Ona tili va oʻqish savodxonligi 3-sinf. Oʻqituvchilar uchun metodik qoʻllanma.

P. S. ayrim imloviy va texnik xatolari boʻlishi mumkin, oxirgi nusxa qoʻlimizda yoʻq.

P. S2. bu sinf darsliklari yangilanishi aytildi, mayli, kimgadir kerak boʻlsa deb tashlab qoʻyyapman.

@birgap

Boshlangʻich sinflarning taqvim-mavzu rejalari ham e'lon qilina boshladi. Bu rejalar 4K modeli asosidagi darsliklarning (ya'ni yap-yangi) rejalari hisoblanadi.

Bu yerda faqat birinchi chorak uchun rejalarni koʻrishingiz mumkin.

P. S. imloviy, ishoraviy va texnik xatolarga men javobgar emasman.

@birgap

Yuqoridagi taqvim mavzu rejalarni ulashar ekan Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi boshlangʻich sinflarda Ona tili va Oʻqish fanlari ajratilganini rasman e'lon qildi.

E'tibor bering, faqatgina rasman e'lon qildi. Hali uning ilmiy tomonlari ham bor. Ularni ham e'lon qilishlarini kutamiz.

@birgap

Bilim va malakalarni baholash agentligi (sobiq DTM) rahbari aytishicha bu yil umumiy qozondan tashqarida 13.000 odam qabul qilingan.

Demak, davlatning hozir umumiy qozonni 13.000 odamga koʻpaytirishga va hammaga teng jang qilish imkonini berishga salohiyati bor.

Yaʼni turli imtiyozlar olib tashlansa, umumiy kvotalar soni yana 13.000 taga koʻpayadi.

@birgap

13.000 kishi umumiy kvotadan tashqarida ekan-ku, bizning farzandlarimizga taʼsir qilmabdi-ku deyishga shoshilmang. Tushuntirishga harakat qilaman.

Tasavvur qilaylik, sizning farzandingiz Jahon iqtisodiyoti va diplomatiyasi universitetiga oʻqishga kirmoqchi. U tanlagan yoʻnalishda umumiy kvota 100 tani tashkil etadi. Sizning bolangiz esa testdan 171 ball toʻplab, 110-oʻrinda turibdi. Yaʼni kira olmadi. Imtihonlar oʻtgach, umumiy kvotalardan tashqarida oʻsha yoʻnalishga imtiyozi borlar qoʻshila boshlaydi. Endi bu yoʻnalishga jami 110 ta odam olinadi. Lekin 10 tasi imtiyozchilar.

Agar ijtimoiy adolat taʼminlanib, imtiyozlar bekor qilinganda edi, sizning farzandingiz ham talaba boʻlishi mumkin edi. Chunki davlat 100 kishini emas, 110 kishini ham oʻqita olar ekan. Agar oʻqita olmaganda yana 10 ta umumiy kvotadan tashqari oʻrin ajrata olmasdi.

Xullas, umumiy kvotadan tashqari deyilgani bilan, imtiyozchilar baribir imtiyozsizlar (davlat imtiyoz berishni xohlamagan “qora qatlam”)ning oʻqishga kirishiga xalaqit bermoqda.

Komil aka aytganidek, bunday imtiyozlarni Konstitutsiyaviy sud koʻrib chiqishi va konstitutsiyaga zid ekani sababidan bekor qilishi zarur.

@birgap

Menga oʻxshab oʻylaydigan va Oʻzbekistondan koʻngli sovib ketadigan yoshlar qancha ekan-a?

@birgap

O'qituvchilar uchun metodik qo'llanmalar majmuasi

📘6,-7-,10-sinf Adabiyot (7 tilda)
📘6,-7-,10-sinf Algebra (7 tilda)
📘6,-7-,10-sinf Biologiya (7 tilda)
📘10-sinf CHAQIRUVGA QADARBOSHLANG‘ICH TAYYORGARLIK (o'zbek va qaraqalpoq tilida)
📘7,-10-sinf Fizika (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘7,-10-sinf Geometriya (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘7,-10-sinf Geografiya (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘7,-10-sinf Kimyo (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘6-sinf Tabiiy fanlar (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘6-sinf Matematika (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘6-sinf Qadimgi dunyo tarixi (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘7,-10-sinf O'zbekiston tarixi (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘7,-10-sinf Jahon tarixi (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘6,-7-,10-sinf Ona tili (7 tilda)
📘6,-7-,10-sinf O'zbek tili (7 tilda)
📘6,-7-,10-sinf Rus tili (rus)
📘3-11-sinf Rus tili
📘7-sinf Texnologiya (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)
📘6-7-sinf Tasviriy san'at (o'zbek, qaraqalpoq, rus tilida)

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

Xoʻp, oʻtgan vaqt mobaynida oyliklarimiz 2,5 barobar oshibdi. Oʻsha oʻtgan vaqt davomida oddiy buxanka hamda nonvoy nonlar narxi ham 2 barobarga oʻsdi.

Bundan tashqari, inflyatsiya ham oshgan, masalan, 7 yil oldin 1 AQSH dollari 8500 atrofida boʻlgan boʻlsa, hozir 12.200 soʻm atrofida.

Oshgan toʻlovlar, oshgan narx-navolarni hisoblab chiqsak oyligimizning real oshishi 0,5 barobar boʻlgan boʻlsa kerak. Qurilish, marketing, IT kabi sohalar bilan qiyoslaganda bu kulgili natija boʻladi.

Xullas, real oyliklarimiz oshmagan, 2,5 barobar esa bu illyuziya xolos.

P. S. yana bilmadim, iqtisodchilar koʻproq biladi

@birgap

Bilasizlar, men xususiy maktabda ishlayman. Xususiy maktablar, odatda, aniq hamda chet tili fanlariga ixtisoslashgan boʻladi. Bizning “Sodiq School” maktabimiz ham ingliz tili hamda matematikaga ixtisoslashgan. Maktabimizda har oy reyting imtihonlari oʻtkaziladi hamda oʻquvchilar natijasiga koʻra sinflarga qayta taqsimlanadi. Ana shu reyting imtihonlari ingliz tili va matematikadan oʻtkazilar edi. Bu oʻquv yilidan boshlab yuqoridagi fanlar qatoriga ona tili ham qoʻshilgan. Endi ona tili fani oʻquvchining reytingiga taʼsir qiladi. Uning grant sohibi boʻlishida ham rol oʻynaydi. Yaʼni oʻquvchi ona tilini oʻzlashtirishga majbur boʻladi. Menimcha, maktabimiz ona tili fanini ana shunday darajaga olib chiqqan birinchi xususiy maktab boʻlsa kerak.

Yaqinda lotin alifbosiga asoslangan 6 jildli “Oʻzbek tilining izohli lugʻati” nashrdan chiqqan edi. Oʻtgan hafta maktab maʼmuriyatiga shu kitob kerakligi, sotuvda boʻlmasligi, turli byurokratik jarayonlardan oʻtib uni qoʻlga kiritish mumkinligini aytgan edim. Ertalab xushxabar eshitdim, endi maktabimizda lotin yozuvidagi izohli lugʻat bor. Oʻquvchilarning lugʻat bilan ishlash koʻnikmasini rivojlantirishda, oʻzbek tilining jilosini koʻrsatishda bu juda ham yaxshi qurol hisoblanadi, ayniqsa, u lotin alifbosida boʻlsa.

Ana shunaqa gaplar, yangi oʻquv yili shunaqa zoʻr yangiliklar bilan boshlayapmiz.

@birgap

Boʻlmagan voqea

Shermat degich oshpaz boʻlardi. Juda ham katta oshxonaga bosh oshpaz etib tayinlandi. Unga aniq vazifa qoʻyilgan edi – oshxona ishini yaxshilash. Isteʼmolchilar uchun foydali ovqatlar tayyorlash. Shermat oshxonadagi jamoani yangiladi. Yangi usullarda ovqat pishira oladiganlarni, chet el oshxonalarida tajriba orttirib kelganlarni yigʻdi. Jamoaga maqsadni tushuntirdi va ishga kirishildi. Yangi jamoa avvalgi jamoa tuzgan menyuni oʻzgartirishga qaror qildi. Dastlab menyuni butkul oʻzgartirmoqchi boʻlishdi, ammo keyinroq hozircha menyudagi ovqatlarning tarkibini va pishirish uslubini oʻzgartirish bilan cheklanishga kelishishdi.

Yangi menyu ishlab chiqildi, ovqatlar retsepti yangilandi. Shermatning jamoasi Sattorning yetakchiligida oshxonadagi ovqatlar oldingilaridan totimliligi, toʻyimliligi, talabga mosligi, tabiiy mahsulotlardan tayyorlangani jihatidan ustun ekaniga diqqat qilishdi. Ana shu ustunlikni maqtanibgina qolmay, amalda koʻrsatib ham qoʻyishdi.

Oradan ikki yil oʻtib oshxonaning mijozlari koʻpayganini koʻrgan Aʼlamning alami keldimi, Shermatni oshxonadan ketishiga erishdi. Sattor ustiga ham rosa magʻzava agʻdardi. Ovqatlardagi juda mayda kamchiliklarni topib olamga jar soldi. Nihoyat oshxonaga oʻzi ega chiqdi. Keyin u ham menyuni oʻzgartirmoqchi ekanini aytdi. Endi biz ovqatlarni 4T modeli bilan pishiramiz dedi. Hozir hamma oʻsha totimli, toʻyimli, talabga mos, tabiiy mahsulotlardan tayyorlangan ovqatlar oʻrniga 4T modelida tayyorlangan ovqatlarni tatib koʻrishni intizorlik bilan kutmoqda.

@birgap

Maktabimiz "Zakovat" oʻyinlarining Pofessional hamda Ikkinchi liga oʻyinlarida qatnashadi. Men Ikkinchi ligadagi jamoada oʻynayman (shu ligada oʻynab ustozlar chempionatiga tayyorlanish qulay).

Jamoamiz bilan yozgi mavsumda 3-oʻrinni oldik.

Professional ligadagi asosiy jamoamiz esa 1-oʻrinni oldi.

Oʻquv yili oldidan yana bir yutuq bilan maktab jamoasini qutlayman!

P. S. sizlardan ham qutlovlar qabul qilinaveradi 😁

Oʻquv yili boshlanishi arafasida eski masala yana oʻrtaga chiqdi.

sentabrmi yoki sentyabrmi?

Sentyabr deb yozish eng toʻgʻrisi ekani mana bu yerda juda yaxshi tushuntirilgan.

2013-yilda Fanlar Akdemiyasi tomonidan tuzilgan imlo lugʻatiga koʻra sentyabr yozish kerak. Nega bunday ekani shu lugʻatning oʻzida ham batafsil tushuntirilgan. Ammo bu lugʻatni tan olmaydiganlar bor. Ular keltiradigan sabab quyidagicha:

Bu lugʻatni Vazirlar Mahkamasi tasdiqlamagan, imlo qoidalarini hukumat tasdiqlashi kerak. Shunday ekan bu lugʻat tan olinmagan hisoblanadi.

Aslini olganda, imlo lugʻati bilan Vazirlar Mahkamasi emas, Fanlar Akdemiyasi shugʻullangani yaxshi va mantiqqa mos.

Endi 2013-yildagi lugʻatning tasdiqlanishi borasida bir fikr:

Mana bu havola orqali oʻtsangiz Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Davlat tilini rivojlantirish departamenti saytining "Lugʻatlar va ensiklopediyalar" boʻlimiga borasiz. U yerda Oʻzbek tilining imlo lugʻatini tanlasangiz, 2013-yilda Fanlar Akdemiyasi tomonidan tuzilgan kirillcha imlo lugʻatini yuklab olish sahifasi ochiladi. Bu lugʻat ham hech qanday qonun yoki qaror bilan tasdiqlab qoʻyilmagan, ammo Vazirlar Mahkamasi saytida turibdi. Bu deganiki, Vazirlar Mahkamasi Fanlar Akdemiyasi tayyorlagan lugʻatga rozi. Ammo bu saytda lugʻatning oʻzbek-lotin alifbosidagi nusxasi mavjud emas. Departament yo hafsala qilmagan, yo hali lotin yozuviga oʻtmagan.

Xulosam, demak, Vazirlar Mahkamasi Fanlar Akdemiyasi chiqargan kirillcha lugʻatni tan olgan ekan, bu tashkilotning alohida ruxsat olmasdan lugʻat tayyorlashiga rozi. Demak, 2013-yilda chiqqan oʻzbek-lotin alifbosidagi imlo lugʻati ham toʻgʻri. Chunki uni ishonchli tashkilot chiqaryapti. 2013-yilda chiqqan har ikki alifbodagi imlo lugʻatini tayyorlagan tashkilot ham, tahrirchi ham, tuzuvchilar ham bir xil.

Kelinglar, biz oʻqitivchilar kelishib, bolalarga sentyabr deb yozishni (yaʼni hamma oʻrinda y bilan yozishni, lustra emas, lyustra) oʻrgataylik. Bunga hech qanday qarshilik yoʻq. Boʻlishi ham mumkin emas.

P. S. lyustra oʻrnida qandil soʻzini ishlatish mumkinligini bilaman, y orttirilgan va orttirilmaganda farq yaqqol seziladigan misol boʻlgani uchun shuni yozdim.

@birgap