ህዝብን ማገልገል ክብር ነዉ !!

ጤና ይስጥልኝ
ክቡራትና ክቡራን እንኳን ለ2014 አዲስ አመት መዳረሻ አደረሳችሁ
በዓሉን ስታከብሩ የዴልታ ኮሮና ቫይረስ መግባቱንና ብዙ ዜጎቻችንን ታማሚ ሆነው የጤና ማዕከላት ማስተናገድ ከሚችሉት በላይ ሆኖባቸው እንዳለ በማስታወስ በመመሪያ ቁጥር 30/13 መሰረት ርቀታችሁን በመጠበቅ፤
የአፍ መሸፈኛ ሳታደርጉ ባለመንቀሳቀስ፤
መነፋፈቅ ቢኖርም መሳሳምንና መጨባበጥን በማስወገድ፤
ከወንጀል በመራቅ ጠጥቶ አለመንዳትን፤ የተፈጸመ ወንጀልን በመጠቆም ለፍትህ መስፈን አስተዋጽዖ በማድረግ ያዩትን ባለመመስከር ተጠያቂ ላለመሆንም ሆነ ከወንጀል የራቀ ማህበረሰብ ለመፍጠር ለሚደረገው ጥረት አስተዋጽኦ በማድረግ፤
ሲገዙም ሆነ ሲሸጡ ተገቢውን ጥራትና ዋጋ መሰረት ባደረገ መልኩ እንዲሆን፤
የበዓላቱንም ሆነ በዋዜማው ሲዝናኑ የድምጽም ሆነ የቆሻሻ አወጋገድዎ ህግንና የሌላውን ጤንነትና ምቾት ያልተጋፋ እንዲሆን ይህ ባይሆን ደግሞ በወንጀልም ሆነ በሌሎቹ ሕጎች የሚያስቀጣና በዓልዎን በቤትዎ ሳይሆን በሕግ ቁጥጥር ስር አድርጎወት የራስዎትን ብቻ ሳይሆን የወዳጆችዎን ደስታ እንዳያበላሹ የቦሌ ክፍለ ከተማ ዐቃቤ ሕግ ጽ/ቤት የሕግ ስርጸትና ምክር መስጠት ከልብ በመነጨ ወገንተኝነት ያስታውሰዎታል!!

መልካም አዲስ አመት
ሲሳይ ሰማኝ
ጳጉሜ 4/2013 ዓ.ም

ጤና ይስጥልኝ!!!
አዲሱን ዓመት ከጀመርን 13 ቀናት አልፈው መስከረምን አጋምሰነዋል፡፡ ይህ የሆነው በጤና በመኖራችን አይደል!
በዚህ ሳምንት የጤና ሚኒስትርዋ ለብዙሀን መገናኛዎች በሰጡት መግለጫ ኮቪድን ለመከላከል የሚደረገው ጥረት አካል የሆነውን ክትባት መውሰድ የቻሉት 2.6 ሚሊዮን ሰዎች ብቻ መሆናቸውንና ሌሎችን ለመከተብ በሀገሪቱ 1.5 ሚሊዮን ክትባቶች ቢሰራጩም ሕዝቡ ለመከተብ ያለው ፍላጎት ዝቅተኛ መሆኑን ይህ ደግሞ የመከላከል ጥረቱን አድካሚ አድርጎታል ሲሉ ገልጸዋል፡፡
ውድ የዚህ መልዕክት አንባቢ ከዚህ በፊት በ2013 መጀመሪያ የወጣውን መመሪያ ቁጥር 30/2013 በዚህ ቴሌግራምም ሆነ በሌሎቹ መገናኛ ብዙሃን በተደጋጋሚ የተወራና በዝርዝር የቀረበ ቢሆንም ምን ያህል ተግብረዋል?
የተከለከሉት ተግባራት፡-
ርቀትን ሳይጠብቁ መሄድም ሆነ ብዙ ሰው ባለበት መገኘት፤
የፊት መሸፈኛ ሳያደርጉ ከሰው ጋር አለመቀላቀል፤
በማንኛውም መልኩ አለመጨባበጥና አለመሳሳም፤
ከ50 ሰዎች በላይ በቀብር ጊዜ እንዳይገኙ ማድረግ፤
በቂ የኮቪድ መከላከያ ንጽህና መጠበቂያ ግብዓቶችን ሳያሟሉ የአገልግሎት መስጫ ተቋማትን ክፍት አለማድረግ፤
በስብሰባ፣ በስልጠና፣ በክብረበዓላትና በሰርግ አዳራሹ መያዝ ከሚችለው 1/4/ ብቻ መገኘት እንዳለበት የተደነገገው ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ ተጥሶ ኮቪድ እንደመጣ በየአገልግሎት መስጫ ተቋማቱ በር ላይ ይደረግ የነበረው መታጠቢያ ውሃና ሳሙና የት አለ?
የእጅ ንጽህና መጠበቂያ አልኮል የትኛው ድርጅት ያቀርባል?
በጤና ሚንስትሯ ገለጻ እንደተገለጸው በአዲስ አበባ በፊት የፊት መሸፈኛ ያደርግ የነበረው ነዋሪ እስከ 83 ፐርሰንት ደርሶ የነበረ ቢሆንም አሁን ሶስተኛው ማዕበል እየተስፋፋ ባለበት ወቅት ከ52 ፐርሰንት በላይ የማያደርግ ሕዝብ ሲሆን ከአዲስ አበባ ሲወጣ የማያደርገው ሰው እስከ 100 ፐርሰንት ይደርሳል፡፡
እባካቹን ለራሳችን ባናስብ በኛ ቸልተኝነት የቅርቦቻችን፤ የለፉብንን ወላጆችና ሀገር ባናከስርና ለኛ ጤና ሲባሉ የወጡ ሕግጋትን እናክብር!!
ለሕግ አክባሪዎች ክብርና ጤንነት ይሁን!!
ሲሳይ ሰማኝ (መስከረም 13/2014 ዓ.ም

የተከራይ አከራይ፡- ማለት አንድን ቤት ከአከራይ ተከራይቶ ለሌላ 3ኛ ወገን በኪራይ ማስተላለፍ ነዉ፡፡ በዚህ ጊዜ የተከራይ አከራይ ግብር የሚመለከተዉ ዋናዉን አከራይም 3ኛ የሆነዉ ወገንም ሳይሆን ከአከራይ ተከራይቶ ለ3ኛ ወገን በኪራይ የሰጠዉን ግለሰብ ነዉ፡፡ የሚከፍለዉም ግብር ለዋናዉ አከራይ የሚከፍለዉ ኪራይ እንዲሁም ገቢዉን ለማግኘት ያወጣቸዉ ሌሎች አስፈላጊ ወጪዎች ከተቀነሱ በኋላ ከሚቀረዉ ገንዘብ ነዉ፡፡
ህድአት
መስከረም/2014 ዓ.ም

ተርን ኦቨር ታክስ turnover tax (T.O.T)፡- በንግድ ግንኙነት ዉስጥ ፍትሃዊነትን ለማስፈን ተጨማሪ እሴት ታክስ (value-added tax) ታክስ የሚከፈልበት አመታዊ ግብይት ከ500 ሺ ብር በላይ በመሆኑ በዚህ ግብር ያልተመዘገቡ ሰዎች ግዴታቸዉን እንዲወጡ እና የታክስ ሥርዓቱን ሽፋን የተሟላ ለማድረግ በተርን ኦቨር ታክስ አዋጅ በተቀመጠዉ ተመን መሰረት በማስተካከያነት እንዲከፍሉ ይደረጋል፡፡
ህድአት
መስከረም/2014 ዓ.ም

"የፌደራል የገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/2008"
በቤት ኪራይ ገቢ ላይ ግብር ስለመጣል
1/ ቤት በማከራየት ገቢ የሚያገኝ ሰው በአዋጁ በተመለከተው ምጣኔ ወይም ምጣኔዎች መሠረት በእያንዳንዱ የግብር ዓመት የቤት ኪራይ ገቢ ግብር ይከፍላል፡፡
የኪራይ ገቢ ግብር መጣኔዎች
1/ በድርጅቶች የኪራይ ገቢ ላይ ተፈፃሚ የሚሆነው የግብር መጣኔ 30% (ሰላሳ በመቶ) ነው፡፡
2/ በግለሰቦች የኪራይ ገቢ ላይ ተፈፃሚ የሚሆኑት መጣኔዎች የሚከተሉት ናቸው፡፡
ግብር የሚከፈልበት የኪራይ ገቢ በዓመት የኪራይ ገቢ ግብር መጣኔ

0-7,200 0%
7,201-19,800 10%
19,801-38,400 15%
38,401-63,000 20%
63,001-93,600 25%
93,601-130,800 30%
ከ130,800 በላይ 35%

ህድአት
መስከረም/2014 ዓ.ም

ጤና ይስጥልኝ!!
በየትኛውም የሰው ልጆች ዕንቅስቃሴ በተለያዩ ምክንያቶች ልዩነት መኖሩ ተፈጥሯዊ መሆኑ የሚያከራክር ጉዳይ አይደለም፡፡ ነገር ግን ልዩነቱን ለጉዳት ሳይሆን ለጥቅም በሚውልበት መልኩ እውቅና መስጠት የጤናማና ስልጡን ማህበረሰብ ምልክት በመሆኑ የእዚሁ አስተሳሰብ ክፍል የሆነው የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የመንግስት ሰራተኞች አዋጅ ቁጥር 56/2011 በአምስተኛ ክፍሉ ከአንቀጽ 48 እስከ አንቀጽ 50 ባሉት አንቀጾች ልዩ ድጋፍ በቅጥር፣ በምደባ፣ በዝውውር፣ በደረጃ እድገት፣ በቢሮ ምደባ፣ በግብዓት ማሟላት፣ በረጅምና በአጭር የትምህርት እድሎች፣ እና በመሳሰሉት ለእነዚህ ሰራተኞች ሊደረጉ ስለሚገባቸው ልዩ ድጋፎች በግልጽ የደነገገውን ከዚህ እንደሚከተለው እንካቹህ!!
ለሴት ሰራተኞች የሚጠበቁ የስራ ሁኔታዎች
1. ማንኛውም የመንግስት መስሪያ ቤት ሴት የመንግስት ሰራተኞች ለማብቃትና በውሳኔ ሰጪ የስራ ቦታዎች ላይ እንዲመደቡ ለማድረግ የሚያስችሉ የተጨማሪ ድጋፍ እርምጃዎች መውሰድ አለበት፡፡
2.ሴቶች በቅጥር በደረጃ እድገት በዝውውር በድልድል በትምህርትና ስልጠና አፈጻጸም የተጨማሪ ድጋፍ እርምጃ ተጠቃሚ መሆን አለባቸው፡፡
3.ነፍሰ ጡር የሆነችን የመንግስት ሰራተኛ በቅጥር ወይም በደረጃ እድገት ከተመደበችበት የስራ መደብ ወደ ሌላ የስራ መደብ መድቦ ማሰራት የተከለከለ ነው ሆኖም ለራሷ ጤንነት ወይም ለጽንሱ አደገኛ መሆኑ በህክምና ማስረጃ ሲረጋገጥ ተስማሚ ወደ ሆነ የስራ መደብ ወይም የስራ ቦታ ተመድባ እንድትሰራ መደረግ አለበት፡፡
3.ማንኛውም የመንግስት መስሪያ ቤት ሴት የመንግስት ሰራተኛ ነፍሰጡር በሆነችበት ጊዜና ከወለደችበት ቀን ጀምሮ በአራት ወር ጊዜ ውስጥ በዚህ አዋጅ አንቀጽ 87 መሰረት በሚደረገው የሰራተኛ ቅነሳ ከስራ ሊያሰናብታት አይችልም፡፡
4.ማንኛዋም ሴት የመንግስት ሰራተኛ አንድ አመት ያልሞላውን ህጻን ልጇን ለማሳከም በህክምና ማስረጃ ለተረጋገጠ ጊዜ ደመወዝ የሚከፈልበት ፈቃድ ይሰጣታል በተለያየ ምክንያት እናት ባትኖር ይህ ፈቃድ የመንግስት ሰራተኛ ለሆነ ልጁ አባት ወይም አሳዳጊ ይሰጣል፡፡
5.ማንኛውም የመንግስት መስሪያ ቤት ሴት የመንግስት ሰራተኞች ህጻናት ልጆቻቸውን የሚያጠቡበትና ህጻናቱን የሚንከባከቡበት ህጻናት ማቆያ ማቋቋም አለበት፡፡
ለአካል ጉዳተኞች የሚጠበቁ የስራ ሁኔታዎች
1.አካል ጉዳተኞች በቅጥር በደረጃ እድገት በዝውውር በድልድል በትምህርትና ስልጠና አፈጻጸም የተጨማሪ ድጋፍ እርምጃ ተጠቃሚ መሆን አለባቸው፡፡
2.ማንኛውም የመንግስት መስሪያ ቤት የስራ አካባቢው ለአካል ጉዳተኛ ሰራተኞች ምቹ መሆኑን ማረጋገጥ ለስራ የሚያስፈልጉ መሳሪያዎችንና ቁሳቁሶችን ማሟላትና ስለአጠቃቀማቸው አስፈላጊውን ስልጠና እንዲያገኙ ማድረግ አለበት፡፡
3.ማንኛውም የመንግስት መስሪያ ቤት ረዳት ለሚያስፈልገው የአካል ጉዳተኛ የሆነ የመንግስት ሰራተኛ ተገቢውን ድጋፍ ሊሰጥ የሚችል ረዳት እንዲመደብለት የማድረግ ሃላፊነት አለበት፡፡
4.በሌሎች ሕጎች በአዋጅ ቁጥር 568/2000፣ በአለማቀፍ የአካል ጉዳተኞች መብቶች ስምምነት ለአካል ጉዳተኞች የተሰጡ መብቶች ለዚህ አዋጅ አፈጻጸም ተግባራዊ ይሆናሉ፡፡
አነስተኛ ብሔራዊ ተዋጽኦ ስላላቸው ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች የሚጠበቁ የስራ ሁኔታዎች
1.በመንግስት መስሪያ ቤት ውስጥ የሚፈጸም የሰራተኛ ስምሪት የብሄር ብሄረሰብና ህዝቦች ሚዛናዊ ተዋጽኦ ግንዛቤ ውስጥ ያስገባ መሆን አለበት፡፡
2.በመንግስት መስሪያ ቤቱ ውስጥ አነስተኛ ብሔራዊ ተዋጽኦ ያላቸው የብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በቅጥር በደረጃ እድገት በዝውውር በድልድል በትምህርትና ስልጠና አፈጻጸም የተጨማሪ ድጋፍ እርምጃ ተጠቃሚ መሆን አለባቸው፡፡
ሲሳይ ሰማኝ (መስከረም 15/2014 ዓ.ም)

ጤና ይስጥልኝ!!
ይህ ሰሞን ክልሎቻችንም ሆነ ፌደራል መንግስታችን በስድስተኛው ዙር በተካሄደ ምርጫ ውጤት መሠረት ለቀጣይ አምስት ዓመት ሀገር ለመምራት በምስረታ እና ዝግጅት ላይ ናቸው፡፡ ይህ ሁሉ ምስረታ የሚካሄደው በሕገመንግስቱ በተሰጣቸው ሥልጣንና ተግባር መሠረት ነው፡፡ በዚህም መሠረት ከሚቋቋሙት የመንግስት አካላት አንዱ የሕገ መንግስት ተርጓሚነት ሥልጣን የተሰጠው የፌደሬሽን ምክር ቤት ነው፡፡ በዚህም መሠረት በሕገ መንግስቱ አንቀጽ 62 ስር ስለ ፌዴሬሽን ምክር ቤት የተቀመጠውን እነሆ አንብቡልኝ!
1.የሕገ መንግሥት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤን ያደራጃል፡፡
2.የብሔሮች፣ ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦች የራስን ዕድል በራስ የመወሰን እስከ መገንጠን መብትን በተመለከተ በሚነሱ ጥያቄዎች ላይ በሕገ መንግሥቱ መሰረት ይወሰናል፡፡
3.በሕገ መንግሥቱ የተደነገገው የሕዝቦች እኩልነትና በሕዝቦች መፈቃቀድ ላይ የተመሰረተ አንድነት ሥር እንዲሰድና እንዲዳብር ያደርጋል፡፡ (ይንኑ ለማሳካት ከሚደረጉ ተግባራት በየዓመቱ በየክልሎቱ በተራ በበሚዘጋጅ ዓመታዊ የሕዳር 29 የብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀንን ያስታውሷል፡፡)
4.ከሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ጋር በጣምራ የተሰጡትን ሥልጣኖች ያከናውናል፡፡
5.በክልሎች መካከል ለሚነሱ አለመግባባቶች መፍትሄ ይፈልጋል፡፡
6.የክልሎችና የፌዴራሉ መንግሥት የጋራ ተብለው የተመደቡ ገቢዎች በሁለቱ መካከል የሚከፋፈሉበትን፤ እንዲሁም የፌዴራሉ መንግሥት ለክልሎች ድጐማ የሚሰጥበትን ቀመር ይወስናል፡፡
7.በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሕግ ሊወጣላቸው የሚገቡ የፍትሐብሔር ጉዳዮችን ይለያል፡፡
8.ማንኛውም ክልል ይህን ሕገ መንግሥት በመጣስ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን አደጋ ላይ የጣለ እንደሆነ የፌዴራሉ መንግሥት ጣልቃ እንዲገባ ያዛል፡፡
9.የምክር ቤቱን የተለያዩ ቋሚና ጊዜያዊ ኮሚቴዎች ያቋቁማል፡፡
10.ምክር ቤቱ የራሱን አፈጉባኤና ምክትል አፈጉባኤ ይመርጣል፤ የራሱን የሥራ አፈጻጸምና የውስጥ አስተዳደር ደንብ ያወጣል፡
ሲሳይ ሰማኝ (መስከረም 15/2014 ዓ.ም)