқариб юборилиши мумкинлиги маълум бўлганди. Ушбу масала ноябрь ойи охирида Халқаро Олимпия Қўмитаси Ижроқўмида муҳокама қилинди, аммо якуний қарорни қабул қилиш кейинроққа қолдирилди.
Руслан Нуриддинов ҳақидаги бу хабарни ўқир эканман ўша пайтда 2012 йилда Лондонда бўлиб ўтган олимпиада бошланиши арафасида яна бир сплртчимиз Абдулла Тангриевдан олинган қон таҳлил қилинганда ундан марихуана гиёҳвандлик моддаси чекканлик аломатлари топилиб Абдулла Тангриев мусобақалардан четлатилган эди. Ўшанда Абдулла Тангриев ўз-ҳатти ҳаракатлари учун халқимиздан узр сўраган эди.
Руслан Нуриддиновнинг қонидан ҳам айнан ўша олимпиада арафасида олинган қондан допинг топилиши ғалати-я?!
Ўшанда Руслан допингни қандай туридан фойдаланган экан: Абдулла Тангриевга ўхшаб ўтдан тайёрланганиданми ёки бошқароқ туриданми? Бу ҳақда ҳам хабар чиқиб қолар.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
2012 йилги Лондон Олимпиадасида иштирок этган беш нафар оғир атлетикачидан олинган таҳлиллар Халқаро Олимпия Қўмитаси томонидан қайта ўтказилган допинг текширувида ижобий натижа берди. Бу ҳақда Халқаро оғир атлетика федерацияси (IWF) матбуот хизматига таяниб, ТАСС хабар қилди.
Қайд этилишича, допинг тестига ижобий реакция берган намуналардан бири ўша мусобақада 105 кг вазн тоифасида тўртинчи ўринни олган ўзбекистонлик Руслан Нуриддиновга тегишли. Ундан ташқари яна тўрт нафар спортчининг допинг тести ижобий натижа кўрсатган ва Халқаро Оғир Атлетика Федерацияси уларни вақтинчалик фаолиятдан четлаштирган.
Аввалроқ сўнгги олимпия ўйинлари давомида допинг истеъмол қилиш ҳолатлари оғир атлетикачилар орасида кўплаб кузатилаётгани туфайли спортнинг бу тури Олимпиада дастуридан чиқариб юборилиши мумкинлиги маълум бўлганди. Ушбу масала ноябрь ойи охирида Халқаро Олимпия Қўмитаси Ижроқўмида муҳокама қилинди, аммо якуний қарорни қабул қилиш кейинроққа қолдирилди.
Руслан Нуриддинов ҳақидаги бу хабарни ўқир эканман ўша пайтда 2012 йилда Лондонда бўлиб ўтган олимпиада бошланиши арафасида яна бир сплртчимиз Абдулла Тангриевдан олинган қон таҳлил қилинганда ундан марихуана гиёҳвандлик моддаси чекканлик аломатлари топилиб Абдулла Тангриев мусобақалардан четлатилган эди. Ўшанда Абдулла Тангриев ўз-ҳатти ҳаракатлари учун халқимиздан узр сўраган эди.
Руслан Нуриддиновнинг қонидан ҳам айнан ўша олимпиада арафасида олинган қондан допинг топилиши ғалати-я?!
Ўшанда Руслан допингни қандай туридан фойдаланган экан: Абдулла Тангриевга ўхшаб ўтдан тайёрланганиданми ёки бошқароқ туриданми? Бу ҳақда ҳам хабар чиқиб қолар.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Норқўзи..., бу номни эшитсам доим кўз ўнгимда ёш ва навқирон бола ҳолида ҳаёт нималигини англаб, англамай вафот этиб кетган бир бола ва унинг золимдан ҳам золим, раҳмсиздан-да раҳмсиз отаси кўз ўнгимга келади.
Норқўзи..., у биздан икки синф пастда ўқирди. Йўқ, уни "ўқирди" дейишим ҳам нотўғри, у мактабга умуман бормас эди. Мен шунчаки ёшлигимизда болаларнинг ёшини қайси синфда ўқигани билан ўлчаганимиз учун ҳам уни "биздан икки синф пастда ўқирди" деяпман. Аслида у биздан икки ёш кичик эди.
https://telegra.ph/Bugunning-gapi-12-24
Норқўзи..., у биздан икки синф пастда ўқирди. Йўқ, уни "ўқирди" дейишим ҳам нотўғри, у мактабга умуман бормас эди. Мен шунчаки ёшлигимизда болаларнинг ёшини қайси синфда ўқигани билан ўлчаганимиз учун ҳам уни "биздан икки синф пастда ўқирди" деяпман. Аслида у биздан икки ёш кичик эди.
https://telegra.ph/Bugunning-gapi-12-24
Telegraph
Bugunning gapi
Норқўзи..., бу номни эшитсам доим кўз ўнгимда ёш ва навқирон бола ҳолида ҳаёт нималигини англаб, англамай вафот этиб кетган бир бола ва унинг золимдан ҳам золим, раҳмсиздан-да раҳмсиз отаси кўз ўнгимга келади. Норқўзи..., у биздан икки синф пастда ўқирди.…
Бизни еб битираётган маъракалар
Ўзбекистонликларни биласизми нима еб битиради?
Аёлларини ҳам, эркакларини, ёшини ҳам, каттасини ҳам турли маъракалар еб битиради.
Бу халқ шундай халқ эканки битта кераксиз маъракасини насиҳат қилиб, ўртага домкомларни аралаштириб, ҳокимият тарғибот мажлислари ўтказиб йўқотса, булар уни ўрнига иккитасини жорий қилади.
Қойил қоламан....
Кузи билан бошимиз тўйдан чиқмади. Маҳалламизда ҳатто бир кунда учтагача тўй бўлди. Эрталаб наҳор. Тушда соатбай айтилган қандайдир зиёфат ёки эҳсон. Тушдан кейин кечроқ эртага бўладиган наҳорнинг "Сабзитўғрар"и.
Маълумот учун: Биз томонларда сабзитўғрарда ҳам камида 50-60 кг гуруч дамланади, шунга яраша камида 250-300 нафар одам келади.
Эртаси куни эрталаб яна наҳор, яна зиёфат, яна сабзитўғрар.
Ишонасизми, икки ой: октябрь, ноябрни шу тахлит тўйхўрлик билан ўтказдик.
Декабрь ойига келиб тўйлар енгиллади. Хўш, "ошга ўрганиб қолган эркаклар, тўй маъракаларига ўрганган аёллар энди нима қилишаяпти?" дейсизми?
Эркаклар гап-гаштакни бошлаб юборишди. Шунингдек маҳалламиз марказида Собиқ Иттифоқ давридан қолган чойхонамиз бор, ўша ерда кўпчилик бўлиб ҳар кун тушда йиғилиб уч сўм-уч сўм ташлаб ош қилиб ейишади. Ўшандай ҳолатда кўчада чойхонадаги ошни еб кекириб қайтаётган баъзи ҳаддим сиғадиган чолларга "мунча ошни еб қандай ҳазм қиласизлар, бунча ошни еб сизларда қон босими, ошқозон яллиғланиши каби дардлар бўлмайдими?" десам уларни баъзилари "болам, бизники Советни ошқозони, яхши ишлайди, Хитойники эмас" деб қўйишади кулиб.
Аёллар эса "дийдор ширин"ни бошлаб юборишади.
Юқорида бу халқ бир маъракасини йўқотсанг иккитасини ўйлаб топади дедим. Янги йил яқинлашаверса ана ўшандай маъракалар мавсуми бошланади.
Бу ҳам бўлса йил давомида қиз узатган оналар янги йилда байрами арафасида бир нечта қариндош аёлларини йиғиб, ўшанга яраша тоғоралар қилиниб, камига эса ҳар ким ўзини имкониятига қараб битта жиддийроқ совғани кўтариб қизини кўргани бориши керак. Бу биз тарафларда мажбурият даражасига чиқиб бўлди.
Бу иш олдинлари ҳам бўлар эди. Ўша пайтларда қизни онасини ўзи битта тўрхалтада бир-икки хил мевадан 1 кг.дан, 2-3 шиша салқин ичимлик, битта кичикроқ торт, 4 та нон олиб бориб қизини кўриб келар эди. Бугун ана шу иш эҳееее, роса ривожланиб, урф-одат ва янги маърака даражасига чиқди. Энди тоғора-тоғора нарсалар, блок-блок салқин ичимликлар, турли мева-чевалар, пишириқлар, катта торт ва совғага кимдир телевизор, кимдир яна нимадир олиб 10-15 та бўлиб боришади. Қуда томон ҳам қариндош-уруғдан аёлларни чақиради ва қарабсизки катта бир маърака бўлаяптида.
Энг ёмони бугун бу иш мажбурият даражасига чиқиб бўлди. Қўлида йўқлар қарз олиб бўлсада албатта қилиши лозим бўлган мажбурият даражасига.
Уйдаги боласи оч қолса қолсин, қишки кийими бўлмай совуқда совқотиб мактабга борсин аммо ўша мажбуриятни бажармаса бўлмайди.
Шу учун айтаман: Бу элни қачон бўлса ҳам турли маъракалар еб битиради. Аёлини ҳам, эркагини ҳам, ёшини ҳам, қарисини ҳам.
(Маъракалар мавзусида ҳали яна теша тепмаган постлар бор, канални кузатишда давом этинг)
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Ўзбекистонликларни биласизми нима еб битиради?
Аёлларини ҳам, эркакларини, ёшини ҳам, каттасини ҳам турли маъракалар еб битиради.
Бу халқ шундай халқ эканки битта кераксиз маъракасини насиҳат қилиб, ўртага домкомларни аралаштириб, ҳокимият тарғибот мажлислари ўтказиб йўқотса, булар уни ўрнига иккитасини жорий қилади.
Қойил қоламан....
Кузи билан бошимиз тўйдан чиқмади. Маҳалламизда ҳатто бир кунда учтагача тўй бўлди. Эрталаб наҳор. Тушда соатбай айтилган қандайдир зиёфат ёки эҳсон. Тушдан кейин кечроқ эртага бўладиган наҳорнинг "Сабзитўғрар"и.
Маълумот учун: Биз томонларда сабзитўғрарда ҳам камида 50-60 кг гуруч дамланади, шунга яраша камида 250-300 нафар одам келади.
Эртаси куни эрталаб яна наҳор, яна зиёфат, яна сабзитўғрар.
Ишонасизми, икки ой: октябрь, ноябрни шу тахлит тўйхўрлик билан ўтказдик.
Декабрь ойига келиб тўйлар енгиллади. Хўш, "ошга ўрганиб қолган эркаклар, тўй маъракаларига ўрганган аёллар энди нима қилишаяпти?" дейсизми?
Эркаклар гап-гаштакни бошлаб юборишди. Шунингдек маҳалламиз марказида Собиқ Иттифоқ давридан қолган чойхонамиз бор, ўша ерда кўпчилик бўлиб ҳар кун тушда йиғилиб уч сўм-уч сўм ташлаб ош қилиб ейишади. Ўшандай ҳолатда кўчада чойхонадаги ошни еб кекириб қайтаётган баъзи ҳаддим сиғадиган чолларга "мунча ошни еб қандай ҳазм қиласизлар, бунча ошни еб сизларда қон босими, ошқозон яллиғланиши каби дардлар бўлмайдими?" десам уларни баъзилари "болам, бизники Советни ошқозони, яхши ишлайди, Хитойники эмас" деб қўйишади кулиб.
Аёллар эса "дийдор ширин"ни бошлаб юборишади.
Юқорида бу халқ бир маъракасини йўқотсанг иккитасини ўйлаб топади дедим. Янги йил яқинлашаверса ана ўшандай маъракалар мавсуми бошланади.
Бу ҳам бўлса йил давомида қиз узатган оналар янги йилда байрами арафасида бир нечта қариндош аёлларини йиғиб, ўшанга яраша тоғоралар қилиниб, камига эса ҳар ким ўзини имкониятига қараб битта жиддийроқ совғани кўтариб қизини кўргани бориши керак. Бу биз тарафларда мажбурият даражасига чиқиб бўлди.
Бу иш олдинлари ҳам бўлар эди. Ўша пайтларда қизни онасини ўзи битта тўрхалтада бир-икки хил мевадан 1 кг.дан, 2-3 шиша салқин ичимлик, битта кичикроқ торт, 4 та нон олиб бориб қизини кўриб келар эди. Бугун ана шу иш эҳееее, роса ривожланиб, урф-одат ва янги маърака даражасига чиқди. Энди тоғора-тоғора нарсалар, блок-блок салқин ичимликлар, турли мева-чевалар, пишириқлар, катта торт ва совғага кимдир телевизор, кимдир яна нимадир олиб 10-15 та бўлиб боришади. Қуда томон ҳам қариндош-уруғдан аёлларни чақиради ва қарабсизки катта бир маърака бўлаяптида.
Энг ёмони бугун бу иш мажбурият даражасига чиқиб бўлди. Қўлида йўқлар қарз олиб бўлсада албатта қилиши лозим бўлган мажбурият даражасига.
Уйдаги боласи оч қолса қолсин, қишки кийими бўлмай совуқда совқотиб мактабга борсин аммо ўша мажбуриятни бажармаса бўлмайди.
Шу учун айтаман: Бу элни қачон бўлса ҳам турли маъракалар еб битиради. Аёлини ҳам, эркагини ҳам, ёшини ҳам, қарисини ҳам.
(Маъракалар мавзусида ҳали яна теша тепмаган постлар бор, канални кузатишда давом этинг)
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Мажбурий обуна учун берилаётган дори пули ёки уни оқлаётган "журналист"
Бундан бироз олдин Хушнудбек Худайбердиев ўзининг телеграм каналида Бухоронинг Пешку туманида арзимаган маошга ишлаб юрган ишчи-хизматчилар обунага мажбурланаётгани ҳақида ёзиб чиққан эди
Бугун асли-насли номаълум бўлган бир валломат (мақола остига Умидбек Арслонбеков деган исм-шариф турибди, аммо уни негадир уни ҳеч ким танимаяпти) Хушнудбекдан ўша иши учун аламини ўзича олмоқчи бўлиб "Пешку туман ҳокими "жиноят" устида қўлга тушди" деган фисқу-фасод ва гўнг ҳиди уфуриб турган "мақола"сини ёзибди.
Мақола "Халқ сўзи" ва ЎзА сайтларида эълон қилинди. Бироз ўтиб иккаласидан ҳам ўчирилди.
Мақоланинг интернет сайтларини, айниқса блогерларни ҳақорат қиладиган, уларнинг шаънини асоссиз булғашга ҳаракат қилинган, ҳатто оналаримиз эслаб ўтилган айрим жойларини эълон қиламан:
"2018 йилнинг 20 ноябрида эндигина тетапоя бўлаётган блогерлардан бирининг “Пешку тумани ҳокими ташкилотларни айрим нашрларга мажбурий обуна бўлишга топшириқ беряпти” номли иддаоси эълон қилинди.
Ҳа, чиндан ҳам ёзишга мавзу тополмай қолган айрим сайтчилар-у блогерлар учун обуна мавзуси ўзини халқпарвар, адолатпарвар қилиб кўрсатиш учун зўр важ-карсонга айланди"
Жиддий айблов, шунақамасми?
Давом этамиз:
"Бухоро вилояти ҳокими 2019 йилнинг сайловлар йили эканини инобатга олиб, йирик ташкилотларда 2 донадан сиёсий партия нашрларига обуна бўлиш тўғрисида фармойиш чиқарган экан, эртага айнан ана шу газеталарда номзодлар ва уларнинг дастурлари эълон қилинишини назарда тутган бўлса, бундан фожиа ясашни мантиқан тўғри, деб бўладими?"
Ҳокимни шундай фармойиш беришга ҳаққи борми? Асло йўқ. Пешку ҳокими одамларни сиёсий саводхонлигини оширишни ўйлар экан ташкилотларни обунага мажбурламай ўша обуна пулини ҳокимиятни ҳисобидан тўлаб юборсин эди.
"..Бугун “мажбурий обуна” ҳақида сафсатабозлик қилаётганлар онасининг қорнида ҳам йўқ пайтларда юқорида номлари тилга олинган устозларимиз миллий матбуотимизнинг нималарга қодир эканини амалда исботлаганлар."
Ўша валломат Арслонбеков ўзини танитса юқоридаги шу гаплари учун жавоб гапларим бор эди.
"...Бурнининг тагидан нарини кўрмайдиган айрим блогерлар эса интернет имкониятларига таяниб, бутун дунёга аюҳаннос солишга уриняпти. Ўзини халқпарвар қилиб кўрсатишга жон-жаҳди билан ҳаракат қиляпти. Мақсад аниқ – қандай йўл билан бўлса-да, ўзларининг обуначилари сонини ошириб, лайк йиғиш ва пул ишлашдан иборат. Саводи ҳаминқадар сайтлар, ўпкаси йўқ блогерлар даври эртами-индин ўтади. Аммо улар келтираётган зарарни қоплаш учун анча вақт сарфлашимизга тўғри келади, холос..."
Блогерлар нима зарар етказаётганини ўйлаб тополмадим, шу тобда.
".Битта саводсиз сайтда билдирилган мулоҳаза, танқид ёки фикрдан чўчиб, ўз сўзидан қайтган айрим ҳокимлардан фарқли ўлароқ Пешку тумани ҳокими ўз газетасини қўллаб-қувватлашда давом этмоқда."
Бу мақола менга 1937-йилларни, 1952-йилларни, 1985-йилларни эслатиб юборди. Сизларгачи?
Бу валломат "журналист" "Пешку туман ҳокими ўз газетасини қўлдаб-қувватлашда давом этмоқда" деб ёзганида олаётган арзимаган маошининг бир қисмини "ишимдан айрилмай" деб обунага бериб, касал ётган боласини дорисига пул етказа олмаётган ота-оналарни аҳволини ўйлаганмикин?
Ёки қишнинг совуқ кунларида узоқ йўл босиб, совқотиб мактабга бориб келаётган боласига иссиқ кийим олиб беришни мўлжаллаган ўша ота-оналарнинг ўша пулларини мажбуран обуна учун ушлаб қолганларида улар чорасиз қолаётганини ўйлаётганмикин?
Қачон мажбурий обунадан гап очилса "ҳа энди қанчалаб пулни аллақайерларда еб-ичишга сарфлаб ҳам юборишаяпти" деб мажбурий обунани оқлашади. Аммо мажбурий обунага жалб қилиниб пули тортиб олинаётганларнинг аксариятини ҳар ой оладиган маошини тийинигача тежаб сарфлаётганлар, рўзғорига етказа олмаётган одамлар ташкил этади.
Қолаверса биз демократик давлатда яшаймизми, сиз минг матбуот керак деманг фарқи йўқ, барибир ҳеч ким ҳеч кимни пулини тортиб олишга, обуна бўладими, бошқа бўладими мажбурлашга ҳаққи йўқ. Ҳа ҳаққи йўқ.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Бундан бироз олдин Хушнудбек Худайбердиев ўзининг телеграм каналида Бухоронинг Пешку туманида арзимаган маошга ишлаб юрган ишчи-хизматчилар обунага мажбурланаётгани ҳақида ёзиб чиққан эди
Бугун асли-насли номаълум бўлган бир валломат (мақола остига Умидбек Арслонбеков деган исм-шариф турибди, аммо уни негадир уни ҳеч ким танимаяпти) Хушнудбекдан ўша иши учун аламини ўзича олмоқчи бўлиб "Пешку туман ҳокими "жиноят" устида қўлга тушди" деган фисқу-фасод ва гўнг ҳиди уфуриб турган "мақола"сини ёзибди.
Мақола "Халқ сўзи" ва ЎзА сайтларида эълон қилинди. Бироз ўтиб иккаласидан ҳам ўчирилди.
Мақоланинг интернет сайтларини, айниқса блогерларни ҳақорат қиладиган, уларнинг шаънини асоссиз булғашга ҳаракат қилинган, ҳатто оналаримиз эслаб ўтилган айрим жойларини эълон қиламан:
"2018 йилнинг 20 ноябрида эндигина тетапоя бўлаётган блогерлардан бирининг “Пешку тумани ҳокими ташкилотларни айрим нашрларга мажбурий обуна бўлишга топшириқ беряпти” номли иддаоси эълон қилинди.
Ҳа, чиндан ҳам ёзишга мавзу тополмай қолган айрим сайтчилар-у блогерлар учун обуна мавзуси ўзини халқпарвар, адолатпарвар қилиб кўрсатиш учун зўр важ-карсонга айланди"
Жиддий айблов, шунақамасми?
Давом этамиз:
"Бухоро вилояти ҳокими 2019 йилнинг сайловлар йили эканини инобатга олиб, йирик ташкилотларда 2 донадан сиёсий партия нашрларига обуна бўлиш тўғрисида фармойиш чиқарган экан, эртага айнан ана шу газеталарда номзодлар ва уларнинг дастурлари эълон қилинишини назарда тутган бўлса, бундан фожиа ясашни мантиқан тўғри, деб бўладими?"
Ҳокимни шундай фармойиш беришга ҳаққи борми? Асло йўқ. Пешку ҳокими одамларни сиёсий саводхонлигини оширишни ўйлар экан ташкилотларни обунага мажбурламай ўша обуна пулини ҳокимиятни ҳисобидан тўлаб юборсин эди.
"..Бугун “мажбурий обуна” ҳақида сафсатабозлик қилаётганлар онасининг қорнида ҳам йўқ пайтларда юқорида номлари тилга олинган устозларимиз миллий матбуотимизнинг нималарга қодир эканини амалда исботлаганлар."
Ўша валломат Арслонбеков ўзини танитса юқоридаги шу гаплари учун жавоб гапларим бор эди.
"...Бурнининг тагидан нарини кўрмайдиган айрим блогерлар эса интернет имкониятларига таяниб, бутун дунёга аюҳаннос солишга уриняпти. Ўзини халқпарвар қилиб кўрсатишга жон-жаҳди билан ҳаракат қиляпти. Мақсад аниқ – қандай йўл билан бўлса-да, ўзларининг обуначилари сонини ошириб, лайк йиғиш ва пул ишлашдан иборат. Саводи ҳаминқадар сайтлар, ўпкаси йўқ блогерлар даври эртами-индин ўтади. Аммо улар келтираётган зарарни қоплаш учун анча вақт сарфлашимизга тўғри келади, холос..."
Блогерлар нима зарар етказаётганини ўйлаб тополмадим, шу тобда.
".Битта саводсиз сайтда билдирилган мулоҳаза, танқид ёки фикрдан чўчиб, ўз сўзидан қайтган айрим ҳокимлардан фарқли ўлароқ Пешку тумани ҳокими ўз газетасини қўллаб-қувватлашда давом этмоқда."
Бу мақола менга 1937-йилларни, 1952-йилларни, 1985-йилларни эслатиб юборди. Сизларгачи?
Бу валломат "журналист" "Пешку туман ҳокими ўз газетасини қўлдаб-қувватлашда давом этмоқда" деб ёзганида олаётган арзимаган маошининг бир қисмини "ишимдан айрилмай" деб обунага бериб, касал ётган боласини дорисига пул етказа олмаётган ота-оналарни аҳволини ўйлаганмикин?
Ёки қишнинг совуқ кунларида узоқ йўл босиб, совқотиб мактабга бориб келаётган боласига иссиқ кийим олиб беришни мўлжаллаган ўша ота-оналарнинг ўша пулларини мажбуран обуна учун ушлаб қолганларида улар чорасиз қолаётганини ўйлаётганмикин?
Қачон мажбурий обунадан гап очилса "ҳа энди қанчалаб пулни аллақайерларда еб-ичишга сарфлаб ҳам юборишаяпти" деб мажбурий обунани оқлашади. Аммо мажбурий обунага жалб қилиниб пули тортиб олинаётганларнинг аксариятини ҳар ой оладиган маошини тийинигача тежаб сарфлаётганлар, рўзғорига етказа олмаётган одамлар ташкил этади.
Қолаверса биз демократик давлатда яшаймизми, сиз минг матбуот керак деманг фарқи йўқ, барибир ҳеч ким ҳеч кимни пулини тортиб олишга, обуна бўладими, бошқа бўладими мажбурлашга ҳаққи йўқ. Ҳа ҳаққи йўқ.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Ассалому алайкум.
Бундан бир неча ой олдин "Пахта 2018" ботига турмуш ўртоғимни якшанба куни мактабдан пахта теримига чиқаришмоқчи бўлаётганларини ёздим. Бот таъсисчиларига раҳмат, эрта тонгда хабар йўллаган бўлсам, мени соат 11 да туман прокуратурасига чақиришди. У ерда ботга мурожат қилиб тўғри қилганимни ва бундан буён мажбурий меҳнатга мутлақо йўл қўйилмаслигини гапиришди. Аммо мактаб директори, унинг ўринбосари, касаба уюшма раиси ҳар доимгидай "мажбурламадик, ихтиёрий деганмиз" деб ўзларини оқлашди. Аммо аслида бундай эмаслигини яққол маьлум эди. Мен прокурони олдида хотиним ҳомиладорлиги учун пахтага мажбурий ҳам, ихтиёрий ҳам чиқишига қарши эканимни билдирдим. Прокурор ёрдамчиси менинг сўўларимга қўшилди ва мусиқа мактаби директорига танбеҳ берди. Улар тушунтириш хати ёзиб бердилар. Масала ҳал бўлди.
Аммо шундан кейин директор ўринбосари мактабдаги бошқа ўқитувчиларни турмуш ўртоғимга қарши қайраб, бошқаларга буни ёмонотлиқ қила бошлабди. Мана тизимни аҳволи. Мана педагогни аҳволи.
Буни устига ўзи аёл киши.
Мен ўшанда прокуратурага шикоят қилганимдан сўнг мактаб директори ва ўринбосари турмуш ўртоғимни иши юзасидан камчилик топади, юкламаларни кўпайтиради ва шу йўл билан босим ўтказади деб ўйлаган эдим.
Аммо директор ўринбосари бўлган ўша аёл мен ўйлаганимдан ҳам кўра пасткашроқ экан. Олдинига эътибор бермадим. Аммо уни бошқа ўқитувчиларга турмуш ўртоғим билан алоқаларни узиш, шу йўл билан турмуш ўртоғимни ишхонасида яккалаб қўйиш ҳақидаги буйруқ бергани ҳаммасидан ошиб тушди. Олдинига бориб директорга ўринбосарини йиғиб олишни маслаҳат бермоқчи бўлдим. Директор отпускада экан. Кейин маданият бошқармаси бошлиғидан ёрдам сўрадим. Шу билан ўша ахмоқгарчиликлар тугади деб ўйладим.
Бугун эрталаб турмуш ўртоғим одатдагидан бироз вақтли ишга жўнади, қизиқсам дарслар бошлангунча мажлиси бор экан.
Ишдан келгач бугун директор ишга қайтганини айтди.
Мажлис мавзуси эса сотқинликдан бўлибди. Директор мажлис давомида "ўз устида ишламаган, қолоқ ўқитувчи бировни устидан ёзишни, аммо директор ҳеч нарсадан қўрқмаслигини айтиб "ёзадиганлар бўлса яна хоҳлаган жойларингга ёзавер, мен ҳеч нарсадан қўрқмайман" деб шу мавзуда роса гапирибди.
Шунингдек директор индамаган экан, бошқалар уни бошига чиқиб олишибди.
Мажлисни мавзуси шу бўлибди.
Энди шу гаплардан хулоса қилсам: Қачонгача бизда ўз ҳаққини талаб қилиш қораланади? Ҳаққимизни талаб қилган ва қонуниний ишлашни талаб қилган биз ҳақми ёки кимгадир ўзини яхши кўрсатиш учун ўқитувчиларни дам олиш куни ҳам тинч қўймай пахта даласига ҳайдаган директор ҳақми? Фақатгина мени ҳолатимда эмас, бошқалар, директорга ўхшаб юқори амалдагилар ҳам ўқимишли, бир нечталаб дипломли, роса газеталарга обуна бўлиб, уларни ўқиб маънавиятларини оширишган, меҳнат қилиб лавозимларга эришишган. Лекин, қани ақл, онг, ўша маънавият? Педагог одам шундай бўлиши керакми? Бугун улар мажлисларда гапираётган гапни кўчада писта сотиб ўтирган аёлдан эшитсам ҳам(қиёслаш учун узр) бу даражада ажабланмас эдим. Аммо ўша гапларни педагоглар гапираяпти. Мана шундай инсонлар сабаб ўқитувчилар ёмонотлиқ бўлмоқда. Мана шундай инсонлар сабаб тепадагилар таълим тизимини ҳанузгача босимга олмоқда. Мана шундай инсонлар туфайли бўйсунмаганлар ишдан ҳайдалади ёки одам қаторидан чиқарилади.
Бу каби эскирган ва ақлга сиғмас тушунчаларни уларни онгидан қандай чиқариш мумкин? Газета муҳаррирларими ёки маънавиятчиларми?
Аҳолини маънавиятини, ҳуқуқий билимдонлигини ошириш ҳақида жуда кўп (абсурд) гаплар гапирилмоқда. Лекин амалда ўз ҳуқуқи учун курашганлар ўз бошлиқлари томонидан босимга учрамоқда. Балки ўша бошлиқларни олди нолдан бошлаб ўқитиш керакмикин?
Катталарга қуллуқ қилиш, ҳаққини талаб қилмаслик, қонунни билмаслик қонимизга шу қадар сингиб кетган. Биз ўзгаришимиз керак. Тор дунё қарашимизни сал бўлсада кенгайтириб атрофга қараб иш тутайлик. Юқори лавозим хоҳлаганингни қил дегани эмас.
Хаётбек Хасанбоев, Андижон вилояти
Канал аъзоларидан бири жўнатган хабар. Бундай воқеалар ҳар кун кимлар биландир содир бўляпти. Хулосани ўзларинг чиқариб олаверинглар.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Бундан бир неча ой олдин "Пахта 2018" ботига турмуш ўртоғимни якшанба куни мактабдан пахта теримига чиқаришмоқчи бўлаётганларини ёздим. Бот таъсисчиларига раҳмат, эрта тонгда хабар йўллаган бўлсам, мени соат 11 да туман прокуратурасига чақиришди. У ерда ботга мурожат қилиб тўғри қилганимни ва бундан буён мажбурий меҳнатга мутлақо йўл қўйилмаслигини гапиришди. Аммо мактаб директори, унинг ўринбосари, касаба уюшма раиси ҳар доимгидай "мажбурламадик, ихтиёрий деганмиз" деб ўзларини оқлашди. Аммо аслида бундай эмаслигини яққол маьлум эди. Мен прокурони олдида хотиним ҳомиладорлиги учун пахтага мажбурий ҳам, ихтиёрий ҳам чиқишига қарши эканимни билдирдим. Прокурор ёрдамчиси менинг сўўларимга қўшилди ва мусиқа мактаби директорига танбеҳ берди. Улар тушунтириш хати ёзиб бердилар. Масала ҳал бўлди.
Аммо шундан кейин директор ўринбосари мактабдаги бошқа ўқитувчиларни турмуш ўртоғимга қарши қайраб, бошқаларга буни ёмонотлиқ қила бошлабди. Мана тизимни аҳволи. Мана педагогни аҳволи.
Буни устига ўзи аёл киши.
Мен ўшанда прокуратурага шикоят қилганимдан сўнг мактаб директори ва ўринбосари турмуш ўртоғимни иши юзасидан камчилик топади, юкламаларни кўпайтиради ва шу йўл билан босим ўтказади деб ўйлаган эдим.
Аммо директор ўринбосари бўлган ўша аёл мен ўйлаганимдан ҳам кўра пасткашроқ экан. Олдинига эътибор бермадим. Аммо уни бошқа ўқитувчиларга турмуш ўртоғим билан алоқаларни узиш, шу йўл билан турмуш ўртоғимни ишхонасида яккалаб қўйиш ҳақидаги буйруқ бергани ҳаммасидан ошиб тушди. Олдинига бориб директорга ўринбосарини йиғиб олишни маслаҳат бермоқчи бўлдим. Директор отпускада экан. Кейин маданият бошқармаси бошлиғидан ёрдам сўрадим. Шу билан ўша ахмоқгарчиликлар тугади деб ўйладим.
Бугун эрталаб турмуш ўртоғим одатдагидан бироз вақтли ишга жўнади, қизиқсам дарслар бошлангунча мажлиси бор экан.
Ишдан келгач бугун директор ишга қайтганини айтди.
Мажлис мавзуси эса сотқинликдан бўлибди. Директор мажлис давомида "ўз устида ишламаган, қолоқ ўқитувчи бировни устидан ёзишни, аммо директор ҳеч нарсадан қўрқмаслигини айтиб "ёзадиганлар бўлса яна хоҳлаган жойларингга ёзавер, мен ҳеч нарсадан қўрқмайман" деб шу мавзуда роса гапирибди.
Шунингдек директор индамаган экан, бошқалар уни бошига чиқиб олишибди.
Мажлисни мавзуси шу бўлибди.
Энди шу гаплардан хулоса қилсам: Қачонгача бизда ўз ҳаққини талаб қилиш қораланади? Ҳаққимизни талаб қилган ва қонуниний ишлашни талаб қилган биз ҳақми ёки кимгадир ўзини яхши кўрсатиш учун ўқитувчиларни дам олиш куни ҳам тинч қўймай пахта даласига ҳайдаган директор ҳақми? Фақатгина мени ҳолатимда эмас, бошқалар, директорга ўхшаб юқори амалдагилар ҳам ўқимишли, бир нечталаб дипломли, роса газеталарга обуна бўлиб, уларни ўқиб маънавиятларини оширишган, меҳнат қилиб лавозимларга эришишган. Лекин, қани ақл, онг, ўша маънавият? Педагог одам шундай бўлиши керакми? Бугун улар мажлисларда гапираётган гапни кўчада писта сотиб ўтирган аёлдан эшитсам ҳам(қиёслаш учун узр) бу даражада ажабланмас эдим. Аммо ўша гапларни педагоглар гапираяпти. Мана шундай инсонлар сабаб ўқитувчилар ёмонотлиқ бўлмоқда. Мана шундай инсонлар сабаб тепадагилар таълим тизимини ҳанузгача босимга олмоқда. Мана шундай инсонлар туфайли бўйсунмаганлар ишдан ҳайдалади ёки одам қаторидан чиқарилади.
Бу каби эскирган ва ақлга сиғмас тушунчаларни уларни онгидан қандай чиқариш мумкин? Газета муҳаррирларими ёки маънавиятчиларми?
Аҳолини маънавиятини, ҳуқуқий билимдонлигини ошириш ҳақида жуда кўп (абсурд) гаплар гапирилмоқда. Лекин амалда ўз ҳуқуқи учун курашганлар ўз бошлиқлари томонидан босимга учрамоқда. Балки ўша бошлиқларни олди нолдан бошлаб ўқитиш керакмикин?
Катталарга қуллуқ қилиш, ҳаққини талаб қилмаслик, қонунни билмаслик қонимизга шу қадар сингиб кетган. Биз ўзгаришимиз керак. Тор дунё қарашимизни сал бўлсада кенгайтириб атрофга қараб иш тутайлик. Юқори лавозим хоҳлаганингни қил дегани эмас.
Хаётбек Хасанбоев, Андижон вилояти
Канал аъзоларидан бири жўнатган хабар. Бундай воқеалар ҳар кун кимлар биландир содир бўляпти. Хулосани ўзларинг чиқариб олаверинглар.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Пастдарғомда фоҳишаларга кўмаклашган профилактика инспектори 11 йилга қамалди
Жиноят ишлари бўйича Самарқанд шаҳар судида судья Марат Эргашев раислигида номусига текканликда айблаш йўли билан ўзгаларни қўрқитиш орқали уларнинг пулларини ўзлаштириб келган профилактика инспектори ва жиноий гуруҳ аъзоларининг ноқонуний ҳаракатлари юзасидан суд иши бўлиб ўтди, дея хабар бермоқда "Севимли" телеканалнинг "Замин" янгиликлар кўрсатувида.(видеоси қўлимда бор)
Тафсилотлардан маълум бўлишича Пастдарғом туман профилактика инспектори лавозимида ишлаб келган Аслиддин Муратов 2017 йилнинг август ойидан 2018 йилнинг июнь ойигача мўмай даромад топиш мақсадида ўзи ва Д.Т. билан биргаликда уюшган жиноий гуруҳ тузиб, унга Ш.Т., М.Т., Д.Т., Ф.Н., Л.Ж., Ф.Т. исмли шахсларни жалб қилган ва жиноий шериклари билан олдиндан тузилган режа асосида бировнинг номусига текканлик айбини қўйиш орқали фуқароларга таҳдид қилиб келган.
Жиноий гуруҳ таркибидаги она ва қиз М.Т ва Ф.Т яна бир шериклари Ф.Н билан биргаликда Пастдарғом туманидаги Кимё заводи атрофида ва Самарқанд шаҳридаги Кимёгарлар қўрғонида эркакларга жинсий алоқада бўлишни таклиф қилиб, Д.Т. истиқомат қилиб келган дала ҳовлига ёки унинг хонадонига олиб боришган. Эркаклар билан ихтиёрий равишда жинсий алоқада бўлишганидан сўнг, телефон орқали Аслиддин Муратов ва унинг ҳамтовоқлари Д.Т., Ш.Т., Д.Т. ва Л.Ж.ларга хабар беришган
Гуруҳ аъзоларининг режасига кўра, гуруҳдаги эркаклар уларнинг устига бостириб кириши, содир бўлаётган ҳолатни видео тасвирга олиши, тузоққа илинган шахсларга ўзини М.Т., Ф.Т. ва Ф.Н.ларнинг акаси ёки турмуш ўртоғи сифатида кўрсатиб, хиёнат устида ва уй-жойга ғайриқонуний бостириб кирганликда айблаб туҳмат қилиб, ўзларини гўёки Пастдарғом туман ИИБ навбатчилик қисмига қўнғироқ қилгандек кўрсатиб, аслида олдиндан келишилган жиноий режага кўра, профилактика инспектори Аслиддин Муратовни чақиришган.
Аслиддин Муратов тузоққа тушган шахсларга қонуний чора кўриш баҳонасида хизмат хонасига олиб бориб, у ерда қўлга тушган "ўлжалар"дан 1000 АҚШ долларидан 2000 АҚШ долларигача ёки 20 миллион сўмгача бўлган пул маблағини билан олиб келган. Шунингдек агар сўралган пулни беришмаса видеоёзувларни оила аъзоларига етказиш билан пўписа қилган.
Аслиддин Муратов Жиноят Кодексининг 139-моддаси 3-қисми «а,г» бандлари, 165-моддаси 3-қисми «в» банди ва 237-моддаси 2-қисми «б,в» бандлари билан айбли деб топилиб 2 йил муддатга муайян ҳуқуқдан, яъни ички ишлар тизими ҳамда корхона, муассаса ва ташкилотларда моддий ҳамда мансабдорлик лавозимларида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум қилиниб, 11 йил 6 ой муддатга, худди шу моддалар асосида Д.Т. 9 йил муддатга, Ш.Т. 10 йил 6 ой муддатга, Л.Ж. 10 йил 1 ой муддатга, Д.Т. 5 йил 1 ой муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди.
Жиноий гуруҳ аъзолари ҳисобланган М.Т., Ф.Н. ҳамда Ф.Т.ларга нисбаттан белгиланган озодликдан маҳрум қилиш жазоси Жиноят Кодексининг 72-моддасига асосан шартли ҳисобланиб 3 йил синов муддати белгиланди.
Фоҳишага бориб яхшигина пулга тушганларни ахлоқи алоҳида мавзу, аммо ИИ ходимининг тўдабоши бўлиши, она эса бу ишга ўз қизини ҳам жалб қилиб фоҳишаликни ҳам, ундан кейинги жараёнларда ҳам шерик бўлиб юриши шунчаки даҳшат.
Одамлар пул учун нима ишларга қўл уриб юборишмаяпти. Афсус.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Жиноят ишлари бўйича Самарқанд шаҳар судида судья Марат Эргашев раислигида номусига текканликда айблаш йўли билан ўзгаларни қўрқитиш орқали уларнинг пулларини ўзлаштириб келган профилактика инспектори ва жиноий гуруҳ аъзоларининг ноқонуний ҳаракатлари юзасидан суд иши бўлиб ўтди, дея хабар бермоқда "Севимли" телеканалнинг "Замин" янгиликлар кўрсатувида.(видеоси қўлимда бор)
Тафсилотлардан маълум бўлишича Пастдарғом туман профилактика инспектори лавозимида ишлаб келган Аслиддин Муратов 2017 йилнинг август ойидан 2018 йилнинг июнь ойигача мўмай даромад топиш мақсадида ўзи ва Д.Т. билан биргаликда уюшган жиноий гуруҳ тузиб, унга Ш.Т., М.Т., Д.Т., Ф.Н., Л.Ж., Ф.Т. исмли шахсларни жалб қилган ва жиноий шериклари билан олдиндан тузилган режа асосида бировнинг номусига текканлик айбини қўйиш орқали фуқароларга таҳдид қилиб келган.
Жиноий гуруҳ таркибидаги она ва қиз М.Т ва Ф.Т яна бир шериклари Ф.Н билан биргаликда Пастдарғом туманидаги Кимё заводи атрофида ва Самарқанд шаҳридаги Кимёгарлар қўрғонида эркакларга жинсий алоқада бўлишни таклиф қилиб, Д.Т. истиқомат қилиб келган дала ҳовлига ёки унинг хонадонига олиб боришган. Эркаклар билан ихтиёрий равишда жинсий алоқада бўлишганидан сўнг, телефон орқали Аслиддин Муратов ва унинг ҳамтовоқлари Д.Т., Ш.Т., Д.Т. ва Л.Ж.ларга хабар беришган
Гуруҳ аъзоларининг режасига кўра, гуруҳдаги эркаклар уларнинг устига бостириб кириши, содир бўлаётган ҳолатни видео тасвирга олиши, тузоққа илинган шахсларга ўзини М.Т., Ф.Т. ва Ф.Н.ларнинг акаси ёки турмуш ўртоғи сифатида кўрсатиб, хиёнат устида ва уй-жойга ғайриқонуний бостириб кирганликда айблаб туҳмат қилиб, ўзларини гўёки Пастдарғом туман ИИБ навбатчилик қисмига қўнғироқ қилгандек кўрсатиб, аслида олдиндан келишилган жиноий режага кўра, профилактика инспектори Аслиддин Муратовни чақиришган.
Аслиддин Муратов тузоққа тушган шахсларга қонуний чора кўриш баҳонасида хизмат хонасига олиб бориб, у ерда қўлга тушган "ўлжалар"дан 1000 АҚШ долларидан 2000 АҚШ долларигача ёки 20 миллион сўмгача бўлган пул маблағини билан олиб келган. Шунингдек агар сўралган пулни беришмаса видеоёзувларни оила аъзоларига етказиш билан пўписа қилган.
Аслиддин Муратов Жиноят Кодексининг 139-моддаси 3-қисми «а,г» бандлари, 165-моддаси 3-қисми «в» банди ва 237-моддаси 2-қисми «б,в» бандлари билан айбли деб топилиб 2 йил муддатга муайян ҳуқуқдан, яъни ички ишлар тизими ҳамда корхона, муассаса ва ташкилотларда моддий ҳамда мансабдорлик лавозимларида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум қилиниб, 11 йил 6 ой муддатга, худди шу моддалар асосида Д.Т. 9 йил муддатга, Ш.Т. 10 йил 6 ой муддатга, Л.Ж. 10 йил 1 ой муддатга, Д.Т. 5 йил 1 ой муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди.
Жиноий гуруҳ аъзолари ҳисобланган М.Т., Ф.Н. ҳамда Ф.Т.ларга нисбаттан белгиланган озодликдан маҳрум қилиш жазоси Жиноят Кодексининг 72-моддасига асосан шартли ҳисобланиб 3 йил синов муддати белгиланди.
Фоҳишага бориб яхшигина пулга тушганларни ахлоқи алоҳида мавзу, аммо ИИ ходимининг тўдабоши бўлиши, она эса бу ишга ўз қизини ҳам жалб қилиб фоҳишаликни ҳам, ундан кейинги жараёнларда ҳам шерик бўлиб юриши шунчаки даҳшат.
Одамлар пул учун нима ишларга қўл уриб юборишмаяпти. Афсус.
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Зиқна Миттал ёки Гиннессга киргулик натижамиз ҳақида
Елкамизда тоғдай бўлиб бизни босиб эзаётган маъракалар ҳақида кўп ёзаяпман. Бу мавзу жонларингга ҳам тегиб кетди шекилли. Аммо, нима қилай: Аксарият муаммоларимиз ана шу маъракапарастлигимиздан келиб чиқаяпти.
Биз турли маъракалар ўтказишда роса зўрмиз. Кеча ўтириб ўйлаб кўрсам айнан маърака ўтказишда, бир кўрсаткич бўйича дунёда ягона эканмиз. Тўғри, ўша масалада бир неча йил олдин тожикистонликлар ҳам биз билан бир хил кўрсаткичга эга эдилар. Аммо, уларда ҳукумат томонидан маъракаларни қисқартириш ҳақидаги қонун чиқиб, буни натижасида улар анча орқада қолиб кетдилар ва биз мутлоқ чемпионга айландик.
Чемпион сўзи қулоқларга ёқади а?
Агар сиз янгиликларни доим кузатиб борсангиз уларда миллионерлар, миллиадерларнинг тўйлари ҳақида, ўша тўйларнинг ҳашамати-ю, уларга қанча миллион доллар сарфлангани ёзилади.
Эсланг, ҳиндистонлик "пўлат қироли" Митталнинг қизини турмушга чиқиш тўйи: Францияда қайсидир қасрни ижарага олиб 100 миллон доллар(!) сарфлаб шоҳона қилиб ўтказишган эди. Ўзи ҳинд миллиадерлари ўшанақа шоҳона тўйларни "мана кўриб қўйларинг" деб Европадаги қасрларда ўтказишади. Гоҳида Қозоғистон ва Россияда ҳам миллионерларни турли тўйлари ҳақида шов-шув билан ёзишади. Яна кимларнидир тўйларини шунақа шоҳона ўтганини ўқувдим, ҳозир эсимга келмаяпти. Майли буни аҳамияти йўқ.
Қизини никоҳ тўйига 100 миллион доллар сарфлаган Миттал ҳам, ану Қримда шов-шувли тўй қилган ўзбекистонлик ҳам, Қозоғистон ва Россияда тўй қилаётган турли миллионерлар ҳам тўй учун салмоқли маблағ сарфлаяптилар. Мен, масалан, ўзбекистонликларни Тошкентда миллионлаб доллар сарфлаб тўй қилишини тасаввур ҳам қила олмайман. Россия эстрадасининг юлдузларини олиб келиб тўй қилса ҳам унча пул кетмайди-да.
Аммо, ана ўша Миттал ҳам, бошқаси ҳам 100 миллионлаб доллар сарфлаб тўй қилса ҳам айнан юқорида ёзганим бир кўрсаткич бўйича ўзбекистонликларга ета олмайди.
У нима кўрсаткич экан деб ўйлаяпсизми? Унда эшитинг:
Ўзбекистонликларни аксарияти қўлида бор пулни, охирги тийинигача сарфлаб тўй қилади. Етмаса камига қарз олиб бўлса ҳам қилаётган тўйида ишлатади. Тўйдан кейин секин-секин узилади-да.
Аммо Миттал ҳам, бошқаси ҳам хасислар, зиқналар фақат қўлидаги пулини озгинасини сарфлаб тўй қилади. Миллиадери 100 миллонгина сарфлайди. Қўлида 10 минг доллар пули бори 1000-2000 сарфлаб тўй қилади. Қўлида йўғи эса бизга ўхшаб қарз олмайди, никоҳ ўқитиб яшаб кетаверади.(беникоҳ яшаб кетадиганларини бу ерда гапирмадим, ҳам гуноҳ, ҳам уят бўлади) У зиқналар ҳеч қачон бизга ўхшаб қўлида борини сарфлаб, етмаганига қарз олиб тўй қилмайди. Зиқна-да, зиқна.
Зиқна бўлмаса қўлида миллиарлаб доллар пули бор одам, тўйга бор йўғи 100 миллион сарфлайдими? Номард, оғилхонангда битта чўчқанг йўқ, ундан бошқа ҳамма нарсанг бор, а мундоқ битта космик кемани оволиб, осмонга учиб чиқиб, кейин келин-куёв капсулага жойлашиб олиб , учиб чиққан ракетангни портлатиб, салют отиб тушмайсанми, биз томоша қилсак.
Ўрганиб қўй биздан. Агар қўлимизда сеникидай миллиардларимиз бўлса сен зиқналарга космосда ракета портлатиб салют отилишини кўрсатиб қўяр эдик.
Гапимдан ҳам чалғиб кетдим, нима деяётган эдим? Ҳа дарвоқе дунёда ягоналигимиз, ўхшашимиз йўқлиги ҳақида ёзаётгандим.
Биз айнан ана шу кўрсаткичда дунёда ягонамиз. Исталган давлатдаги, исталган миллатни олинг, ҳеч қачон қўлидаги бор-йўқ пулини сарфлаб, етмаганига қарз олиб тўй қилмайди. Аммо биз қиламиз. Биз дунёда танҳомиз-да.
Бизни айган шу масалада бемалол рекордчи деб Гиннесснинг Рекордлар китобига киритаверса бўлади.
Худо хоҳласа яқинда тўйларимизга Гиннессчиларни чақириб, тўй қилган хонадонда уларни тўйдан кейин ҳам бироз яшатиб, тўй қилган оиланинг тўйга охирги маблағигача ишлатганини, етмаганига қарз бўлганини уларга кўрсатиб (тўйдан кейин бироз яшаса уёқ-буёқдан одамлар қарз қистаб келаверса кўрар, билар тўй соҳибларини охирги тийинларигача ўша тўйга сарфлаганларини) кейин ушбу рекордни қайд этиб қўйишларини сўраб ариза ташламоқчиман. Зора шу номинация бўйича рекорчи бўлиб Гиннессга ёзилсак, нима дединглар? 😊
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
Елкамизда тоғдай бўлиб бизни босиб эзаётган маъракалар ҳақида кўп ёзаяпман. Бу мавзу жонларингга ҳам тегиб кетди шекилли. Аммо, нима қилай: Аксарият муаммоларимиз ана шу маъракапарастлигимиздан келиб чиқаяпти.
Биз турли маъракалар ўтказишда роса зўрмиз. Кеча ўтириб ўйлаб кўрсам айнан маърака ўтказишда, бир кўрсаткич бўйича дунёда ягона эканмиз. Тўғри, ўша масалада бир неча йил олдин тожикистонликлар ҳам биз билан бир хил кўрсаткичга эга эдилар. Аммо, уларда ҳукумат томонидан маъракаларни қисқартириш ҳақидаги қонун чиқиб, буни натижасида улар анча орқада қолиб кетдилар ва биз мутлоқ чемпионга айландик.
Чемпион сўзи қулоқларга ёқади а?
Агар сиз янгиликларни доим кузатиб борсангиз уларда миллионерлар, миллиадерларнинг тўйлари ҳақида, ўша тўйларнинг ҳашамати-ю, уларга қанча миллион доллар сарфлангани ёзилади.
Эсланг, ҳиндистонлик "пўлат қироли" Митталнинг қизини турмушга чиқиш тўйи: Францияда қайсидир қасрни ижарага олиб 100 миллон доллар(!) сарфлаб шоҳона қилиб ўтказишган эди. Ўзи ҳинд миллиадерлари ўшанақа шоҳона тўйларни "мана кўриб қўйларинг" деб Европадаги қасрларда ўтказишади. Гоҳида Қозоғистон ва Россияда ҳам миллионерларни турли тўйлари ҳақида шов-шув билан ёзишади. Яна кимларнидир тўйларини шунақа шоҳона ўтганини ўқувдим, ҳозир эсимга келмаяпти. Майли буни аҳамияти йўқ.
Қизини никоҳ тўйига 100 миллион доллар сарфлаган Миттал ҳам, ану Қримда шов-шувли тўй қилган ўзбекистонлик ҳам, Қозоғистон ва Россияда тўй қилаётган турли миллионерлар ҳам тўй учун салмоқли маблағ сарфлаяптилар. Мен, масалан, ўзбекистонликларни Тошкентда миллионлаб доллар сарфлаб тўй қилишини тасаввур ҳам қила олмайман. Россия эстрадасининг юлдузларини олиб келиб тўй қилса ҳам унча пул кетмайди-да.
Аммо, ана ўша Миттал ҳам, бошқаси ҳам 100 миллионлаб доллар сарфлаб тўй қилса ҳам айнан юқорида ёзганим бир кўрсаткич бўйича ўзбекистонликларга ета олмайди.
У нима кўрсаткич экан деб ўйлаяпсизми? Унда эшитинг:
Ўзбекистонликларни аксарияти қўлида бор пулни, охирги тийинигача сарфлаб тўй қилади. Етмаса камига қарз олиб бўлса ҳам қилаётган тўйида ишлатади. Тўйдан кейин секин-секин узилади-да.
Аммо Миттал ҳам, бошқаси ҳам хасислар, зиқналар фақат қўлидаги пулини озгинасини сарфлаб тўй қилади. Миллиадери 100 миллонгина сарфлайди. Қўлида 10 минг доллар пули бори 1000-2000 сарфлаб тўй қилади. Қўлида йўғи эса бизга ўхшаб қарз олмайди, никоҳ ўқитиб яшаб кетаверади.(беникоҳ яшаб кетадиганларини бу ерда гапирмадим, ҳам гуноҳ, ҳам уят бўлади) У зиқналар ҳеч қачон бизга ўхшаб қўлида борини сарфлаб, етмаганига қарз олиб тўй қилмайди. Зиқна-да, зиқна.
Зиқна бўлмаса қўлида миллиарлаб доллар пули бор одам, тўйга бор йўғи 100 миллион сарфлайдими? Номард, оғилхонангда битта чўчқанг йўқ, ундан бошқа ҳамма нарсанг бор, а мундоқ битта космик кемани оволиб, осмонга учиб чиқиб, кейин келин-куёв капсулага жойлашиб олиб , учиб чиққан ракетангни портлатиб, салют отиб тушмайсанми, биз томоша қилсак.
Ўрганиб қўй биздан. Агар қўлимизда сеникидай миллиардларимиз бўлса сен зиқналарга космосда ракета портлатиб салют отилишини кўрсатиб қўяр эдик.
Гапимдан ҳам чалғиб кетдим, нима деяётган эдим? Ҳа дарвоқе дунёда ягоналигимиз, ўхшашимиз йўқлиги ҳақида ёзаётгандим.
Биз айнан ана шу кўрсаткичда дунёда ягонамиз. Исталган давлатдаги, исталган миллатни олинг, ҳеч қачон қўлидаги бор-йўқ пулини сарфлаб, етмаганига қарз олиб тўй қилмайди. Аммо биз қиламиз. Биз дунёда танҳомиз-да.
Бизни айган шу масалада бемалол рекордчи деб Гиннесснинг Рекордлар китобига киритаверса бўлади.
Худо хоҳласа яқинда тўйларимизга Гиннессчиларни чақириб, тўй қилган хонадонда уларни тўйдан кейин ҳам бироз яшатиб, тўй қилган оиланинг тўйга охирги маблағигача ишлатганини, етмаганига қарз бўлганини уларга кўрсатиб (тўйдан кейин бироз яшаса уёқ-буёқдан одамлар қарз қистаб келаверса кўрар, билар тўй соҳибларини охирги тийинларигача ўша тўйга сарфлаганларини) кейин ушбу рекордни қайд этиб қўйишларини сўраб ариза ташламоқчиман. Зора шу номинация бўйича рекорчи бўлиб Гиннессга ёзилсак, нима дединглар? 😊
https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw
