Audio
فایل صوتی جلسه شرح مثنوی با حضور دکتر فیروزی مورخ ۰۹/ ۰۲/ ۹۸ - کتابخانه بیطرف - ابیات ۷۸۳ الی ۸۵۳
Forwarded from درسگفتارهای شاهنامهٔ شاهرود
نشست نَوَدُم از درسگفتارهای شاهنامۀ شاهرود، فردا چهارشنبه ۱۱ اردیبهشت‌ماه ۹۸، ساعت ۱۸ در ادارۀ فرهنگ و ارشاد شاهرود، برگزار خواهد شد.
موضوع این درس‌گفتار، پادشاهی یزدگردِ سوم، آخرین پادشاه ساسانی است.
یکی از مهمترین بخش‌های پادشاهی یزدگرد سوم، نامۀ پیشگویانۀ رستمِ فرّخ‌زاد دربارۀ ایران و ایرانیان است که ابیاتی سخت بُرّا و دردناک دارد؛ از جمله این اخگرها:
ز پیمان بگردند و از راستی
گرامی شود کژّی و کاستی
رباید همی این از آن، آن از این
ز نفرین ندانند باز، آفرین...
چُنان فاش گردد غم و رنج و شور
که رامش به هنگام بهرام گور
زیان کسان از پیِ سودِ خویش
بجویند و دین اندر آرند پیش...
باری که بیش از سه سال پیش (فروردین‌ماه ۹۴) بر دوش گرفتم، اینک در شُرُفِ بر زمین نهادن است. درسگفتارهای شاهنامۀ شاهرود، فردا به انجام خواهد رسید.
موضوع این درس‌گفتار، پادشاهی یزدگردِ سوم، آخرین پادشاه ساسانی است.
یکی از مهمترین بخش‌های پادشاهی یزدگرد سوم، نامۀ پیشگویانۀ رستمِ فرّخ‌زاد دربارۀ ایران و ایرانیان است که ابیاتی سخت بُرّا و دردناک دارد؛ از جمله این اخگرها:
ز پیمان بگردند و از راستی
گرامی شود کژّی و کاستی
رباید همی این از آن، آن از این
ز نفرین ندانند باز، آفرین...
چُنان فاش گردد غم و رنج و شور
که رامش به هنگام بهرام گور
زیان کسان از پیِ سودِ خویش
بجویند و دین اندر آرند پیش...
باری که بیش از سه سال پیش (فروردین‌ماه ۹۴) بر دوش گرفتم، اینک در شُرُفِ بر زمین نهادن است. درسگفتارهای شاهنامۀ شاهرود، فردا به انجام خواهد رسید.
اطلاعیه
با سلام و ادب، برنامه‌های مؤسسه فرهنگی بیطرف در هفتۀ آینده به شرح ذیل می‌باشد:
شرح شاهنامه فردوسی (ادامۀ داستان بهرام چوبینه)
استاد: سرکارخانم فرّخ‌پیام
زمان: یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ماه ۹۸ ساعت ۷ عصر
مکان: سالن کتابخانۀ عمومی مستقل بیطرف.
شاهنامه همراه داشته باشید.
به امید دیدار. 🌿🌸
ضمناً برنامۀ جلسات در ماه مبارک رمضان، متعاقباً به اطلاع عزیزان خواهد رسید.
https://t.me/bitaraflib
با سلام و ادب، برنامه‌های مؤسسه فرهنگی بیطرف در هفتۀ آینده به شرح ذیل می‌باشد:
شرح شاهنامه فردوسی (ادامۀ داستان بهرام چوبینه)
استاد: سرکارخانم فرّخ‌پیام
زمان: یکشنبه ۱۵ اردیبهشت ماه ۹۸ ساعت ۷ عصر
مکان: سالن کتابخانۀ عمومی مستقل بیطرف.
شاهنامه همراه داشته باشید.
به امید دیدار. 🌿🌸
ضمناً برنامۀ جلسات در ماه مبارک رمضان، متعاقباً به اطلاع عزیزان خواهد رسید.
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
«اطلاعیه»
با سلام و ادب برنامه مؤسسه فرهنگیِ بیطرف در ماه مبارکِ رمضان 🌙 به شرح زیر می‌باشد:
شرح مثنوی مولوی، دفتر اوّل
استاد: جناب دکتر فیروزی
زمان: چهارشنبه‌ها ۱۸ و ۲۵ اردیبهشت و یکم خردادماه ۹۸ ساعت ۲۱/۳۰
مکان : سالن کتابخانه عمومی مستقل بیطرف
مثنوی همراه داشته باشید.
به امید دیدار 🌿🌸
https://t.me/bitaraflib
با سلام و ادب برنامه مؤسسه فرهنگیِ بیطرف در ماه مبارکِ رمضان 🌙 به شرح زیر می‌باشد:
شرح مثنوی مولوی، دفتر اوّل
استاد: جناب دکتر فیروزی
زمان: چهارشنبه‌ها ۱۸ و ۲۵ اردیبهشت و یکم خردادماه ۹۸ ساعت ۲۱/۳۰
مکان : سالن کتابخانه عمومی مستقل بیطرف
مثنوی همراه داشته باشید.
به امید دیدار 🌿🌸
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
Forwarded from بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
«شانزدهم اردیبهشت؛ سال‌مرگ شادروان بدیع‌الزمان فروزانفر»
«چهارشنبه، ۱۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۴۹، استاد بدیع‌الزمان فروزانفر، بر اثر سکته در تهران درگذشت...یک بار که در ادامۀ مجلدات سخن و سخنوران از او خواستم که اگر یادداشت‌های آماده‌ای دارد، آن کار را تکمیل کند و این خدمت بزرگ را به پایان برساند. در جوابم گفت: " ما کار دیروز خود را امروز نمی‌پسندیم، تا چه رسد به کاری که چهل سال پیش فراهم آمده‌است". این خصوصیت عجیب را گویا بیشتر از طریق همسایگی با مولانا -که انسان را لحظه‌به‌لحظه در تکامل و دگرگونی می‌بیند، کسب کرده‌بود...»
[«درگذشت فروزانفر»، محمدرضا شفیعی کدکنی، سخن، سال ۴۹، ش ۲].
***
عکس از ایرج افشار؛ گنجینه پژوهشی ایرج افشار:
•اشخاص در عکس از راست: مصطفی مقربی، شیخ السلام کردستانی، بدیع‌الزمان فروزانفر، فکری سلجوقی و صادق بهداد؛ ۱۳۳۷ مسجد جمعه هرات
@AfsharFoundation
«چهارشنبه، ۱۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۴۹، استاد بدیع‌الزمان فروزانفر، بر اثر سکته در تهران درگذشت...یک بار که در ادامۀ مجلدات سخن و سخنوران از او خواستم که اگر یادداشت‌های آماده‌ای دارد، آن کار را تکمیل کند و این خدمت بزرگ را به پایان برساند. در جوابم گفت: " ما کار دیروز خود را امروز نمی‌پسندیم، تا چه رسد به کاری که چهل سال پیش فراهم آمده‌است". این خصوصیت عجیب را گویا بیشتر از طریق همسایگی با مولانا -که انسان را لحظه‌به‌لحظه در تکامل و دگرگونی می‌بیند، کسب کرده‌بود...»
[«درگذشت فروزانفر»، محمدرضا شفیعی کدکنی، سخن، سال ۴۹، ش ۲].
***
عکس از ایرج افشار؛ گنجینه پژوهشی ایرج افشار:
•اشخاص در عکس از راست: مصطفی مقربی، شیخ السلام کردستانی، بدیع‌الزمان فروزانفر، فکری سلجوقی و صادق بهداد؛ ۱۳۳۷ مسجد جمعه هرات
@AfsharFoundation
این دهان بستی، دهانی باز شد
تا خورندۀ لقمه‌های راز شد
لب فروبند از طعام و از شراب
سویِ خوانِ آسمانی کن شتاب
گر تو این انبان ز نان خالی کنی
پُر زِ گوهرهای اِجلالی کنی
طفلِ جان از شیرِ شیطان، باز کن
بعد از آنَش با مَلَک انباز کن
چند خوردی چرب و شیرین از طعام؟
امتحان کن چند روزی در صیام
چند شب‌ها خواب را گشتی اسیر؟
یک شبی بیدار شو دولت بگیر...
https://t.me/bitaraflib
تا خورندۀ لقمه‌های راز شد
لب فروبند از طعام و از شراب
سویِ خوانِ آسمانی کن شتاب
گر تو این انبان ز نان خالی کنی
پُر زِ گوهرهای اِجلالی کنی
طفلِ جان از شیرِ شیطان، باز کن
بعد از آنَش با مَلَک انباز کن
چند خوردی چرب و شیرین از طعام؟
امتحان کن چند روزی در صیام
چند شب‌ها خواب را گشتی اسیر؟
یک شبی بیدار شو دولت بگیر...
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
Audio
فایل صوتی جلسه شرح مثنوی با حضور دکتر فیروزی مورخ ۱۸/ ۰۲/ ۹۸ - کتابخانه بیطرف - ابیات ۸۵۴ الی ۸۹۹
اطلاعیه
نشست بازخوانی و شرح مثنوی امروز چهارشنبه، ۲۵ اردیبهشت ماه ۹۸، در کتابخانۀ عمومیِ مستقل بیطرف، برگزار می‌شود.
در این نشست چهارمین داستانِ اصلیِ دفتر اوّل (داستان شیر و نخچیران) آغاز خواهد شد.
زمان: ساعت ۲۱/۳۰. 🌿🌸
بار دیگر خواهشمندیم مثنوی، همراه داشته باشید.
https://t.me/bitaraflib
نشست بازخوانی و شرح مثنوی امروز چهارشنبه، ۲۵ اردیبهشت ماه ۹۸، در کتابخانۀ عمومیِ مستقل بیطرف، برگزار می‌شود.
در این نشست چهارمین داستانِ اصلیِ دفتر اوّل (داستان شیر و نخچیران) آغاز خواهد شد.
زمان: ساعت ۲۱/۳۰. 🌿🌸
بار دیگر خواهشمندیم مثنوی، همراه داشته باشید.
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
ابیات ۹۰۰ تا ۹۲۸ دفتر اول مثنوی که در جلسۀ ۲۵ اردیبهشت ۹۸ خوانده و شرح شد، دیگر بار در نشست بعد به اختصار بازخوانی خواهد شد.
فایل صوتی این جلسه به دلیلِ ازدحام صداهای مختلف از فاصله‌های دور و نزدیک، حذف شد.
https://t.me/bitaraflib
فایل صوتی این جلسه به دلیلِ ازدحام صداهای مختلف از فاصله‌های دور و نزدیک، حذف شد.
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
Forwarded from Mohammad Mottahedi
اطلاعیه
جلسه شرح مثنوی مولوی ، دفتر اول داستان شیر ونخچیران
استاد : جناب دکترفیروزی
زمان : چهارشنبه یکم خرداد ماه ۹۸ ساعت ۲۱/۳۰
ضمنا کلاسهای شاهنامه فردوسی به جهت عدم حضور برخی از دوستان قبل یا بعد از افطار درماه رمضان تشکیل نمی شود .
پیشنهاد :
ارائه نظرات شرکت کنندگان پیرامون مسائل مطرح شده در جلسات شرح مثنوی نشان از خردجمعی دارد،به شرط آنکه نظم وانضباط لازم رعایت شود. ورود در مباحث باید درمقابل پرسش استاد صورت گیرد واگربرای حاضرین سؤالی پیش آمد یا نظر خاصی درمورد مطالب مطرح شده داشتند باید یادداشت نموده در پایان جلسه بپرسند . آن چه در جلسه قبل گذشت و لحظه به لحظه حرف جناب دکتر فیروزی قطع می شد اصلا خوشایند نبود و برخی از دوستان ازاین بابت ناراحت شده نارضایتی خودشان را به بنده اعلام نمودند. بنابراین اگر استاد گرامی قبول فرمایندپیشنهاد می کنم همزمان با سخنرانی استاد حاضرین درصورتی به بحث ورود پیداکنند که جناب دکترفیروزی خواسته باشند. درغیراینصورت سکوت اختیار کنند تا ابیات خوانده وشرح داده شود ،سپس در پایان هرجلسه زمانی برای پرسش و پاسخ و ارائه نظرات افراد درنظرگرفته شود. سپاسگزارم.
جلسه شرح مثنوی مولوی ، دفتر اول داستان شیر ونخچیران
استاد : جناب دکترفیروزی
زمان : چهارشنبه یکم خرداد ماه ۹۸ ساعت ۲۱/۳۰
ضمنا کلاسهای شاهنامه فردوسی به جهت عدم حضور برخی از دوستان قبل یا بعد از افطار درماه رمضان تشکیل نمی شود .
پیشنهاد :
ارائه نظرات شرکت کنندگان پیرامون مسائل مطرح شده در جلسات شرح مثنوی نشان از خردجمعی دارد،به شرط آنکه نظم وانضباط لازم رعایت شود. ورود در مباحث باید درمقابل پرسش استاد صورت گیرد واگربرای حاضرین سؤالی پیش آمد یا نظر خاصی درمورد مطالب مطرح شده داشتند باید یادداشت نموده در پایان جلسه بپرسند . آن چه در جلسه قبل گذشت و لحظه به لحظه حرف جناب دکتر فیروزی قطع می شد اصلا خوشایند نبود و برخی از دوستان ازاین بابت ناراحت شده نارضایتی خودشان را به بنده اعلام نمودند. بنابراین اگر استاد گرامی قبول فرمایندپیشنهاد می کنم همزمان با سخنرانی استاد حاضرین درصورتی به بحث ورود پیداکنند که جناب دکترفیروزی خواسته باشند. درغیراینصورت سکوت اختیار کنند تا ابیات خوانده وشرح داده شود ،سپس در پایان هرجلسه زمانی برای پرسش و پاسخ و ارائه نظرات افراد درنظرگرفته شود. سپاسگزارم.
Forwarded from بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
به‌مناسبت ۲۸ اردیبهشت؛ بزرگداشت حکیم عمر خیام
بخشی از سخنان دکتر حسین معصومی همدانی در گفت‌وگو با علی بهرامیان؛ مجلس علمی چهارم از سلسله مجالس علمی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
@AfsharFoundation
بخشی از سخنان دکتر حسین معصومی همدانی در گفت‌وگو با علی بهرامیان؛ مجلس علمی چهارم از سلسله مجالس علمی بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
@AfsharFoundation
Forwarded from بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
یادداشتی از عباس زریاب‌خویی دربارۀ فرهنگ ایران
«اساس هر فرهنگ بر یک رشته باورها و اعتقادات است. من راه علاجی برای تجدید حیات فرهنگ گذشتۀ خودمان نمی‌بینم جز احیای اصل و پایۀ این فرهنگ که همان باورها و اعتقادات خاص خود ماست. مدافع و حامی این اعتقادات کلام و فلسفۀ الهی ما بود. کلامی نو و فلسفه‌ای نو می‌خواهد که باورها و اعتقادات دینی و اخلاقی و اجتماعی ما را دربرابر گزند بی‌باوری و بی‌اعتقادی حفظ کند. اکنون ایمان به مادیات و لذات جسمانی جای ایمان به معنویات را گرفته‌است. تحکیم و تقویت این ایمان مغزهای متفکر می‌خواهد؛ روزگار ما نیازمند غزالی‌ها، عطارها و مولاناهای جدید است».
[یادداشت عباس زریاب‌خویی به‌تاریخ ۱۳۷۱/۱۲/۱۸، بخش نکته‌ها و پاره‌های گنجینۀ ادبی اول].
***
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملی
@AfsharFoundation
«اساس هر فرهنگ بر یک رشته باورها و اعتقادات است. من راه علاجی برای تجدید حیات فرهنگ گذشتۀ خودمان نمی‌بینم جز احیای اصل و پایۀ این فرهنگ که همان باورها و اعتقادات خاص خود ماست. مدافع و حامی این اعتقادات کلام و فلسفۀ الهی ما بود. کلامی نو و فلسفه‌ای نو می‌خواهد که باورها و اعتقادات دینی و اخلاقی و اجتماعی ما را دربرابر گزند بی‌باوری و بی‌اعتقادی حفظ کند. اکنون ایمان به مادیات و لذات جسمانی جای ایمان به معنویات را گرفته‌است. تحکیم و تقویت این ایمان مغزهای متفکر می‌خواهد؛ روزگار ما نیازمند غزالی‌ها، عطارها و مولاناهای جدید است».
[یادداشت عباس زریاب‌خویی به‌تاریخ ۱۳۷۱/۱۲/۱۸، بخش نکته‌ها و پاره‌های گنجینۀ ادبی اول].
***
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملی
@AfsharFoundation
اطلاعیه
نشست بازخوانی و شرح مثنوی، امشب (چهارشنبه ۱ خردادماه ۹۸) ساعت ۲۱/۳۰ در محل کتابخانۀ عمومی مستقل بیطرف برگزار خواهد شد.
دوستان لطفاً به موقع در جلسه حاضر شوند.
جلسات مثنوی پس از این به مدت دو هفته، تعطیل خواهد بود.
مثنوی همراه خود بیاورید. 🌿🌸
https://t.me/bitaraflib
نشست بازخوانی و شرح مثنوی، امشب (چهارشنبه ۱ خردادماه ۹۸) ساعت ۲۱/۳۰ در محل کتابخانۀ عمومی مستقل بیطرف برگزار خواهد شد.
دوستان لطفاً به موقع در جلسه حاضر شوند.
جلسات مثنوی پس از این به مدت دو هفته، تعطیل خواهد بود.
مثنوی همراه خود بیاورید. 🌿🌸
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
فایل_صوتی_شرح_مثنوی_جلسه_یکم_خرداد.m4a
82.1 MB
فایل صوتی جلسه شرح مثنوی با حضور دکتر فیروزی مورخ ۰۱/ ۰۳/ ۹۸ - کتابخانه بیطرف - ابیات ۹۰۰ الی ۹۷۰
اطلاعیه
با سلام و ادب، با آرزوی سلامتی و تندرستی برای شما عزیزان به ویژه استادان گرامی برنامه مؤسسه فرهنگی بیطرف در هفته آینده به شرح زیر اعلام می گردد:
موضوع جلسه : شاهنامه فردوسی و نمادهای آن
استاد: سرکارخانم فرخ پیام
زمان: یکشنبه ۱۹ خردادماه ۹۸ ،ساعت۷ بعدازظهر.
مکان :کتابخانه عمومی مستقل بیطرف
شاهنامه همراه داشته باشید.
به امید دیدار
ضمنا ، برنامه جلسات شرح مثنوی متعاقبا اعلام می گردد.
https://t.me/bitaraflib
با سلام و ادب، با آرزوی سلامتی و تندرستی برای شما عزیزان به ویژه استادان گرامی برنامه مؤسسه فرهنگی بیطرف در هفته آینده به شرح زیر اعلام می گردد:
موضوع جلسه : شاهنامه فردوسی و نمادهای آن
استاد: سرکارخانم فرخ پیام
زمان: یکشنبه ۱۹ خردادماه ۹۸ ،ساعت۷ بعدازظهر.
مکان :کتابخانه عمومی مستقل بیطرف
شاهنامه همراه داشته باشید.
به امید دیدار
ضمنا ، برنامه جلسات شرح مثنوی متعاقبا اعلام می گردد.
https://t.me/bitaraflib
Telegram
مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
کانال اطلاع‌رسانی فعالیت‌های مؤسسۀ فرهنگی بیطرف، شاهرود
Forwarded from بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
دیداری دیگر با یوشیفوسا سکی
قضیۀ نعل در شمسه
ایرج افشار
با یوشیفوسا سکی (ایران‌شناس ژاپونی) صحبت نسخه‌های خطی فارسی در ژاپون شد. گفت عجب است که از روزگار ناصرالدین‌شاه دیپلومات‌های ژاپونی به ایران آمد‌و‌شد داشته‌اند ولی هیچ‌یک ـ برعکس اروپایی‌هاـ در صدد خریدن و بردن نسخۀ خطی نبوده‌اند. به همین ملاحظه در ژاپون نسخۀ خطی مهمی به‌زبان فارسی نمی‌شناسم.
می‌گفت اما ۲۰ سال پیش که از ایران به ژاپون برگشتم، دوستی به من گفت که پیش از جنگ جهانی، یک نقاش ژاپونی که در اروپا زندگی می‌کرد، چون به نسخه‌های مصور فارسی علاقه‌مندی داشت چندین نسخۀ خطی مانند گلستان و خمسۀ نظامی و شاهنامه و اقران آن‌ها خریده بود که بیشتر کار هندوستان بوده است و چون به ژاپون بازمی‌گردد (همان پیش از جنگ)، نمایشگاهی از آن‌ها برگزار می‌کند و در همان موقع دفترچه‌ای در معرفی اجمالی آن‌ها به چاپ رسانیده بود که بعدها نسخه‌ای از آن را در خانه‌ای که زنش زندگی می‌کرد دیده بودم. اما زنش گفت در جریان جنگ چون بمب قسمتی از خانۀ ما را خراب کرد چندتا از نسخه‌ها در شعلۀ آتش سوخت و نسخۀ شاهنامه که مصور بود از آن جمله بود. سکی گفت از آن شاهنامه عکس یک برگش در آن جزوه چاپ شده است و به‌طوری‌که ۲۰ سال پیش دیدم چون خط آن نسخه نسخ بود، دانستم که نسخۀ ارزشمندی بوده است. سکی نه نام نقاش به یادش مانده نه اینکه در آن جزوه از چند نسخه سخن رفته بود. قرار شد چون به ژاپون بازمی‌گردد با پرس‌وجو بتواند آن زن بیوه را بیابد و عکسی از آن جزوه برایم فراهم کند.
سکی دو سه چهار سال در ایران تحصیل کرد. در سفر اول خود علاقه‌مند به مطالعه در موسیقی ایران بود. دو مقاله هم به من داد (به‌فارسی) که یکی در آینده چاپ شد و دیگر در فرهنگ ایران‌زمین.
پس از آن سفر تحصیلی، بیش از ده بار به ایران و ترکیه برای مطالعه در نسخه‌های خطی فارسی سفر تحقیقاتی کرده است. این سفرها همه در پی مطالعه و بررسی نسخه‌های خطی آرایشی و قطعات خوشنویسی بود و در این زمینه از‌جمله مرقع مشهور سلطان یعقوب را در طوپقاپوسرای مورد رسیدگی دقیق قرار داد و برای آن فهرستی ممتاز ساخت.
سکی فارسی را روان و مطمئن و روشن و درست صحبت می‌کند و اصطلاحات مربوط به تذهیب و خط و تجلید را بسیار خوب می‌داند. از هنرهای او ساختن کاغذهای ابری دلپسند است به شیوۀ ایرانی.
این بار آمده است که از نسخه‌های قانون‌الصور صادقی، نقاش عصر صفوی، عکس بگیرد. زیرا به تصحیح آن متن و مطابقت چاپ روسی آن با چاپ دانش‌پژوه مشغول شده است تا پس از رفع ابهامات و اشکالات آن را به‌ژاپونی ترجمه کند.
کار دیگری که در دست دارد، مطالعۀ موشکافانه دربارۀ گلستان هنر است. به‌راستی هنردوستی موشکاف و عاشق ریزه‌یابی در تحقیق است.
امشب از من پرسید چرا ایرانی‌های استاد در زمینۀ هنر نقاشی خود نوشتۀ مهمی که جنبۀ پژوهشی و غیراحساسی داشته باشد، ننوشته‌اند و نمی‌نویسند. امیدم آن است که کسی علت واقعی این سخنِ راست را بنویسد.
سکی مشکلی را طرح و به من ایراد کرد و آن مربوط به ضبط اصطلاحی در «عرضه‌داشت ملازمان کتابخانۀ بایسنغر» بود که متنش را در کتاب برگ بی‌برگی (یادنامۀ استاد رضا مایل)، به‌همت فرزند دانشمندش نجیب مایل‌هروی چاپ کرده بودم. نگارش این عرضه‌داشت به جعفر تبریزی خطاط منسوب است. در آنجا این عبارت آمده است: «مولانا شهاب دیباچه و چهارلوح و شُرَف دیباچۀ صورتگری را طلا نهاده و هشت نعل شمسه میان دیباچه را تحریر کرده و حالی به یک موضعی دیگر از عمارت گلستان مشغول است».
ایرادش این بود که من توضیحی دربارۀ «نعل» نداده‌ام، اگرچه در فهرست اصطلاحات متذکر آن شده‌ام. حق با او بود. زیرا مناسبت میان نعل و نسخۀ خطی چه می‌تواند باشد. به ایشان گفتم امروزه به اشکال نیم‌دایره‌ای که در کارهای هنری دیده می‌شود «دال‌بر» می‌گویند و در قدیم به نیم‌دایره‌هایی که اطراف «شمسه» رسم می‌شد، چون به شکل هلال نعل است آن‌ها را نعل می‌گفته‌اند. کما اینکه همین اصطلاح در بنّایی برای نعل درگاه که قوسی بود تا چندی پیش به‌کار می‌رفت.
***
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملی
AfsharFoundation
قضیۀ نعل در شمسه
ایرج افشار
با یوشیفوسا سکی (ایران‌شناس ژاپونی) صحبت نسخه‌های خطی فارسی در ژاپون شد. گفت عجب است که از روزگار ناصرالدین‌شاه دیپلومات‌های ژاپونی به ایران آمد‌و‌شد داشته‌اند ولی هیچ‌یک ـ برعکس اروپایی‌هاـ در صدد خریدن و بردن نسخۀ خطی نبوده‌اند. به همین ملاحظه در ژاپون نسخۀ خطی مهمی به‌زبان فارسی نمی‌شناسم.
می‌گفت اما ۲۰ سال پیش که از ایران به ژاپون برگشتم، دوستی به من گفت که پیش از جنگ جهانی، یک نقاش ژاپونی که در اروپا زندگی می‌کرد، چون به نسخه‌های مصور فارسی علاقه‌مندی داشت چندین نسخۀ خطی مانند گلستان و خمسۀ نظامی و شاهنامه و اقران آن‌ها خریده بود که بیشتر کار هندوستان بوده است و چون به ژاپون بازمی‌گردد (همان پیش از جنگ)، نمایشگاهی از آن‌ها برگزار می‌کند و در همان موقع دفترچه‌ای در معرفی اجمالی آن‌ها به چاپ رسانیده بود که بعدها نسخه‌ای از آن را در خانه‌ای که زنش زندگی می‌کرد دیده بودم. اما زنش گفت در جریان جنگ چون بمب قسمتی از خانۀ ما را خراب کرد چندتا از نسخه‌ها در شعلۀ آتش سوخت و نسخۀ شاهنامه که مصور بود از آن جمله بود. سکی گفت از آن شاهنامه عکس یک برگش در آن جزوه چاپ شده است و به‌طوری‌که ۲۰ سال پیش دیدم چون خط آن نسخه نسخ بود، دانستم که نسخۀ ارزشمندی بوده است. سکی نه نام نقاش به یادش مانده نه اینکه در آن جزوه از چند نسخه سخن رفته بود. قرار شد چون به ژاپون بازمی‌گردد با پرس‌وجو بتواند آن زن بیوه را بیابد و عکسی از آن جزوه برایم فراهم کند.
سکی دو سه چهار سال در ایران تحصیل کرد. در سفر اول خود علاقه‌مند به مطالعه در موسیقی ایران بود. دو مقاله هم به من داد (به‌فارسی) که یکی در آینده چاپ شد و دیگر در فرهنگ ایران‌زمین.
پس از آن سفر تحصیلی، بیش از ده بار به ایران و ترکیه برای مطالعه در نسخه‌های خطی فارسی سفر تحقیقاتی کرده است. این سفرها همه در پی مطالعه و بررسی نسخه‌های خطی آرایشی و قطعات خوشنویسی بود و در این زمینه از‌جمله مرقع مشهور سلطان یعقوب را در طوپقاپوسرای مورد رسیدگی دقیق قرار داد و برای آن فهرستی ممتاز ساخت.
سکی فارسی را روان و مطمئن و روشن و درست صحبت می‌کند و اصطلاحات مربوط به تذهیب و خط و تجلید را بسیار خوب می‌داند. از هنرهای او ساختن کاغذهای ابری دلپسند است به شیوۀ ایرانی.
این بار آمده است که از نسخه‌های قانون‌الصور صادقی، نقاش عصر صفوی، عکس بگیرد. زیرا به تصحیح آن متن و مطابقت چاپ روسی آن با چاپ دانش‌پژوه مشغول شده است تا پس از رفع ابهامات و اشکالات آن را به‌ژاپونی ترجمه کند.
کار دیگری که در دست دارد، مطالعۀ موشکافانه دربارۀ گلستان هنر است. به‌راستی هنردوستی موشکاف و عاشق ریزه‌یابی در تحقیق است.
امشب از من پرسید چرا ایرانی‌های استاد در زمینۀ هنر نقاشی خود نوشتۀ مهمی که جنبۀ پژوهشی و غیراحساسی داشته باشد، ننوشته‌اند و نمی‌نویسند. امیدم آن است که کسی علت واقعی این سخنِ راست را بنویسد.
سکی مشکلی را طرح و به من ایراد کرد و آن مربوط به ضبط اصطلاحی در «عرضه‌داشت ملازمان کتابخانۀ بایسنغر» بود که متنش را در کتاب برگ بی‌برگی (یادنامۀ استاد رضا مایل)، به‌همت فرزند دانشمندش نجیب مایل‌هروی چاپ کرده بودم. نگارش این عرضه‌داشت به جعفر تبریزی خطاط منسوب است. در آنجا این عبارت آمده است: «مولانا شهاب دیباچه و چهارلوح و شُرَف دیباچۀ صورتگری را طلا نهاده و هشت نعل شمسه میان دیباچه را تحریر کرده و حالی به یک موضعی دیگر از عمارت گلستان مشغول است».
ایرادش این بود که من توضیحی دربارۀ «نعل» نداده‌ام، اگرچه در فهرست اصطلاحات متذکر آن شده‌ام. حق با او بود. زیرا مناسبت میان نعل و نسخۀ خطی چه می‌تواند باشد. به ایشان گفتم امروزه به اشکال نیم‌دایره‌ای که در کارهای هنری دیده می‌شود «دال‌بر» می‌گویند و در قدیم به نیم‌دایره‌هایی که اطراف «شمسه» رسم می‌شد، چون به شکل هلال نعل است آن‌ها را نعل می‌گفته‌اند. کما اینکه همین اصطلاح در بنّایی برای نعل درگاه که قوسی بود تا چندی پیش به‌کار می‌رفت.
***
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی و تحکیم وحدت ملی
AfsharFoundation
