Bilim Hack
20 subscribers
195 photos
14 videos
120 links
Qiziqarli va foydali ma'lumotlar
Download Telegram
Arduino yoki Raspberry Pi bilan o'smir uyda nima yasay oladi

LED chiroqlar bilan to'lgan devor, harorat nazorat qiluvchi qurilma, telefoniga xabar yubora oladigan sensor. Bularning hammasini o'smirlar uyda o'z qo'llari bilan yasalyapti. Hammasi bitta kichkina elektron platadan va bir necha soat vaqtdan boshlanadi.

Bu platalar Arduino yoki Raspberry Pi deb ataladi. Mahalliy elektron bozorida yoki onlayn do'konlarda tayyor to'plam topib, uning ichida plata, LED chiroqlar, simlar va kerakli qismlarni birga olib ketsa bo'ladi. Kompyuter yoki noutbuk esa dastur yozish uchun kerak.

Qayerda o'rganish mumkin?

projects.raspberrypi.org saytida 250 dan ortiq bepul loyiha bor. Har birida bosqichma-bosqich ko'rsatmalar, rasmlar va tayyor kodlar berilgan. LED yoqish, harorat o'lchash, kamera ulash, hatto oddiy o'yin yasash. Ingliz tili zaif bo'lsa ham sxemalar tushunishga yordam beradi.

instructables.com da esa odamlar o'z qurilmalarini qanday yasashganini yozib, sxema va kodni qo'yib ketishadi. Ko'pchiligi uyda topish mumkin bo'lgan materiallardan.

O'zbek tilida resurslar ham bor. GitHub'dagi programmingResourcesUzbek ochiq to'plamida mohirdev.uz va boshqa platformalar jamlangan.

Birinchi loyiha sifatida ko'pchilik LED chiroqni yoqib o'chirishdan boshlaydi. Bu bir soatlik ish. Undan keyin harorat sensori, ovoz reaktsiyasi, rangli displey yoki mini-robot qurish mumkin. Bundan keyin hamma narsa farzandingizning xayolotiga bog'liq.
Sanoatlashgan bog'larda quduq suviga soliq besh yilga 1 so'mga tushirildi

Sanoatlashgan bog'da burg'ilangan quduq suviga soliq besh yil davomida 1 so'mga tushirildi. Amalda bu soliqni nolga tenglashtirish degani. Prezidentning PF-108-son farmoyishi asosida joriy etilgan bu tartib 2026-yil 1-avgustdan kuchga kirdi.

Imtiyozdan foydalanish uchun sanoatlashgan bog'da zamonaviy suv tejovchi texnologiya, masalan, tomchilab sug'orish tizimi o'rnatilgan bo'lishi shart. Bunday tizimni qurgan va quduq qazgan bog' egasi besh yil davomida quduq suvi uchun an'anaviy stavka o'rniga ramziy miqdor to'laydi.

Imtiyoz intensiv, ya'ni sanoat miqyosidagi bog'larga taalluqli, kichik shaxsiy uchastkalarga tarqalmaydi.

O'zbekistonda 172 ming gektarlik sanoatlashgan bog' barpo etish rejalashtirilgan. Suv tejovchi texnologiyalarga bunday imtiyoz dastlabki xarajatlarni tezroq qoplash imkonini beradi.

๐Ÿ”— Manba

๐Ÿ“ท J. M. Villarreal/U.S. Department of Agriculture / CC BY 2.0
O'zbekistonni ham nishon olgan B2B firibgarlik sxemasi fosh etildi

O'zbekistonni ham nishon olgan B2B firibgarlik sxemasi fosh etildi.

F6 kiber xavfsizlik kompaniyasi 9 yil davomida faoliyat ko'rsatib kelgan yirik savdo firibgarligini aniqladi. Jinoyatchilar xalqaro xaridorlarni aldash uchun 98 ta soxta domen yaratib, kimyo, metallurgiya, oziq-ovqat, moliya va logistika sohalari kompaniyalarini taqlid qilgan.

Sxema qanday ishlaydi?

Jinoyatchilar sovuq qo'ng'iroq yoki elektron pochta orqali muloqot boshlayib, xaridorni haqiqiy kompaniyaga o'xshash soxta saytga yo'naltiradi. U yerda dizayn asliga o'xshash, faqat aloqa ma'lumotlari almashtirilgan. Keyinroq xaridor "katta menejer"ga topshirilib, ularga soxta bank rekvizitlari ko'rsatilgan shartnoma hamda hisob-faktura yuboriladi. Hujjatlar professional darajada tayyorlangani uchun xaridor shubhalanmay pul o'tkazadi, tovar esa kelmaydi.

Nishonga olinganlar orasida O'zbekiston, Qozog'iston, Ozarbayjon, Tojikiston, Turkiya, Pokiston va Arab Amirliklari kompaniyalari bor. 2025-yil aprelida Ozarbayjonlik kompaniya aynan shu sxema orqali taxminan 150 000 dollar yo'qotgan.

Yana bir hayratlanarli tafsilot bor. Ba'zi haqiqiy kompaniyalar o'z rasmiy saytlarida firibgarlar haqida ogohlantirish chop etgach, jinoyatchilar u ogohlantirishni ham ko'chirib olib, faqat undagi rasmiy sayt havolasini o'z soxta domeniga almashtirgan.

Xalqaro savdoda o'zingizni qanday himoya qilasiz?

โ— Hamkorning sayt domenini va ro'yxatdan o'tish sanasini mustaqil tekshiring
โ— Bank rekvizitlarini rasmiy telefon yoki manzil orqali qayta tasdiqlang
โ— To'lovdan oldin kontragentni bir necha mustaqil manba orqali tekshiring
โ— Shoshilinch yoki g'ayrioddiy takliflar ko'rsangiz, to'xtovsiz o'tkazmang

๐Ÿ”— Manba
Maqsadli kvota orqali toโ€˜liq grant olish mumkin

2026/2027 oโ€˜quv yili uchun maktab taโ€™limi, sogโ€˜liqni saqlash va sanโ€™at sohalariga maqsadli kvotalar ajratildi. Bu imkoniyatdan faqat oโ€˜sha tumanda doimiy roโ€˜yxatda turgan abituriyentlar foydalana oladi. Grant toโ€˜liq toโ€˜lanadi, biroq oliy oโ€˜quv yurtini tugatgach, shu hududda 5 yil ishlash majburiy.

๐Ÿ”— Manba

๐Ÿ‘‰ Batafsil ma'lumot
Til harakatlari bilan smartfon va kompyuterni boshqaradigan qurilma sotuvga chiqdi

San-Fransiskodagi Augmental startapi til harakatlari bilan boshqariladigan MouthPad qurilmasini sotuvga chiqardi. U og'iz ichidagi tanglayga mahkamlanib, foydalanuvchi tili yordamida smartfon va kompyuter kursorini boshqaradi. Og'irligi 10 gramm, zaryaddan 7 soat ishlaydi. Narxi 1 400 dollar, taxminan 18 million so'm.

๐Ÿ”— Manba

๐Ÿ‘‰ Batafsil ma'lumot
Zebradan o'tayotgan piyodaga yo'l berish: qoida, jarima va amalda nima sodir bo'ladi

Ko'pchilik haydovchi zebraga kelayotib, piyodani ko'rib ham sekinlamasdan o'tib ketadi. Farg'ona ko'chalari bo'ladimi, Andijondagi bozor atrofimi, ahamiyati yo'q, tartibga solinmagan piyoda o'tish joylarida haydovchi va piyoda o'rtasida har gal "kim avval o'tadi" musobaqasi boshlanadi.

Yo'l harakati qoidalariga ko'ra, yo'l o'tayotgan yoki o'tishni boshlagan piyodani ko'rgan haydovchi tezlikni kamaytirib yoki to'xtab, yo'l berishi shart. "Piyoda hali qadam tashlayotganday ko'rinmaydi" deb o'tib ketish ham qoidani buzadi.

๐Ÿš— Jarima 0,5 BHM, ya'ni 206 000 so'm. 15 kun ichida to'lasangiz, 103 000 so'm bilan qutulasiz.

60 km/soat tezlikda kelayotgan avtomobil to'liq to'xtash uchun 36 metrga yaqin yo'l talab qiladi. Zebraga yaqinlashayotib tezlikni kamaytira boshlasangiz, bu masofa yetadi; piyoda chiqib kelganida tormoz bassangiz, bu masofa yetmaydi.

Ko'p uchraydigan holat. Haydovchi bir tomondagi piyodani o'tkazib yurganda, ikkinchi tomondan boshqa piyoda chiqib keladi. Zebradan o'tayotganlar uchun ham bitta gap. Mashinalar to'xtaganiga ko'z bilan ishonch hosil qilmasdan qadam tashlasangiz, ikkinchi tomondagi haydovchi sizni kechikib ko'radi.

Toshkentda piyoda o'tish joylarini kameralar kuzatmoqda.

๐Ÿ”— Manba
๐Ÿ’ฏ1
Bola 6 yoshda to'lishsa, bu odatiy mushak o'sishi ekanligi isbotlandi

Shifokorlar 42 yil davomida bir nazariyaga tayanib kelishdi. Chaqaloqlik davridan keyin bolaning vazni kamayadi, so'ng 6 yoshga kelib yana ko'tariladi. Buni "adipozit qaytish" deb atashdi, ba'zi pediatrlar esa kelajakda semirib ketishning xavf belgisi sifatida talqin qildi.

Finlyandiyaning Sharqiy Finlyandiya universiteti professori Endryu Agbaje boshchiligidagi tadqiqotchilar bu talqinga qarshi yangi dalil topdi. Ular 2 yoshdan 19 yoshgacha bo'lgan 2 410 bolaning ma'lumotlarini tahlil qilib, BMI bilan birga bel-bo'y nisbatini (WHtR) ham kuzatdi. Bu ko'rsatkich yog' miqdorini ancha aniqroq aks ettiradi.

๐Ÿ“Š Bel-bo'y nisbati bo'yicha 2 yoshdagi o'rtacha ko'rsatkich 0.54 bo'ldi. Bolalar 6 yoshga kelib bu darajaga qaytmadi, 19 yoshda ham qaytmadi. Demak, 6 yoshdan keyingi BMI o'sishi asosan mushak va suyak to'planishidan kelib chiqadi.

Ota-onalar uchun yaxshi xabar. 6-7 yoshdagi og'irlik ortishi ko'pincha normal rivojlanish belgisi. Maxsus dieta bilan bu jarayonni o'zgartirishga uringan uzoq muddatli klinik sinovlar ham natija bermagan. Bola o'z sur'atida o'smoqda, xolos.

Tadqiqot The Journal of Nutrition ilmiy jurnalida chop etildi.

๐Ÿ”— Manba
๐Ÿ‘1
RedMagic Astra 2: 6,9 mm qalinlikdagi o'yin plansheti

6,9 mm. Ko'pchilik smartfonlar bundan qalinroq. RedMagic Astra 2 atigi shu o'lchamda, og'irligi esa 360 gramm.

Ekrani 9,06 dyuymlik OLED bo'lib, 185 Hz yangilanish tezligi va 2400x1504 piksel aniqlikni ko'taradi. Ichida Qualcomm Snapdragon 8 Elite Gen 5 chipset bilan RedCore R4 o'yin ko'protsessori o'rnatilgan. AquaCore suyuqlikli sovutish tizimi tufayli 40 daqiqalik jadal o'yin davomida ham tezlik pasaymaydi, planshet boshlanishidagidek tez ishlashda davom etadi.

๐Ÿ”‹ Batareyasi 8 300 mAh, 75 W tezkor zaryadni ko'taradi. USB-C orqali 25 daqiqada 50 foizga to'ldirib, bir soat ichida to'liq zaryad olish mumkin. O'yin o'ynamasangiz, 9 soatdan ortiq ishlaydi.

Planshetda ikkita USB-C port bor. Birini zaryadga ulasangiz, batareyani sarflamay doimiy ishlatish mumkin. Ikkinchisini esa audio uchun yoki qo'shimcha zaryad uchun ajratsa bo'ladi.

Orqadagi kamera 13 MP, oldindagi 9 MP. Video qo'ng'iroq va kundalik suratga yetarli.

Narxi AQShda $699 dan boshlanadi (12 GB RAM, 256 GB xotira), 512 GB model esa $799. Taxminan 9 million so'mdan yuqori. Starfrost (kulrang-qora) va Eclipse (oq) ranglarida chiqarilgan.

๐Ÿ”— Manba
Firibgar har safar bir xil yo'ldan boradi

Firibgar har safar bir xil yo'ldan boradi. Avval juda qulay taklif paydo bo'ladi, arzon uy yoki kafolatlangan daromad yoki vizaga vositachilik shaklida. Keyin "boshqalar ham manfaatdor, ertaga kech bo'ladi" degan sun'iy bosim keladi. Oxirida oldindan to'lov so'raladi. Bu uchta narsa birgalikda to'plansa, tekshirib ko'rish uchun bir daqiqa topiladi.

Uy yoki xonadon sotuvida

"Arzon, ertaga boshqa xaridor bor" degan bosimda shoshilib pul o'tkazib, rasmiy hujjat hech qachon ko'rinmasligini bilib qolish odatiy sxema. my.gov.uz da mulk raqamini kiritib, kim nomiga ro'yxatdan o'tgan va taqiq bor-yo'qligini tekshirib oling, to'lov bundan keyin bo'lsin.

Chet elga borishga vositachilik

AQSh vizasini vositachi kafolat bilan bera olmaydi, qaror faqat elchixonadagi rasmiy suhbatda chiqariladi. Ko'p miqdorda oldindan haq so'rash bu sxemaning asosiy belgisi.

Moliyaviy piramida

Bank stavkasidan ikki-uch baravar yuqori daromad va'dasi, boshqalarni jalb qilganingiz uchun bonus paydo bo'lsa, bu belgilar yetarli. Sayt domeni ".uz" bo'lsa yoki o'zbek tilida bo'lsa ham piramidani qonuniylashtirib bermaydi, manzilni o'zgartirish uchun bir daqiqa kerak.

Dori-darmon

Noma'lum ombordan yoki qo'ldan olingan dori vositasining sifatini hech kim tekshirmagan. Tasdiqlangan dorixonadan xarid qilish yetarli ehtiyot choradir.

โ— Shubhali taklifdan xabar berish uchun 102 raqamiga qo'ng'iroq qiling
โ— Ko'chmas mulk tekshiruvi uchun my.gov.uz/uz/service/506 ga kiring, bepul va rasmiy ishlaydi

๐Ÿ”— Manba
๐Ÿค”1
95 ta ilmiy loyihaga 157 mlrd so'm grant ajratildi

Mustaqillikning 35 yilligiga bag'ishlab o'tkazilgan marosimda Innovatsion rivojlanish agentligi turli hududlardan kelgan 95 nafar olimga grant sertifikatini topshirdi. Umumiy moliyalashtirish hajmi 157,2 mlrd so'mni tashkil etdi.

Qo'llab-quvvatlangan loyihalar sanoat va iqtisodiyot, sog'liqni saqlash, atrof-muhit hamda mamlakatning xalqaro ilmiy obro'sini mustahkamlash kabi yo'nalishlarni qamrab oladi. Loyihalarga baho berishda ilmiy yangilik bilan birga amaliy natija va innovatsion yechimlar ham asosiy mezon sifatida qaralgan.

"Ayol-olim" musobaqasi g'olibasi, Umumiy va noorganik kimyo instituti vakili Dilnoza Jumaeva 1990-yillardan beri ilm-fan bilan shug'ullanib kelayotganini aytib, bugungi o'zgarishlarga e'tiborni qaratdi. "O'shanda laboratoriyalarda zamonaviy uskunalar yetishmas, grant haqida gap ham bo'lmasdi. Bugun yosh tadqiqotchilar uchun barcha sharoit yaratilgan", dedi u.

๐Ÿ”— Manba
IV chorak uchun mustaqil izlanuvchilikka ariza 15-avgustgacha qabul qilinadi

IV chorak uchun mustaqil izlanuvchilikka ariza 15-avgustgacha qabul qilinadi

Ishini tashlamay turib PhD yoki DSc unvoni olmoqchi bo'lganlar uchun mustaqil izlanuvchilik yo'li bor. Bu yo'nalishda tadqiqotni mustaqil olib borish mumkin, ya'ni doimiy ish joyini tashlab ketishga hojat yo'q.

๐Ÿ“‹ Innovatsion rivojlanish agentligining rasmiy ma'lumotiga ko'ra, 2026-yil IV chorak uchun ariza qabuli 15-iyulda ochildi. 30-iyul holatiga jami 1 483 ta ariza kelib tushgan, shundan 243 tasi ko'rib chiqilmoqda.

Arizalar daraja.ilmiy.uz yoki my.gov.uz orqali topshiriladi. Hujjat qabuli 15-avgustda yakunlanadi.

๐Ÿ”— Manba
Almazorda Yoshlar kreativ parki tashkil etiladi

Prezident Mirziyoyev 27-iyulda Toshkentni 2026-2027-yillarda rivojlantirish bo'yicha farmonga imzo chekib, yoshlar va kitobxonlik uchun bir qancha yangilik joriy qildi.

Almazor tumanidagi Yoshlar markazida Yoshlar kreativ parki ochiladi. Bu yerda yoshlar startap loyihalarini qo'llab-quvvatlab, xorijiy tillar va zamonaviy kasblar bo'yicha ta'lim oladilar. Kitobxonlik madaniyatini oshirish ham parkning asosiy yo'nalishlaridan biri.

Kitob savdosi ham kengayadi. "Toshkent kitob tijarat" uyushmasi a'zolari odamlar ko'p yig'iladigan joylarda, markaziy ko'chalarda va bozorlar atrofida engil kitob pavilonlari o'rnatib, savdo yurita oladi. 24 soatlik piyoda zonalarda kitob savdosini kafe va madaniy tadbirlar bilan birlashtirib, kitob-kafeler ochish mumkin bo'ladi.

5000 kv.m dan ortiq savdo markazlarida kitob do'koni bo'lishi majburiy bo'ladi.

๐Ÿ”— Manba
๐Ÿ”ฅ1
MSTU Bauman Toshkent filialida birinchi qabul e'lon qilindi

Bolasini muhandislik yo'nalishida o'qitmoqchi bo'lgan, lekin Rossiyaga yuborishni o'ylamagan ota-onalar uchun muhim yangilik bor. N.E. Bauman nomidagi MSTU Toshkentda ham qabul boshladi. Prezidentning PQ-276-sonli qarori asosida tashkil etilgan bu filial 2026/2027 o'quv yilidan faoliyatga kirishadi. Hujjat topshirish 18-avgustgacha davom etadi.

Uch yo'nalish bo'yicha qabul olib borilmoqda:
โ— Informatika va hisoblash texnikasi
โ— Axborot tizimlari va texnologiyalari
โ— Elektron vositalarni loyihalash va ishlab chiqarish texnologiyasi

Kirish imtihonlarini matematika va rus tilidan topshirib, o'qishni ham rus tilida davom ettirishga to'g'ri keladi.

Bitiruvchilar xalqaro tan olingan MSTU diplomi olishadi. Bu hujjat Rossiyada ham, ko'plab boshqa davlatlarda ham e'tirof etiladi.

Doimiy kampus Yangi Toshkentda 2030-yilga qadar qurilishi ko'zlangan. Hozircha darslar Toshkentdagi ikki manzilda olib boriladi.

๐Ÿ”— Manba
"WikiAyollar" tanlovida qatnashish uchun 22-avgustgacha vaqt bor

WikiMarafon va Qizlar Akademiyasi loyihalari birgalikda "WikiAyollar" nomli onlayn tanlov o'tkazmoqda. Tanlov xotin-qizlarning bilimi va savodxonligini oshirishga qaratilgan bo'lib, 30-iyuldan boshlab davom etmoqda.

Qatnashish uchun @WikiTanlov_bot orqali ro'yxatdan o'tib, 22-avgustgacha Qizlar Akademiyasining istalgan kursini tugatib, sertifikatni botga yuklaysiz. 23-avgustda esa 30 ta test savoliga javob berasiz. Savollar moliyaviy savodxonlik, moda va tadqiqot asoslari kurslari hamda ayollar haqidagi Vikipediya maqolalari asosida tuziladi.

๐Ÿ† Sovrinlar ham bor. Birinchi uchta o'rin egalari maxsus sovg'a to'plamini, 4-10 o'rin egalari termos va powerbank, 11-25 o'rin egalari esa termos va powerbank to'plamini oladi. Barcha qatnashchilar elektron sertifikat oladi.

Natijalar 25-avgustga qadar e'lon qilinadi.

๐Ÿ”— Manba
Autonomous Intern kompyuterdagi ishlarni siz o'rniga bajaradi

Autonomous Intern kompyuterdagi ishlarni siz o'rniga bajaradi.

Autonomous Intern piramida shaklida 3D-bosib chiqarilgan quti. Ichida 4 GB li Raspberry Pi 5, qo'shimcha sovutish ventilyatori va yonuvchi chiroqcha bor. Qurilmada Linux ustida OpenClaw agenti ishlaydi, sotib olib, Wi-Fi ga ulasangiz shu zahoti tayyor.

Telegram, Slack yoki Discord orqali buyruq yozib yuborsangiz, agent fayllarni o'qib, buyruqlarni bajarib, tarmoqdagi qurilmalarni aniqlab, jarayonlarni avtomatlashtirib beradi. Qanchalik ko'p ruxsat bersangiz, shunchalik ko'p ish uddalaydi.

Qurilmani sinab ko'rgan mutaxassis yangi uyga ko'chib o'tganda belgilanmagan kabellar va o'nlab smart qurilmalarni tartibga solish kerak bo'lgan. Agent har bir qurilmani IP va MAC manzili bo'yicha aniqlab, etiketlab, barcha xavfsizlik kameralarini yagona dashbordga ulab, ishni bir necha soatda yakunlagan. Odatda bu ish bir necha kun ketadi.

Qurilma 249 dollardan (taxminan 3,2 mln so'm) boshlanadi. Autonomous kuniga 10 million bepul token beradi. Oyiga 20 dollar (taxminan 260 000 so'm) to'lansa 50 million, oyiga 100 dollar (taxminan 1,3 mln so'm) to'lansa cheksiz token beriladi.

Qurilma dasturchilar, uy tarmoqlari muxlislari va AI bilan tajriba o'tkazishni yaxshi ko'radiganlar uchun qiziqarli. Oddiy foydalanuvchi uchun telefondagi AI ilova ancha qulay bo'lishi mumkin.

๐Ÿ”— Manba
Kundalik tartib og'riq va depressiyani kamaytiradi

Kundalik tartib og'riq va depressiyani kamaytiradi.

Missuri universitetidagi olimlar 67 nafar keksa kishi bilan tadqiqot o'tkazib, bu aloqadorlikni aniqlashdi. Har kuni bir xil vaqtda uyg'onib, ovqatlanib, ishlab va uxlab yurganlar kamroq jismoniy og'riq va depressiya alomatlari bildirgan.

Tadqiqot qatnashchilarining 37 tasi surunkali uyqusizlikdan aziyat chekar edi. Uyqusizlik bo'lganlar, tabiiy, ko'proq og'riq va depressiya his qilgan. Lekin muntazam kun tartibini saqlaganlar uxlash sifatidan qat'i nazar ancha yaxshi his qilgan.

Tananing ichida sirkadiy ritm bor, ya'ni 24 soatlik biologik soat. U uyquni, kayfiyatni va ko'plab jarayonlarni boshqaradi. Har kuni o'xshash vaqtda bajaradigan oddiy odatlar shu soatni muvofiqlashtiradi.

Olimlar "ijtimoiy jet-lag" hodisasiga ham e'tibor qaratdi. Hafta kunlari va dam olish kunlari turli vaqtlarda uxlaganda sirkadiy ritm buziladi. Bu farq kichik tuyulsayu, uzoq muddatda sog'liqqa ta'sir etadi.

Tadqiqotchi Eunjin Treisining so'zlariga ko'ra, muntazam kun tartibi barcha yoshlardagi odamlarga foydali. Hayotimizning uchdan bir qismi uxlashga ketadi, shuning uchun 24 soatlik ritmni to'g'ri tuzish jiddiy narsa.

๐Ÿ”— Manba
Prezident stipendiyasiga ariza topshirish 15-avgustga qadar qabul qilinadi

Prezident stipendiyasiga ariza topshirish 15-avgustga qadar qabul qilinadi.

2026/2027 o'quv yili uchun Prezident va nomli davlat stipendiyalari tanlovining respublika bosqichi boshlandi. Universitetda birinchi bosqichni o'tgan bakalavriat va magistratura talabalari ariza topshira oladi.

Bu yil jami 776 ta stipendiya o'rni taqsimlangan. Bularga Prezident stipendiyasi, Islom Karimov, Navoiy, Beruniy, Ibn Sino va boshqa nomli stipendiyalar kiradi.

Ariza my.edu.uz platformasida topshiriladi. Portfelni to'ldirib, hujjatlarni yuklab, ro'yxatdan o'tasiz.

Portfolioda nimalar bo'lishi kerak

โ— ilmiy maqolalar va tadqiqot ishlari
โ— olimpiada, konferensiya va tanlov diplomlari
โ— chet tili sertifikatlari (IELTS va shunga o'xshash)
โ— sport va ijtimoiy faoliyat tasdiqnomalari

Respublika bosqichi ekspertlari portfoliolarni baholab, stipendiya sohiblarini aniqlaydi. Tanlangan talabalar 1-sentabrdan stipendiya ola boshlaydi.

15-avgustda muhlat yopiladi. Hujjatlaringizni shu kungacha my.edu.uz ga yuklang.

๐Ÿ”— Manba
Gaz hidi sezilsa, birinchi o'tkaziladigan ish

Gaz hidi sezilsa, birinchi o'tkaziladigan ish

Ko'p odam gaz hidini sezib, ยซo'tib ketadiยป deb o'ylaydi. Aslida uy ichidagi gaz miqdori sekin-asta oshib borib, birinchi uchqun yoqilganda portlash yuz beradi.

Gaz hidini qanday taniysiz?
Tabiiy gaz o'zi hidsiz. Lekin gaz taqsimlash kompaniyalari ataylab unga o'tkir, chirigan tuxum yoki kauchuk hidi bilan birga keladigan merkaptan qo'shishadi. Maqsad bitta: inson burun bilan xavfni ilgari sezsin. Agar uyda shu hid paydo bo'lsa, vaqtni yo'qotmasdan harakat qilish kerak.

Nima qilish kerak?
Derazalarni ochib, eshiklarni kerib qo'yib, uydan chiqib boring. Chiqishdan oldin chirog'ni ham, elektr asboblarini ham yoqmang, yoqimli ham o'chirmang. Uydan chiqib olgach, avariya gazchilik xizmatiga qo'ng'iroq qiling: 104.

Texnik ko'rik nima uchun muhim?
O'zbekistonda uy ichidagi gaz asboblarini texnik ko'rikdan o'tkazish faqat litsenziyalangan ixtisoslashtirilgan tashkilotlar orqali amalga oshiriladi. Bu qonuniy talab. Lekin muammo shunda: ba'zilar ยซhammanikidek ishlayapti-kuยป deb hech qachon ko'rikka chaqirmaydi.

Eski shlang, bo'shashgan ulanish, eskirgan kran hech ko'rinmaydi, hid ham bermaydi. Faqat mutaxassis ko'rsatib berib, almashtirib ketadi. Ustani uyga chaqirib, hujjatini tekshirib, xizmatni rasmiy rasmiylashtirib o'tkaz.

Yaqin orada bir narsa qil
Gaz pechingizni, qozonxonangizni, shlanglarni ko'z bilan ko'rib chiqing. Biror narsa shubhali tuyulsa, 104 ga yoki litsenziyalangan xizmat markaziga murojaat qiling.

๐Ÿ”— Manba
TATUda o'qib Janubiy Koreya universiteti diplomini ham olish mumkin

TATUda (Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti) 2026/2027-o'quv yili uchun qabul davom etmoqda. Kunduzgi, masofaviy, magistratura va ikkinchi oliy ta'lim yo'nalishlarida hujjat qabul qilinmoqda.

DTM natijalari kutilganidan past chiqqan yoki sinov hujjatlarini topshirishga ulgurmaganlar uchun alohida yo'l bor. TATU va Janubiy Koreyaning Kookmin universiteti birgalikdagi Business IT dasturida o'qib, ikkalasining diplomini qo'lga kiritish mumkin.

Dastur 3+1 yoki 4+0 modelida ishlaydi. 3+1 da uch yil TATUda, bir yil Koreyada o'qiladi. 4+0 da esa to'rt yilni ham Toshkentda o'tkazib, baribir ikkala universitetning diplomiga ega bo'lish mumkin. Darslar ingliz tilida, xorijiy professorlar tomonidan olib boriladi.

B1 darajasidagi ingliz tili sertifikati tayyorlab, apply.tuit.uz saytiga kirib hujjatlarni topshirish mumkin. Qabul 26-avgustda yakunlanadi.

๐Ÿ”— Manba
Nogironligi bo'lgan bolalar uchun maxsus sinf ochgan xususiy maktablar subsidiya oladi

Bolaning uyiga yaqin ta'lim olishi uchun korreksion sinf tashkil etgan xususiy maktablar har bir o'quvchi uchun subsidiya oladi. Bu prezidentga taqdim etilgan ijtimoiy himoya tizimini kengaytirish bo'yicha takliflar orasida.

Yiliga kamida 50 ta maktabning inklyuziv muhitni yaxshilash tashabbuslarini davlat grant asosida qo'llab-quvvatlaydi. Ko'zi ojiz o'qituvchilarga va maxsus maktablarning boshlang'ich sinf pedagoglariga shaxsiy assistent biriktiriladi.

๐Ÿ“ฑ 2027-yildan nogironligi bo'lgan o'quvchilar ovoz sintezatori, matn o'qish qurilmasi, Brayl displeyi va boshqa yordamchi vositalarni vaucher asosida oladi.

๐Ÿ“ 2027/2028 o'quv yilidan kirish va sertifikat imtihonlarida qo'shimcha vaqt, Brayl alifbosi, surdotarjimon va assistent bilan ta'minlanadi.

๐Ÿ”— Manba
Ilm haqida 4 ta yanglishlik odamlarni fandan uzoqlashtiradi

Maktabda biologiya yoki fizika o'qib, o'qituvchingiz bir yil oldin aytgan "haqiqat"ni o'zgartirganda, o'sha savol paydo bo'lgan: "Bu fanga umuman ishonish mumkinmi?" Bu his tushuniladi. Lekin uning asosida fan haqidagi yanglish tasavvurlar yotadi.

Astrofizik Ethan Siegel bu yanglishliklarni tahlil qilib, odamlarni fandan uzoqlashtiruvchi to'rtta asosiy sababni ajratdi.

Fan bir jarayon

Ko'pimiz maktabda ilmni faktlarni yodlab, imtihonda qaytarishdan iborat deb o'rgandik. Aslida fan boshqacha ishlaydi. Kuzatish olib borilib, taxmin qilinib, tekshirilib, yangi ma'lumotlar asosida fikr yangilanadi. Eski tushuncha o'zgarganda, bu to'g'ri ishlayotgan fanning tabiiy jarayoni.

Moliyalash manbai natijani belgilamaydi

Fanga qarshi keng tarqalgan da'vo shundan iborat: tadqiqotni kim to'lasa, o'sha natijani oladi. Aslida bitta laboratoriya xulosasini butun dunyo bo'ylab, turli manbalardan moliyalanadigan olimlar mustaqil tekshiradi. Yanglishlik bo'lsa, ular topib chiqaradi.

Ilmiy natija shaxsiy fikrdan boshqa

"Hamma o'z haqiqatiga ega" degan gapni ko'p eshitish mumkin. Ilmiy natija esa millionlab kuzatish, parallel tajriba va mustaqil tasdiqdan o'tib shakllangan xulosa. Bu ikkisi orasida katta farq bor.

Fan doimo tanqid ostida

"Fanning xulosasini hech kim so'roq qila olmaydi" degan tasavvur odamlarni ilmga shubha bilan qarashga undaydi. Aslida eng qattiq tanqid o'sha soha olimlari tomonidan, yangi ma'lumot topib, eski taxminni sinab ko'rish orqali keladi. Nazariya yangilanishi fanning doimo ish ustida ekanligini ko'rsatadi.