دویدن هم تورکی است

دکتر و پزشک

چرا ایران باستان اینا همه چیزش تورکیه !؟

📍 سلجوقیان، سایه جهـــانشاهی تورکان

✍️ دکتر رحیم آغ بایراق

------------ 3️⃣6️⃣cı görüş -------------

عناوین محتوای این جلسه:
• تبار و نژاد سلجوقیان
• سلجوقیان از تورکان خزری بودند.
• تغییر دین سلجوقیان از یهودیت به اسلام.
• آذربایجان و آنادولو در این دوره تورک بودند.
• نبرد داندانقان و ملازگرد و قصه حسن تبریزی‌
• آیا کوچهای تورکان از تورکستان تاثیری در زبان مناطق امپراطوری سلجوقی داشت؟
• طغرل بیگ پادشاهی اثر گذار و عادل
-----------------------------------------------
#بیلگه_میش #پادکست
#امپراتوری_سلجوقیان #آلپ_ارسلان
#طغرل_بیگ #آزربایجان #ملکشاه_سلجوقی #ایران #تبریز #نیشاپور #اصفهان

🎙️ Azerbaijan History Podcast:
Bilgamish Podcast 🎧

بازی خوانی

گورچین قلعه / کاظم داشی سیزده بدر
تورکون گوجون گوره جخلر

در حال تحریف حرکت عظیم ملت تورک هستند ولی ذهی خیال باطل

اگه تورکی بلدی یعنی آلمانی و انگلیسی برات آب خوردنه

ترکیه چه خبره ؟

از انگ و آن روی صورت چقدر کلمه داریم ؟

📚 ترکی، زبان رسمی و دیوانی ایران

✍️ دکتر مریم موسوی

📌 در خبرها آمده است که مکاتبه استاندار آذربایجان شرقی یا غربی با رئیس جمهور به زبان ترکی بوده است. بعضی با بیان اینکه در تاریخ ایران زبان دیوانی همیشه فارسی بوده، این خبر را جسارت به زبان فارسی و بدعتی خطرناک و بنیان‌کن دانسته‌اند!

📌 فارغ از اینکه این خبر تکذیب شد و اساسا یک شیطنت رسانه‌ای بود برای حمله به استاندار و رئیس جمهور، باید گفت که اولا، مکاتبه به ترکی چه ارتباطی به زبان فارسی دارد که جسارت بشود یا نشود؟! مگر ایران، فارسستان و ملک مطلق شوونیسم فارسی است؟ جسارت به یک زبان زمانی رخ میدهد که مردم از تحصیل، کتابت و تکریم زبان خود منع شوند! آیا کسی حق مکاتبه به زبان فارسی را گرفته است که به این زبان جسارت شود؟ ثانیا، مسئولین ترک جمهوری اسلامی اغلب در سخن گفتن به ترکی نیز مشکل دارند؛ چه رسد به خواندن و نوشتن آن! جملات آن‌ها مملو از اشکالات فاحش گرامری و ضعف لغوی است. بنحوی که باید آن سخنان "فُرکی" را برای افراد مسن که فارسی نمی‌دانند ترجمه کرد. باری هدف اصلی نوشتن این پست، پاسخ به ادعای "بدعت" بودن مکاتبه رسمی دولتی به زبان ترکی در طول تاریخ ایران است.

📌 نخست اینکه، تاریخ حقی را ثابت نمیکند. نمیتوان گفت چون در فلان برهه تاریخ، دین مردم فلان‌طور بود امروزه باید همان‌طور شود! نمیشود ادعا کرد چون سیستم حکومتی، حقوق زن، حقوق ورثه و... در فلان برهه تاریخ بهمان‌طور بوده و امروزه باید همان‌طور شود. مسائل فرهنگی و زبانی نیز از این قاعده مستثنی نیست. حق حاکمیت از آن مردم است. مردم حال نه تاریخ! این مردم‌اند که طرز حکومت را بایستی تعیین کنند نه گروهی خاص با استناد به برهه‌ای از یک تاریخ ساختگی و ایدئولوژیک! زبان دیوانی دُول اروپایی مدت مدیدی لاتین بود. امروز هر یک زبان خود را دارند. زبان دیوانی روس‌ها در برهه‌ای فرانسوی بود. امروز زبان خود را دارند. حجم آثار فارسی در ایران به گرد آثار عربی هم نمی‌رسد. با منطق تاریخ‌گرایی بایستی عربی رسمی و میانجی میشد که نشده است. تا کنون موردی از کاربرد دیوانی زبان کردی ندیده‌ام اما کسی نمی‌تواند امروزه به بهانه تاریخ، استفاده دیوانی از این زبان را منع کند.

📌 دوم اینکه، سه زبان فاخر فارسی، ترکی و عربی مثلث تمدنی ممالک اسلامی/خاورمیانه را تشکیل می‌دهند. جغرافیای معنوی این زبانها هم‌پوشانی دارد و مرزهای فرهنگی آنها، محدود به جغرافیای سیاسی کشورها که بارها در طول تاریخ تغییر یافته‌اند نیست. این زبان‌ها رقیب هم نیستند بلکه با تاثیرات متقابل به زیبایی هم افزوده‌اند. در هزار سال اخیر، در عرصه شرع، فلسفه، نجوم، ریاضیات، طب و... زبان غالب نه تنها ایران بلکه کل منطقه عربی است. آثاری به فارسی و ترکی نیز داریم اما قابل قیاس با آثار عربی نیست. در عرصه دربار و ارتش زبان غالب ترکی است. در عرصه ادبیات و دیوان نیز هر سه زبان فارسی، ترکی و عربی حضور دارند.

📌 هدف از نوشتن این پست، پرداختن به جایگاه تاریخی زبان ترکی در ایران است. برای مشاهده لیست مجموعه نسخ خطی ترکی که فقط در کتابخانه مجلس است و با موضوعات طب، عرفان، ادبیات و... طبقه‌بندی شده‌اند روی این لینک کلیک کنید. بیست مثال از کاربرد رسمی و دیوانی زبان ترکی در ادوار صفوی، افشار و قاجار را هم ذیلا درج میکنم.

▪️ فرمان حکومتی شاه اسماعیل صفوی
▪️ نامه شاه عباس اول صفوی به صدراعظم عثمانی
▪️ نامه سلطان صفی صفوی به امپراتور اتریش و مجارستان
▪️ نامه شاه تهماسب صفوی به سلطان سلیم دوم عثمانی
▪️ نامه شاه عباس دوم صفوی به بیگ‌لربیگی شیروان
▪️ نامه شاه عباس دوم صفوی به تزار روس
▪️ نامه والی آذربایجان (صفوی) به بیگ‌لربیگی شیروان
▪️ نامه سلطان حسین صفوی به پادشاه لهستان
▪️ نامه سلطان حسین صفوی به امپراتور روسیه
▪️ نامه سفیر دولت ایران (صفوی) به فرانسه
▪️ قبض تجاری دولتی ایران صفوی
▪️ نامه ارامنه اصفهان به تزار روسیه
▪️ نامه فرمانده کل ارتش قېزېل‌باش
▪️ نامه نادرشاه افشار به سلطان محمود اول عثمانی
▪️ نامه نادرشاه افشار به عثمانی با دست‌خط خود
▪️ مذاکرات دیپلماتیک نادرشاه در هند
▪️ کتیبه نادری
▪️ معاهده فینکنشتاین بین ایران و فرانسه
▪️ فرمان انتصاب صدراعظم توسط فتحعلی شاه قاجار
▪️ نامه فتحعلی شاه قاجار به سلطان محمود دوم عثمانی
▪️ نامه صدراعظم قاجار به صدراعظم عثمانی
▪️ قباله نکاح (ازدواج) ایران قاجاری
▪️ عریضه سفارت عثمانی در ایران قاجاری
▪️ عریضه استغاثه مسلمانان ایروان

📌 نتیجه اینکه، زبان ترکی تا قبل از پهلوی در همه عرصه‌های لشکری و کشوری ایران در طول قرون متمادی در کنار فارسی به صورت رسمی مستعمل بود و با کودتا رضاخان ممنوع گردید.

▪️ نابودی زبان‌های غیر فارسی توسط رضاخان
▪️ اعتراض ارامنه به تحمیل زبان فارسی
▪️ آموزش به زبان مادری قبل از رضاخان

📌 بخوانید: کمپین رسمیت زبان ترکی در ایران

🆔 @anti_panfarsism

در جواب هشتصد فرهیخته آریاپندار که دم از حقوق و دموکراسی و آزادی می زنند،اما برای تورکان و ملل غیر فارس هیچ حقی قائل نیستند و در مقابل حقوق تورکان به یک فاشیست و متحجر تمام عیار تبدیل می شوند، روشنفکران تورک در حال تهیه یک بیانیه هستند که حدود هزار نفر تاکنون آن را امضا کرده اند.
این بیانیه در کمال احترام به زبانهای دیگر و احترام به قانون و تمامیت ارضی تهیه شده و با ملایم ترین لحن در مورد حقوق زبانی تورکان تنظیم شده است.
اما تاسف بار این است که حتی این را هم نمی توانند تحمل کنند و لینک سایت کارزار را فیلتر کردند.
هر چقدر جامعه مدنی آذربایجان راه خود را از چپ و راست و سلطنت طلب و ...جدا کرده و استقلال عقیده و راه خود را با جدیت پیگیری می کنند آنها بیشتر وحشت زده می شوند.
همه آنها از هر فکر و جریان وقتی به " تورکیت" می رسند با هم در یک‌ سنگر قرار می گیرند.
برای دیدن بیانیه و امضای آن به تلگرام زیر مراجعه کنید.
https://t.me/+ofI8c1S3urEyNTNk

Pəhləvi dövründə Ərdəlan vilayətinin adı necə Kürdüstana çevrildi?
Dr. Tohid Məlikzadə

https://t.me/melikzadeh

Pəhləvi dövründə İranın siyasi-mədəni və iqtisadi sahələrində ən fəlakətli dəyişikliklər, özünə vətənpərəst deyən ziyalıların rəhbərliyi ilə həyata keçirildi. Bu fəlakətli siyasətlərdən biri də Ərdəlan bölgəsinin adının Kürdüstana çevrilməsi idi.

Ərdəlan bölgəsi, adını hakimiyyətdə olan Ərdəlan ailəsindən almışdı və Səfəvi dövləti daxilində bir əmirlik idi. Ərdəlan ailəsi şiə məzhəbli idi və bugünkü Sorani dilindən fərqli bir danışıq dili var idi.

Səfəvi dövləti də digər türk mənşəli dövlətlər kimi müluk-üt-təvayif (bugünkü mənada federalizm) prinsipinə inanırdı. Ərdəlan ailəsi, hakimiyyət dairəsi Zor şəhərindən başlayaraq, digər yerli hakimiyyətlər kimi tədricən genişləndi və Sinə (indiki Sənəndəc) şəhərini də özünə qatdı.

Ərdəlan əmirliyi, Qacarlar kimi güclü türk dövlətlərinin köməyi ilə öz hakimiyyətini davam etdirdi. Lakin Qacar dövlətinin sonlarında Ərdəlanlar öz əmirliklərini itirdilər.

Birinci Dünya Müharibəsi, regionda bir çox dövlətlərin quruluşunun əsasının qoyulduğu ən kritik müharibələrdən biri oldu. Müxtəlif dil və məzhəblərdə danışan kürd bölgələri, Avropanın müxtəlif dövlətlərinin diqqət mərkəzində idi. İran hökuməti Paris Sülh Konfransında bir məktubla Osmanlı kürdlərinin İrana tabe olmasını tələb etdi. O dövrdəki İran ziyalıları da bu siyasi məqsədə çatmaq üçün diplomatik aparatla hərəkət edirdilər. Onlar kürdləri İran sisteminə cəlb etmək üçün İranda bir Kürdüstan vilayəti qurmaq qərarına gəldilər ki, İraq kürdləri də İrana meyllənsin.

Bunun üçün Rusiya şərqşünası Minorski və İranlı Rəşid Yəsəmi'yə böyük məbləğ pul verildi ki, kürdlərin və Kürdüstanın tarixini Pəhləvilərin xeyrinə yazsınlar və onları Haxamənişlər və Madaylara bağlasınlar. Necə ki, Nesturi və Süryani xristianların tarixini də qədim Asurla əlaqələndirmişdilər.

Məşrutə inqilabından sonra ölkənin yeni inzibati bölgüsü tətbiq edildi və İran dörd əyalət (o cümlədən Azərbaycan) və 22 vilayətə bölündü. 1937-ci ilə qədər qərb Azərbaycan əyalətinə indiki Qərbi Azərbaycan ostanı, Saqqız, Bicar və Sənəndəcin şimal bölgələri daxil idi.

1937-ci ildə inzibati bölgü dəyişdirildi və ustanlar nömrələrlə adlandırıldı:
- 3-cü ustan: Təbriz və Ərdəbil
- 4-cü ustan: Urmiya və qərb bölgələri
- 5-ci ustan: Həmədan, Kirmanşah, Şahabad (İslamabad-Qərb), Sənəndəc, Məlayir, İlam ( ustanın mərkəzi Kərmanşah).

sənəndəc, 1958-ci ildə 5-ci ustandan ayrılaraq, əvvəllər Qərbi Azərbaycana aid olan, sonra isə Həmədana qatılan türklərin yaşadığı Qürvə və Bicar bölgələri çıxarıldı və mərkəzi Sənəndəc olmaqla Kürdüstan ustanı yaradıldı.

Bu gün Kürdüstan ustanının əhalisinin yarıdan çoxu Sənəndəc, Bicar və Qürvə şəhərlərində yaşayan yerli türklərdir. Buna görə də yeni yaradılmış və Kürdüstan adlandırılan ustanda coğrafi adların 70%-dən çoxu türkcədir. Ərdəlan vilayətinin (bu vilayət 1958-ci ildə Kürdüstan adlandırılmışdır) qədim türk adlarının bərpası tələbi daha çox hiss edilir.
18Aprel 2025

https://t.me/melikzadeh