Ishonasizlarmi, yoʻqmi, Oʻzbekistonda bir mutaxassis bir kishining oyligiga ikki kishining ishini qiladi (kamida ikki kishi, ba'zan uch kishi).

Tan olamizmi, yoʻqmi, kambagʻal davlatmiz. Ilm esa qimmat narsa.

@birgap

Oʻzim bilan boʻlgan voqea

XTVga boshlangʻich sinflarda baholashni oʻzgartirish, tizimlashtirish, obyektivlashtirish haqida gʻoya bilan bordim (XTVning oʻzi soʻragan edi, baholashni oʻzgartirish kerak deb).

U yerdagi vallomatga esa, qarashlarim yoqmadi. Tushuntirishga, asoslashga urina boshlaganimda esa, "nechanchi yilsiz, necha yil maktabda ishlagansiz, qaysi universitetni bitirgansiz", deb soʻradi. Hozir buning nima ahamiyati bor desam, "ha, endiii, sizga oʻxshagan bitta aqllini deb ta'limning oyogʻini osmondan qilmaymiz-ku" javobini oldim. Laptopimni yuziga qaratib qoʻygandim, shart yopdim-da, boshqasiga qildira qolinglar deb chiqib ketdim.

Vazirlikdan chiqyapman-u, hammasini tashlab ketvorgim keldi, "oʻl-a, baholashning "B"sini ham tushunmaydigan, testologiyadan butkul xabarsiz bir vallomat seni haqorat qildi, shu kerakmidi senga" dedim oʻzimga. RTMga borib arizamni yozaman deb ham oʻyladim, lekin fikrimdan qaytdim. Tushunadiganroq, tushunmasa ham eshitib koʻradigan odam kelsa yana urinib koʻrarman deb qoʻydim.

@birgap

Kelinglar, fikrlashamiz.

Bu Qarshidagi Oʻzbek oilasi yodgorligi. Shu yodgorlikni sinchiklab kuzatib, oʻz munosabatingizni izohlarda yozib keting.

Ertaga men oʻz munosabatimni post qilib yozaman.

@birgap

Ushbu monumentni koʻrganimda quyidagilarni oʻyladim:

1. Ha, bu rostdan ham tipik oʻzbek oilasi boʻlibdi:
a) otaning qoʻli oʻgʻilning yelkasida, qizidan uzoq;

b) oʻgʻil zamonaviy kiyingan va oʻqiydi (oʻqimishli);

d) qizning qoʻlidagi qumgʻon (koʻza boʻlishi ham mumkin) uning roʻzgʻor ishlariga koʻmib qoʻyilgan xoʻjalik odami ekanini anglatadi.

Tipik oʻzbek oilasi shunaqa edi, hamma urgʻu oʻgʻilga qaratilardi. Hamma yaxshi narsalar unga edi, lekin hozir koʻp narsa oʻzgaryapti, qadriyatlar doim oʻzgarib, rivojlanib turishi bor gap. Monument ana shu oʻzgarishlarni oʻzida umuman aks ettirmagan.

2. Gʻoyaviy jihatdan juda boʻsh asar boʻlgan ekan. Odamlarga mafkuraviy ta’sir qila olmaydi. Bu turdagi yodgorlik mafkuraviy kuchga ega boʻlmasa, uning mavjud boʻlmagani yaxshi.

3. Nega oilada faqat oʻgʻil zamonga mos, nima butun kelajak shu oʻgʻildanmi, jamiyatning kelajagida ayol-qizlarning oʻrni yoʻqmi?

4. Umuman bu yodgorlik bilan nima demoqchi boʻlishgan oʻzi?

5. Qizning yuzidagi tabassummi? Yoʻq, alamga oʻxshash bir narsa, alamli tabassum. Ichingda darding lim, armonlarga toʻlib qolgansan, lekin jilmayishing kerak. Bu xuddi shunga oʻxshaydi.

Mana shu monumentni koʻrganimda Aziz Nesinning "Gʻaroyib bolalar" romanidagi sakkizta qiz koʻrgan va bir qizini oʻgʻil bola koʻrsatish uchun Hikmat deb ism qoʻygan, uni oʻgʻil bolacha kiyintirib yuradigan ota haqidagi parcha esimga tushib ketdi, bizda ham qanchalab Hikmatlar bor ekan-a...

P.S.: bu shunchaki mening oʻylarim, xolos. Shunchaki oʻylarim...

@birgap

Bu dunyoda psixolingvistika degan soha bor ekanidan xabardormisiz?

Biz universitetda oʻqiganimizda Ona tilini oʻzlashtirishning psixolingvistik asoslari fani oʻqitilgan. Oʻsha fan doirasida olgan bilimlarimiz bugun Ona tili oʻqitishda burilish qilishda (nokamtarlik boʻlsa ham aytaman shuni) mislsiz yordam bermoqda.

Ushbu soha miya va til munosabatini oʻrganadi, til insonning miyasida qanday “harakatlanishi” haqida bilimlarni beradi. Ayni mana shu bilimlarning sizda boʻlishi hozirgi ona tili oʻqitishga joriy qilinayotgan yondashuvni tushunishga, oldingizdagi tumanning koʻtarilishiga yordami tegadi.

Oʻzbekistonda psixolingvistika va neyrolingvistika yoʻnalishida ilmiy ish qilgan birinchi tadqiqotchi, filologiya fanlari nomzodi, dotsent Iroda Azimova shu sohani oʻrgatish maqsadida onlayn kurslar tashkil qilmoqda. Aynan Iroda Azimovaning darslaridan keyingina til oʻqitish aslida qanday kechishi kerakligi, umuman til miyamizda qanday qayta ishlanishi, oʻrganilishi haqida tiniq tasavvurlarga ega boʻlganman.

Bundan tashqari Iroda Azimova (ustozim) MSc European Masters in Clinical Linguistics (Yevropa Ittifoqining Niderlandiya va Germaniya universitetlarida tashkil etilgan Klinik tilshunoslik boʻyicha qoʻshma magistraturasi bitiruvchisi), psixolingvistika, neyrolingvistika va til taʼlimi boʻyicha qator ilmiy maqolalar muallifi, Xalq taʼlimi aʼlochisi hisoblanadi.

Bilimni shu sohaning egasidan olish juda muhim, unday mutaxassis sizga soha haqida gapirib bermaydi, sohaning aniq maʼlumotlarini beradi, kerakli koʻnikmalarni shakllantiradi (oʻzimdan misol). Ishontirib aytamanki, mana shu kursni tamomlasangiz darsliklarda berilayotgan topshiriqlar ortidagi mazmunni, shunga oʻxshash topshiriqlar yaratishni oʻrganib olasiz.

Shuni alohida ta'kidlashim kerakki, mana shu ustozim boʻlmaganlarida hozirgi darajamning yarmiga ham chiqolmagan boʻlardim. Shuning uchun sizlarga ham kursda qatnashib koʻrishni tavsiya qilaman.

Kurs haqidagi toʻliq maʼlumotni quyidagi manzildan olishingiz mumkin:

https://t.me/psixolingvist/74

P.S.: Iroda Azimova yangi yondashuvdagi Ona tili oʻqish savodxonligi va Ona tili darsliklari mulliflaridan sanaladi.

@birgap

#yangi_darslik

🔆6-sinf Ona tili
📌2-chorak

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

#yangi_darslik

🔆7-sinf Ona tili
📌2-chorak

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

#yangi_darslik

🔆10-sinf Ona tili
📌2-chorak

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

10-sinf "Ona tili" darsligidagi ushbu savolning javobi quyidagicha:

Javob: 10-15 ta oila oʻgʻlonlari tishlagan non oʻsha xonadonda osigʻliq turardi

Izoh: Qashshoqlik hukm surgan deyildi. Hatto urushga otlangan oʻgʻlonga tishlatish uchun non ham topilmay qolardi. Qaysi oilada non topilsa, hamma shu nonni tishlagan va oʻsha non saqlanadigan xonadonga ayollar yigʻilishgan.

@birgap

📗7-sinf Ona tili "Kelajak kasblari" mavzusi uchun o'qituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

📌Ba'zi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga ko'ra, faylni o'quvchilar ko'rmasligi maqsadga muvofiq.

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

6-sinf Ona tili "Dehqon yurtni boqadi" mavzusi uchun o'qituvchi kitobi (oʻqituvchi uchun qaydlar).

Ba'zi oʻrinlarda topshiriqlarning javobi berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababga ko'ra, faylni o'quvchilar ko'rmasligi maqsadga muvofiq.

@birgap

#yangi_darslik

🔆6-sinf Adabiyot
📌2-chorak

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

#yangi_darslik

🔆7-sinf Adabiyot
📌2-chorak

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

#yangi_darslik

🔆10-sinf Adabiyot
📌2-chorak

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube | Twittter

Hikoya izlash jarayonidagi o'ylar...

Ba'zan kerakli mavzuga mos, badiiy jihatdan juda yaxshi asar o'zbek adabiyotidan emas, chet el adabiyotidan chiqib qoladi. Lekin shu asarni darslikda bersak, ayrim o'qituvchi e'tiroz bildirishadi. Nega xorij adabiyoti, o'zimizda yo'qmidi, deydi ular. Yo'q, men bu noto'g'ri e'tiroz demoqchi emasman. Shunchaki, ba'zan o'zimizda yaxshi asar topilmay qolishini unutmasligimiz kerak, xolos. Bizda ertak, rivoyatlar ko'p. Lekin XXI asar bolalarning hayoti bilan bevosita bog'liq, zamonaviy asarlar juda-juda kam. Buni tan olishimiz ham kerak.

Bugun 11/11 ustozim Iroda Azimovaning tugʻilgan kuni.

Ustozdan juda koʻp narsa oʻrgandim(/yapman). Menga ilmiy rahbar emas, chin maʼnoda ustozlar. Ustoz bilan jamiyat, axloq, ilm, kino, kitob, metodika, sanʼat – hamma mavzuda suhbat qura olamiz. Har bir fikrlaridan oʻzim uchun xulosalar yasayman. Har bir suhbatdan keyin bir pogʻona oʻsganimni his qilaman.

Psixolingvistika yoʻnalishi boʻyicha aytib bergan xulosalari esa hayotimdagi eng kerakli bilimlarga aylangan, ana shu xulosalar bilan darslik yozaman, ana shu xulosalar bilan dars oʻtaman, ana shu xulosalar koʻzgusidan taʼlim standartlari va baholashga qarayman.

Eslayman, maqola yozib oldilariga olib kirganimda, “bu ilmiy maqola emas, buni oborib kun.uz ga bering”, deganlar. Ochigʻi, oʻsha boʻyi bir yil maqola yozolmaganman. Qoʻrqqanimdan, xafa boʻlganimdan emas, oʻzimga nisbatan talablarni qattiqlashtirganimdan.

Hammaning ham shunday ustozi boʻlishi kerak deb oʻylayman.

Ustozning yana bir xislati yoqadi, biror mavzuda bahs ketayotganda uning fikriga qarshi fikr aytsam, bu fojia emas. Men ustozingman, mening aytganim haq degan qoida yasab olmaganlar.

Ustozimni tugʻilgan kuni bilan qutlayman! Ilm ulashishdan charchamasinlar.

P.S.: aytgancha, ustozim oʻz ilmiy qarashlarini, til oʻrganish boʻyicha bilimlarini kanallarida doimiy oʻrtoqlashib boradilar. Kanal manzili:
https://t.me/psixolingvist

@birgap