Direktorning hasrati (1-qism)

Mana bir necha yildirki, oʻquvchilarning maktabni bitirib oliy taʼlim muassasalariga kirishi foizi maktab haqida xulosa chiqarishda rasmiy yoki norasmiy ishlatilmoqda. Bu esa maktabga nisbatan ortiqcha yuk. Oʻzi maktabning ishi nima? Oʻquvchini belgilangan dasturlar asosida 11-sinfni bitirguncha oʻqitish. Imtihondan oʻtkazib, baholarini qoʻyib uni katta hayotga qoʻyib yuborish.

Amalda esa maktab maʼmuriyati nafaqat bu yil bitirgan oʻquvchilarining oʻqishga kirishi uchun masʼul, balki undan oldingi yillarda maktabni bitirib ishsiz yurganlar uchun ham soʻroq-savol qilinmoqda. Bugun uchratganim bir direktor shundan hasrat qilib qoldi:

Men chekka qishloqdagi maktab direktoriman. Bir yilda 50 tacha oʻquvchi bitiradi bizni. Ularning koʻpchiligi dehqonchilik va choʻponlik bilan shugʻullanadigan oila farzandlari. Aksar oʻquvchilarim ota kasbni davom ettiradi. Ular uchun oliy taʼlim kerak emas. Yana bir qismi esa oʻz xohishi yoki ota-ona istagi bilan chet elga ishlashga ketmoqchi boʻlganlar. Vazirlik, hokimiyat esa ular oʻqishga topshirmagani uchun mening jamoamni aybdor qiladi. Oʻzlari oʻqishni istamasa men nima qilay?

@birgap

Direktorning hasrati (2-qism)

Ha, direktorning gapida jon bor. Maktab odamning 11-sinfdan keyingi hayotiga javobgar emas. Undan bu funksiyani yechib tashlash kerak. Maktab oʻquvchilarga bilim bersinmi yoki bitiruvchilar ketidan yugurib yursinmi? Bundan tashqari, oliy taʼlim majburiy emas. Uni istagan odam oladi, istamagan odam olmaydi. Bu shaxsiy tanlov. Kimdir unga bu borada bosim qilishga haqli emas. Maktabning obroʻsi uni bitirgan oʻquvchilarning OTMga kirish koʻrsatkichi bilan oʻlchanishi notoʻgʻri ekanining birinchi sababi shu. Dunyodagi eng yaxshi maktabni bitirib ham hech qaysi OTMga kirishni istamaslik mumkin. Buning uchun maktab aybdor boʻlishi kerak emas. Ikkinchidan, OTMlarga qabul kvotasi maktabni bitirgan hammani qamrab ola bilmaydi. Shunday sharoitda mezonni bunday olish ahmoqlikdan boshqa narsa emas.

Ammo bechora maktab direktori nima qilsin. Undan ham hisobot soʻrashadi. Oʻquvchilarining kamroq qismi oʻqishga kirgan boʻlsa, majlislarda tikka qilib, soʻkishadi.

Oʻsha direktordan ajoyib gap eshitdim:

Yaqinda jadval keldi. Oʻtgan yili bitirgan oʻquvchilar hozir qayerda, nima bilan shugʻullanyapti? Shunga oʻxshash maʼlumotlarni yigʻib berdik. Keyin menga savol berishyaptiki, nimaga falon, falon oʻquvchilar hali ham ishsiz, oʻqishga kirmagan?

Bunaqa ahmoqona ish kimning xayoliga kelgan boʻlsa ham toʻxtatsa yaxshi boʻlardi. Mantiqni yoqib olgan holda ish tutaylik.

@birgap

Muallifdan tavsiyalar (1-qism)

6 ta darslik, 6 ta oʻqituvchilar qoʻllanmasi, 4 ta mashq daftarda mualliflardan biri boʻlib ishlagan odam sifatida Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi hamda undan yuqoridagi Taʼlimni rivojlantirish respublika ilmiy-metodik markaziga tavsiyalarim bor:

1. Bundan keyin darslik yozdirsangiz mualliflar uchun koʻproq vaqt bering. Taxminan, mana bunday:

Darslik yozishga tayyorlanish uchun: 2 oy (odatda, bu vaqt berilmaydi)

Darslik yozish uchun: 6 oy (odatda, bu vaqt 3 oy)

Taqriz olish uchun: 1 oy (odatda, bu vaqt 1 haftacha)

Tajriba-sinov ishlari uchun: 1 oʻquv yili (odatda, bu vaqt 2 oy)

Tajriba sinovdan keyingi tuzatishlar uchun: 2 oy (odatda, bu vaqt 10-15 kun)

Oʻz tajribamdan kelib chiqib aytishim mumkinki, yuqoridagi kabi muddatlar darslikning oʻta sifatli boʻlishiga xizmat qiladi.

2. Tajriba-sinov ishlarini populyatsiyani qamrab olish jihatidan qayta koʻrib chiqing. Yangi darslik aprobatsiyasi uni oʻqiydigan populyatsiyaning barcha qatlamani qamrab olishi kerak. Odatda, tajriba-sinov bir tuman yoki viloyat bilan cheklanib qoladi. Bunday qilish aprobatsiya qoidalarini buzish hisoblanadi.

@birgap

Muallifdan tavsiyalar (2-qism)

3. Mualliflarga yetarli darajada haq toʻlang. Hozirgi toʻlanayotgan haqlar ish hajmi va bosimga nisbatan ancha kam. Undan tashqari, qalam haqi ichida muallifning tafakkurini ishlatgani haqi juda kam. Yaʼni asosiy pul bosma taboq, rasmlar soni, hajmga bogʻlanib qolgan. Muallif sarflagan aql esa deyarli tekin baholanadi.

4. Mualliflarni tanlov asosida olayotganingiz yaxshi, ammo bu tanlovni omma uchun yanada ochiq qilish kerak. Bu sogʻlom raqobatning yuzaga kelishida katta rol oʻynaydi.

5. Mualliflar jamoasi ishini muvofiqlashtirib turuvchi sifatida oʻzidan aqlli yasab olganlarni emas, rostdan aqllilarni tanlang. Yasalgan aqllilar mualliflarni bezdirishi va ish samarasiga salbiy taʼsir qilishi mumkin.

6. Darslik mualliflari uchun oldindan yoʻriqnoma tayyorlab qoʻying. Bu yoʻriqnomada darslikda qanday pedagogik yondashuvlardan foydalanish kerakligi, tanlangan kontent qanday talablarga javob berishi lozimligi kabi koʻrsatmalar aniq-tiniq yozilgan boʻlishi kerak. Odatda, mualliflar darslik necha betdan iborat boʻlishi, qaysi mavzular asosida yozilishi, yozuvlar necha shriftda boʻlishi kerakligi kabi texnik talablardan boshqa (mazmuniy) talablarni koʻrmaydi.

@birgap

Maktab boshlanishiga bir yarim oy qoldi, ammo hamon baʼzi savollar ochiqligicha turibdi:

1. Boshlangʻich sinflarda “fin tajribasi” asosida yangi dastur va darsliklar chiqadi deyilgan edi. 2023 – 2024-oʻquv yilida boshlangʻich sinf oʻquvchilari qaysi dastur va darslikdan foydalanadi?

2. Yuqori sinflarda MOʻDning joriy qilinishi choʻzilishi sababidan qolib ketgan mavzular taqdiri nima boʻladi? Ular tigʻizlashtirib oʻtiladimi? Asosiy mavzularni bunday tigʻizlashtirish oqibatlari qanday hal qilinadi?

3. Milliy oʻquv dasturi 2026-yilgacha bosqichma-bosqich tasdiqlanishi kerak edi. Ushbu dasturni takomillashtirish ishlari davom etadimi?

4. RTI tashkiloti tomonidan vazirlikka taqdim etilgan darsliklar taqdiri nima boʻladi? Ular muqobil darslik sifatida bozorga kirib keladimi yoki keyinroq foydalanish uchun olib qoʻyiladimi?

Bular haqida vazirlik oʻz kanallari orqali xabar qilgan boʻlsa-yu men koʻrmay qolgan boʻlsam, oldindan uzr!

@birgap

Men Prezident maktablariga qabulda Kembrijday tashkilot bilvosita ishlayapti. Hammasi normal, oʻyin qoidalariga amal qilinyapti deb oʻylardim. Otabek Rahmonberganovning mana bu gapidan keyin shubha uygʻondi.

PM kanallarini, saytini titkilab chiqdim. Qabulda ishlatiladigan test spetsifikatsiyasini hech qayerdan topa olmadim.

Test spetsifikatsiyasi bu test haqida barcha maʼlumot saqlanadigan rasmiy hujjat hisoblanadi. Unda testning qaysi mavzularni qamrab olishi, kimlar uchunligi, nimalarni maqsad qilgani, qanday baholanishi kabi muhim maʼlumotlar boʻladi. Bunday hujjat har doim omma uchun ochiq boʻlishi kerak. Ammo PM bunday qilmagan ekan. Yaʼni oʻyin qoidasini qoʻpol ravishda buzgan.

Kanal va saytlarda faqat testdan namuna bor xolos. Bu spetsifikatsiya oʻrnini bosa olmaydi. Shuning uchun ana namuna berib qoʻyganmiz deb chiqishmasin. Bu gapimni Otabek akaning gapi isbotlab turibdi. Demak oʻsha yili chiqarilgan namunalarda moda haqida test boʻlmagan.

Mendagi savol shuki, PM qabul imtihonlarining spetsifikatsiyasi bormi?

Spetsifikatsiya qaysi koʻnikmalarni qamrab olganini qanday bilsak boʻladi?

Spetsifikatsiyaning Oʻzbekiston oʻquv dasturlariga mosligi toʻgʻrisida kimlar xulosa bergan?

@birgap

Otabek akaning gapini xotinim bilan muhokama qilganimizda u dahshatli mulohazani oʻrtaga tashladi:

Oʻsha birinchi smenada moda haqidagi savolni yecha olmagan bola (chunki u atamani bilmaydi) ikkinchi smenada moda haqida yodlab kirgan boladan koʻra aqlliroq, potensiali yuqoriroq boʻlsa-chi? Shunda imtihon oʻquvchilarni toʻgʻri saralamayotgan boʻladi-ku!

Ha, ayolimning gapida jon bor. Bu testning validligiga ham katta xavf soladi. Validligi yaxshi boʻlmagan testlarning natijasida esa ishonish xato. Ular yolgʻon gapirayotgan boʻladi.

PMga kirgan hamma aqlli deyishingiz mumkin, ammo ulardan ham aqllilar, potensial kuchli shaxslar oʻsha birgina atama sabab qolib ketgan boʻlishi mumkin.

Oʻshaning uchun ham test spetsifikatsiyasi ochiq eʼlon qilinishi kerak deyapman. Bunaqa spetsifikatsiya test boʻladigan kundan ancha oldin, imkon boʻlsa bir yil oldin eʼlon qilinishi kerak. Oʻzi bunaqa testlarda bitta spetsifikatsiya qilinib har doim shu asosda ishlanadi. Demak, PM kamida 3 yilga kechikkan.

Agar PM test spetsifikatsiyasini qayerdadir eʼlon qilgan boʻlsa-yu, men koʻrmagan boʻlsam, uzr!

P.S.: qaramay aytmadim, qidirib topa olmagach aytdim

@birgap

Qiziq, PMga kirish imtihonida ishlatilgan testlar aprobatsiyadan oʻtkazilganmikin, ularning diskriminatsiya indeksi nechchi ekan? Ishonchlilik koʻrsatkichlari qanday ekan? Nega bunday yuqori taʼsir kuchiga ega testning ochiqlanishi shart boʻlgan maʼlumotlari ochiqlanmagan?

Hamma narsani soʻrab olish kerak, oʻzlari bilib-bilib, qonun-qoidaga amal qilgan holda ishlashsa oʻlib qolishadi. Yana, soʻrasang aybdorsan-ey. Dushmanga qaraganday qarashadi.

@birgap

Prezident maktablariga qabulning 1-bosqich natijalarini eʼlon qilindi

Bakiroo aytgan tasodifni koʻrdim-u “Yo qudratingdan!” deb yubordim. Bu normal testlarda kuzatilishi mumkin boʻlmagan holat. Balkim adashayotgandirman, rostdan ham eg mukammal tasodif roʻy bergan-u shunaqa natija chiqib kelgandir. Ammo mutaxassis sifatida men bunga ishona olmayman. Men test noxolis boʻlgan, tanish-bilish qilingan demoqchi emasman, test valid emas demoqchiman.

Validlik testdan chiqariladigan xulosaning yaroqli ekanini anglatadi. Bizning keysimizda bu PM da kimlar oʻqishini hal qilish. Butun dunyoda agar test yuqori taʼsir kuchiga ega boʻlsa uning validlik dalillari keltirilishi kerakligi tan olinadi. Ammo bizning test tashkilotlarimiz (hatto bizning xalqaro hamkorlarimiz ham) bu qoidaga amal qilishmaydi. Ana shu validlik dalillaridan biri test spetsifikatsiyasi hisoblanadi. Kitobi boʻyicha PIIMA kirish testlari spetsifikatsiyasini oldindan eʼlon qilishi kerak edi. Ana shu eʼlon qilinmagan spetsifikatsiya oqibatida testga kirayotgan oʻquvchi undan qanday koʻnikmalar talab qilinishini aniq bila olmayapti. Bu esa repetitorlarga borib yurgan bolaning imkoniyatlarini oshirib yuboradi. Natijada repetitorga borganlar va bormaganlar orasidagi katta jarlik hosil boʻladi.

Test spetsifikatsiyasi eʼlon qilinmagani sababli hamma oʻzicha tayyorlangan. Repetitorlar ham shunday qilar ekan.

Toshkent shahri, Nurafshon, Andijon, Xiva, Buxoro PMlarining test natijalari ham shuni aytib turibdi nazarimda. Faqat endi repetitorga borganlar ham omadi kelib repetitor ustozi oʻtib bergan mavzudan test tushsa yechgan. Yangi mavzuni esa bola topa olmagan. Ana shuning uchun ham bir xil ball toʻplaganlar bir xil smenada turibdi.

Bu holat testlarning umumiy vazni ham bir xil emasligini anglatadi. Chunki natijalar bir xilligi oʻquvchilar aynan bir xil variantlardagi bir xil savolni yecha olmagani hisobiga yiqilganini anglatadi.

Agar spetsifikatsiya boʻlganda (eʼlon qilinganda) edi bunaqa holat kuzatilmas edi. Hamma bir variantdagi bitta savolni yecha olmay qolish holati kuzatilmasdi.

Shaxsiy xulosam shunday: Toʻgʻri, PMda geniylar oʻqiydi, ammo valid boʻlmagan testlar sabab undan ham geniylar (yoki potensial geniylar) imtihonlardan oʻta olmayotgan boʻlishi mumkin.

P.S.: oʻzi bizning test tashkilotlarimiz testning validlik dalillarini eʼlon qilishini kutib qarib ketsak kerak. Kembrij validlik, ishonchlilik haqidagi ilmiy dalillarni eʼlon qilib qoʻya qolganda edi, shuncha gap, shuncha shubhaga oʻrin qolmasdi.

@birgap

Agentlik spetsifikatsiyani eʼlon qilishni Kembrijdan soʻraymiz debdi. Rahmat!

Menimcha, agentlik toʻgʻri xulosa chiqarib oldi. Endi keyingi yil testlaridan ancha oldin, iloji boʻlsa 10-11 oy oldin, test spetsifikatsiyasini eʼlon qilib qoʻyishsa mana shunaqa muammolar girdobiga kirib qolishmaydi.

Ubbiyev aytganidek, buning uchun Vazir Mahkamasi, prezident yoki vazirlikning qandaydir bayoni, qarori, nizomi kerak emas. Spetsifikatsiyani eʼlon qilish test oʻtkazishning qoidalaridan biri. Vazirlar Mahkamasi test oʻtkaz degan buyruq berganmi, boʻldi, spetsifikatsiyani eʼlon qilish test oʻtkazishga masʼul tashkilotning ishi boʻladi. Xuddi vazirlik 4 karra 4 16 ekani toʻgʻrisida qaror chiqarib bermaganidek, spetsifikatsiyasini eʼlon qilish boʻyicha ham qaror chiqarib berishi shart emas. Alisher aka Ubbiyev mana shuni tushunib olsalar bas.

@birgap

Yana bir narsa, test spetsifikatsiyasi va test namunalarini aralashtirib yubormanglar. Bular ikki xil narsalar.

Test spetsifikatsiyasida umuman test savoli boʻlmaydi unda quyidagi asosiy savollarga javoblar boʻladi:

1. Test nima maqsadda, kimlarda oʻtkaziladi?

2. Test qaysi domen (fan desak ham boʻladi, fanning bobi desak ham boʻladi) va konstruktlarni (oʻsha fan yoki bob doirasida tekshiriladigan koʻnikmalar, masalan, kasrlarni qisqartirish) qamrab oladi?

3. Savollarning kognitiv darajasi qanday hamda qaysi kognitiv darajadagi savolga qanday ball (xom ball) yoki vazn beriladi?

Undan tashqari, Kembrij bizga testning sifati boʻyicha ham ilmiy dalillarni bersa xursand boʻlardik. Aslida haqini toʻlagan odam sifatida Kembrijdan buni soʻrashga toʻla haqlimiz.

Bu faqat taxmin

2023-2024-oʻquv yilida ona tili darsliklaridan birortasi yangilanmaydi. 4-sinf oʻquvchilari, katta ehtimol bilan, Milliy oʻquv dasturi asosidagi Ona tili va oʻqish savodxonligi darsligini olmaydi. Ona tili va Oʻqish nomli alohida darsliklardan oʻqiydi.

5-, 8-, 9-, 11-sinf oʻquvchilari ham avvalgi yillarda ishlatilgan ona tili darsliklaridan foydalanadi.

Oʻzgarishi mumkin boʻlganlari 1-, 2-, 3-sinflar uchun moʻljallangan Ona tili va oʻqish savodxonligi darsliklaridir. Lekin ularda katta oʻzgarish yoʻq, oʻqituvchilardan yigʻilgan maʼlumotlar asosida kichik kamchiliklar bartaraf etilgan xolos. Ammo bu sinflar ham yangilanmasligi ehtimoli yuqori.

P.S.: sarlavhaga diqqat qiling

@birgap

Aslida bu taxmin menda may oyidayoq bor edi. Shunchaki kutdim. Bugun taxminni ilgari surish orqali jamoatchilikni masalaga eʼtibor qaratishga majbur qilmoqchiman. Shunday qilmasam, tobora hamma ishni parda ortida, kamroq oʻylab hal etayotgan Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligidan izoh olib boʻlmayapti. Oʻzlari bilib tushuntirish berishmayapti. Zora koʻpchilik yoza boshlasa asosiy vazifalari esiga tushib ketsa. Biror munosabat bildirsa, biz shu munosabat orqali endi nima boʻlishini bilib olsak.

@birgap

Bakalavr pedagog kadrlar tayyorlashni toʻliq grantga oʻtkazish (1-qism)

Shavkat Mirziyoyev saylovoldi dasturida bakalavr pedagog kadrlar tayyorlashni toʻliq davlat grantiga oʻtkazish haqida vaʼda bergandi. Bu vaʼda amalga oshadimi yoʻqmi bilmayman. Shunisi aniqki, bu yildan unday boʻlmasa kerak, chunki “Oʻzbekiston – 2030” strategiyasining 2023-yilga moʻljallangan amaliy ishlar roʻyxatida bunday gapni koʻrmadim. Oʻzi bunday gap butun strategiya matnida ham uchramaydi.

Garchi hujjatlar hozircha bu ish amalga oshishida dalolat bermayotgan boʻlsa ham, kelinglar, amalga oshadi deb hisoblaymiz. Men mana shu vektordan qarab fikrlarimni aytmoqchiman.

Bakalavr pedagog kadrlarni toʻliq davlat puli evaziga oʻqitmoqchi ekanmiz birinchi navbatda pedagogik yoʻnalishlarga qabulni butkul qayta koʻrib chiqishimiz lozim. Oʻzbekistonda toʻliq davlat puliga oʻqitiladigan yoʻnalishlar koʻp emas (masalan, DXX va IIB akademiyalar). Ularning har bir alohida imtihon shakliga ega DXX akademiyasiga qabul qilish nizomi hamda IIB akademiyasiga qabul qilish nizomi bilan tanishib koʻrishingiz mumkin.

Yuqoridagi nizomlardan xulosa qilish mumkinki, ular talabgorlar orasidan maksimal darajada layoqatlilarini ajratib olishga urinishadi. Ammo Bilim va malakalarni baholash agentligi (sobiq DTM) oʻtkazadigan saralash imtihonlari haqida bunday deya olmaymiz. Bu imtihonlar pedagoglikka talabgorlar orasidan layoqatlilarini maksimal darajada yaxshi aniqlashga urinmaydi ham.

Demak, birinchi qilinadigan ish pedagogik yoʻnalishlarda oʻqish istagini bildirganlar orasidan layoqatlilarini saralab olishni butkul qayta koʻrib chiqish lozim. Hozircha bu qanday boʻlishi kerakligini aniq ayta olmayman, ammo amaldagidek boʻlmasligi kerakligi aniq.

@birgap

Bakalavr pedagog kadrlar tayyorlashni toʻliq grantga oʻtkazish (2-qism)

Ikkinchi masala ham ancha ogʻriqli nuqtamiz hisoblanadi. Oʻqish kirganlarni oʻqitib, samarali kadrga aylantirish. Bu masalada pedagogik taʼlim beruvchi OTMlarimiz maqtana olmasligini ayon. Toʻgʻri, ular fan yuzasidan bilimlarni chuqur beradi, pedagogikadan ayrim masalalarni ham koʻrib chiqadi, lekin pedagogikaning zamonaviy yondashuvlaridan hamon bexabar. Kelinglar, bexabar demaylik, xabardor boʻlsa ham oʻquv dasturiga kiritmagan.

Masalan, biz umumiy pedagogika fanida deyarli hech bir yangi gʻoyani oʻqimaganmiz, umrimiz Alisher Navoiy, Bobur, Avloniy, Xos Hojib, jadidlar, faylasuflar taʼlim haqida nima deganini oʻrganish bilan oʻtgan (oʻsha fanni oʻqitgan ustozlarimdan uzr, ularga rahmim keladi, belgilangan dasturni oʻzgartira olmagan boʻlishsa kerak-da). Bunday qilishda davom etaversak davlat oʻqish uchun toʻlayotgan pulni suvga otayotgan boʻlamiz xolos. Yaʼni zoʻr oʻquvchilarni saralab olganimiz bilan ularga yaxshi taʼlim bera olmaymiz.

Bu masalani yechishning arzon yoʻli (Oʻzbekiston doim shunaqasini tanlaydi), taʼlim mutaxassislarini tayyorlash boʻyicha eng yaxshi universitetlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish hamda pedagogik taʼlim beruvchi OTM oʻqituvchilarini ana shu hamkorlik asosida bir yil davomida oʻqitish. Yaʼni oʻsha eng kuchli taʼlim universitetlaridan yaxshi kadrlarni chaqirish kerak, ular bizning oʻqituvchi tayyorlovchi oʻqituvchilarimizni oʻqitib bersin.

Aslida, OTM oʻqituvchilari borsin der edim-u bu ancha qimmatga tushadi. Arzonrogʻi - ularni chaqirish.

P.S.: Navoiy va jadidlarning taʼlim haqida nima deganlarini oʻrganishning nima yomon tomoni bor deydiganlar uchun: ular pedagogika haqida emas taʼlimning qanchalik muhimligi haqida gapirishgan. Jadidlarning birorta dasturini koʻrmaganmiz, ularning taʼlim juda muhim, taʼlimsiz kelajak yoʻq degan gaplarini oʻrganganmiz xolos. Taʼlim haqida gapirish taʼlim berish jarayonini tushuntirish degani emas.

@birgap

Koʻp kitob oʻqiydiganlar yaxshiroq tushunishini isbotlovchi bir tajriba


https://shokiryuldash.blogspot.com/2023/08/kop-kitob-oqiydiganlar-yaxshiroq.html


Bu tajriba haqida avval ham yozgan edim, yana eslatib qoʻyyapman.

@birgap

Assalomu alaykum! Kanal faoliyatini yanada yaxshilash maqsadida unda reklamalar joylashtirish imkonini paydo qilmoqchiman.

Kim ushbu kanalda oʻz reklamasini joylashtirmoqchi boʻlsa @shtursunreklama_bot orqali murojaat qilishi mumkin.

Reklama postlari reklama huquqi ostida ekanligi koʻrsatib oʻtiladi. Sizlarga befoyda boʻlgan reklamalar joylashtirilmaydi. Har kuni reklama koʻrib, bezib ketmasligingiz ham taʼminlanadi.

@birgap

1-sinf Ona tili va oʻqish savodxonligi standartlari (bitiruvchida rivojlantirilishi lozim boʻlgan koʻnikmalar) hamda oʻquv dasturi.

Kimdir 1-sinf uchun darslik yozganda shu standartga asoslanishi shart. Dasturga asoslanish majburiy emas, dastur standartda belgilangan talablarni bajarishga xizmat qiladi xolos.

Shu standartlar talabiga javob bermaydigan darsliklardan foydalanish amaldagi qonunchilikni buzish hisoblanadi.

Agar kimdir bu standartlar asosida emas, oʻzi istagan darslikni yozsa, undan maktablarda ommaviy foydalanish uchun avval yangi standartlar tasdiqlanishi lozim.

IZOH: asosiy husnixat qoidalari deyilganda quyidagilar nazarda tutilgan:

- katta va kichik harflarni farqlash mumkin boʻlgan darajada yozish;

- harflarni bir-biridan ajratish mumkin boʻlgan koʻrinishda yozish (oʻqisa boʻladigan);

- harflarning belgilarini qoʻyish (masalan, i ning nuqtasi).

Boshqa sinflar ham tez orada e'lon qilinadi.


@birgap

2- va 3-sinf Ona tili va oʻqish savodxonligi hamda 6-, 7-, 10-sinf Ona tili fanlari standartlari va oʻquv dasturlari.

Bular qanday kuchga ega ekanini yuqoridagi postda yozdim.

@birgap