Men uzoq kutgan qaror tasdiqlanibdi.

Oʻqituvchilarga belgilanadigan ustalamar ham koʻrsatib oʻtilgan ekan.

Malaka oshirish va pedagog kadrlarni tayyorlash tizimi ham sezilarli oʻzgaradi endi.

Xullas, hammasini mana shu havoladan oʻqiysiz:
https://uza.uz/oz/posts/2022-2026-yillarda-xalq-talimini-rivojlantirish-boyicha-milliy-dasturni-tasdiqlash-togrisida_371770

Sarhisob

Roppa-rosa bir yillik mehnatimiz.

Bu yerda 2- hamda 3-sinf oʻqituvchi kitobi yoʻq. Ular qoʻlimizga yetib kelmadi hali.

Barchasi qoʻlimga kelmaguncha qanchalik ishlaganimizni toʻliq tasavvur qila olmagan ekanman. Hammasini yoygandim xontaxtamiz toʻlib qoldi😊

P.S.: maqtanish uchun emas, quvonib ketganimdan qoʻyyapman bu postni.

@birgap

Bu dunyoda RTM degich bir tashkilot bor. 23-avgustdan beri men shu tashkilotda ishlayman. Bu tashkilotda oʻziga ohanrabodek tortadigan bir jihat borki bugun u haqida sizlarga aytib bergim kelib qoldi.

RTMda soʻz erkinligi rostdan mavjud. Bu yerda har bir xodim oʻz fikriga ega va shu fikrini erkin ifoda eta oladi. Rahbarning biror ishini maqtamagani uchun unga hech kim yomon koʻz bilan qaramaganidek, rahbarning biror fikriga qarshi chiqqani uchun ham jazo yoʻq.

Shu tashkilotning xodimlari toʻplangan telegram guruhda bemalol fikr bildira olasan, rahbarlar men direktorman, men direktor oʻrinbosariman, men boʻlim boshligʻiman demaydi.

Boshqa ishlagan joylarimda mana shu narsani his qila olmasdim. Qandaydir boshqacha edi ular. Rahbarning aytgani aytgan, degani degan. Tanqid qilish umuman mumkin emas. Har bir ishda rahbar eslanmasa boʻlmaydi (xuddi aruzdan qilingan dissertatsiyada ham Islom Karimovning fikridan iqtibos olish aytilmagan qonun boʻlganidek). Rahbariyat xodimlarini tanqid qilish umuman mumkin emas. Erkin fikr bildirsang birov yoningni olmagani yetmagandek, senga oʻsimta sifatida ham qarab qoʻyishadi. Xullas gʻalati hammasi, soʻz erkinligi yoʻq ularda.

Balkim, RTMni mana shu erkinlik uchun ham yaxshi koʻrarman. Ikki yilgina vaqt ichida nimalarni amalga oshirmadi-yu bu tashkilot. Bugun forumda sarhisobni koʻrib hayron qoldim. Tashkilotimizga koʻz tegmasin, duoda boʻlib turinglar, boshlangan xayrli ishlar nihoyasiga yetib olguncha hech kim sinib qolmasin!

@birgap

Bugun “Oʻquvchilarda hayotiy koʻnikmalarni rivojlantirish" mavzusida 10 dan ortiq xorijiy ekspertlar ishtirokida xalqaro seminar o'tkazildi. Oʻsha seminarda juda katta mavzu haqida 5 daqiqalik nutq soʻzladim. Shu nutqni matn koʻrinishida sizlarga havola qilyapman. Foydali boʻlsa xursand boʻlaman. Bu mavzuga yana batafsil qaytamiz, qaytishimiz shart!

Oʻqish uchun yoʻnaltma:👇

https://shokiryuldash.medium.com/talim-standartlari-nima-uchun-kerak-5213faa93789

@birgap

Partadosh qizga...

Eslab turishingni yaxshi bilaman,
Maktab chog‘larini sen ham ko‘p marta.
O‘shanda bir qarich edi oramiz –
Birinchi zveno, ikkinchi parta.

She’r yozsam birinchi o‘qirding o‘zing,
Qo‘yarding qizlarni ismin o‘chirib.
Bilmasdim ne foyda topishligingni,
Qora she’rlarimni oqqa ko‘chirib.

"Progul" qilmasdik ikkimiz sira,
Bir kun kelmay qolsang balki o‘lardim.
Ta’tillarga sira hushim yo‘q edi,
O‘shanda men yozni yomon ko‘rardim.

Ko‘plar ko‘rolmasdi do‘stligimizni,
Qilni ham sig‘dirmas edi oramiz.
Ajrata olmadi bizlarni birov,
Toki kelmaguncha sevgi g‘alamis.

O‘shanda men yozni yomon ko‘rardim…

Shokir Yo‘ldosh

@birgap

Hozirgi kunda urf boʻlgan biznes trenerlar, ezoteriklar, psixologlar, ong ostini "ochuvchi"lar haqida juda yaxshi kontent boʻlibdi. Tafakkurni yoqib olgan holda toʻliq koʻrib chiqishni maslahat beraman.

Videoni koʻrish uchun yoʻnaltma:
https://youtu.be/O9XTWHUW7qQ

@birgap

Bugun Surxondaryodagi oʻquvchini urgan oʻqituvchi haqida rosa gap urchidi. Prokuratura ham tayyor turgan ekan, darrov uni va maktab direktor oʻrinbosarini ishdan oldi.

Men oʻquvchini urish kerak demoqchi emasman, adolat boʻlishi kerakligini aytmoqchiman.

Nega oʻqituvchilar kaltaklanganda, har kuni sinfxonalarda oʻquvchilar tomonidan masxara qilinganda, hokimlar soʻkkanda (qaysidir hokim urgandi ham oʻqituvchilarni), ularni omma ichida izza qilganda mana shunaqa keskin va tezkor choralar koʻrilmaydi? Mana shu meni qiynayveradi. Oʻquvchining boshi tilla oʻqituvchiniki tuproqdan-da xormi?

@birgap

Bir narsani oʻylab qoldim-da...

Ota-onalar farzandini eplab tarbiya qila olmayapti, keyin uni maktab tarbiyalasin deyapmiz. Maktabda oʻqituvchilar tarbiyaning bir qismi boʻlgan urish, soʻkish, qattiq tegishga qoʻl urganda esa ularni yo ishdan olyapmiz, yo el ichra sazoyi qilyapmiz.

Xoʻp, shunday ekan, bolani urish mumkin emas ekan, unda oʻz bolasini urgan ota-ona ham ota-onalik huquqidan mahrum qilinsin. Nima farq bor, axir oʻqituvchi "davay oʻgʻrilik qil, qiyshiq yur", - deb urmasa kerak.

Xullas, paradoks, tarbiya qil deymiz, tarbiya metodlarini qoʻllashiga esa yoʻl qoʻymaymiz.

Yana qaytaraman, men bolani kaltaklashga qarshiman, lekin oʻzidan ketib qolganlarni joyiga tushirib qoʻyish uchun ba'zan xivchin ishlatish zarar qilmaydi. Hozir oʻqituvchilar jonidan oʻtkazmasa urmaydi.

Hurmatli hukumat, maktabdan yo tarbiya yukini olib tashlang, yo mana bunaqa adolatsiz, shoshqaloqlik bilan hukm oʻqimang. Bolani koʻchada chivin chaqib olsa ham oʻqituvchini aybdor qilishda birinchisizlar, lekin bezori bolani tartibga chaqirganni mana bunaqa qilasizlar. Xullas, tushunmay qoldim, miyam portlab ketay deyapti.

Yana aytaman, kaltaklash doimiy metod boʻlmasligi kerak, bundan naf juda kam, lekin vaziyatni faqat bir tomondan turib baholash ham adolatdan boʻlmaydi.

@birgap

Mana 1-, 2-sinf Ona tili va oʻqish savodxonligi darsligi bilan ancha muncha ishlab qoʻydingiz. Hozir sizlarga bir savol bermoqchiman, bu savol darslik metodikasi haqida emas.

Darsliklarning dizayni (illyutratsiya, rasm, grafik tasvirlari) haqida nima deya olasiz? Qanday yutuq va kamchiliklarni koʻrdingiz? Oʻquvchilarda ularga nisbatan qanday munosabatlar boʻldi?

Javob beruvchilarga oldindan rahmat!

P.S.: bu yerda yozilgan izohlarni dizaynerlar jamoasiga yetkazishga vaʼda beraman.

@birgap

Mana 2 kundirki deyarli olamdan uzilib darslik yozish bilan bandman. Miyaga biroz dam berish maqsadida TV qoʻydim. Men turgan joydagi TV “Oʻzbekiston” kanalida turgan ekan. “Munosabat” koʻrsatuvi boʻlyapti. RTM xodimlari ham chiqishgan ekan. Darsliklarning yangilanayotgani, mazmunga oʻzgartirish kiritilayotgani haqida gapirgan bir kishiga minbarda turganlardan biri “Nimaga unda oʻquvchi OTMga kirishi uchun yana repititorga boryapti?”, — deya savol beryapti. Qayerdan ham qoʻydim shu TVni asabim buzilgani qoldi.

Birinchidan, taʼlim mazmuni oʻzgartirilganda, bu bir oy yoki bir yilda koʻrinmaydi. Kamida 8 yil kerak boʻladi. Qanday qilib bu yil oʻzgartirilgan mazmunning natijasini bugun soʻrash mumkin?

Ikkinchidan, repititorga boʻlgan ehtiyojning paydo boʻlishida asosiy aybdor bizdagi test tizimidir. OTMga kirish imtihoni koʻnikmani emas, xotirani sinashga qaratilgan ekan istalgan metodikani ishlatmaysizmi, baribir takrorlab, imtihonga tayyorlanish uchun repititorga muhtoj boʻlaverasiz. Yaʼni bu qanday ishlaydi, sizga 6-sinfda bir qoida oʻrgatilgan va oradan 5 yil oʻtib testda oʻsha qoidani soʻzma-soʻz soʻrashyapti. Xoʻsh, kimni esida boʻladi? Repititor esa pul evaziga 11 yil ichidagi barcha qoidalarni bir yil davomida YODLATADI.

Uchinchidan, bilim olish va imtihonga tayyorlanish boshqa-boshqa narsalar ekanini ham tushunishimiz kerak. Masalan, ingliz tilini bilgan har qanday odam IELTS imtihonini yaxshi ballga topshira olmaydi. Chunki ingliz tili boshqa, imtihon boshqa. IELTS oʻqituvchilar sizga ingliz tilini oʻrgatmaydi, balki imtihonga tayyorlaydi. Yuqorida savol bergan aka mana shunaqa masalalarni tushunmasa kerak.

Xulosam, biz OTMga kirish imtihonlarining mazmuni va shaklini oʻzgartirmas ekanmiz repititorlarga boʻlgan ehtiyoj hech qachon yoʻqolmaydi.

P.S.: koʻrsatuvni oxirigacha koʻrmadim, Oliy ta'lim vazirligidan kelgan kishi bizda kredit-modulga oʻtdik, talabalar endi oʻqituvchilarni tanlayapti, oʻqituvchilar semestr boshida taqdimot qilib beradi, keyin talabalar oʻsha taqdimot asosida oʻqituvchini tanlaydi, qaysidir oʻqituvchini hech kim tanlamasa unga dars berilmaydi degan ertak boshlagan edi, oʻchirib qoʻya qoldim. Uyalmay, jonli efirda, shuncha xalqni oldida yolgʻon gapirish uchun odamning vijdonsizlik darajasi qancha boʻlishi kerak?

@birgap

Xoʻsh, baribir miyaga dam berish amalga oshdi. Respublika taʼlim markazi rasmiy kanalidagi mana bu postni koʻrib qoldim. YouTube kanalga oʻtib videoni koʻrdim. Yuqori sinf Ona tili darsliklaridan nimalarni kutish kerakligi haqida ham gapirishgan ekan. Videoda koʻtarilgan masalalar:

Ona tili fanini oʻqitishdan asl maqsad nima? Shuncha paytdan buyon biz maqsadni notoʻgʻri qoʻyib kelganmidik?

Ona tili darslarida grammatika oʻrgatilmasa nima oʻrgatiladi?

“Eskicha” testlarning tojdorlaridan biri boʻlgan Mansur Siddiqovga yangi yondashuvni qabul qilish qiyin boʻlmadimi? U bunga qanday qaraydi?

Yangi yondashuv asosida dars oʻtishlari uchun oʻqituvchilarga qanday metodik yordam koʻrsatiladi?

Dastur, darslik oʻzgarsa-yu kirish imtihoni testlari oʻzgarmasa bu yangilikdan nima foyda?

Oʻqituvchilarning fikrini oʻzgartirish qancha vaqt oladi? Yoki ular “taslim” boʻlmaydimi?

Videoga yoʻnaltma:
https://www.youtube.com/watch?v=Fga0_gvguqk

P.S.: ushbu suhbat men hurmat va havas qiladigan ikki inson – Saʼdullo Quronov hamda Mansur Siddiqovlar oʻrtasida boʻlgan ekan. Bu ikki akamni aqlli, keng dunyoqarashli hamda masalaga obyektiv baho bera oladigan odam deb bilaman. “Taʼlimdagi duv-duv gap” loyihasini doimiy kuzatib borishni tavsiya qilaman.

@birgap

Birinchi sinf oʻquvchilariga umuman baho qoʻymasa nima boʻladi? Qanday muammolar boʻlishi mumkin? Byurokratik muammolar chiqishi mumkinmi?

@birgap

“Joriy yilda sport sohasiga 2 trillion 300 milliard soʻm (2017-yildan 5 baravarga koʻp), shundan sport taʼlim muassasalari uchun 1 trillion 200 milliard soʻm ajratildi.”

Yuqoridagi maʼlumotni oʻqib yuragim bir uvishib oldi, ichimdan “dod” degan oʻkirik chiqib ketdi. Shuncha pulga qancha maktab, qancha shifoxona qurish mumkin edi-ya, qancha maktabga internet ulash, qanchasiga kompyuter olib berish mumkin edi🤦‍♂️😢😭. 5 milliard soʻmga 400 kishilik oʻrtacha maktab qursa boʻladi. 2 trillion 300 milliard soʻmda 5 milliarddan ! 460ta bor, adashmasam.

Men sportga ajratilgan har bir soʻm havoga uchib ketgan, qaytib kelmas qarz deb hisoblayman.

Toʻgʻri, Islom Karimov aytgan, hech narsa davlatni sportchalik tez tanitmaydi. Xoʻp, bizda falon, falon futbol jamoalari, falon, falon bokschilar bor deylik, xoʻsh, innankeyin-chi?

Oʻsha mashhurlik bizga nima beradi? Biror investor Oʻzbekistonda zoʻr bokschilar bor, oʻsha yerga pul tikaylik deydimi? Aslo! Investorlar aholining xarid qobiliyati va inson taraqqiyot indeksi, shuningdek, ishchi kuchining sifatiga qarab pul tikadi. Yirik investorlarni qiziqtiradigani baland binolar, shov-shuvli futbol jamoalari yoki mushaklariga ishlov bergan bokschilar emas. Ularni bular bilan jalb qila olmaymiz. Juda borsa sport vitaminlari hamda energetik ichimliklar ishlab chiqaradiganlarni qiziqtira olamiz.

Xoʻsh, nima demoqchiman, sport sohasiga pul ajratishni bas qilish vaqti kelgan. Sportni ochiq bozorga havola qilish kerak. Ishonaman, bir necha yillik jimlikdan keyin sport bozori paydo boʻla boshlaydi. Oʻshanda zavodlar oʻzini rivojlantirish uchun kerak boʻlgan pulni davlat talabi bilan qaysidir futbol jamoasining yashab qolishi uchun bermaydi. Maktablarida kompyuter boʻlmagan hokim borib futbolchilarga pul tarqatmaydi. Hammasini erkin bozor hal qiladi. Xalqimiz bekor aytmagan: otang bozor, onang bozor.

Yana bir narsaga eʼtibor qilishimiz kerak, agar sportga pul ajratmasak bolalarimiz sogʻlom boʻlmay qoladi deyish shunchaki gipoteza xolos. Bolalar sport toʻgaraklariga jalb qilinib sogʻlomlashtirilmaydi. Ularning ongiga sogʻlom turmush tarzi singdiriladi, ota-onalar, kattalar tomonidan namuna koʻrsatiladi. Boshqa har qanday chora ishlashi soʻroq ostida.

Iqtisodchi Behzod Hoshimovning quyidagi gapini hammamiz, har doim yodimizda saqlashimizni xohlardim: “futbolga, sportga ajratilgan har bir soʻm maktabdan yoki tibbiyotdan olib qoʻyilgan soʻmdir”.

P.S.: kamina sportga qarshi emas, sportning davlat yelkasiga oʻtirib olganiga qarshi.

@birgap

​​Qurbonjon dodxoh 1811-yilda Osh shahri yaqinidagi Modi qishlog'ida tug'ilgan. U 18 yoshga yetganida ota-onasi Qurbonoyni o'zidan 3 barobar katta kishiga turmushga bermoqchi bo'lishadi. Biroq, u nikoh an'analarini buzib kuyovning uyidan qochib ketadi. 1832-yilda qizni Andijon hokimi Olimbek yoqtirib qoladi va unga uylanadi. Ular baxtli hayot kechirishadi. Olimbek xotiniga ot
choptirish, o‘q otish, qilichbozlik ilmlarini mukammal o'rgatadi.

1863-yilda Olimbekning vafotidan keyin 5 o'g'il va 2 qizi bilan beva qolgan Qurbonjon turmush o'rtog'i o'rniga Andijon hokimi bo'ladi. Ammo saroydagi fitnalar sabab o'z ona qishlog'iga qaytadi. U 1865-yilda Qo'qon xonligi tarixida "dodxoh" unvonini olgan birinchi ayolga aylanadi. Xudoyorxon taxtni egallagach Qurbonoyni butun Oloyga hokim etib tayinlaydi.

Keyinchalik rus bosqiniga qarshi kurash vaqtida Qurbonjon dodxoh Po'latxon rahbarligidagi qo'zg'olon yetakchilaridan biriga aylanadi. General Skobelev jasur ayol bilan muzokara o'tkazishga shaxsan o'zi boradi va Qurbonoy dodxohga zarbof chopon kiygazib, uni rus qo'mondonligi generali sifatida tan oladi.

Qurbonoy dodxoh taqdiri bizga To'maris taqdirini eslatib yuboradi. Ularning ikkalasi ham turmush o'rtoqlaridan keyin yurtni munosib boshqargan. Hatto farzand dog'i ham bu ikki ayolni birdek chetlab o'tmagan — To'marisning o'g'li Sparangiz Kir tomonidan o'ldirilgan bo'lsa, Kaufman tomonidan asir olinib, dorga osilayotgan o'g'li Qamchibekni ko'rgan Qurbonoy "Xayr, o‘g‘lim, ota-bobolaring ham dushman qo‘lida halok bo‘ldi, shahid o‘lmoq bizga meros. Senga bergan sutim oq bo‘lsin" deya otini ters burib keta olgan.

Qurbonjon dodxoh 31 nevara, 57 chevara va 6 evara ko’rib, 1907-yilda O’shda vafot etgan.

Nota bene!📜

Bugun Amaliy tilshunoslik fani oʻqituvchimiz bir topshiriq berdi. Uni bajarishim uchun 1ta kitob, bitta BMI ishi hamda 1ta dissertatsiyaga koʻz yugurtirib chiqishim talab etildi. Ana shu manbalardan oʻqiganlarimni umumlashtirish asnosida topshiriqni bajardim.

Topshiriq shunday xususiyatga ega ediki, nazariy bilimlarni amalda qoʻllash va natija chiqarish talab etilardi. Hozir koʻplab oʻqituvchilar ana shunday topshiriqlar berishga oʻtgan. Bu narsa meni juda quvontiradi.

OTMlarda yakuniy va oraliq imtihonlariga ham ana shunday topshiriqlar berilsa juda soz ish boʻlardi. Ham nazariyani qanchalik bilishingni koʻrsatasan (yodlaganingni emas, bilishingni), ham oʻsha nazariyani amaliyotga qanday tatbiq qila olishingni. Masalan, Baholash asoslari fanidan biror fandagi qaysidir koʻnikmani baholash topshiriqlarini ishlab chiqish topshirigʻining berilishi talabaning fanni qanchalik yaxshi oʻzlashtirganini bilishda testdan koʻra kuchliroq, qulayroq, aniqroq va adolatliroq quroldir.

Albatta, bularning hammasi shaxsiy fikrlarim.

@birgap

Oʻzbekistonda ilk bor mualliflar maktabi shakllantirildi

Oʻtgan davr mobaynida tanlov asosida saralab olingan 154 nafar muallif ishtirokida 1-2-sinf darsliklari yaratildi. Yangi oʻquv yili uchun yaratilayotgan 3-6-7-10-sinf oʻquv majmualarini yaratish uchun esa 235 nafar muallif jalb qilingan. Quvonarlisi esa, bu mualliflarning 60% ga yaqinini amaliyotchi oʻqituvchilar tashkil qiladi.

Aytish mumkinki, Oʻzbekistonda ilk bor mualliflar maktabi shakllandi.

💡Endi darslik yarata olish koʻnikmasiga ega yosh muallif va mutaxassislar xalqaro tajribani oʻrganish maqsadida malaka oshirishga joʻnatiladi

👉Batafsil

Kanalga obuna bo'lish:👇👇👇
Telegram | Facebook | Instagram | You Tube

Cambridge, Oxford, McMillan nashriyotlarining ish faoliyati bilan yaqindan tanishish niyatim bor.

P.S.: endi mobodoga aytib qoʻyyapman-da🙈

@birgap

Ishonch

Qulflamay qo‘ydim darvozalarni,
Chiroqlar o‘chishni unutgan butkul.
Ishonib tinglamam ovozalarni,
Qaytib kelishingga ishonaman Gul.

Ko‘ksimda umidim uchquni yoniq,
Alanga oladi tun yorgan kunday.
Kechikib bo‘lsa ham kelishing aniq,
Axir tabiatning qonuni shunday.

Faqat shu ilinj-la borman dunyoda,
Ismingni aytishdan tolimaydi til.
Ko‘p marta ko‘rganamn hamma kinoda,
Jinoyat joyiga qaytadi qotil.

Qaytib kelishingga ishonaman Gul…

Shokir Yo‘ldosh

@birgap