Муштарийларимиздан келган яна бир қизиқарли пост.

Бу пост "Олмалиқ ҳақиқати" газетасининг N47-сонида берилган экан.
Аммо, сизларга ҳам қизиқали бўлади деб ўйлаб каналга ҳам қўйишга қарор қилдим.


_Ажабо
Эркакка айлатирилган аёл ёхуд...

Кўпчилигимиз оммавий ахборот воситалари орқали айрим хорижлик фуқароларнинг ўз жинсини ўзгартирганлиги ҳақида эшитганмиз, ўқиганмиз ва албатта, ҳайратдан ёқа ушлаганмиз. Бу каби ҳолатни ўзимизнинг миллат вакиллари билан содир бўлишини тасаввуримизга ҳам сиғдира олмаймиз.

Аммо не тонгки, шаҳримизнинг шундоқ биқинида жойлашган Пискент тумани, “Намуна” МФЙда яшовчи 4 фарзанднинг онаси (аҳлоқ меъёрларига амал қилган ҳолда ушбу фуқаронинг исм-шарифини бермадик) 2 йилдан буён эркак бўлиб юрибди экан.
Қандай дейсизми? 2016 йил 20 февралда Тошкент вилояти, Пискент тумани ИИБ томонидан Б.Ф.Абдужалиловнага берилган серия рақами АВ 3153278 бўлган фуқаролик паспортининг “жинси” дейилган жойига “аёл” деб қайд этишнинг ўрнига “эркак” деб ёзиб, мутасаддилар томонидан қўпол хатога йўл қўйилган. Фуқаролик паспортини муддати келганлиги туфайли алмашиштиришга берган аёл ҳам паспортини олганига хурсанд бўлиб, жинси ёзилган жойга эътибор бермаган. Кейинчалик бу ҳақда билиб қолганидан сўнг ҳам “Бу менинг хатоим эмас-ку” деб, шунингдек, паспортни алмаштириш билан боғлиқ айрим сарсонгарчиликларни бошидан ўтказишни хоҳламай бу ҳақда ИИБга маълум қилмаган. Ўзи аёл, аммо шахсини тасдиқловчи ҳужжатида эркак бўлган ушбу фуқаронинг айтишича, мазкур паспорти билан у Олмалиқ шаҳар Туғруқ бўлимида фарзандини дунёга келтирган ва Олмалиқ шаҳридаги ФҲДЁдан фарзандига метрика ҳам олган, ҳатто ҳарфларни ҳижжалаб солиштириб кўрадиган шаҳримиздаги нотариал идорада ҳам тегишли ҳужжатларини расмийлаштирган. Аммо тилга олинган ушбу муассаса ва идоралардаги бирорта масъул ҳам паспортдаги “эркак”нинг аслида аёл эканлигини пайқамаган.
Тўғри, иш бор жойда хато бўлади, аммо бир инсоннинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатдаги бу хатони шунчаки “ҳа, хато ўтиб кетибди-да” дея ҳеч қандай важ билан оқлаб бўлмайди.
Паспорт эгасининг турмуш ўртоғи ҳам ушбу хатонинг олдида тилини тишлаб, фарзандларига ҳар замонда ҳазиллашиб қўяди: - Ҳой, онангдан эҳтиёт бўл, у “мужик” бўлиб кетган, бу ҳақда давлат бериб қўйган “документ”и ҳам бор-а!
Ана шунақа гаплар, ҳурматли муштарийлар! Паспорт олганда жинси дейилган жойига албатта яхшилаб эътибор беришни унутманг. Йўқса, сизда ҳам ё эркак, ё аёл бўлиб қолиш эҳтимоли йўқ эмас.

Дилфуза РЎЗИЕВА._




https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Метан заправкаларидаги лимит нега ва кимга керак?

Охирги пайтларда метан заправкаларда нархлар кескин ошди, Молия вазирлиги пўписа қилганидан кейин бироз тушди.
https://www.mf.uz/news/3226.html
Умуман олганда метан заправкаларда нима муаммо бор? 
Сентябрь ойининг ўрталарида соат кечки 23.30 ларда қўшни Тойлоқ туманидаги метан заправкага бордим. Ургутда метан заправка йўқ, ургутликлар доим ўша ёққа боришади. Борсам заправка ёпиқ. Оператордан нега заправкани ёпиб қўйганларини сўрасам у, "Ака,  бизга газ беришда лимит белгилаган. Агар мен ҳозир сутка давомида тўхтовсиз ишлайверсам ўзимга берилган лимитни 20 кунга етмасдан сотиб тугатаман. Кейин ойни охиригача, ё заправкани ёпиб қўйишим керак ёки икки баробар қимматига газ олиб уни зарарига сотишим керак. Шу учун кечки соат 23.00 дан эрталабки 5.00гача заправкани ёпишга мажбур бўлаяпмиз" деди.
Ўшанда бир куб газни нархи 1600 сўм эди.
Орадан бироз ўтиб нархни 1900 сўмга чиқаришди. 16 ноябрь кунидан бошлаб нархни бирданига 2200 сўмга чиқаришди. Молия вазирлигининг пўписасидан кейин ану куни борсам нарх 1850 сўм. Нархни туширишибди. Аммо...

Аммо, ёз ўтди, куз ўтаяпти ҳеч навбат бўлмаган метан заправкада охирги  пайтларда яхшигина навбат бўлаяпти. Охирги борганимда роса 40 минутда газ қуйиб чиқдим. Олдинлари борганимда заправкадаги ҳамма колонкалар доим биравакийига очиқ бўлар эди. Энди эътибор бериб қарасам 6 та колонкани иккитаси очиқ, қолгани навбатини кутаяпти. Буни ҳисобидан эса навбат катталашиб бораяпти. Буни сабаби билан қизиққанимда гап яна ўша лимитга бориб тақалаяпти.

Хўш, бундай ҳолда нима қилса сих ҳам, кабоб ҳам кўнмайди? Фақатгина газни камроқ бериб аҳволни ўнгласа бўлади.
Шу учун метан заправкаларда энди берилаётган ойлик лимитдан шошилмай фойдаланиш ва уни ойни охиригача бемалол етказиш учун сунъий навбат юзага келтирилаяпти ва операторлар газ қуйиш колонкаларини навбати билан ишлатишаяпти. Буёқда эса одамлар метан заправкаларда соатлаб қимматли вақтларини йўқотмоқда.

Мени бир нарса ҳайрон қолдираяпти. Метан заправкаларга лимит белгилаш кимга ва нимага керак?
Нефтимиз кам ва уни катта қисмини четдан олаётган бўлсак. Шундай экан метан заправкаларда белгиланган ойлик лимитни бекор қилиб уларга хоҳлаганларича газ сотишларига имконият берсак яхши эмасми?
Қолаверса бензин, соляркада юрган машиналар қанча камайса экологиямиз учун яхши эмасми? Қолаверса бензин ва соляркани қанча кам ишлатсак уни импортига сарфланаётган валюта ҳам тежалмайдими?

Ўтган 2017 йилнинг 14 июнь куни Халқаро Пресс-клубда “Ўзбекнефтгаз: янги даврга янги стратегия билан” мавзусидаги навбатдаги сессия бўлиб ўтган ва сессия давомида Ўзбекистондаги нефть ва газ соҳасидаги мавжуд вазият ҳамда соҳанинг истиқболлари, шунингдек янги лойиҳалар муҳокама қилинган эди.
https://kun.uz/news/2017/06/15/viloatlarda-ekilgi-etismovciligi-olatiga-nima-sabab-bulmokda
Ўшанда сессияда қатнашган "Ўзнефтмаҳсулот" компаниясининг бошқарув раиси Музаффар Файзиев жумладан шундай деган эди:
"Ҳозирда барча вилоят ва туман ҳокимликларида график жорий қилинган. Эндиликда нефть импортини камайтириш ва ўзимизда ишлаб чиқарилаётган хом-ашёдан экологик ёқилғига ўтиш сиёсати амалга оширилади. Айни дамда вилоятларда 90 фоиз автотранспорт воситалари газга ўтган. Шунингдек, ҳозирда Ўзбекистонда ишлаб чиқарилаётган автомобиллар ҳам газ ўрнатишга мосланган.

Шунингдек, яқин келажакда аҳолининг ёқилғидан газга ўтишини таъминлаш учун газ нархини 5 йил ичида  оширмаслик бўйича янги дастур лойиҳаси ўрганилмоқда. Бу эса ўз навбатида ёқилғи шохобчаларидаги тирбандлик, бензиннинг кўчаларда "норасмий" сотилишини олдини олади ҳамда ўзимизда ишлаб чиқарилаётган маҳсулотдан оқилона фойдаланишга имкон беради".

Жаноб Файзиев "газ нархини 5 йил оширмаслик бўйича лойиҳа ўрганилаяпти" деб гапирган пайтида метан заправкаларда метан газнинг бир куби 1300-1600 сўм эди. Орадан бир йил ўтиб бугун нархлар 1850-2100 сўмгача бўлаяпти. Энди нархлар фоиз ҳисобида қанча ошганини ўзингиз ҳисоблаб олаверинг.

Хўш, бу ишларга кимдир изоҳ берадими, ё ҳар доимгидай ёпиқлик ёпиқлигича тураверадими?

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​​​Ҳайдовчиларга лицензия қимматлик қилаяпти(ми?)

Бугун тасодифан Ургут туманида кира қилиб юрган элликка яқин ҳайдовчиларнинг туман Халқ Қабулхонаси олдида ниманидир қизғин муҳокама қилиб турганларини устидан чиқиб қолдим. Булар асосан ноқонуний кира қилиб юрган ҳайдовчилар экан. Маълум бўлишича охирги пайтларда Автомобиль транспорти агентлиги вилоят бошқармаси томонидан рейдлар кўпайган ва қўлга тушган ҳайдовчилар кўп миллионли жарималар тўлашган.
Шу масалада шикоят қилиш учун улар Халқ қабулхонасига йиғилишган экан. Уларни олдида Халқ қабулхонасининг раиси,  туман ҳокими, туман ЙҲХБ бошлиғи, лицензия берадиган ташкилотнинг вакили, тумандаги Йўловчи ташувчи корхона раҳбари бор эди.

Ҳайдовчилар ва маъмурлар ўртасидаги мунозарани эшитар эканман, ҳар икки тараф ҳам ўзлари келтираётган важлар бўйича ҳақ эдилар.
Ҳайдовчилар "кира қилаётган аксарият ҳайдовчиларнинг машиналари лизингга, ё арендага олинганини, ёқилғи қимматлигини (Ургутда аксар машиналар бензинда, ё пропанда юради. Туманда метан заправка йўқ. Бугунги кунда 1л пропанни нархи 3400-3700 сўм), йўллар ёмонлиги учун машиналар тез таъмирталаб бўлиб, топган пуллари ёқилғи ва машиналарининг таъмирига кетиб қолаётгани, шу учун оила боқишда қийналаётганлари, агар лицензия олсалар ва Йўловчи ташувчи корхона билан шартнома тузиб ишласалар ҳеч қандай даромад қилмасликлари ва шу сабабли ўша корхона билан тузиладиган шартномага мувофиқ уларга ҳар ой тўланиши лозим бўлган 510.000 сўмни бироз қисқартириб беришни, масалан ойига 300.000 сўм тўласалар ўзларига оғирлик қилмаслигини" айтар эдилар.
Маъмурлар эса буни иложи йўқлигини, нархлар қонун билан тасдиқлаб қўйилгани учун бу масалада ёрдам бера олмасликларини айтар эдилар.

Ҳозир йўловчи ташиш учун:
Ариза кўриб чиқилиши учун 184.300 сўм
Лицензия, (1 йилга) 645.050 сўм,
Йўловчи ташувчи корхона билан шартнома, ойига 510.000 сўм тўловлар бор
Кўча-куйда гаплашаман, аксарият киракашлар ана шу Йўловчи ташувчи корхонага ҳар ой тўланиши лозим бўлган 510.000 сўмни ҳаддан ошиқ белгиланган дейдилар. Тўғри, ўша ҳар ой тўланган 510.000 сўм пулдан учдан бир қисми корхонадан ҳайдовчиларга ойлик қилиб қайтарилади, бир қисми пенсия жамғармаларига қўшилади. Аммо киракашларнинг сўзларига кўра Йўловчи ташувчи корхонага 1 ойда 510.000 сўм, 1 йилда 6.120.000 сўм тўлаш киракашлар учун оғирлик қилаяпти.
Аслида Йўловчи ташувчи корхона ўша тўловлар эвазига ўзи билан шартнома тузган ҳайдовчиларнинг машиналарини ҳар кун ишдан олдин кўрикдан ўтказиши, ўзларини тиббий кўрикдан ўтказиши, агар кимнидир машинаси таъмирталаб бўлса уларга арзонроқ нархда эҳтиёт қисмлар етказиб бериши лозим. Аммо, улар амалда буларни биронтасини ҳам қилмайди. Аксарият ҳолларда ҳайдовчилардан пулини олиб ҳеч қандай кўриксиз йўлланмани бериб юбораверади.

Таклифим: Айнан йўловчи ташишда йиллик лицензияни ҳам, Йўловчи ташувчи корхона билан шартнома тузиб унга ойма-ой 510.000 сўм тўлаб боришни ҳам тугатиш керак ва кира қилмоқчи бўлганларга ойлик патент жорий қилиш керак ва уни жорий қилишда аҳолининг яшаш шароити албатта инобатга олиниши керак. Чунки кира қилмоқчи бўлган ҳайдовчининг тўловлари катта бўлиб бораверса, аҳолига йўл ҳақи шунча қиммат бўлиб бораверади. Шундай экан тегишли ташкилотлар шу масалани яна бир бор кўриб чиқсалар мақсадга мувофиқ бўлар эди.

Ҳайдовчилар шикоят қилиш учун Халқ қабулхонаси олдига йиғилар экан, уларга тушунтириш ишларини олиб бораётган туман мутасаддилари орасида бўлган туман ҳокимининг шикоятчиларга қандай муомала қилиши мени кўпроқ қизиқтирарди. "Ўзи ноқонуний кира қилса-ю яна шикоят қилиб келса, ҳоким ҳозир буларни қувиб юборади" деб ҳам ўйладим. Аммо ҳоким анча одамохун ва оддий одам экан. Шикоятчиларга яхши гапириб, саволларга эринмай жавоб бериб, олдидаги туман мутасаддиларидан ҳайдовчиларга нима ёрдам қилиш мумкинлигини сўради. Шунингдек ҳайдовчилардан бозорлар олдида тирбандлик юзага келтирмасликни илтимос қилди.Гапирганда ҳам кескин гапирмай юмшоқлик билан тушунтирди.
Умуман олганда туман ҳокими Маматжон Турдиевни оддий халққа қилган муомаласи бошқа ҳокимларга ўрнак бўлгулик экан.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Тв. каналларни эгаллаган кулинария ва "ғиттинг-ғиттинг" ёки Қадимги Римдаги текин томошалар ҳақида


Ҳозир тасодифан тв каналлардан бирига кўзим тушиб қолди. Битта "Измир" номли алламбало салатни  тайёрлаб ейиш учун қарийб бир соатлик эфир вақти кетди.
Йўқ,  мени ўша тв каналга ҳам,  ўша алламбало салатга ҳам эътирозим йўқ. Шунчаки...

Бир пайтлар Қадимги Рим империясида, пойтахт Рим шаҳрида аҳоли бир миллионга яқинлашганда пойтахтлик камбағалларни идора қилиб туриш римлик маъмурларга жудаям қийин бўлган. Камбағалларни овутиб туриш учун уларга Колизейда текинга томошалар уюштириб турилган, текинга нон тарқатилган. Шаҳарда талончилик,  босқинчилик, ўғирлик кўпаймасин деб шундай тадбирлар қўлланган.

Ҳозир бизда кўрсатадиган 20 га яқин телеканалларни кузата туриб ўша Римдаги ҳолат эсимга тушди. Қайси каналга бурасангиз ё ашула кетаётган бўлади,  ё қандайдир кулинария кўрсатувида овқат пиширишаётган бўлишади ёки реклама берилаётган бўлади. Бу эса менга халқни қийнаб турган муаммолардан халқни ўзини чалғитиш бўлиб туюлади.

Тўғри, бизда бу кўрсатувлар қорни оч халқни тинчитиш учун берилмайди, аммо тв.каналларда жиддий кўрсатувлар ҳам бўлиши керак.
Тўғри бир-иккита жиддий кўрсатувлар бор. Аммо улар бир гала ўз отига мос "кўнгилочар" кўрсатувлар соясида билинмай кетаяпти.

Тв каналларда кўнгилочар дастурлар беришига қарши эмасман. Аммо ҳозир эфирда бўлган 20 та тв.канал суткасига ҳеч бўлмаганда саноқли соатларда халқ дардини ёритиш учун эфир вақти ажратганда яхши бўларди деб ўйлайман. Чунки, одамлар ўз муаммоларини Президент порталига ёзаяпти,  жойларда Халқ қабулхоналарига мурожат қилаяпти. Шунингдек турли ОАВда ёритилаяпти. Аммо тан олайлик жойларда қонун бузилишига йўл қўяётган айрим маъмурлар қалам кўтариб келган журналистдан кўра камера кўтариб келган тв мухбирлардан кўпроқ қўрқади, кўпров ҳайиқади. Шу учун ҳам мен халқнинг муаммоларини кўпроқ тв да кўрсатиш керак деган фикрдаман.
Энди кулинария ва қўшиқларга келсак,  ўзи шундоқ ҳам ҳар кунимиз тўй,  ҳар соатимиз концерт билан ўтаяпти.

Айтишингиз мумкин "Энди тв. каналларга "буни бер, уни берма" деб босим ўтказишимиз қолувди"  деб. Мен босим ўтказайлик демаяпман. Шунчаки тавсия қилаяпман. Тағинам ўзлари билишади. Қолаверса ҳали мени хаёлимга келмаган ва ёзилмаган қоидаларга асосланган бошқача босимлар тв.да аллақачон бор шекилли. Ё адашаяпманми?

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Оёғимизга тушов бўлаётган раҳмдиллик

Сиз ҳеч бировни ишдан олинишига сабаб бўлганмисиз? Устидан ёзибми ёки пора билан ушлаб берибми? Йўқ дейсизми? Унда шу ишни бир қилиб кўринг,  кейин ўша порахўрни ёки вазифасини ноинсофлик билан суъистемол қилган шахсни қанчалик ночорлигини кўрасиз. У сизни ишингизни битирмай ёки халқни ҳаққини еб юрган замонида қанчалик осмонда бўлса,  сиз сабабли ишдан бўшатилганидан кейин шунчалик хокисор бўлиб олади-ки уни ишдан ҳайдатганингиз ёки пора билан ушлаб берганингизга минг афсуслар чекасиз. Ишдан ҳайдалгандан кейин ёки пора билан тушганидан кейин уйида қариб қолган ота-онаси, ёш болалари, ичида битта ногирон туғилгани ҳам бор чиқаверади.
Ана шунда "Ҳой ноинсоф,  шуларни ўйлаб ҳам нафсингни кичикроқ қилсанг,  инсоф билан ишласанг" бўлмасмиди?! " деб юборганингизни ҳам билмай қоласиз.

Яқинда мени ўзим шундай ҳолатга тушдим. Маҳалламизда нафақа тарқатиб юрган Халқ банки ходимларининг ҳар бир нафақахўрдан 5-10 минг сўм олиб қолаётганини факти билан билиб бу ишни Халқ банки раисининг электрон қабулхонасига ёзиб юбордим. Икки кундаёқ ўша ходимларга чора кўрилиб бири ишдан ҳайдалди, бири интизомий жазо олди.
https://t.me/bugunning_gapi/54
Шундан кейин ўша ишдан олинган ноинсоф уйимга келиб ётиб қолиши қолди холос,  тинимсиз қўнғироқ қилади,  қўнғироғига жавоб бермасам уйимга қидириб келади. Илтимос устига илтимос. Ўзи илтимос қилгани етмагандай маҳалладан менга таъсир ўтказиши мумкин бўлган бир нечта одамни ҳам ўртага аралаштирди.
"Инсоф билан ишласанг бўлмасмиди?" десам "Ака, хато қилдим, кечиринг" дейишдан бошқани билмайди. Ўзини бирам бечораҳол қиёфага солиб олган. Охирги кунларда ўшани кўрсам раҳмим келганидан томоғимдан овқат ҳам ўтмай қолди. Охири бориб ўзим ишдан ҳайдалишига сабаб бўлган ноинсофни ўзим хўжайинига "бу тавбасига таянди,  илтимос мен тинч яшай,  шуни қайтиб ишга олинглар" деб айтишга ва ёзиб беришга мажбур бўлдим.


Раҳмдиллик қон-қонимизга сингиб кетган. Бир ноинсофни ишдан ҳайдатамиз. У эса келиб оилавий шароитини баҳона қилиб ялиниб ўтиради. Кейин яна ўзимиз уни ишга тиклашларини сўраб борамиз. У эса ишга тикланса яна ўша эски ишларини қўймайди.   Жин урсин бундай раҳмдилликни. Бунақада биз қачон одам бўламиз,  қачон порахўрликдан,  ўз ишига маъсулиятсизлик билан ёндашишдан қутиламиз? 
Билмадим,  билмадим.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​#Мутола_тайм

Пўртанали уммонда сузар ҳаёт қайиғи

Ёзувчи Тоҳир Маликнинг асарларидан илк ўқиганим "Алвидо болалик" қиссаси эди. Қиссани ёшлигимда "Ёшлик" журналида ўқиган эдим. Ўшанда бу қисса менга ўзгача таъсир қилган эди. Шу қиссани қарийб ўттиз йил аввал ўқиган бўлсам-да асарнинг бош қаҳрамони Қамариддиннинг номи ҳали ҳам ёдимда. Ўшанда бу болага, унинг тақдирига роса ачинганман. Бу қиссани ўқиганимдан кейин синфдош ўртоқларим орасидаги ҳали ёш бола ҳолида нос, сигарет  каби зарарли нарсаларни чекадиган, маст қилувчи ичимликларга ружу қўйган болалар билан муносабатимни бирмунча уздим.

Шу ўринда таъкидлаб кетишни хоҳлардим, ҳеч бир бола онасининг қорнидан ўғри, ё нашаванд бўлиб туғилмайди. Ёшлигида "мен келажакда ўғри, ё нашаванд бўламан" деб орзу қилмайди. Сигарет, нос, ароқ каби зарарли нарсаларга ружу қўйиб алкаш, ё кашанда бўлишни мақсад қилмайди. Бу зарарли иллатларга илашиб қолишда асосан "содиқ дўстлар"нинг ҳиссалари катта бўлади. "Сен ҳам йигитмисан? Қани битта ол" деб ичмайдиган, чекмайдиган болаларни охир оқибат ўзига ўхшаган алкаш, нашаванд қилиб тарбиялайдиган "дўстлар"ни ҳам кўп кўрганмиз. Мана шундай ҳолатда китобни роли бола тарбиясида янада яққолроқ кўринади. Китобга меҳр қўйган ва ўқиётган асаридан таъсирланаётган боланинг салбий иллатларни қилишга вақти ҳам бўлмайди.

Кейинчалик ёзувчининг "Сўнгги ўқ" ва "Шайтанат" романларини ҳам ўқидим. Ундан кейин бу ёзувчининг панд-насиҳатга йўғрилган кўплаб китоблари чиқди. Ҳафсаласизлик қилдимми, ё бошқа сабаблар бўлдими ёзувчининг бошқа китобларини ўқий олмадим. Яқинда китоб дўконига кирганимда адибнинг яна иккита китобини олдим. Китобнинг номи "Пўртанали уммонда сузар ҳаёт қайиғи" деб номланган экан. Китоб биографик услубда ёзилган бўлиб, унда ёзувчи ўз ҳаётини ёзган экан. Китоб икки китобдан иборат.
Очиғи бу яқин орада бадий адабиётга тегишли биронта китобни бунчалик мазза қилиб ўқимаган эдим. Бу китобни мазза қилиб ўқиганимни сабаби китобда ёзувчининг болалигидан бошлаб буёғи 1991 йилгача бўлган воқеалар, ёзувчи ишлаган радио ва турли газета-журналлар таҳририятидаги воқеа-ҳодисалар ҳаққоний кўрсатилган. Шу жумладан ёзувчининг бир йиллик ҳарбий хизматдаги ҳаёти ҳам тасвирланган. Бу китобдаги менга энг маъқул бўлгани  шу бўлди-ки ёзувчи ўша даврларда турли шоир ва ёзувчилар орасида кимлар билан ишлаган бўлса уларни ҳаммасини таржимаи ҳоллари ва характерларини ҳам қисқача бериб кетган. Масалан, охирида "Ваҳоб Рўзиматов таржимаси" деб  ёзилган асарларни кўп ўқиганман. Аммо бу инсонни кимлигини билмасдим. Т. Малик домла Ваҳоб аканинг қўл остида ишлаган даврларини эслаб бу китобда ёзган экан, шу китоб орқали Ваҳоб Рўзиматовни қандай инсонлигини билдим. Ёки бир пайтлар фожеали тарзда вафот этган шоир Асқар Қосимни ҳам шу китоб орқали танидим ва унинг:
Бошгинамга ағанаган, катта
тоғлар алвидо!
Мен кетарман ҳасратланиб,
руҳи соғлар алвидо!
Бу дунёнинг шўришига
нав-ниҳоллар тебранинг,
Эслироқ боғбони йўқ,
қолди боғлар алвидо!
деган сатрларини ҳам илк марта шу китобда ўқидим.
"Шайтанат"даги Анварни протипини ёзувчи шу шоир дўстидан олган.

Собиқ Иттифоқ даврини қўмсайдиган, оғзидан бол томиб мақтайдиган инсонлар ҳалиям орамизда бор. Аммо....
Ўша мустабид тузумдан ҳамма ўз ўрнида жабр чеккан. Аммо ўша даврда энг кўп калтак миллатнинг зиёлилари бўлмиш шоир ва ёзувчиларнинг гарданида синган. Ўша пайтларда хоҳ назмий асар бўлсин, хоҳ насрий асар бўлсин миллийлик ҳақида умуман ёзиб бўлмаган. Дарров миллатчи деб муҳокама олиб чиқишган.
Ёзувчи бу китобда ўша даврдаги барча қийинчиликларни эринмай батафсил ёритиб берган. Қисқача айтганда бу китоб эндиликда мустақил бўлган жонажон Ватанимизнинг ўша даврда мустабид тузум остида яшаган даврларида адабий муҳит қандай бўлганлиги ҳақида маълумот берадиган ва тарихдан сабоқ берадиган ажойиб китоб бўлган.
Албатта кимгадир ёққан китоб кимгадир ёқмас. Аммо бу китоб китобсеварларнинг ҳаммаларига ёқади деб ўйлайман. Бу китоб  фақат олиб ўқиб ундан катта бир дарс олса бўладиган китоб бўлган.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​#РАДДИЯ:
#Айбни_одамлардан_эмас_ўзингиздан_қидиринг!

#Обид_Асомов нинг www.everyday.uz сайтида 29.11.2018 йил санасида чоп этилган интервьюсига раддия.

Авваламбор, Сизга соғлиқ-саломатлик ва оилавий хотиржамлик тилайман! Кўп йиллик ўзбек қизиқчилик санъатидаги қилган меҳнатларингизни қадрлайман! Жуда унақа жаҳон саҳналарига чиқмаган бўлсангиз ҳам ҳар ҳолда, Россия саҳнасига чиқдингиз! Озми, кўпми, у ерда ҳам мухлис орттиргандирсиз. Ҳар қалай, чиқишларингизни олқишлаган ўрус халқини кўрганман. Бу машаққатли хизматларингиз таҳсинга сазовордир!

Лекин, ''Кўр ҳассасини бир марта йўқотади'' деган мақол бор халқимизда. Шу мақолга амал қилсангиз яхши бўлар эди. Ўзи биринчи марта ўзбек халқини ўрус диёрида кулгуга олганингизда бир марта Сизга зарба бўлган эди. Иккинчи марта Сизга имконият берилиб турганда яна ''ҳасса''нгизни йўқотиб қўймасангиз яхши бўлар эди.

Аслида ўзбекни кулгуга олмасдан туриб, ўрус халқини кулдира олмаслигингиз кўпчиликка аён бўлган. Нима қилардингиз яна халқингизга мазғава ағдариб?

#1_иқтибос:
''Сўнгги пайтларда одамлар инжиқ, ҳазилни тушинишмайдиган, ҳамма жойдан хато қидирадиган бўлиб қолишган. Нотўғри гапириш бу ўз миллатингни ҳафа қилиш дегани эмас, бу ҳазилнинг безаги-ку. Усиз ҳазил бўлмайди.''

Аслида сўнгги пайтларда одамлар инжиқ бўлиб қолмаган. Аксинча, Сиз каби аксарият қизиқчиларнинг кулдириш услуби ва кулгу мавзусидан зериккан. Сиз йўқлигингизда Сиздан беш бадтарлари чиқдики, бачканалик бўйича Сиздан ҳам ўтиб кетди. Миллатни камситиш эвазига ҳазил қилиб бўлмаса бундай чиркин хазилни бу миллатга умуман кераги йўқ! Тўтиқуш боққан минг афзал ундан кўра!

#2_иқтибос:
Агар ҳазилни миллатидан келиб чиқиб баҳолашганда Чарли Чаплин, Мистер Бинлар бўлмас эди, бу шунчаки образ.

Чарли Чаплин миллатини камситибдими? Мистер Бин миллатини бошқа миллатга яна айнан, миллатининг устидан бир пайтлар ҳукмрон бўлган миллатга мазах қилдирибдими?

Ўзи ўруслар 100 йилдан зиёд устимиздан кулиб келгани, ўзбек миллатига паст назар билан қарагани ва айнан шу сабабдан Сизнинг ўзбек деган миллатни мавзу қилиб олиб чиқишингизда ўрусларни кулдириш жуда осонлигини билгансиз! Сиз билгандингиз, сиз сезгандингиз, сиз кутгандингиз!

Дарвоқе, Мистер Бин ва Чарли Чаплин деярли гарирмасдан кулдирган. Қани бир кўрайликчи гапирмасдан кулдиришингизни?!.

Кулдира олсангиз ўша заҳоти Сиздан кечирим сўрайман, ёзганларим учун!

Узрку-я, даврингиз ўтиб, аскиянгизга хеч ким кулмай қўйса, баҳонани одамларга юкламанг!

''Сўнгги пайтларда одамлар инжиқ, ҳазилни тушинишмайдиган'' деган фикрингизга кўп эмас, бир донагина факт келтираман: Вафот этганига ўн йил бўлган бўлса ҳам, нимага одамлар ҳали ҳам Ҳожибой Тожибоевни аскияларига инжиқлик қилмаётганини таҳлил қилинг! Шу етади сизга!

Айтишингиз мумкин: ''Сен нимани тушунасан, сенга эмас мени - кимсан машҳур Обид Асомовни танқид қилиш'' - деб.

Шу гапингизга ҳам бир гап: Тухум туғиш қўлимдан келмайди лекин, тухум маззасини товуқдан кўра яхшироқ биламан!

Ёшлигида Сизга мухлис бўлган:

© Шухрат Юсупов

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​​​G20 саммити, гап-гаштак ва масалчи Крылов ҳақида

Ҳадеб қишлоғимдаги Тухумкоробка йўллар, туманимда метан заправка йўқлиги ҳақида ёзавериб энсангизни қотириб ташладимми? Унда бугун ўлчовларни каттароқ оламиз. Космик кемага ўтириб турли "сфера"лардан тепага, космик бўшлиққа чиқиб Ер шарини кузатамиз ва глобал мавзуда гаплашамиз. Қани кетдик.

Қаранг, ҳамма ҳашаматли  самолётлар бир тарафга, Жанубий Америка томон учаяпти. Бу қитъада жойлашган Аргентина, ҳа ўша машҳур Мессининг туғилган юрти Аргентина пойтахти Буэнос-Айресда жаҳоннинг иқтисодий ва сиёсий тарафдан энг кучли давлатларининг раҳбарлари G20 саммитига йиғилишаяпти.

Келинг, энди бироз жиддийлашайлик. Бугунги кунда дунёда кўплаб халқаро ташкилотлар, турли саммитлар бор. БМТ, ОБСЕ, АССЕАН, ШҲТ, МДҲ, G7, G20 ва ҳоказо. Уларни баъзи бирларида доимий қўмиталар, вакиллар ишлайди. Баъзилари эса халқимизнинг  маълум бир пайтда гап-гаштакка йиғилиб турганидай маълум бир вақтда йиғилиб туришади.
Хуллас ишлашлари ҳар хил.

Эсимни таниганимдан бери биламан бу ташкилотларни биронтасининг Ер шари аҳолисига зиғирчалик нафи тегмайди. На сиёсий томондан, на иқтисодий томондан. Унда бу ташкилотлар ва саммитлар нега керак дейсизми? Мен ҳам шуни билмайман-да.

Масалан, мана шу G20  саммитини  олайлик. Номидан маълум "катта йигирматалик" давлатлари йиғилишади. Яъни дунёнинг энг кучли наҳанг давлатлари. Дабдаба ва ваҳималар билан боришади. Камида 7 юлдузли меҳмонхоналарга жойлашишади. Жини суйгани бир-бири билан учрашиб қисқа муддатга суҳбатлашади. Жини суймагани бир-бири билан рўпара келиб қолса ҳам саломлашмайди. Кейин катта бир мажлис қуриб худди Ер шарини шулар ушлаб тургандай ўзларича турли муаммоларни "кечиктирмай ҳал қилиш керак" деб гапиришади. Сўз навбати  берилмаганлари зерикарли нутқлар пайтида мудрашади. Бўлди, шу билан эртаси куни яна дабдаба ва ваҳималар билан уйга қайтишади. Саммитни тугаганидан Буэнос-Айрес аҳолиси енгил нафас олади. Чунки саммит баҳона начталаб кўчалар тўсилади ва бу иш оддий аҳолига ноқулайликлар туғдиради. Нима, сиз турли халқаро йиғинлар пайтида фақат бизда йўл ёпилади деб ўйлавмидингиз. Э, йўқ. Аргентина пойтахтида ҳам ёпишади.

Нима деяётган эдим? Ҳа, турли саммит ва халқаро ташкилотларни самарасиз йиғинлари ҳақида эди.
Ана шундай қилиб бундай саммитларни ҳам, бошқа турли ташкилот йиғинларини ҳам ҳозирча жафокаш Ер аҳлига ёрдами тегмаяпти. Сабаби, булар кеча G7, бугун G20 бўлиб, йиғилиб мажлис ўтказиб, унда роса баланпарвоз гапларни гапиргани билан, мажлис тугаб уйга қайтгандан улоқни бошқалар илиб кетмасин деб яна ўзи томон торта бошлайди.
Ана шу жойи рус масалчиси Крыловнинг "Чўртанбалиқ, Оққуш, Қисқичбақа" масалига ўхшайди. "Ўлжа" яъни Ер шари ва ундаги бойликлар, арзон ишчи кучи, маҳсулотини сотиши керак бўлган бозор уларнинг ҳаммасига бирдай керак. Шу учун улар Ер шарини айланасига чангаллаб ўзига қараб тортади. Бундан эса Ердаги одамлар, айниқса ундаги 2 миллиардга яқин камбағаллар жабр тортади.

Аслида Ер шари аҳолисига уларни нафи ҳам, ёрдами ҳам керакмас. Шунчаки тинч қўйишсин, бўлди. Агар улар заминимизни тинч қўйишса ишонаверинг, урушлар ҳам бўлмайди, келишмовчиликлар ҳам. Турли томонларни гиж-гижлаётганлар ҳам, уруш чиқараётганлар ҳам, кейин уришаётганларга қурол сотаётганлар ҳам, одамлар бир-бирини ўлдириб қонини дарёдай қилиб оқизаётганида, чиқарган урушлари сабабли шаҳарлар, мамлакатлар вайрона бўлиб турганда, томоша қилиб турганлар ҳам ўшалар. Қани эди одамлар буни тушунса-ю уларни қутқусига учмаса эди. Аммо, лекин, бироқ, Афсус....

Уларни бундай фойдасиз йиғинидан ОАВ маза қилади. Роса янгиликларда кўрсатишади, газеталар ва сайтларда ёзишади. Буни кўриб, ўқиб бечора Ер аҳолисини эртанги кунидан умид қилиб ўтираверади. Ноумид шайтон дейишган ахир.

П.С. Эътибор берган бўлсангиз G20 ҳақида биронта маълумот ёзмадим. Қачон тузилгани, таркибида қайси давлатлар бор, саммитнинг мақсадлари ва ҳоказолар. Буни ёзиш менга қийин ҳам, чўт ҳам эмас. Шунчаки бизга, нафақат бизга, бутун Ер шари аҳолисига  зиғирча фойдаси тегмайдиган саммит ҳақидаги маълумотларни шунчаки ёзгим келмади. 

 https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​Катта Жорж Бушнинг ўлими, Саддам Ҳусайн ва Кичик Буш ҳақида


Бугун, АҚШнинг собиқ президенти катта Жорж Буш 94 ёшида вафот этди. Бу ҳақда The Washington Post нашрига таяниб, «ТАСС» хабар берди. ТАССга таяниб daryo.uz хабар бераяпти.
https://daryo.uz/k/2018/12/01/aqshning-sobiq-prezidenti-katta-jorj-bush-vafot-etdi/?utm_source=Telegram_Bot

Унинг турмуш ўртоғи Барбара Пирс ҳам шу йили, олдинроқ ҳаётдан кўз юмганди.

Жорж Буш АҚШнинг 41-президенти бўлган. Ўғли кичик Жорж Буш АҚШнинг 43-президенти, яна бир ўғли Жеб Буш Флорида губернатори лавозимини эгаллаган.

Катта Жорж Буш АҚШ президентлигига 1988 йилда икки муддат ва саккиз йиллик президентилигидан кейин "тахт"ни бўшатган Роналд Рейгандан кейин сайланган эди. У республикачилар партиясидан номзод бўлган.

Катта Буш бор йўғи бир муддат, тўрт йил АҚШга президентлик қилди ва 1992 йилда ўтказилган сайловларда демократлар вакили Билл Клинтонга ютқазиб қўйди.
Катта Бушнинг номи кўпроқ унинг 1990 йилда Ироққа қарши олиб борган уруши билан эсланади. Ўшанда Ироқ президенти Саддам Ҳусайн ўзига қўшни бўлган Қувайт давлатини босиб олади. Бунга сабаб Қувайтда катта заҳираларга эга бўлган кўплаб нефть конлари борлиги эди. Ўшанда Саддам Ҳусайн бир нарсани ҳисобга олмай хато қилган эди. У ҳам бўлса Қувайтдаги аксар нефть конлари АҚШ компаниялари билан шерикликда ишлар эди.
Шундан кейин АҚШ зудлик билан Ироққа қарши уруш учун БМТ резолюциясини қабул қилдириб Ироққа бостириб кирди ва саноқли кунларда Саддам Ҳусайн Ироқ армиясининг таслим бўлгани ҳақидаги ҳужжатга имзо чекди. Орадан бироз ўтиб АҚШ Ироқдан қўшинларини олиб чиқиб кетди. Ўшанда Ироққа қарши уруш операциялари "Саҳродаги бўрон" деб номланган эди.

Ҳаётни қарангки Жорж Бушнинг ўғли Кичик Буш ҳам орадан 14 йил ўтиб яна Ироққа қарши уруш очди. Олдингисида Қувайт баҳона бўлган бўлса, бу сафар АҚШнинг Ироққа уруш бошлаши учун тузукроқ сабаби ҳам йўқ эди. Аммо Кичик Буш Ироқнинг кимёвий қуроллар ясаётгани, атом бомбасига эга бўлиш учун тадқиқотлар ўтказаётгани ҳақидаги ёлғон ҳисоботлар билан барибир Ироққа бостириб кирди ва бу иш Ироқ президенти Саддам Ҳусайни мусулмонлар учун улуғ байрам бўлган Ийд кунида дорга осиш билан тугади. Йўқ, тугамади. Кичик Буш отасидан фарқли равишда Ироқни босиб олганидан кейин у ердан АҚШ армиясини осонликча чиқаришни хоҳламади. АҚШ армияси ундан кейинги президент Барак Обама даврида Ироқдан қисман чиқарилди.

Катта Буш президентлик қилган ўша йилларда АҚШ аҳолиси дунёда катта урушлар бўлишини ва унда АҚШ армияси таркибида ўз фарзандлари қатнашишини унчалик хоҳламас эдилар. Шу учун ҳам Катта Буш бир муддат, бор йўғи 4 йил АҚШда президентлик қилди ва уни иккинчи муддатга сайланиб АҚШда президентлик қилишига АҚШ аҳолиси рози бўлмади ва 1992 йилдаги сайловларда Билл Клинтонга кўпроқ одам овоз берди.
Кейинчалик турли тарғиботлар натижасида АҚШ аҳолисининг АҚШ бошлаётган урушларга нисбатан фикри ўзгарди шекилли Кичик Буш ўзининг 4 йиллик фаолияти давомида турли давлатларга нисбатан турли урушлар олиб борган бўлса ҳам уни 2004 йилда кейинги 4 йиллик муддатга қайта сайлашди. (Ўшанда айрим ОАВда Кичик Бушнинг сайловларда қинғирликлардан фойдаланиб ютиб кетгани ҳақида ҳам ёзилди. Аммо бу гап-сўзларга ҳеч ким эътибор бергани йўқ.)

Очиғи шахсан менда бу одам,яъни Катта Буш яхши таасурот қолдирмаган. У ва унинг ўғли Кичик Буш дунёда кўплаб уруш ўчоқларини ёқишган. Миллионлаб одамларнинг ҳалок бўлишига, мамлакатларнинг, шаҳарларнинг вайрон бўлишига сабабчи бўлишган. Шундай экан тарих бу иккаласини ҳеч қачон яхши гап билан эсламайди ва доим уларнинг номларини худди мендай "уруш" сўзининг ёнига қўйиб эслашади деб ўйлайман.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​Сохта ходимлар ва улардаги ҳақиқий формалар ҳақида

Бугун сохта ходимлар ушлангани юзасидан иккита хабар чиқди.
Улардан бири ўзини прокуратура ходими деб таништирган:

ЎЗИНИ ПРОКУРАТУРА ХОДИМИ ДЕБ ТАНИШТИРГАН ФИРИБГАРГА НИСБАТАН
ЖИНОЯТ ИШИ ҚЎЗҒАТИЛДИ

Тошкент вилоят Бекобод туман ИИБ ЙХХБ ходими С.И. вилоят прокурорининг номига ариза билан мурожаат килиб, унда прокуратура хизмат кийимида ўзини вилоят прокуратураси 18-бўлимининг «Абдувохид» исмли терговчиси деб таништирган шахс унга нисбатан вилоят прокуратурасининг 8-бўлими томонидан ариза юзасидан тадбир ташкиллаштирилаётганлигини билдириб, унга ёрдам кўрсатиши мумкинлигини айтиб, 500 АҚШ доллари талаб қилаетганлигини билдирган.
Бу ҳақда Бош прокуратуранинг телеграмдаги
https://t.me/uzbprokuratura/279
канали хабар бермоқда.

Яна бири эса ўзини МИБ ходими деб таништирган:
Шу йилнинг 7 ноябрь куни Фарғона вилоятининг Риштон туманида яшовчи И.Э. (исмли аёл) ИИБга мурожаат қилиб, шу йил 1 ноябрь куни унинг яшаш уйида “Аброр Тошматов” исмли номаълум шахс ўзини туман МИБ ходими деб таништириб, газ ва электр таъминотидан қарздор эканлигини айтиб, алдов йўли билан ундан 330 000 сўм пул олиб, тўлов учун қалбаки маълумотнома бериб кетганлигини маълум қилган. Бу ҳақда ИИВ Жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан алоқалар бошқармаси маълум қилмоқда.

Ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилган эди. Кўрилган чоралар натижасида ушбу жиноятни Риштон туманида яшовчи, аслида "Тоза Ҳудуд" ДУК ҳайдовчиси бўлган Ш.Ж. содир этганлиги аниқланиб, ушланган. Тергов давом этмоқда.​
Бу ҳақда ЎзА хабар бермоқда:
http://uza.uz/oz/society/yana-bir-sokhta-mib-khodimi-lga-olindi-01-12-2018?m=y&ELEMENT_CODE=yana-bir-sokhta-mib-khodimi-lga-olindi-01-12-2018&SECTION_CODE=society

Қачон мана шундай хабар эшитганимда ўша сохта ходимлар формасини, масалан биринчи хабарда ўша сохта ходимнинг "прократура органининг дала хизмат кийимида" бўлгани айтилмоқда, қайердан, қандай олган экан деб роса бошим қотади.
Ёки иккинчи воқеадаги сохта МИБ ходими ҳам ўзича шундоқ бориб бировдан электр ҳаққини олиб кета олмайди. Уни ҳам эгнида МИБнинг формаси ёки қўлида квитанция қоғози бўлгандир.
Хўш, бу сохталардан бирининг "прокуратура органининг дала хизмат формаси" ни, иккинчиси ҳам фирибгарлик қилаётганида қўлида квитанциями, бошқа ҳужжатми бўлган бўлса улар ўша нарсаларни қайердан олишган?

Қўлида қуроли билан юрган одамларнинг, хоҳ у армияда хизмат қилаётган аскар бўлсин, хоҳ у махсус кучлар ходими бўлсин, қуролини йўқотиб қўйиши, душманга ёки жиноятчига олдириб қўйиши бу кечирилмас хато ҳисобланади. Чунки ўша қуролдан душман ёки жиноятчи ёки уни топиб олган ёвуз ниятли киши ғаразли мақсадларда фойдаланиши мумкин. Шундай экан бугунги кунимизда прократура ёки МИБ ходимларига тайёрлаб бериладиган махсус форма ҳам аскарнинг қўлидаги қурол билан тенгдир.
Шундай экан тегишли ташкилотлар ҳар икки ҳолатни ҳам қаттиқ текшириб сохта прокуратура ходимига ҳам, сохта МИБ ходимига ҳам ўша форма ва квитанцияларни топиб берган сотқин ҳожатбарорларни ҳам топиб, кейин ҳаммасига биргаликда жазо бериши керак. Жазо берганда ҳам қаттиқроқ жазо берилиши керак.
Ана шунда бошқаларига дарс бўлади.
Акс ҳолда бугун прокуратуранинг формасини унга, МИБнинг формасини бунисига берганлар эртага ўша формаларни яна кимларгадир бериши мумкин.
Нима дедингиз?

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​Сохта ходим, военторг ва бозорларда сотилаётган махсус формалар

Кеча қўлга тушган сохта ходимлар ва уларни эгнидаги форма ҳақида пост қўйганимдан кейин шу мавзуда бир нечта хабарлар олдим. Ўша хабарлардан менга маълум бўлдики турли формаларни топиш ҳозир умуман муаммо эмас экан.
Ҳозир ўша хабарларни айримлари билан  таништираман.👇

- Assalomu aleykum G'ayratbek. Forma to'g'risidagi mavzuga fikr bildirmoqchi edim. O'zim harbiy tashkilotda ancha yildan beri ishlaganim uchun formalar qayerdan olinishi haqida gapirmoqchi edim. Toshkentdagi Yangiobod bozori bor, juda savdobop bozor. U yerda odamni jonidan boshqa hamma narsani topsa bo'ladi. Formalar, ularga tikiladigan shevronu, znachoklar, pagonlar, umuman hamma narsa, istalgan strukturaniki, istalgan o'lchamda topish mumkin. Yana voyentorg (maxsus do'kon)dan ancha arzon narxda. Mana shu bozordagi sotuvchilarga bular qayerdan kelganini ildiziga yetish kerak deb o'ylayman. Bu borada ham fikrim bor, maxsus kiyim-kechak ta'minoti skladlari bor har bir qo'shinda. (Har bir qismda ham) Shu sklad ya'ni omborlardagi kiyimlar ma'lum muddatlarda harbiy xizmatchilarga tarqatilib turiladi. Kiyimlarning sifati yaxshi emasligidan skladdan olingan kiyimni faqat yangi askarlar va 1-kurs kurs kursantlari kiyadi. Boshqalar o'z cho'ntagidan gazlama sotib olib, tiktiradi. Buning natijasida skladdagi kiyimlar qolib ketadi. Qaysidir uddaburon esa, bunday imkoniyatni qo'ldan chiqarmaydi. Kiyimlar tarqatildi deb soxta hujjat tayyorlab, ularni yarim narxida ulgurji pullaydi. Bu yillar davomida davom etib keladi.  Tekshirishlarda hamma narsa joyida chiqadi, chunki hujjatda hammasi ishlatiladi kiyimlarning. Bu jarayonni nazorat qilish qiyin masala. Boshqacha yo'l qidirish kerak manimcha. Maxsus formani kiygan fuqarolarni jazolashmi, bir nima qilish kerak. Davlat organi xodimi formasi mavqeini ko'tarish lozim. Yaqinda qanaqadir qaror ham chiqdi maxsus formalarni kiyishni ta'qiqlash haqida. Lekin bu ta'qiqni kim nazorat qilishi, qanaqa jazoga tortilishi aniq belgilanmadi manimcha.
Boshqa strukturalarni bilmayman to'g'risi. Mudofaa vazirligi formalari sotiladi. Lekin Yangiobodda hammasi bor, o'zim ko'rganman.
Firibgarlikni rejalashirgan odamga forma topish muammo emasda hozirgi zamonda. Har bir formaning ham zalvori bo'lishi kerak
Qadri, hurmati bo'lishi kerak deb oylayman manam.
Oddiy tovarmasku bu. Formani kiyishga loyiq odamlargina sazovor bo'ladi kiyishga.

Яна бир кишидан келган хабар👇
Шу постингизни ўчириб ташланг. Хато ёзгансиз. Ҳар бир вилоятда военторг бор. Ўшаттан бемалол олишади формаларни.
Аксар ҳолларда ҳарбий хизматчилар ёки орган ходимлари командировка ёки ўқув машқи учун далада бўлишади. Бунақа дўконларга боришга вақтлари оз. Шучун яқинларидан кимдир бориб олиши учун қулай бу.
Ҳеч қандай ҳужжат сўралмайди. Бемалол олаверасиз
Кейин буларни текин беради бошқармаси. Но бизни ходимлар қайсидир уборни алмаштиргилари кебқолади ёки размер тушмайди
Ньюанслари кўп
Факт битта: бездокумент бемалол обкетурасиз.
Военторгда-чи, яна юлдузча, погон, герб ва ҳ.к.ларниям осонгина топволасиз.
Военторгларни бир айланиб чиқсез бўларкан.

Учинчи хабар👇
Ўша формадан фойдаланмоқчи бўлган одам военторгдан олмай, ўзи тиктириб кийиши ҳам мумкин. Ҳарбийда ишлайдиган қайнимга ҳамиша хотини тикиб беради.
Ўша сиз айтаётган белгилар. Овсиним ҳам улардан олади.

Кеча "шу постингизда нотўғри ёздингиз, фирибгарларга формани ҳеч ким бермайди, ўзлари топиб олади, постни ўчиринг" дейишганда постни ўчирмоқчи ҳам бўлдим. Кейин эса бу мавзуда яна битта алоҳида пост қилишни режалаб қолдирдим.

Ҳуқуқни ҳимоя қилиш органлари, прократура, МИБ, шунингдек ҳарбий формалар, умуман олганда махсус формаларни фақат ҳужжат билан сотадиган қилиш керак. Чунки, муштарийлар ёзганидек махсус формаларни залвори бўлиши керак. Агар улар дуч келган одамга турли дўкондан, Янгиободга ўхшаган бозорларда ҳужжатсиз сотилаверса кейин кечаги сохта прокурор ва сохта МИБ ходимларининг ушланиши каби ҳолатлар кўпаяверади.
Ҳарҳолда мен шундай деб ўйлайман.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​Хотин-қизлар қўмитаси ўтказаётган танлов муддати нега қисқа белгиланган?

1 декабрь куни Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитасининг «Йил аёли-2018» миллий танловининг 1-босқичи старт олди. Бу ҳақда қўмита матбуот хизмати ва қўмитанинг сайтида хабар берилди. http://wcu.uz/uz/news/jil-aeli-2018-millij-tanloviga-start-berildi

Хабарда жумладан шундай дейилади:
"Танлов ҳар йили ибратли аёлларни аниқлаш, уларнинг фаолияти билан кенг жамоатчиликни яқиндан таништириш, илғор хаёт ва иш тажрибасини оммалаштириш, аёлларнинг ўз касбига бўлган фидойилиги ва ижодкорлик қобилиятини рағбатлантириш, оилада ва фарзанд тарбиясида ибрат бўлиш билан бирга, жамият ҳаётида фаол иштирок этаётган турли соҳа эгалари бўлган хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш ва рағбатлантириш мақсадида ташкил этилади".

Шунингдек, хабарда келтирилишича танловнинг 1-босқичи 1 декабрдан 10 декабргача, 2-босқич 10 декабардан 20 декабргача, 3-босқич эса 20 декабрдан янги йил арафасигача ўтказилиши белгиланган.
Хабарни ўқиб ҳайрон қолаяпман.
Бутун мамлакат аёлларини қамраб оладиган танлов учун бу муддатлар кам эмасми?

Агар Хотин-қизлар қўмитаси "ижодкор аёллар", ё "ўқитувчи аёллар" каби маълум бир соҳада ишлайдиган аёлларга мўлжаллаб ўтказадиган танлов муддатини 1 ой қилиб белгилаганда тўғри тушунар эдим. Аммо бу танловда, касбидан ва соҳасидан қаттий назар мамлакатимиздаги барча аёллар қатнашиши мумкин дейилаяпти.
Хўш, мамлакатдаги аёллар бир ой ичида уч босқичда синовдан ўтказиладиган ушбу танловда бемалол қатнашишга улгура оладиларми?
Қолаверса танловнинг уч босқичи учун бор йўғи ўн кун(!)дан вақт белгиланган. Бу қисқа муддатда номзодлар танлов шартларида келтирилган ҳужжатларни тўплаб топширишга улгурармикинлар?

Биз кичкина мамлакат эмасмиз. Нуфузимиз 33 миллиондан ортиб кетди. Шунга яраша мамлакат бўйлаб кўп миллионли аёллар жамоаси бор. Шундай экан Хотин-қизлар қўмитаси шу танловда қатнашиш хоҳишини билдирган аёлларни синовдан ўтказиш учун сал кўпроқ муддат белгиланса мақсадга мувофиқ бўлмасмиди?

Очиғи Хотин-қизлар қўмитасининг бу ишини мамлакатимиз аёлларини камситиш деб биламан.
Бор йўғи бир ойда бутун мамлакатдаги аёлларни(майли, бир қисмини бўлса-да) бу танловга қамраб олишни иложи борми?
Қўмита шу танловни олдинроқ, масалан сентябрь, октябрь ойларида эълон қилиб бемалол ўтказса бўлар эди-ку!
Хотин-қизлар қўмитаси шунчалик катта ишлар билан бандмиди-ки энди йилни тугашига бир ой қолганда бу танловни эълон қилаяпти. Шошма-шошарлик билан ўтказилаётган бундай танлов керакли самарани беради деб ким кафолат беради?

Мамлакатдаги аёлларнинг бирдан бир ташкилоти бўлган қўмитанинг ўз ҳимоясидаги аёлларни бунақа қилиб ахмоқ қилиши тўғри иш эмас.
Танловда бир ой ичида бутун республика бўйлаб ҳамма номзодларни қамраб олиш имконсиз эканини ўзлари ҳам билади-ку. Ё билмасмикин?
Кимга керак бу томоша?
Ёки бу танлов қандайдир ҳисобот учун "танлов ўтказаяпмизми, ўтказаяпмиз" қабилида бўлмаяптими?

Ҳозир "қўмита бир ойда туман, вилоят ва республика босқичларини ўтказиб улгура оладими?" деб савол қўйдим. Марҳамат, қўйида ўша танловга керак бўладиган ҳужжатлар билан танишинг:

"Маълумотнома (объективка — охирги уч ойдаги 3х4 ўлчамли рангли расм ва меҳнат дафтарчаси асосида тўлдирилган бўлиши шарт);
Тавсифнома (фаолияти давомида эришган ютуқ ва кўрсаткичлари, меҳнат жамоаси эришаётган ютуқлардаги ҳиссаси, ижтимоий-сиёсий фаолиги ва ҳоказолар);
Иштирокчи фаолиятини акс эттирувчи маълумотлар, альбом ва кўргазмали материаллар;
Яшаш жойидан маълумотнома.

Бу танловда иштирок этишни хоҳлаган узоқ ҳудудларда яшаётган аёллар бошқа ҳужжатлар-ку майли, аммо "Иштирокчи фаолиятини акс эттирувчи маълумотлар, альбом ва кўргазмали материаллар" ни 1-босқичда қатнашиш учун 10 куннинг ичида тайёрлаб топширишга улгура олармикин? Бу ҳақда қўмитадигилар ўйлаб кўрганмикан?

П.С. Менга ҳаммасидан ҳам шу "супер танлов"ни ўтказиш саналарини ким ёки кимлар, қандай ҳолатда, нимани режа қилиб белгилаганлари қизиқ туюлаяпти. Наҳотки мени хаёлимга келган фикрлар ўша танловни ўтказиш саналарини белгилаган инсонни ёки инсонларни хаёлига келмаган бўлса?!

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcmvbw

​​G20 саммити якунланди

Буэнос-Айресда ўтган “Катта йигирматалик” саммити 1 декабрда қўшма баёнотнинг қабул қилиниши билан якунланди. Томонлар ўртасида якуний ҳужжат бўйича зиддиятлар охирги лаҳзагача сақланиб қолди, бирор у аниқ мақсадлар қўйилмаган ҳолда қабул қилинди.

G20 давлатлари халқаро савдо тизими ва Жаҳон савдо ташкилоти такомиллаштирилиши зарурлиги ҳақидаги фикрга келишган. Саммит иштирокчиларининг фикрича, амалдаги тизим “олдига қўйилган вазифаларни бажармаяпти”. Етакчилар бу борадаги ислоҳотларни кейинги саммитда муҳокама қилишга келишиб олишган.  
Шунингдек атроф-муҳит тозалиги масаласида ҳам томонлар бир тўхтамга кела олишмаган. АҚШ атроф-муҳитни ифлослантирмаслик ҳақида қабул қилинган Париж конвенциясидан чиқишини билдирган. Бошқа мамлакатлар эса қайта тикланадиган энергияга кўпроқ ўтишларини маълум қилишган.
https://kun.uz/74061874

G20 га, номидан маълум жаҳоннинг 20 давлати аъзо.
Булар, Европадан: Буюк Британия, Германия, Италия, Россия, Туркия, Франция,  Европа Иттифоқи идораси.
Осиёдан: Ҳиндистон, Индонезия, Хитой, Жанубий Корея, Япония, Саудия Арабистони.
Шимолий Америка: АҚШ, Канада, Мексика.
Жанубий Америкадан: Бразилия, Арентина
Африка қитъасидан: Жанубий Африка Республикаси.
Австралия.

G20 га аъзо давлатларнинг илк йиғилишлари ўтган асрнинг 90-йилларида Осиёда рўй берган иқтисодий инқироз даврида бошланган эди. Ўшанда бу саммитга, аъзо давлатларнинг фақат молия вазирлари ва марказий банк раислари йиғилишган.
2008 йилдан бошлаб анъанавий тарзда давлат раҳбарлари қатнашадиган бўлдилар.
Саммит ҳар йили бўлиб ўтади. Унда G20 га аъзо давлатларидан ташқари мезбон давлат раҳбари таклиф этадиган бошқа бир неча давлат раҳбарлари ҳам иштирок этадилар.
Шунингдек ушбу саммитга Бирлашган Миллатлар Ташкилоти, Бутунжаҳон Савдо Ташкилоти, Халқаро валюта фонди каби бир қанча обрўли халқаро ташкилотлар вакиллари ҳам қатнашади.

Саммит доирасида иштирокчи давлатлар дунёдаги сиёсий ва иқтисодий ҳолатларни муҳокама қиладилар. Шунингдек дунёнинг турли нуқталарида рўй бераётган турли воқеа-ҳодисалар юзасидан таклифлар билдирилади, ечимлар таклиф қилинади.

Бу йилги саммит ишида бир оз кутилмаган ҳолатлар рўй бераяпти. Ҳар йили саммит кунларида дунёнинг икки қутбига даъвогарлик қилаётган икки давлат, АҚШ ва Россия раҳбарларининг ўзаро учрашуви бўлар эди. Бу йилги саммит доирасида ана шу учрашувнинг бўлиш ёки бўлмаслиги сўроқ остида бўлиб турибди. Бунга сабаб  яқинда, Қора денгизда Украинанинг учта кемаси Керчь бўғози томон ҳаракатланаётганда Россия ҳарбийлари уларни Россия ҳудудига рухсатсиз кирганликда айблаб қўлга олди. Кемалардаги денгизчилар қамаб қўйилди. Россия томонининг бу иши Ғарб давлатлари билан биргаликда АҚШнинг ҳам норозилига сабаб бўлди ва президент Трамп Керчь воқеалари ортидан Путин билан Буэнос-Айресдаги саммитда бўладиган учрашувни бекор қилди.
Ҳозирча ҳар икки тарафдан бу учрашувнинг бўлиб ўтиши ёки ўтмаслиги юзасидан турли баёнотлар, фикрлар берилмоқда.
Биз эса воқеалар ривожини кузатишда давом этамиз.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​Тожикистонликлар, нон, тухум ва қўшним ҳақида

Тожикистонликлар билан йўллар очилгани эсингиздами? Ўшандан кейин ҳаш-паш дегунча аллақачон 9 ой ўтибди. Йўл очилгани чегаранинг ҳар икки тарафидаги одамлар учун яхши бўлди. Узоқ йиллар бир-бирлари билан кўриша олмаган қариндошлар, қуда-андалар яна дийдор кўришишди. Ҳаммаси ажойиб.

Тожикистон билан чегара очилиши ортидан биз улардан ўзимизда йўқ ёки биздагидан арзон нарсаларни олиб келиб, улар биздан ўзларида бўлмаган ёки ўзларида қиммат бўлган нарсаларни олиб кета бошладилар. Шунингдек ҳар икки тарафдан чаққон уддабуронлар чиқди. Масалан, шу йил ёзда Тожикистон номеридаги автомашинада турли нарсаларни сотиб юрган иккита йигитни маҳалламда кўрдим. Ёки бир нечта маҳалладошларимни ўзлари етиштирган майизни ёки касаначиларни чопон, дўппи каби нарсаларни Душанбе шаҳрига сотиш учун олиб борганларини биламан. Битта маҳалладошим анча пайт қурт, қовунқоқ каби нарсаларни олиб бориб сотиб, ўрнига ҳар борганида телевизор олиб келиб юрди.
Қисқаси чегара очилганидан ҳамма хурсанд, ҳамма шод.

Ана шундай шодон кунлардан бирида, гурунглардан бирида бир қўшним гапириб қолди:
- Шу чегаралар очилгани бир тарафдан ёмон бўлди-да.
Уни бу гапидан ҳаммамиз ҳайрон бўлдик.
- Нимаси ёмон бўлди? - савол бердим унга.
- Чегара очилиб ҳамма нарсамизни ташиб кетишаяпти. Бунақада бизда нархлар ошиб кетади-ку! - унинг "мантиғи" баъзиларга жўяли туюлди.
- Хўш, нимамизни ташиб кетишаяпти? - мен савол беришда давом этаман.
- Ҳамма нарсани ташиб кетишаяпти. Сабзавотларни, тухумни, ҳатто Самарқанд нонини нархи ошибди, роса Дамасга тўлдириб босиб олиб кеташаётган эмиш, - қўшним ваҳимасини давом эттирди.
Ана шунда мени жағим очилди-ку:
- Қўшни, биринчидан тожиклар ва ўзбеклар икки тилда гапирувчи бир миллат. Қолаверса ўзбекистонликлар ва тожикистонликлар азалдан дўст бўлиб яшашган.
Тожикистонликларни нарсаларимизни ташиб кетишлари бизга фойда-ку!
- Қанақасига? - қўшним ҳайрон бўлиб сўради.
- Нонни ташиб кетаяпти дедингиз, ўша нон қандай ундан тайёрланади. Ҳа яшанг, Қозоғистон унидан. Шундай экан тожикистонликлар нонимизни ташиб кетаверса биз қозоқ унини кўпроқ сотиб олсак, новвойларимиз бир тандир эмас, уч тандир нон ёпсалар бўлмайдими?  Шу баҳона ишлаб чиқариш ошади, иш билан кўпроқ одам банд бўлади. Хўш, буни нимаси ёмон?
Ёки тухумга келайлик. Тожикистонликлар қанча кўп ташиб кетса шу иш билан шуғулланадиган тадбиркорларимиз яна янги товуқ фабрикаси қурадилар, яна кўпроқ товуқ боқадилар, яна кўпроқ товуқ гўшти ва тухум ишлаб чиқарадилар. Бу соҳада ҳам янада ривожланиш бўлади. Бошқа соҳалар ҳам шундай: тожикистонликлар қанча кўп ташиб кетишса ўша нарсани кўпроқ ишлаб чиқарамиз, кўпроқ етиштирамиз. Бундан эса биз фақат ютамиз.
- Масалан, охирги пайтларда турли шаҳарларимиздаги турли шифохоналарга даволаниш учун тожикистонликлар кўпроқ келмоқдалар. Агар уларга  меҳмонхона хизмати, овқатланиш шахобчалари, даволаниш муассасаларида етарлича шароит қилсак ва улар бундан қониқиш ҳосил қилиб кетсалар кейин яна бошқаларига ҳам тавсия қиладилар ва улар янада кўпроқ кела бошлайдилар, - мен "лекция"ни давом эттирдим. - Нафақат тиббиёт соҳасида, бошқа турли соҳаларда ҳам улар учун қулайликлар яратиш керак. Улар мамлакатимизга саёҳат учун келадиларми ёки даволаниш учунми ёки иш юзасиданми фарқи йўқ, мамлакатимизга валюта олиб келадилар. Ривожланишимизга оз бўлса ҳам ҳисса қўшадилар. Буни тушуниш учун одам профессор бўлиши шарт эмас. Сиз бўлсангиз "чегарани бекор очди, нонни ташиб кетаяпти, тухумни ташиб кетаяпти" деб нотўғри айтаяпсиз, нотўғри тушунчага бораяпсиз.

Қўшним билан гапимизга гувоҳ бўлганлар "тўғри" деб гапларимни тасдиқлашди. Қўшним эса индамай турар эди. У гапирган гапларимни моҳиятини тушундими ёки йўқми билмайман. Аммо ҳозир, юқоридаги гапларни ёзиб каналимга қўйганимдан кейин бошқалар, айниқса мутасаддилар ва маъмурлар тушунсалар бўлди.

Ё мен адашаяпманми?

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​Украинадаги ҳамқишлоқларим ёки яхши бир ҳамкор давлатни йўқотишимиз мумкинлиги ҳақида

Охирги кунларда ҳамқишлоқларимдан энг кўп эшитаётган саволим "Энди Украина билан муносабатларимиз нима бўларкин? деган савол бўлаяпти.
"Ҳамқишлоқларингни бошқа дарди йўқми?" дейсизми?  Ҳар 4-5 та хонадондан бирининг одами Украинада бўлганидан кейин бошқа дарди бўлмайди-да.
Украина-Ўзбекистон муносабатларининг келажакда қандай бўлиши уларни шу учун қизиқтиради.
Ишонмаяпсизми? Майли, ўзингиз биласиз. Аммо Украинанинг исталган шаҳридаги турли бозорларга, маркетларга бориб кўринг, қуруқ мева билан савдо қиладиган ўзбекистонликларни аксарияти ургутликлар. Шунингдек турли зиравор сотадиган "точка"ларда ҳам ургутликлар. Турли ошхоналарни юритаётганлар ҳам ургутликлар. Ана шу ургутликларни аксарияти ҳамқишлоқларим ҳисобланишади.
Уларнинг орасида аллақачон Украина фуқароси бўлиб кетганлари ҳам, Ўзбекистон фуқаролигидан воз кечишни хоҳламай уёқда вақтинчалик рухсатнома билан ишлаб юрганлари ҳам, фуқароликка ариза ташлаб, ололмай юрганлари ҳам бор. Қисқаси ҳаммасидан бор.

Эътибор берсангиз бизга Украинадан келиб ишлайдиганлар саноқли. Улар турли корхоналарда хос мутахасисликлар бўйича ишлаяптилар. Аммо биздан Украинага бориб турли соҳаларда ишлаётган, юқорида ёзганимдай турли бозорларда қуруқ мева ёки зиравор сотиб тирикчилигини ўтказаётган одамлар анчагина. Буёғи можаро ичида қолган Донецк ва Луганскдан тортиб Ғарбий Украинадаги Ужгород, Львов каби шаҳарларгача, жанубда Қримнинг турли шаҳарларигача одамларимиз ҳанузгача ўз ишларини қилиб ризқларини териб юришибди.
Ана шундай ҳолатда ўша одамларнинг яқинлари икки мамлакат ўртасидаги тушунмовчиликларни (мен бўлаётган ишларни шундай деб атаган бўлар эдим) хавотир билан кузатаяптилар. Улар, агар эртага икки мамлакат ўртасидаги воқеалар баттар кескинлашса, Украина томони яқинларини мамлакатдан қувиб чиқаришидан, бунинг ортидан қайнаб турган қора қозонлари қайнамай қолишидан ташвишланмоқдалар. Худо кўрсатмасин-у, агар Украина билан муносабатларимиз ёмонлашса нафақат ҳамқишлоқларимнинг, балки бошқа юртдошларимизнинг ҳам "қора қозон"ларини қуриб қолишига сабаб бўлиши мумкин.

Тўғри, Украинада охирги йилларда вазият бироз издан чиқди ва буни оқибатида мамлакат Қримни Россияга бой берди. Шунингдек Донецк ва Луганскда русийзабонлар бош кўтариши ортидан мамлакат бироз ёмон аҳволга тушди. Аммо Украина бу муаммоларни енгиб ўтади.
Сабаби, бу мамлакат кичкина мамлакат эмас. Територияси, аҳолиси жиҳатдан нафақат Европада, балки жаҳонда юқори ўринларда туради. Шунингдек саноати ва инфратузилмаси ҳам етарлича ривожланган.

Энди охирги ҳафталардаги Украина-Ўзбекистон муносабатларининг таранглашувига келсак, олдинига Украина томонидан ўзбек машиналари импортининг текширилуви, кейинчалик Ўзбекистон томонидан мамлакатга импорт қилинаётган шакарнинг тўхтатилиши http://www.ukrsugar.com/uk/post/uzbekistan-prizupiniv-import-cukru-z-ukraini?sec=novini , шунингдек
Украина Ўзбекистондан импортни чеклаш бўйича чораларни қўлламаган бўлса ҳам, Украинанинг Тошкентдаги элчиси Юрий Савченконинг (сўзларига кўра), "украин корхоналари, асосан фармацевтика маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари товарларни божхона жараёнларидан ўтказишдаги тўхталишлардан шикоят қилмоқда" дейиши вазиятни анчагина жиддийлигини англатади.

Украина томони ҳам, бизнинг ҳукуматимиз ҳам икки томонлама ҳамкорликни ижобий сақлаб қолиши учун ҳаракат қилиши керак. Айниқса бизнинг ҳукуматимиз бу масалада ташаббус кўрсатиши лозим. Чунки Украинадан кўра биз бу давлат билан илиқ муносабатлардан кўпроқ манфатдормиз. Украина Ўзбекистон билан муносабати бузилса ҳеч нарса йўқотмаслиги мумкин. Аммо биз кўп нарса йўқотамиз. Шу учун ҳам ҳукуматимиз ҳар қандай ҳолатда Украина билан яхши муносабатлар сақланиб қолиши учун ҳаракат қилиши керак. 

Умуман олганда турли давлат сиёсатчилари  қандайдир ўзаро сиёсий келишмовчиликни бошлашдан олдин ўша келишмовчилик миллионлаб оддий халққа оғир бўлиб тушиши мумкинлигини инобатга олишлари ва тушуниб етишлари керак. Шу жумладан бизнинг сиёсатчиларимиз ҳам.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

«Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир»

Ҳуқуқшуноснинг баландроқ жаранглаган саволи ўзи бошқа — у нега прописка ҳалиям бор демаяпти (мусулмончилик — аста-секинлик эканини айтмасангиз ҳам билади ҳуқуқшунос), у нега пропискали бир Ўзбекистон фуқаросига бошқача, пропискасиз Ўзбекистон фуқаросига бошқача бож белгиланяпти, деб жиғибийрон.

Депутат эса саволга жавобни Париждан олиб келган. Эмишки, прописка очиб юборилса, жиноятчилик кўпайиб/кучайиб кетармиш (худди ҳозир кам). Мана, ҳаммамиз (ҳатто депутат ҳам) боргиси келадиган Париж ҳам шунақамиш. Японлар қўрқармиш боргани. Депутат Конституциянинг 28-моддасидан иқтибос ҳам келтирган: «Ўзбекистон Республикаси Фуқароси Республика ҳудудида бир жойдан иккинчи жойга кўчиш, Ўзбекистон Республикасига келиш ва ундан чиқиб кетиш ҳуқуқига эга. Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир».

Депутат — халқ вакили — ушбу модданинг халққа ёқадиган, халқ байроқ қиладиган қисмини эмас, Конституциянинг ҳам Конституциялигини ҳам бир пул қиладиган қисмига урғу берган, шунга асосланган, ҳуқуқшуноснинг саволига шу таъкид билан жавоб бермоқчи бўлган: «Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир». Конституция қандайдир бир қонундан кўра кучсизроқ қиладиган таъкид. Биргина қонун олдида кучсизлигини тан олган Конституциянинг баҳоси...

Айтмоқчи, Ўзбекистон Конституция бир эмас, икки қонун олдида кучсиз. 28-моддан кейинги 29-моддага мувофиқ, Ўзбекистонда «ҳар ким фикрлаш, сўз ва эътиқод эркинлиги ҳуқуқига эга. Ҳар ким ўзи истаган ахборотни излаш, олиш ва уни тарқатиш ҳуқуқига эга, амалдаги конституциявий тузумга қарши қаратилган ахборот ва қонун билан белгиланган бошқа чеклашлар бундан мустаснодир». Конституция аслида шу икки эркинлик — кўчиш ва фикр (сўз ва эътиқод) эркинлигини таъминласа бўлди эди, қолгани жойига тушарди, аммо ҳатто Конституция ҳам ожиз.

Жуда бир универсал гап бу лекин: «Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир». Конституциядаги исталган модданинг давомига қўшиб қўйса бўлади. Масалан, 24-моддага: «Яшаш ҳуқуқи ҳар бир инсоннинг узвий ҳуқуқидир. Инсон ҳаётига суиқасд қилиш энг оғир жиноятдир. Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир». 6-моддага қўшайлик-чи: «Ўзбекистон Республикасининг пойтахти — Тошкент шаҳри. Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир». 4-моддада ҳаёт ҳақиқатига айланиб қоляпти ҳатто: «Ўзбекистон Республикасининг давлат тили ўзбек тилидир. Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир».

Ёки 96-моддага қўшиб кўрайлик, қандай кўринаркин: «Ўзбекистон Республикасининг амалдаги Президенти ўз вазифаларини бажара олмайдиган ҳолатларда унинг вазифа ва ваколатлари вақтинча Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати Раисининг зиммасига юклатилади, бунда уч ой муддат ичида, «Ўзбекистон Республикаси Президенти сайлови тўғрисида»ги Қонунга тўлиқ мувофиқ ҳолда мамлакат Президенти сайлови ўтказилади. Қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир».

Сизгаям абсурд кўриняптими? Масалан, менга ҳам 28- ва 29-моддада «қонунда белгиланган чеклашлар бундан мустаснодир» деган гап ҳам худди шундай абсурд кўриняпти.

https://t.me/joinchat/AAAAAEG2GQMHhMdalJO5IQ

​​​​Сержило Самарқанд ёки қишлоқ бўлиб қолган шаҳарларимиз

Яқинда, nuz.uz да Т. Раҳматуллаевнинг
"Бир қаватли тарихий Самарқанд ўрнига "сержило шаҳар" кимга керак?" номли мақоласи эълон қилинди: https://nuz.uz/obschestvo/37076-komu-nuzhen-glyancevyy-gorod-vmesto-istoricheskogo-odnoetazhnogo-samarkanda.html
Муаллиф мақолада охирги йилларда Самарқанд шаҳрида кўплаб кўп қаватли уйлар қурилаётганини танқид остига олади ва ҳукуматимизга ЮНЕСКОнинг Шаҳрисабз шаҳрини янги қурилишлар бўлгани учун 2014 йилда "умуминсоний маданий меърос" рўйхатидан чиқармоқчи бўлганини эслатиб, ўша ишдан ибрат олишга чақиради.

Мақолани ўқиб мени хаёлимга бошқа фикрлар келди.
Мен самолётда илк марта 2012 йилда учганман. Ўшанда Тошкентни қуш учар баландликдан кўриб ҳайрон бўлганман. Узоқдан кўринадиган 1-2та баланроқ иморатини айтмаса Тошкент катта бир қишлоққа ўхшаб кўринарди.

Шу ўринда эсимга тушди: Бир пайтлар Нурафшон кўчаси қурилаётганида "Ахборот"дан кўрсатишаяпти, у ерга 1-Президентимиз И.Каримов бориб қурилишларни кўраяпти. Унга 7-9 қаватлик уйлар режасини кўрсатишди. Шунда у "Буни қаватларини камайтиринглар. 4-5 қаватли бўлса бўлади" деди. Шундан кейин бу ерда кўриниши ўтган асрнинг 50-60 йилларида қурилган уйларга ўхшаш уйлар қурилди. Ўшанда қаватларни камайтирилгани-ку майли, ўша уйларни 4-5 қаватли, ойнаванд қилиб, чиройли архитектура билан қурса бўлар эди. Аммо, минг афсуски ундай қилинмади.

Тан олайлик, мустақиллик йилларида шаҳарсозлик батамом тўхтаб қолиб нафақат Тошкент, балки вилоят марказлари бўлган бошқа йирик шаҳарларимиз ҳам қишлоққа ўхшаб қолди.
Энди туман марказлари ҳақида гапирмаса ҳам бўлади.
Ўтган йил "Ургут эркин иқтисодий зонаси" билан танишиш учун Ургутга Туркиядан бир гуруҳ банк раислари, турли ишбилармонлар келишди. Улар ҳаммаёқ билан танишиб бўлиб Самарқандга қайтиб боришгач турли ОАВ га интервью беришибди. Ана шу интервьюда уларнинг бир нечтаси "тоғлар этагидаги Ургут деган қишлоққа бордик" деб гапирибди. Чунки Ургут, нафақат Ургут, балки мамлакатимиздаги аксар туман марказлари бугун қишлоқ бўлиб турибди. На тузукроқ кўчаси бор ва на тузукроқ кўпқаватли уйи.

Ўтган 26 йилда вилоят ва туман марказларида мутасаддилар чиройли қилиб, кўпқаватли уй қуриб сотишдан кўра, кўп ерларни "қаловини топиб" участка қилиб сотиб юборишни афзал кўришди. Ана шу туфайли вилоят ва туман марказлари баттар "қишлоқлашиб" бораверди.
Эсларингда бўлса 2011-2015 йилларда "вилоят ва туман марказларини реконструкция қилиш ва шаҳар кўринишини яхшилаш" ҳақида давлат дастури қабул қилинди. Аммо ўша пайтда аксарият мутасаддилар бу дастурни 50 фоизини ҳам бажарганлари йўқ. Тўғри, ўшанда аксарият вилоят марказларидаги кўплаб пана-пастқам уйлар бузилди, кўчалар кенгайтирилди. Аммо ўша бузилган уйлар ўрнида бор йўғи 2-4 қаватлик бинолар қурилди. Бугун энди ўша бинолар одамни кўзига жуда ғариб бўлиб кўринади. Шундай пайтларда "ўшанда шуни баландроқ қилиб қуришса бўлмасмиди?" деб ўйлайман.

Энди Самарқандга қайтсак, мен бугунги кунда шаҳардаги бетартиб бўлиб кетган маҳаллаларни бузиб ўрнида кўп қаватли уйлар қурилаётганини қўллаб-қувватлайман. Чунки бугунги кунда Самарқанд маҳаллаларидаги аксарият уйлар ўтган асрнинг 60-70 йилларидан кейин қурилган. Буни устига ўша уйлар ҳам қурилган пайтидаги ҳолати сақланмай бугунги кунда анча замонавий кўриниш олган. Ҳарҳолда, ичи сомонсувоқ, томи лойсувоқ уйлар биттаям йўқ. Улар ҳозирги кўринишида тарихий ҳам ёки сайёҳларни қизиқтирадиган даражада ҳам эмас.  Агар бизда ҳам Яқин Шарқ ёки Шимолий Африкадаги араб шаҳарларида бўлгандай бундан 200-300 йил олдин қурилган уйлар асл ҳолида сақланганида мен ҳам Самарқандни ўша асл ҳолида сақланиб қолиниши тарафдори бўлар эдим. Афсуски кўп маҳаллаларида ундай уйлар қолмаган. Балки умуман йўқ.

Мен Тошпўлат аканинг битта фикрига қўшиламан. У ҳам бўлса Самарқандда иложи борича тарихий бинолар яқинида ҳар қандай қурилиш қилишдан сақланиш керак. Шаҳарнинг қолган жойларини эса баланд қаватли уйлар қуриб шаҳарга ўхшатиш керак. Ҳозирги ҳолатида эса Самарқанд ҳам Чўпонота тепалигидан қаралса катта бир қишлоқ бўлиб кўринади.

https://t.me/joinchat/AAAAAEG2GQMHhMdalJO5IQ

​​Украина ўзбек енгил автомобиллари импортига бўлган суриштирувларни тўхтатди


uznews.uz сайтининг хабар беришича
Украина томони Ўзбекистон енгил автомобилларига нисбатан бўлган суриштирувиларни тўхтатди. Суриштирувларда маълум бўлишича, Ўзбекистон илгари ҳақиқатан ҳам ўз автомобиллари экспортини субсидиялаштирган, аммо эндиликда бундай қилмаяпти. Халқаро савдо бўйича идоралараро комиссия ҳеч қанақа чора кўрмасликка қарор қилган.

https://www.uznews.uz/ru/article/12754

Албатта, бу яхши янгилик. Энди баъзи сайтларнинг ёзишича Украинадан келтирилаётган дори-дармонлар ва шакарга тақиқ қўйган бизникилар ана шу тақиқни олиб ташлашади ва Украина билан ўзаро дўстона алоқаларимиз узоқ йиллар сақланиб қолади.
Зеро, ён-атрофдагилар билан, олис ва яқиндагилар билан дўст бўлиб яшашга нима етсин.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​Олтин тўп-2018 соҳиби Лука Модрич, Месси ва Роналду ҳақида

Бугун озгина футбол ҳақида гаплашамиз.

Кеча Хорватия терма жамоаси ўйинчиси Лука Модрич Франциянинг "Франс Футбол" ҳафталиги жорий этган, Европанинг энг яхши ўйинчисига бериладиган Олтин тўп мукофотини олди. У бунгача дунёнинг ва Европанинг энг яхши ўйинчисига бериладиган совринларни ҳам қўлган киритган эди. Қисқаси бу мавсум Лука Модричнинг "кетмони учди".
У бу совринларга "Реал" Мадрид жамоасининг Европа Чемпионлар Лигасида ғалаба қозонишида ва Хорватия терма жамоаси билан ёзда Россия майдонларида ўтган Жаҳон Чемпионатида ўз жамоаси билан финалгача етиб боришида кўрсатган хизматлари учун олди.
Қисқаси, бу мавсум Модрич ўз совринларига яраша хизмат қилиб қўйди. Аммо..., аммо мен барибир Месси ва Роналдуни ҳанузгача замонамизнинг энг зўр футболчилари деб биламан. 😊

Сабаби....
Ҳозирги кунда дунё футбол мухлисларининг аксари иккига бўлинган. Бири Роналду мухлиси бўлса, яна бири Мессининг мухлисидир. Аслида уларнинг иккаласи ҳам бир-биридан қолишмайдиган ўйинчилардир.
Уларнинг энг катта ютуғи бу иккаласининг ҳам узоқ йиллардан бери доим бир хилда, маҳорат билан барқарор тўп суриб келишаётганидир.

Охирги йигирма йилда футбол оламида кўплаб иқтидорли юлдузлар етишиб чиқдилар. Аммо, футбол олами уларни ҳеч бирини бу икки футболчи билан солиштириб ҳам ўтирмайди. Сабаби бу иккала футболчидан бошқа бирон бир футболчи узоқ йиллардан бери маҳорат билан барқарор тўп сура олмаган. Хоҳлаган футболчиларингизни ўйинларини таҳлил қилиб кўришингиз мумкин ва уларни аксарияти бир мавсум яхши ўйнаса, кейинги мавсум умуман ўйини чиқмаган. Бу икки футболчида эса бундай бўлмаган. Улар доим маҳорат билан тўп сураверишган. Тўғри, буларда ҳам баъзида ўйини чиқмай қолиш ҳолати бўлади. Аммо у ҳолат бир-икки ўйиндан нарига ўтмайди. Учинчи ўйиндан яна ўша Роналду, яна ўша Месси.

Ёки жароҳатларни олинг. Ҳеч қайси футболчи жароҳатлардан холи эмас ва хоҳласа, хоҳламаса албатта бир марта бўлса ҳам жароҳат олади. Аксарият ўйинчиларда жароҳатдан кейин то ўйинларга киришиб кетгунча ва улар ўз формаларига кириб олишлари учун бироз вақт керак бўлади. Буни интервьюларида ўша футболчиларни ўзлари ҳам тан оладилар. Аммо бу икки даҳо футболчиларда ундай ҳолат йўқ. Бу иккаласи ҳам жароҳат олади. Аммо жароҳатдан тузалиши биланоқ яна олдингидай маҳорат билан тўп суриб кетаверишади.  "Роналду ёки Месси жароҳат олибди икки ой майдонга туша олмас эмиш" деб эшитиб қоламиз. Ўша икки ой ўтиб уларни иккаласи ҳам соғайиб майдонга қайтгандан яна олдингидай маҳорат билан ўйин кўрсатиб кетаверишади, голларни қалаштириб уриб ташлайверишади.

Энди Модричга келсак у бу мавсумда ҳам ўтган йилгидай зўр маҳорат билан ўйнай оладими ёки йўқми билмайман. Аммо Месси ва Роналду гарчи ҳамма совринларни Модрич олган бўлса ҳам ҳозирча зўр ўйнаяптилар. 😊

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm

​​​​Тожикистонга очилаётган янги автобус рейси ёки Ўзбекистон автомобиль транспорт агентлигининг ОАВни қандай сарсон қилгани ҳақида

Бундан уч кун аввал Матбуот ва ахборот агентлиги турли ОАВ ишлайдиган журналистларга "Тошкент-Хўжан-Қўқон-Тошкент" йўналиши бўйича янги автобус йўналиши очилаяпти, келиб сафарда иштирок этиб бу ишни ўзларинг ишлаётган ОАВларида ёритинглар" деб хабар жўнатган. Бугун эрталаб бир гуруҳ турли ОАВда ишлайдиган журналистлар Ўзбекистон автомобиль транспорт агентлиги биносига олдида йиғилишган. Бир пайт агентлик бошқарма бошлиқларидан бири келиб "Сизларни ким чақирди? Бу синов рейс, шу учун сизларни олиб бора олмаймиз" деб ҳаммани қувгандай қилиб ҳайдаб юборган.

Бу ҳақда журналистлар орасида бўлган журналист Аслиддин Алимардонов ижтимоий тармоқларда шундай деб ёзиб қолдирган:
"Уч кун аввал  Матбуот ва ахборот агентлиги(ЎзАПИ)
дан хат келди: "Тошкент – Хўжанд – Қўқон – Тошкент" йўналиши бўйича илк автобус қатнови (синов) йўлга қўйилади. ОАВ вакиллари ёритсин, деган мазмунда. Бугун эрталаб, дарё ва траспорт агентлиги биносида 30 дан ортиқ журналист тўпландик. Ҳамма хурсанд, Тожикистонни айланиб келамиз ))) Бир пайт агентлик бошқарма бошлиғи келдию, бу техник синов эди, сизларни ким чақирди дегандай қилиб, ҳаммага жавоб бериб юборди.
Шундан сўнг тв, сайт, матбуот журналистлари сўкина-сўкина ортга қайтиб кетди".

Аммо, ҳатто қувиб юборишса ҳам кетмаганлар бор экан шекилли, орадан бироз ўтиб ЎзАнинг сайтида Сайёра Шоева муаллифлигида бу синов рейси ҳақида хабар берилди:
http://uza.uz/oz/society/khal-aro-avtobus-chegara-ududiga-etib-keldi-04-12-2018
Жумладан хабарда С. Шоева автобусда Тожикистон чегарасига яқинлашаётганларини ёзган.

Аслиддин Алимардоновнинг ёзишича агентлик бошқарма бошлиғи журналистларнинг орқага қайтарар экан "бу синов рейси эканлиги учун биринчи рейсда бир автобус йўлни ўрганадиган мутахассислар боришини, автобусда журналистлар учун жой йўқлигини" маълум қилган.

Шу жойини ўқиб хаёлимга "агентлик камида 50-60 кишилик автобусни тўлдириб Олтой ўлкасининг одам қадами етмаган жойларига йўл очиш учун бораётган эканми, автобусни фақат йўлни ўрганадиган мутахасислар билан тўлдирса" деган фикрлар ҳам келди.

Тўғри, автобусдаги ҳамма жойни "йўлни ўрганадиган махсус мутахассислар" банд қилмагандир. Улар орасида қандайдир расмий делегация ҳам бўлган бўлиши ва "йўлни ўрганувчи мутахассислар" автобусни ярмини банд қилган бўлишлари ҳам мумкин. Аммо, нима бўлганда ҳам журналистларга олдин ўзлари таклифнома бериб, кейин автобус "мутахассислар билан тўлишини" рўкач қилиб ОАВ нинг бу сафардан қолдиришлари яхши иш бўлмабди.

Ўша рейсни ташкиллаштираётган Ўзбекистон автомобиль транспорти агентлиги қандайдир мутахассислардан кўра ОАВ ни бу сафарга олиб кетганида ўзи учун ҳам, бизнеси учун ҳам яхши бўлишини тушунмабдими, демак у ерда ишлаётганлар ўтирган ўрнига муносиб эмас. Қолаверса Тожикистонда автобус бор йўғи 100 км дан сал ошиқроқ юради холос. Шундай экан бу сафарда "йўлни ўрганадиган мутахассислар"дан кўра ОАВ олиб кетиш мақсадга мувофиқ бўлар эди.
Аммо, лекин, бироқ... Начора.

https://t.me/joinchat/AAAAAFDsqn0uS_lzEcm