کانال کتاب و کتابخوانی

Forwarded from Majd

خاتون

حالا که بعدِ سالها و دهه ها به دوا و درمان دیب کبری(بانوی محترمه دربند دردار "دول قئییت" محله نوبر تبریز که گاه از طریق طب سنتی، به مدد مادران محل میرسید) فکر میکنم یاد قصّۀ شیرین و شنیدنی خاله ریحان می افتم که همه با یک صفت میشناختندش و آن هم «حکیم» بودنش بود. حدیث طبابت خاله ریحان را سالها بعد از زبان یکی از دوستان شنیدم.

طبق روایت آن دوست، خاله ریحان زنی بود بالابلند و میانسال که موهای حنازده و خوشرنگش زیر لچک بلند آبی به او هیبت یک طبیب کاربلد را میداد. چشمان سیاه سرمه کشیده اش چنان نافذ بود که نمیشد زمان طولانی به آنها خیره ماند. تنها زندگی میکرد و ازدواج نکرده بود.

خاله ریحان از دوازده سالگی به گل و گیاهان کوهی علاقمند میشود و به صورت کاملاً خودجوش شروع میکند به درست کردن دمنوشهای عجیب و شفابخش. آشنایان تعریف میکردند که از طلوع تا غروب آفتاب دنبال پیدا کردن گل و گیاه بود. همیشه دستهایش یا جایی از بدنش را زخم کرده بود تا رویش دوا بریزد و بفهمد چه اثری دارد. خودش را سرما میداد تا علاج سرماخوردگی را پیدا کند و وقتی از اثربخشی دوای کشف شده مطمئن میشد، برای دیگران هم تجویز میکرد. کم کم مردم روستا به او و دواهای گیاهی اش ایمان آوردند و آوازۀ حکیم بودن خاله ریحان به روستاهای اطراف هم رسید. برای درمان دردهای عجیب و کشندۀ خودشان پیش او می آمدند و با تن سالم به خانه برمی گشتند.

خاله ریحان خیلی کم حرف بود و فقط حرفی را که گفتنش ضروری بود، به زبان می آورد؛ آن هم برای بیمار و طرز مصرف دوا. هرگز کلمه ای اضافه بر آن به زبان نمی آورد. برای همین همه فکر میکردند بداخلاق و اخمو است، در حالی که وقتی درد مریضی را شفا میداد لبخند قشنگی میزد که هیچ وقت نمیشد فراموشش کرد. طی سالهایی که به طبابت مشغول بود افرادی سعی کرده بودند سر از کارش دربیاورند و حداقل یکی/ دو مورد از دواها و دمنوش های جادویی اش را یاد بگیرند امّا هرگز موفّق نشده بودند. حتّی از مراکز معتبر پزشکی که به دیدن او آمده بودند و خواهش کرده بودند دربارۀ گیاهان و نحوۀ تهیّۀ داروها برای شان توضیح دهد ولی او حتّی یک کلمه هم نگفته بود. همه نگران این بودند که این دانش کم نظیر با مرگ خاله ریحان نابود شود. میگفتند خاله ریحان با این کارش دارد از آدمها انتقام میگیرد؛ آدمهایی که با او خوب نبودند. با محروم کردن آنها از دانشش میخواست به همه بفهماند که نمیشود هرچه را خواستی به دست بیاوری. میخواست این حسرت بزرگ را به همه بچشاند و در آخر هم این کار را کرد.

دوستم میگفت از اعجازکاریهای خاله ریحان در طبابت کشف دوای عاشقیّت بود! بله، دوای عاشقیّت را هم توانسته بود پیدا کند امّا فقط دوبار از آن استفاده کرد و بعد دیگر نتوانست آن را بسازد. بار اوّل در هیجده سالگی، وقتی خودش عاشق معلّم خوش تیپ روستا شده بود که از شهر آمده بود. هیچ راهی برای ابراز عشقش نداشت. وقتی فهمید او با دختر خان ازدواج کرده و دیگر امیدی به وصال نیست، چنان حالش بد شد که امیدی به بهبودش نبود. تنها کسی هم که از ماجرا خبر داشت مادربزرگ راوی حکایت بود. بعد از یک هفته از جا بلند شد و چند روز تمام در کوه و دشت گشت و بعد از دو روز از اتاق مرموزش بیرون آمد و دیگر آن ریحان نبود. مادربزرگ میگفت انگار قلبش را برای همیشه از سینه اش بیرون آورد و دیگر به هیچ مردی علاقمند نشد.

بار دوم هم برای پسرعموی شان از آن معجون استفاده کرد تا غم عشقِ از دست رفته اش را فراموش کند. نگو پسرعمو عاشق مادربزرگ بود و مادربزرگ قلب او را شکسته بود. حاضر نشده بود زنش بشود و با پدربزرگ ما (راوی) ازدواج کرده و به شهر آمده بود. مادربزرگ همیشه آهی میکسید و میگفت: «عشق که زوری نیست.» همین پسرعمو بعدش عاشق ریحان شد و دوباره دلش شکست. ریحان برای بار دوم نتوانست معجونش را همان شکلی درست کند و فقط باعث شد حالش بدتر شود. مادربزرگ میگفت خاله ریحان معجونی هم داشت که با خوردنش میتوانستی خواب آینده را ببینی. مثل داروی عاشقیّت از آن هم فقط یکبار استفاده کرد و بعدش که دید چیزهایی که دیده درست از آب درآمدند، دیگر از آن استفاده نکرد.

خاتون، بگفتۀ همین دوست، راوی حکایت خاله ریحان، این طبیب خودآموخته هشتادوپنج سالش بود که فوت کرد؛ بدون درد. شب خوابید و صبح بیدار نشد. چندساعت بعد از مرگش که بالاسرش میرسند و در اتاقش را باز میکنند، فقط چند کوزۀ خالی و سبد و اجاق و ظرف و ظروف بی مصرف پیدا میکنند. هیچ گیاهی یا دارویی وجود نداشت. با مرگ خاله ریحان دواهای جادویی هم مرده بودند. تنها بوی دلپذیری که شبیه هیچ بوی دیگری نبود، اتاق را پر کرده بود.

42 views20:07