درسگفتار آفلاین
مارکسیسم و نقد ادبی؛
۴-خطاب به خوانده‌ی ریاکار؛ الهیات و سیاستِ اثر ادبی در مارکسیسم متأخر
به‌هدایت امیر کمالی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

قرن جدید، شاهد بازنگری مارکسیست‌ها در ادبیات و آثار هنری به‌منظور تقویت جبهه‌ی انتقادی بوده است. تلاش برای تبیین مظاهر نوظهور سرمایه‌داری، دقتِ نظریه‌پردازان مارکسیست را بر شاخصِ "سیاست" متمرکز ساخت. همین عامل سبب رجوع مجدد به عرصه‌هایی شد که قابلیت تشکیل جبهه‌ای واحد در برابر نیروهای مرتجعی همچون سرمایه‌داری یا شکل‌های نوظهور فاشیسم و دیکتاتوری را داشتند. الاهیات، روان‌کاوی، مطالعات فرهنگی، نشانه‌شناسی، زبان‌شناسی و مواردی از این دست، از نو احضار و صورت‌بندی شدند تا بار دیگر نگرش مارکسیستی را در نبرد تاریخی‌اش به ابزارهای نو مجهز گردانند.
 
کار ادبیات این‌بار نه در مقام عاملی بازتاب‌دهنده در روبنا، و نه در هیئت شاخصی برای تبلیغ ارزش‌های اجتماعی، بلکه به‌مثابه حوزه‌ای درک می‌شد که قادر بود در جامه‌ی نوعی سند تاریخی، مقاومتی بی‌مانند و منحصر به‌فرد را بیافریند.
 
در دوره‌های گذشته ما به جایگاه اثر ادبی و روش‌های نگریستن به آن در سنت مارکسیستی از مارکس و انگلس تا مکتب فرانکفورت و سپس مارکسیست‌های ساختارگرا پرداختیم. اکنون اطلاق نامی واحد به مارکسیست‌های مورد بحث در این دوره که با ضرایب مختلفی از حساسیت، دل‌مشغول جهان ادبیات بوده‌اند بسیار دشوار می‌نماید اما می‌توان خطر کرد و سوژه‌ی مورد بحث در این دوره‌ی پایانی را *مارکسیسم سیاسی* نام نهاد.

 از میان فیلسوفان مشهور معاصر در سنت مارکسیستی که به آثار ادبی نگاهی نو انداختند سه نام را برای این دوره برگزیدیم: ژاک رانسیر، جورجو آگامبن و تری ایگلتون، امروزه بیش از دیگران از کار ادبیات و سیاست آن سخن گفته‌اند. در این دوره تلاش می‌کنیم آرای این سه فیلسوف را به بحث بگذاریم. و نهایتا جمع بندی‌ای از مجموع چهار دوره‌ی نقد مارکسیستی به دست بدهیم.
 
امیر کمالی دانش‌آموخته‌ی زبان و ادبیات فارسی از دهه‌ی هشتاد کار تالیف و ترجمه در حوزه‌ی نقد ادبی و فلسفه‌‌ی انتقادی را آغاز کرد. در سال‌های پایانی دهه‌ی هشتاد در روزنامه‌های شرق، اعتماد و بهار جستارهای تالیفی و ترجمه منتشر ساخت. کتاب «ازمصائب معنا» حاصل پیگیری او در حوزه‌ی زبانشناسی انتقادی و روش فیلولوژی بود. در ادامه از منظر فلسفه‌ی انتقادی به نقد خاستگاه شعر مدرن فارسی در نیما یوشیج پرداخت که حاصلش کتاب «مانیفست خاموشان» بود. وی هم اکنون عضو هیئت نویسندگان سایت تز یازدهم است. ترجمه‌‌ی «انسان بی‌محتوا» از جورجو آگامبن، ترجمه‌ی مجموعه مقالاتی در باب فلسفه‌ی جستارنویسی با عنوان «سیاست جستار» و نقدی سیاسی فلسفی بر داستان‌های بهرام صادقی در هیئت کتابی با عنوان «جستارهایی در فهم بهرام صادقی» سه اثری است که وی در آستانه‌ی چاپ و انتشار دارد.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار
صدای متعهد؛
پرسش‌هایی از هنر صدا در بستر بحران‌های سیاسی
به‌هدایت شاهین پیمانی
طول دوره: ۶ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار
صدای متعهد؛
پرسش‌هایی از هنر صدا در بستر بحران‌های سیاسی
به‌هدایت شاهین پیمانی
طول دوره: ۶ جلسه‌ی ۲ ساعته

در جهان امروز، طی جنبش‌هایی که از دل بحران‌های اجتماعی سیاسی بر می‌آیند، بسیاری از آثار و فعالیت‌های هنری، با دقت و حساسیت بیشتری از حیث تطبیق یا همراهی با ارزش‌های زاده شده در این جنبش‌ها بررسی می‌شوند و بعضا همین وابستگی به این ارزش‌های نوظهور، موج گسترده‌ای از تعارضات را نیز بر می‌انگیزد تا جایی که گاه در این میان، ارزش فعالیت هنری به تمامی انکار می‌شود. این امر نشان می‌‌دهد که چگونگی‌ تأثیر هنر بر افکار عمومی‌ یا سواستفاده‌ی آن از یک حرکت اجتماعی، تنها دغدغه‌ی افراد صاحب قدرت نیست. از این رو درک عمیق‌تری از ساز و کار خلق هنر در مواجه با شرایط سیاسی اجتماعی می‌‌تواند به هنرمند در جهت بازیابی مختصات و موقعیت خود در وضعیت‌های چالش‌برانگیز کمک کند.

طی این درس‌گفتار، با تمرکز بر آثار هنر صدا و موسیقی،‌ به مرور برخی‌ از این چالش‌ها و پرسش‌ها می‌‌پردازیم: یک صدا در بستر اجتماعی سیاسی خود در برگیرنده‌ی چه مفاهیم پنهانی است؟ چگونه می‌توان از این محتوا در جهت تغییر یا تحریف تاریخ و افکار عمومی استفاده/سواستفاده کرد؟ صدا و گوش سپردن به آن چگونه می‌‌تواند برای کنش، مشارکت، به چالش کشیدن، و یا مقاومت در موقعیت‌های سیاسی و اجتماعی معاصر مورد استفاده قرار بگیرد؟ آیا صدا و یا نحوه‌ی شنیدن آن می‌‌تواند به عنوان ابزاری برای بررسی‌ بحران‌های زیست محیطی، اجتماعی‌ و سیاسی جهان، دسترسی‌ به حقایق نادیده و ناملموس، و یا تغییر و تعمیق جهان بصری غالب در جامعه، مورد استفاده قرار گیرد؟
 
تمرکز این دوره کمتر بر مطالعات نظری و مفاهیمی چون «هنر سیاسی» یا «سیاست‌ورزی در هنر»، بلکه بیشتر بر خود آثار هنری خواهد بود. پس از بررسی برخی‌ آثار، به بحث گذاشتن و نیز مطالعه‌ی متون انتقادی و تحلیلی پیرامون آن‌ها، به واکاوی، مقایسه و نقد رویکردهایی می‌‌پردازیم که هنر را چون عرصه‌ای برای بازنمایی و بازتاب دغدغه‌های زمانه از جمله برابری، هم‌زیستی‌، و یا تغییرات زیست‌محیطی و غیره‌ می‌نگرند. همچنین به قابلیت‌هایی‌ می‌‌پردازیم که در شیوه‌های مختلف تولید و پخش آثار شنیداری، امکان برهم زدن مناسبت قدرت را فراهم می‌آورند. از شرکت‌کنندگان انتظار می‌‌رود تا ضمن مشارکت در گفتگو، آثار و متون پیشنهادی خود را در طول جلسات ارائه دهند.
 
شاهین پیمانی آهنگساز و هنرمند مستقر در تهران و برلین، و دانش آموخته در رشته‌ی مطالعات صدا و هنرهای صوتی از دانشگاه هنر برلین است. علاوه بر ساخت موسیقی و طراحی صدا برای فیلم و انیمیشن، او در زمینه‌ی ساخت چیدمان‌های صوتی و اجراهای صدا و تصویر نیز فعالیت می‌کند. او در اغلب آثار خود از صداهای یافت‌شده و آرشیوی، و ضبط‌های میدانی استفاده می‌کند، و با در هم آمیختن آن‌ها با صدای پردازش شده‌ی گفتار انسان، به کاوش در حوزه‌ی ادراک صوتی و ساختارشکنی زبان در فرهنگ شنیداری می‌پردازد.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
زبان، جامعه و قدرت ۱
به‌هدایت ساجد طیبی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
زبان، جامعه و قدرت ۱
به‌هدایت ساجد طیبی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

کنش‌های زبانی مختلفِ کاربران زبان به انحاءِ مختلف در هم تنیده است با ساختارها و پدیده‌های اجتماعی و روابط آشکار و پنهانِ قدرت در جامعه. از یک سو، اگرچه زبان ابزاری عمومی است و همه‌ی افراد یک جامعه‌ی زبانی می‌توانند آن را برای مقاصدِ ارتباطی خود به کار گیرند ، امّا همه‌ی آنها به یک اندازه به منابع آن برای تحقق این اهداف دسترسی ندارند. آن چه یک متکلّم می‌تواند با ابزار زبان انجام دهد عمیقاً وابسته است به جایگاه او در ساختارِ جامعه. جنسیت، شغل، طبقه، نژاد، و ملیّتِ یک متکلّم برخی از عواملی اند که در آنچه او می‌تواند با زبان انجام دهد و نحوه‌ای که می‌تواند آن را انجام دهد مدخیلت دارند.
 
از سوی دیگر، خودِ کنش‌های زبانی کاربران زبان در موقعیت‌های اجتماعی مختلف نقشی پررنگ دارند در شکل‌دهی، تغییر، یا در هم‌شکستن ساختارها و قالب‌های موجود در جامعه و روابط قدرتِ حاکم بر آن. این درهم‌تنیدگی میانِ زبان و پدیده‌های اجتماعی است که صاحبان قدرت و گروه‌های فرادست اجتماعی و اقتصادی را قادر می‌سازد از زبان برای پیش‌بردِ اهدافی چون فرودست‌سازی زنان و اقلیت‌های نژادی و  قومی،‌ خلق و تقویت دوگانه‌ی خودی-دیگری، نفرت‌پراکنی، و خفه کردن صدای مخالفان بهره بگیرند.

هدف از این دوره‌، آشنایی مقدماتی با بعضی از مهم‌ترین نظریات، چارچوب‌ها، و مفاهیمی است که فلیسوفان برای فهم رابطه‌ی میان زبان و ساختارهای اجتماعی توسعه داده اند. این دوره از ۵ جلسه تشکیل شده است. در جلسه‌ی اول، پیش‌زمینه‌های نظری مباحثی را که در ادامه‌ی دوره به آن‌ها خواهیم پرداخت معرفی می‌کنیم. در جلساتِ دوم تا چهارم به سه سنخ پدیده‌ی زبانی می‌پردازیم که نقشی پررنگی در ساختارهای اجتماعی و شکل‌دهی، تقویت، یا تغییر روابط قدرت ایفا می‌کنند. در جلسه‌ی پایانی کلاس، با توسل به چارچوب‌های نظری و مفاهیم توسعه یافته در جلسات قبل، به مطالعه‌ای موردیِ یکی از مناقشاتِ مهم درباره‌ی تحدید حقِ آزادی بیان می‌پردازیم.

شرح جلسات👇
@bidarschool
@bidarcourses

بخش اول: مقدمات نظری
 
جلسه‌ی اول: حق آزادی بیان و نظریه‌ی کنش‌های گفتاری
 
در این جلسه به دو موضوع می‌پردازیم که چارچوب کلّی و پیش‌زمینه‌ی نظری مباحثِ جلساتِ بعد را تشکیل می‌دهند. موضوع اول استدلال‌های کلاسیک به‌نفعِ حق آزادی بیان است که در بسیاری از مناقشات مربوط به زبان و جامعه، بحث به نحوی از انحاء به ماهیت، مبنا و حدود و ثغور آن مربوط می‌شود. موضوع دوّم، نظریه‌ی کنش‌های گفتاری است که، آشنایی با مفاهیم و اصول کلّی آن برای درک بسیاری از مفاهیم و استدلال‌هایی که در جلسات بعد به آن‌ها می‌پردازیم ضروری است.
 
بخش دوم: پدیده‌های زبانی مختلف و کارکرد اجتماعی و سیاسی آنها
 
جلسه‌ی دوم: هرزه‌نگاری و فرودست‌سازی زنان
 
هرزه‌نگاری یکی از کاربردهای مناقشه‌آمیز زبان است. در چند دهه‌ی گذشته ماهیت و نقش هرزه‌نگاری و توجیه یا عدم توجیه سانسور آن به بحث‌های گسترده‌ای انجامیده است. از یک‌سو، طرفداران آزادی بیان محدود کردنِ آن را نقضِ حق‌ِ آزادی بیان هرزه‌انگاران می‌دانند و از سوی دیگر، موافقانِ تحدید هرزه‌انگاری آسیب‌های آن، به ویژه در فرودست‌سازی و خفه‌کردنِ صدای زنان، را توجیهی کافی می‌دانند برای وضعِ قوانینی به منظور محدودسازی آن.در این جلسه با بعضی از این مناقشات آشنا خواهیم شد.

جلسه‌ی سوم: نفرت‌پراکنی، دشنام، دیگرستیزی
 
در این جلسه به چیستی، ویژگی‌ها، و آسیب‌های کلام نفرت‌پراکنانه می‌پردازیم. بر دشنام‌ها (slurs)، مانند دشنام‌های نژادپرستانه و جنسیت‌زده، به مثابه‌ی مواردی صریح از کلام نفرت‌پراکنانه تمرکز خواهیم کرد و از نقش آنها در پدیده‌های اجتماعی مختلف بحث خواهیم کرد. همچنین از نسبت قانون‌گذاری برای تحدید کلام نفرت‌پراکنانه با حق آزادی بیان بحث خواهیم کرد.
 
جلسه‌‌ی چهارم: نسل‌کشی و زبانِ نسل‌کشانه
 
بسیاری از موارد نسل کشی در تاریخ معاصر مسبوق بوده است به دوره‌ای از نفرت‌پراکنی زبانی علیه قربانیان نسل‌کشی. این سخنان نفرت‌پراکنانه در شکل‌دهی و تقویتِ تمایز میان خودی و غیر خودی به مثابه‌ی پیش شرطی برای امکان نسل‌کشی نقش ایفا می‌کنند. در این جلسه به این موضوع می‌پردازیم که چه کاربردهایی از زبان و با چه سازوکارهایی زمینه‌ را برای پذیرش نسل‌کشی در میانِ اکثریت یک جامعه مهیا می‌کنند.
 
بخشِ سوم: موردکاوی
 
جلسه‌ی پنج: آزادی بیان و انکار هولوکاست
 
در جلساتِ گذشته با برخی چارچوب‌ها و مفاهیم کلّی و مناقشاتِ موجود درباره‌ی انواع مختلفی از پدیده‌های زبانی و تأثیراتِ اجتماعی آنها آشنا شدیم. در این بخش می‌خواهیم با بهره‌گیری از آن چه از خلال این مباحث یادگرفته‌ایم نگاه کنیم به مناقشاتِ مطرح درباره‌ی یک مورد خاص: قوانین موجود در بعضی کشورهای دموکراتیک علیه انکارکنندگان هولوکاست. از این بحث خواهیم کرد که مدافعان این قوانین چه آسیب‌هایی برای کنش زبانی انکار هولوکاست در این کشورها متصور شده اند. و این که آیا این آسیب‌ها از نظر ماهیت و شدّت توجیهی برای تحدید حق آزادی بیان به دست می‌دهند یا خیر.

در مورد مدرس👇
@bidarschool
@bidarcourses

ساجد طیبی فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد از گروه فلسفه‌ی علم دانشگاه صنعتی شریف و دکتری از پژوهشکده‌ی فلسفه‌ی تحلیلیِ پژوهشگاه دانش‌های بنیادی است. حوزه‌ی پژوهشی اصلی او فلسفه‌ی زبان است و پایان‌نامه کارشناسی ارشد و رساله‌ی دکتری خود را در حوزه‌ی معناشناسی الفاظ ارجاعی در زبان به انجام رسانده است. عنوان رساله‌ی دکتری او «مفردانگاری رويکردی تاريخی-شکّاکانه» است. طیبی در سال‌های بعد از فارغ‌التحصیلی به‌عنوان محقق پسادکتری و سپس عضو هیأت علمی در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی مشغول به کار بوده است و در کنار فعالیت‌های پژوهشی، دروس گوناگونی در حوزه‌ی فلسفه‌ی زبان و فلسفه‌ی تحلیلی در دانش‌گاه‌های تهران، صنعتی شریف، و صنتعی امیرکبیر تدریس کرده است. برخی از علائق پژوهشی او عبارت‌اند از:‌ معناشناسی و کاربردشناسی زبان طبیعی، نظریه‌ی کنش‌های گفتاری، نظریاتِ ارجاع در زبان و اندیشه، ابعادِ اجتماعی و سیاسی زبان، و تاریخِ اولیه‌ی فلسفه‌ی تحلیلی.

@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
دلوز و ادبیات
به‌هدایت حسام نقره‌چی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
دلوز و ادبیات
به‌هدایت حسام نقره‌چی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

دلوز نمی‌پرسد «متن چه می‌گوید؟»، می‌پرسد «متن چه می‌کند؟» و این پرسش، در سنت اروپایی که همیشه ادبیات را بیرون از جهان و موازی با آن درک کرده، همه چیز را جابه‌جا می‌کند؛ نسبت متن را با جهان، و نسبت جامعه را با متن. اگر ادبیات را به شکل بازنمایی جهان درک نکنیم و آن را چون عنصری در جهان ببینیم، جایگاه متن را نه تنها در فضا که در زمان نیز تغییر داده‌ایم. متن دیگر پیامد و معلول جهان نیست، و نسبتی پسینی با زمانِ جهان ندارد. متن با جهان هم‌زمان است و فقط به این شکل می‌تواند به جای بازتاب دادنِ آن، در آن عمل کند.
 
اما متن چگونه در جهان عمل می‌کند؟ دلوز یک‌بار برای همیشه به این پرسش پاسخ نمی‌دهد، زیرا از یک طرف فردیتِ نسبت متن با جهان در تک تکِ مواردِ بررسی شده، به هر چیزِ دیگری اولویت دارد (اگر قانون عامی بر عملکردِ ادبیات در جهان حاکم باشد، دیگر کنشِ خلاقانه برای متن ادبی ممکن نیست)، و از طرف دیگر درگیری دائمی اندیشه‌ی فلسفیِ او با متون ادبی باعث می‌شود که خوانش او از ادبیات به هم‌راه فلسفه‌اش در طول زمان تغییر کند.

برای آغاز بررسی اندیشه‌ی ژیل دلوز در رابطه با ادبیات، در این دوره، به مطالعات او بر آثار دو نویسنده متمرکز می‌شویم: پروست و مازوخ. بحث دلوز در هر دو مورد، مطلقاً در گسست با سنت حاکم بر خوانش آثار این نویسندگان است: مثلاً کنار گذاشتن مسئله‌ی «حافظه» و پرداختن به «نشانه» در رمان پروست، و جدا کردن مطلقِ نام ساد از نامِ مازوخ و رد کردنِ این ایده که جهان این دو نویسنده ضرورتاً مکمل و متضاد است.
 
دستگاهِ فکری دلوز از خوانش‌های ادبی او جدا نیست؛ متونی که او درباره‌ی ادبیات نوشته هم یکی از بهترین راه‌های ورود به جهان فلسفیِ او هستند و هم شیوه‌ای بدیع و نیرومند برای تحلیل ادبیات. به همین دلیل در طول این دوره دائماً بین متون ادبی و مفاهیم فلسفیِ دلوز در رفت و آمد خواهیم بود.   

حسام نقره‌چی فارغ التحصیل دکتری ادبیات تطبیقی از دانشگاه سوربون نوول فرانسه است و رساله‌اش را در مورد رولان بارت و نظریه‌ی تاریخ نوشته است. در همان دانشگاه نظریه‌ی ادبی درس داده و در دبیرستان سویینه در پاریس معلم ادبیات بوده است. او به عنوان پژوهشگر با مجلات گوناگونی از جمله لیتراتور، مجله‌ی رولان بارت و مجله‌ی بلژیکی فقه‌اللغه و تاریخ همکاری کرده است. کتاب درس اثر رولان بارت و دو نمایشنامه‌ی برنیس و بریتانیکوس اثر ژان راسین به ترجمه‌ی او توسط انتشارات نیلوفر به چاپ رسیده و در حال حاضر دو اثر تألیفی، یکی در مورد نظریه‌ی ادبی و دیگری درباره‌ی رولان بارت و تاریخ در دست انتشار دارد. زمینه‌ی پژوهش او نظریه‌ی ادبی و فلسفه‌ی علوم انسانی است. او همچنین با مرکز پژوهش ادبیات تطبیقی دانشگاه سوربون نوول همکاری می‌کند.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار آفلاین
دگردیسی ایده‌آلیسم آلمانی از کانت تا گادامر
۵-نیچه در راه ایده‌آلیسم منظرگرایانه؛ نهیلیسم منفیِ زایش تراژدی
به‌هدایت هانی اشرفی
طول دوره: ۸ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار آفلاین
دگردیسی ایده‌آلیسم آلمانی از کانت تا گادامر
۵-نیچه در راه ایده‌آلیسم منظرگرایانه؛ نهیلیسم منفیِ زایش تراژدی
به‌هدایت هانی اشرفی
طول دوره: ۸ جلسه‌ی ۲ ساعته
 
عقلانیتِ نظام‌ساز، در ایده‌آلیسم مطلقِ هگل به غایت خود دست پیدا کرد و همه‌ی هستی را به مثابه برساخته‌ی نظام‌های فرهنگی-اجتماعی‌ای تبیین نمود که به‌واسطه‌ی خودآگاهی تدریجی انسان یا همان بسطِ عقل در تاریخ محقق شده است. ولی خود این عقلانیتی که کاملا به خویشتن آگاه شده، بر چه بنیادی استوار است؟ این پارادایم عقلانی یگانه که نهایت ظرفیت خود را آشکار نموده، بر چه اساسی هنوز ممکن است معنایی برای زیست انسان تدراک ببیند؟ گویی رسیدن به مرزهای امر مطلق، نوعی فقدان تداوم معنا را به ارمغان می‌آورد. نهیلیسم یا معناباختگی انسان معاصر از مواجهه با بی‌بنیادی عقلانیت تاریخی سربرمی‌آورد و در چنین بستری است که فردریش نیچه به عنوان متفکری اصیل، بیماری عصر خود را شناسایی می‌کند و در پی علاج آن برمی‌خیزد.
 
نیچه در جستجوی معنای زندگی انسان و یافتن بنیاد عقلانیتی است که دست کم دوهزار سال در حال توسعه و بسط ظرفیت خود بوده است. آیا سطح ژرف‌تری در زیست جهان انسانی وجود دارد که این عقلانیت متعصب از آن بیرون تراویده باشد و چه بسا شاکله‌های دیگری نیز بتواند به صورت موازی از آن سرچشمه بگیرد؟ تفکر نیچه، از دوران جوانی تا واپسین یادداشتهای حیات فکری‌اش تلاشی است برای کند و کاو در این سرچشمه‌ی معنابخش و در نتیجه علاج معناباختگی انسان. نیچه در دوره‌ی نخست فکری‌اش به شکل منفی یا سلبی نظام‌های عقلانی را به پرسش کشیده و ارزش‌زدایی می‌کند تا عمق بحران را بیشتر به فهم درآورد. زایش تراژدی، معناباختگی حیات انسان را می‌پذیرد و با الگوبرداری از نیاکان یونانی به دنبال التیام آن در پرداختن به هنر است. در همین آثار نخست است که منظرگرایی(پرسپکتیویسم) نیچه‌ای با ابتنای عقلانیت بر اراده شروع به شکل‌گیری می‌کند و در فلسفه‌ی متأخر او، در قالب محوریت مثبت یا ایجابی اراده، به کمال خود دست می‌یابد.

در این دوره‌ی هشت‌جلسه‌ای برآنیم تا ضمن خوانش و شرح متن زایش تراژدی، سیر تکاملی فلسفه‌ی نیچه را پی بگیریم و او را نه به عنوان متفکری خردستیز، گزین‌گویه‌نویس پریشان احوال و یا منحصر به دغدغه‌های روان‌شناسانه، بلکه به عنوان یک فیلسوف ایده‌آلیست آلمانی تفسیر کنیم که این سنت ایده‌آلیستی را در یک حرکت دیالیکتیکی دیگر، گامی پیش می‌برد و امکان‌های جدیدی را پیش روی آن می‌گشاید. با توجه به اهمیتی که نیچه در این دوران برای موسیقی ریچارد واگنر  قائل است- و شاید بتوان آثار واگنر را تکلم موسیقایی فلسفه‌ی نیچه محسوب نمود- نگاهی هم به این آثار و علت اهمیت آنها خواهیم داشت تا آمادگی لازم برای دوره‌های بعدی را، از جهت فهم اهمیت هنر نزد نیچه‌ی متأخر، کسب نماییم.
 
هانی اشرفی متولد مهرماه ۱۳۶۰، مدرک کارشناسی خود را در رشته‌ی مهندسی مکانیک از دانشگاه تهران اخذ نمود و سپس دوره‌ی کارشناسی ارشد و دکتری را در رشته‌ی فلسفه در دانشگاه علامه طباطبایی و پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی سپری کرد. علاقه‌مندی دیگر او موسیقی است و در این زمینه دوره‌های گوناگونی را چون هارمونی،کنترپوان، فوگ-انوانسیون، فرم و آنالیز، و آهنگسازی نزد علیرضا مشایخی گذرانده است و به موازات پژوهش‌های فلسفی به آهنگ‌سازی مبادرت می‌ورزد.

حوزه‌ی پژوهشی مورد علاقه‌ی او ایده‌آلیسم آلمانی است و عمده‌ی مطالعات خود را در زمینه‌ی فلسفه‌ی هگل، نیچه، هایدگر و گادامر به انجام رسانده است. در عین حال او پروژه‌ی اصلی فکری خود را تأمل در مراوده‌ی دوسویه‌ی فلسفه و موسیقی یا موسیقی به مثابه تفکر می‌داند. همچنین وی پروژه‌های فکری موازی دیگری در حوزه‌ی زیبایی‌شناسی خوراک و پوشاک را در کلان ساختار فلسفه‌ی فرهنگ دنبال می‌کند. او در سال‌های گذشته در دانشکده‌ی مدیریت دانشگاه تهران، آکادمی هنر شمسه، بنیاد الف، مدرسه بیدار، موسسه لوگوس، مجله موسیقی معاصر و اینستاگرام شخصی‌اش به برگزاری دوره‌هایی در حوزه‌ی فلسفه و موسیقی مباردت ورزیده است.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
میراث پیشینیان و گذشته‌های ناتمام:
نگاهی به تاریخ از منظر تأثراتی چون احساس گناه، شرم و اضطراب
به‌هدایت جواد گنجی
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار آفلاین
میراث پیشینیان و گذشته‌های ناتمام:
نگاهی به تاریخ از منظر تأثراتی چون احساس گناه، شرم و اضطراب
به‌هدایت جواد گنجی
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

جایی بیرون از تاریخ وجود ندارد که از آن بتوانیم نسبت خود با گذشتگان و میراث گذشته را بسنجیم و از آن معیاری قطعی برای عمل خویش در اکنون بسازیم و به میانجی آن هویتی کامل و شفاف برای خود دست و پا کنیم. درست است که همه‌چیز در متن تاریخ شکل می‌گیرد، اما آنچه از دل تاریخ سر بر می‌آورد تابع محض زنجیره‌ی علت و معلولی وقایع تاریخی نیست. عنصری حادث و تعین‌ناپذیر وجود دارد که می‌تواند هویت‌های تاریخی گوناگون را از ریخت بیندازد. در حقیقت، این عنصر همواره لکه‌ای بر جا می‌گذارد که هر نوع هویت تاریخی را ناکامل و مخدوش می‌سازد.
 
به طور کلی، می‌توان چنین گفت که مدرنیته بر مبنای گسستی قاطع و ریشه‌ای از اقتدار پیشینیان و اجداد ما شکل گرفت. اما این اقتدارزدایی سبب نشد که ما به سادگی از گذشته فراتر رویم و به میل و اراده‌ای کاملا رهاشده از بند گذشته دست یابیم. در عوض آنچه اتفاق افتاد این بود که تاریخ به گذشته‌ای ناتمام و مبهم بدل شد که هنوز به پایان نرسیده است و گذشته نیز مخزنی بی‌پایان از افکار و طرح‌های ناتمامی شد که ما ناگزیریم در اکنون تاریخی آن‌ها را پی بگیریم و با آنها رابطه‌ای داشته باشیم.

برای درک این گذشته‌ی ناتمام و نسبتی که هر یک از ما با آن برقرار می‌کنیم، شاید یکی از بهترین راه‌ها نگاه‌کردن به گذشته از منظر تأثرات و احساساتی باشد که ما را وادار به برقراری پیوندی خاص با تاریخ می‌کند، تأثرات اساسی و بنیادینی چون احساس گناه، شرم و اضطراب که هر یک به شکلی خاص انسان امروزی را درگیر تاریخ گذشتگان می‌کنند.
 
جواد گنجی متولد سال ۱۳۵۶ و فارغ‌التحصیلِ جامعه‌شناسی است. عمده‌ی فعالیت‌های او بر پژوهش و ترجمه در حوزه‌ی روانکاوی و فلسفه به ویژه بر روانکاوی فرویدی-لاکانی متمرکز است. از آثار و ترجمه‌های او می‌توان به همکاری با فصلنامه ارغنون و مجموعه کتاب‌های رخداد، کتاب «گئورگ زیمل» اثر دیوید فریزبی، کتاب «جامعه‌شناسی معرفت و آگاهی‌اش؛ نقد مکتب فرانکفورت از جامعه‌شناسی معرفت»، کتاب «کین‌توزی» اثر ماکس شلر، کتاب «بازگشت امر سیاسی» اثر شانتال موف و کتاب «فلسفه‌ی پول» اثر گئورگ زیمل اشاره کرد. او در دهه‌ی گذشته و در زمینه‌ی تدریس، درسگفتارهای بسیاری را در مؤسسه‌ی پرسش ارائه کرده است.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار آفلاین
گادامر و هرمنوتیک فلسفی
به‌هدایت مراد فرهادپور
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار آفلاین
گادامر و هرمنوتیک فلسفی
به‌هدایت مراد فرهادپور
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

در این درسگفتار تلاش می‌کنیم با بازخوانی کتاب حلقه‌ی انتقادی؛ ادبیات، ‌تاریخ و هرمنوتیک فلسفی نوشته‌ی دیوید کوزنزهوی، بر ماهیت و وضعیت جدل‌های معاصر در باب فلسفه‌ی هرمنوتیکی، هم از لحاظ مسأله‌ی تفسیر متون ادبی و هم از نظر مباحث کلی معرفت‌شناسیِ معاصر نظری بیفکنیم. تلاش می‌کنیم مفاهیم گوناگونی را که در نظریه‌های نقد ادبی متفکرانی چون یاکوبسن، ریفاتر، دومن، استانلی و بلوم و ... مطرح شده است این‌بار در متن فلسفه‌ی هرمنوتیکی گادامر مورد خوانش و بحث قرار دهیم، و بر پایه‌ی روشی که هوی در کتابش پیش گرفته است تمایز میان تفکر انتقادی فرانسوی، آلمانی و آنگلو-آمریکایی را برجسته کنیم و در عین حال نشان دهیم چه رابطه‌های بامعنایی را می‌توان میان آنها بازشناخت.
 
از آنجا که هوی در کتاب خود چندان به تحول تاریخی هرمنوتیک و چگونگی شکل‌گیری آن از درون تفسیر کتاب مقدس و ادبیات کلاسیک عصر باستان نپرداخته، و همچنین به زمینه‌‌ی اصلی هرمنوتیک معاصر که در قرن ۱۸ و ۱۹ توسط شلایرماخر و دیلتای فراهم شد توجهی نداشته است، لازم می‌دانیم با تکیه بر مقاله‌ی «رسالت هرمنوتیک» از ریکور، تحول هرمنوتیک از شلایرماخر تا گادامر را به شکل فشرده و مختصر شرح دهیم.  
 
مراد فرهادپور متولد  تهران در ۱۳۳۷ متفکر، نویسنده و مترجم است. او از دهه‌ی شصت به این‌سو متون گوناگونی را در حوزه‌ی ادبیات و فلسفه، چه در قالب مقاله در نشریاتی چون راه‌ نو، کیان، آدینه و ارغنون؛ و چه در قالب ‌کتاب‌‌ چون عقل افسرده، ۱۳۷۸،  بادهای غربی، ۱۳۸۲ و پاره‌های فکر، ۱۳۸۸ به رشته‌ی تحریر در آورده است. او همچنین از دهه‌ی هفتاد به این سو توامان به ترجمه و تدریس متونِ فلسفی جریان‌های انتقادی غرب، از آثار متفکرینِ مکتبِ فرانکفورت تا دیگر آثارِ فیلسوفانِ جریان‌ساز چون بَدیو، آگامبن و ژیژک پرداخته است.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار آفلاین
زبان تصویرهای تو در تو؛
زیبا‌شناسی سیاسی در جهان روی اندرسون
به‌هدایت صالح نجفی
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

@bidarschool
اطلاعات بیشتر👇
https://t.me/bidarcourses/406

درسگفتار آفلاین
زبان تصویرهای تو در تو؛
زیبا‌شناسی سیاسی در جهان روی اندرسون
به‌هدایت صالح نجفی
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

اندرسون فیلم‌سازی منحصربه‌فرد است که میان فیلم دومش گیلیاپ (۱۹۷۵) و فیلم سومش آوازهایی از طبقه‌ی دوم (۲۰۰۰)، بیست و پنج سال درنگ کرد تا در این میان به یکی از مهم‌تریم کارگردان‌های آگهی‌های بازرگانی در کشورهای اسکاندیناوی تبدیل شود. در واقع آگهی‌های بازرگانی به او مجال داد تا سبکی نو در فیلم‌سازی بپروراند و جوک‌هایی بصری با زمان‌بندی‌های دقیق بسازد که معمولاً در قالب پلان‌سکانس فیلمبرداری می‌شوند. او با استفاده‌ی فزاینده از نورپردازی‌های عجیب آنگونه که خود می‌گوید، «روشناییِ بی‌زنهاری که در آن هیچ امکانی برای گریختن یا پنهان شدن نیست»، سبکی را می‌پروراند که آمیزه‌ای است از حال و هوایی مزاح‌آلود و فضایی خفقان‌آور.

در فیلم‌های آخرالزمانی اندرسون، با دورنمایی فراگیر و سوررئال از فروپاشی جامعه روبروییم، جامعه‌ای که وقایعش در جهانی سرد و دل‌گیر می‌گذرد و ساکنانش مسافرانی رنگ‎‌پریده و شبح‌وارند که در مناظری مملؤ از طنزی معناگریز غوطه‌ورند و با وجود آنکه گه‌گاه قاه‌قاهِ می‌خندند، ماتم از سر و رویشان می‌بارد و به عروسک‌های هیولاوار خیمه‌شب‌بازی می‌مانند: تمثال‌هایی بی‌چهره‌ که دنیای رویایی فیلم‌ساز را حجیم‌تر می‌کنند.

اندرسون بازیگرانش را مثل ماهی به تصادف از دریای جامعه‌ی سوئد صید می‌کند: یک وکیل، کارمند بازنشسته‌ی بیمه، و راننده‌ی سابق سفارت. آدم‌های اندرسون واقعی‌اند اما جایی که در آن می‌زیند واقعی نیست. او طاقت رئالیسم محض را ندارد و خود می‌گوید: «اصلاً مطمئن نیستم بهترین راه برای توصیف واقعیت رئالیسم باشد». با وجودی که طراحی صحنه‌های او به غایت پیچیده‌ و چشم‌فریب‌اند و رویکرد سبک‌گرایانه‌ی او فیلم‌هایش را از رئالیسم اجتماعی دور می‌کند، فضای سینمایی‌اش بسیار به فضای اجتماعی نزدیک می‌شود و گفتارهای سیاسی و تاریخی بسیاری در آن رخنه می‌کند. تا جایی که می‌توان گفت موفق می‌شود با تولید فضای وهم‌آلود، به نوعی فاصله‌گذاری برشتی دست یابد و اگر نتواند تماشاگر را به فعالیت وا دارد، لااقل می‌تواند با خلق زبانی بغرنج، انفعال، روشنفکرگریزی و فقدان آگاهی تاریخی جامعه‌ی معاصر سوئد را به نقد بکشد.
 
در فیلم‌های او تقریبا هیچ نمای نزدیکی نیست که هم‌ذات‌پنداری و شفقت تماشاگران نسبت قربانیان فیلم را برانگیزد. در عوض این خود تماشاگرانند که باید سرسختانه به تحلیل انتقادی این زبان پیچیده بنشینند. خشونت فیلم نه از جلوه‌های شوک‌آور یا جذابیت‌های تدوین، بلکه از ایجاد پریشانی در احساس مخاطب نشأت می‌گیرد، هنگامی که معلوم می‌شود فیلم هیچ دستورالعملی در برابرش ننهاده تا چگونه درباره‌ی چیزها فکر کند. فیلم موضوع را توضیح نمی‌دهد و مسأله را حل نمی‌کند و «همین پیچیدگی است که انسان مدرن را می‌هراساند: از تجربه‌ی چیزی باز می‌ایستد و نمی‌تواند آن را پشت سر بگذارد».‌

در این دوره می‌کوشیم با خوانش برخی مقالات و بر اساس سرفصل‌های زیر سینمای اندرسون را در چهار جلسه بررسی کنیم:
 
۱- جوانی دوپاره: آغاز شکوهمند و شکست در گام دوم/ از عشق نوجوانی تا پوچی جوانی
 
۲- بیست و پنج سال غیاب: رسیدن به سبک از راه ساخت آگهی‌های بازرگانی
 
۳- شکوه جوک‌های (تلخ) بصری: نقاشی، تئاتر و جدیت در سینما، از اتو دیکس و گئورگه گروس تا استریندبرگ و بکت
 
۴- شاعرِ عشق‌های فروخورده در سرزمین هرز: کاشف رسوب رنج‌های تاریخ در پیکره‌ی تصویرها
 
۵- شعر و سینما: اندرسون و شبح سزار بایِخو

صالح نجفی متولد  تهران در ۱۳۵۴، فارغ التحصیل رشته‌ی معماری از دانشکده‌ی هنرهای زیبا و ادبیات فارسی از پژوهشگاه علوم انسانی است. او از سال ۱۳۸۳ کار ترجمه‌ و تالیفِ متون گوناگونی را در حوزه‌ی فلسفه، سینما و هنر آغاز کرده است و در حال حاضر ترجمه‌ی آثار سورن کیرکگور را در دست دارد. او از سال ۱۳۹۰ در دانشکده‌ی هنرهای زیبا، دانشگاه هنر و موسسه‌ی پرسش به تدریس تاریخ فلسفه و نقد اشتغال داشته است. صالح نجفی در دو مجموعه کتاب‌ به نام‌های فیلم به مثابه‌ی فلسفه ، ۱۳۹۶ و عشق در سینما، ۱۳۹۷، نوعی دیگر از تأمل در سینما و متفاوت از نقد فیلم را پیشنهاد می‌کند؛ رویکردی که تلاش دارد فیلم را در جهانِ وسیع‌تری که احاطه‌اش کرده است، چون متنی فلسفی بخواند.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
تجربه در فلسفه‌ی کانت: جهان ثابت و ناظر متحرک
به‌هدایت صابر دشت‌آرا
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
تجربه در فلسفه‌ی کانت: جهان ثابت و ناظر متحرک
به‌هدایت صابر دشت‌آرا
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

در آغاز نقد عقل محض، کانت برای معرفی طرح‌واره‌ی انتقادی خود از تشبیهی مشهور استفاده می‌کند: «پس از ناکامی در تبیین حرکات اجرام سماوی بر پایه‌ی این فرض که تمامی آنها حول ناظر می‌چرخند، [کوپرنیک] به این گمان افتاد که آیا بهتر نخواهد بود که سوژه را به چرخش وادارد و ستارگان را ساکن نگه دارد. در متافیزیک نیز می‌توان به آزمایش مشابهی تن داد... » (B xvi). حاصل این «آزمایشْ» شکل‌گیری مفهومی از تجربه است که تصورات پیشینیان کانت درباره‌ی مناسبات «ناظر» و «جهان» – یا به بیانی عمومی‌تر، سوژه و ابژه – را از اساس بر هم می‌زند. و به واسطه‌ی همین مفهوم است که نظام انتقادی کانت را اغلب به‌سان هم‌نهاده‌ای از دو مکتب اصلی فلسفه‌ی مدرن (تجربه‌گرایی و عقل‌گرایی) در نظر می‌آورند: تجربه‌ی کانتی نه به‌سادگی بر فرآیند دریافت و انباشت ادراکات بیرونی دلالت می‌کند (چه، جهانِ ساکن‌شده نمی‌تواند یگانه مبدأ تجربه باشد)، و نه در شعاع سوژه‌‌ای جوهری و یکپارچه‌ تعریف می‌شود (زیرا ناظر متحرک جز چرخیدن به گرد جهان نمی‌تواند کار دیگری انجام دهد).

در دوره‌ی حاضر کوشش می‌کنیم که سویه‌های گوناگون چنین مفهومی از تجربه را در کار کانت وارسی ‌کنیم. در این راه، متن اصلی راهنمای ما کتاب تمهیدات (۱۷۸۳) کانت خواهد بود. صرف نظر از برخی دلایل بیرونی، این کتاب از آن روی در کانون توجه ما قرار می‌گیرد که تلقی کانت از تجربه و دلالت‌های گوناگون آن را، با وضوحی حتی بیشتر از نقد عقل محض، از پرده بیرون می‌آورد. چنانکه مشاهده خواهیم کرد، با تکیه بر همین کتاب است که هرمان کوهن، در مقام یکی از بانیان جریان نوکانتی و شعار معروفِ «بازگشت به کانت»، تصویری از تجربه‌ی کانتی ترسیم می‌کند که اعتبار آن امروز نیز تا حدود زیادی به قوت خود باقی مانده‌است.
 
پس از تبیین تصویر متعارف و پذیرفته‌شده‌ی تجربه‌ی کانتی، به برخی نقدهای واردشده بر آن اشاره می‌کنیم و مشخصاً بر جریان موسوم به «فلسفه‌ی حیات» متمرکز می‌شویم، جریانی که تأکید کانت بر کلیت و ضرورت تجربه را به پرسش می‌گیرد و در مقابل بر اهمیت تجربه‌های آنی و تکرارناپذیر تأکید می‌گذارد. نشان خواهیم داد که این نقدها، به رغم انگشت‌نهادن بر برخی خلأهای بنیادین در تجربه‌ی کانتی، چگونه خود در معرض فروغلتیدن به ورطه‌ی عدم‌عقلانیتی هستند که بازگشت دوباره به فلسفه‌ی کانت را لازم می‌آورد.

بازگشت به کانت، بازگشت دوباره به کانت، بازگشت دوباره و دوباره به کانت... هیچ کوششی در معرفی فلسفه‌ی کانت نمی‌تواند از سیلاب چنین بازگشت‌هایی برکنار باشد. از این منظر، هدف ما در این دوره نه تثبیت جایگاه کانت در مقام برجسته‌ترین فیلسوف روشنگری که مشارکت در چرخش‌های بی‌پایانی است که جزء جدایی‌ناپذیرِ «انقلاب کوپرنیکیِ» کانت‌اند. به عبارت دیگر، هدف فهم این مطلب است که چرا، به تعبیر ژان-فرانسوا لیوتار، «نام کانت ... هم در مقدمه‌ی مدرنیته مندرج است و هم در مؤخره‌ی آن».  
 
جلسه‌ی اول: پیش‌پرده‌های فلسفه‌ی کانت (تجربه‌گرایی و عقل‌گرایی) و طرح کلیِ «متافیزیکی که می‌تواند به عنوان یک علم عرضه شود» [مقدمه‌ی کتاب‌ تمهیدات + بندهای ۱ تا ۵].
 
جلسه‌ی دوم: زمان، مکان و مقولات در مقام صورت‌های پیشینی تجربه، مسئله‌ی «بدیل فراموش‌شده» (منازعه‌ی ترندلنبورگ و فیشر) و تفسیر کوهن از نسبت تکمیلی شهودها و مفاهیم [بندهای ۶ تا۳۹ تمهیدات].
 
جلسه‌ی سوم: جایگاه ایده‌ها در نظام انتقادی، تمایز ایدئالیسم انتقادی از انواع دیگر ایدئالیسم، و تلقی کوهنِ متأخر از تجربه‌ای خاستگاهی و مقدم بر دوگانه‌ی سوژه-ابژه [بندهای ۳۹ تا ۶۰ تمهیدات].
 
جلسه‌ی چهارم: Erlebnis در برابر Erfahrung: توسیع تجربه یا بیرون‌جهیدن از حدود تجربه؟ غلبه بر «ضعف باصره‌ی روشنگری در عرصه‌ی دین و تاریخ» یا «غوطه‌ورشدن در امر متعالی»؟ [مقاله‌ی «درباره‌ی برنامه‌ی فلسفه‌ی آینده»ی والتر بنیامین].

صابر دشت‌آرا متولد ۱۳۶۵ و دانش‌آموخته‌ی دکتری در رشته‌ی فلسفه از دانشگاه علامه طباطبایی است. عنوان پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری او، به‌ترتیب، «مواجهه‌ی زیباشناختی آدورنو و بنیامین» و «"هسته‌ی منثور اثر هنری" به مثابه‌ی ایده در آثار والتر بنیامین» بوده‌است. دو ترجمه‌ی فارسی به قلم او منتشر شده‌است: گزیده‌ای از مقالات والتر بنیامین با عنوان «دهلیزهای رستگاری: مقالات معرفت‌شناختی» (۱۳۹۵)، و کتابی از جی‌. ام. برنستین با عنوان «تقدیر هنر: بیگانگی زیباشناختی از کانت تا دریدا و آدورنو» (۱۴۰۱).  

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
@bidarschool

درسگفتار (آفلاین)
اسپینوزاگرایی در میدان ادبیات؛
۱- توان ادبیات؛ بررسی امکانات نقد درون‌ماندگار ادبی
به‌هدایت عنایت چرزیانی
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

@bidarschool
@bidarcourses

درسگفتار (آفلاین)
اسپینوزاگرایی در میدان ادبیات؛
۱- توان ادبیات؛ بررسی امکانات نقد درون‌ماندگار ادبی
به‌هدایت عنایت چرزیانی
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته

این درس‌گفتار پیش‌درآمدی است بر یک امکان فلسفی-ادبی: امکان مواجهه با آثار ادبی بر اساس برخی از مفاهیم فلسفی اسپینوزا همچون «درون‌ماندگاری» و «قدرت». تلاش خواهیم کرد نشان دهیم چگونه این مفاهیم می‌توانند در نسبت با خوانش متون ادبی – هم از حیث تحلیلی و هم در حوزه‌ی نقد ادبی به کار بسته شوند. در این مسیر، رویکرد «ضد تفسیری» اسپینوزا از آنجا برایمان حائز اهمیت است که اجازه می‌دهد بی‌آنکه تفسیری متعال، بیرونی و مازاد نسبت به اثر ادبی اتخاذ کنیم، با بررسی سنتزهای درونی متن، در جستجوی روشی نو و درون‌ماندگار در نقد اثر ادبی گام بر داریم و سپس جایگاه ادبیات را چون پدیده‌ای توانمند که نه فقط در جهان بلکه با جهان عمل می‌کند برجسته سازیم.  
 
بی‌شک رابطه‌ی مفهوم قدرت با ادبیاتْ بنیان خود را در فلسفه‌ی اسپینوزا می‌یابد، زیرا بنابر رهیافت‌های او، هر پدیده‌ای واجد درجه‌ای از قدرت است و در نسبت‌هایی که با سایر اشیاء برقرار می‌کند و یا در مشارکتی که در فرماسیون دارد، سنخ خاصی از قدرت، اعمال و صورت‌بندی آن را ممکن می‌کند. اگر بپذیریم که ادبیات و آثار ادبی نیز از همین منطق پیروی می‌کند، می‌توان به نوعی سنخ‌شناسی درونماندگارِ قدرت در آثار ادبی پرداخت و نشان داد که یک اثر ادبی، حاوی و مولد نوعی از توان است که در مناسبات و‌ شبکه‌ی تولید و توزیع قدرت نقش ایفا می‌کند. این نقش هم می‌تواند در نسبت‌های رهایی‌بخش باشد هم در نسبت‌ها و جاگیری‌های مسدود کننده و محصور شونده. از این رو برای شناخت هر دو وجه آثار ادبی، یعنی هم وجه رهایی‌بخش ادبیات و هم وجه محصور کننده‌ی آن، مفهوم کلیدی ما «قدرت» و متدولوژی ما در تشریح این نسبت، «درون‌ماندگاری» است.

برای برجسته کردن مفاهیم درون‌ماندگاری و قدرت، کتاب اخلاق اسپینوزا (ترجمه‌ی دکتر جهانگیری)، مقاله‌ی «تنها سنت ماتریالیستی» لویی آلتوسر و سمیناری از ژیل دلوز به نام «هستی‌شناسی و اخلاق» را بازخوانی خواهیم کرد و سپس برای تبیین پیوند فلسفه‌ی اسپینوزا با ادبیات، از مقاله‌ای به نام «اسپینوزا و‌ آلتوسر، علیه هرمنوتیک: تفسیر یا مداخله‌» از وارن مونتاگ یاری می‌گیریم و امکان خوانش درون‌ماندگار متون ادبی را بررسی می‌کنیم.
 
مصداق‌های ادبی ما برای سنجش روش درون‌ماندگار نقد ادبی و وصلت مفهوم درون‌ماندگاری و توان ادبیات، از آثار ادبیات معاصر فارسی(شعر، داستان و نمایشنامه) بر می‌خیزد. تلاش می‌کنیم با تکیه بر این مصداق‌ها  تبیین کنیم که «نشان‌گرهای متنی»، عناصر «فرمی و محتوایی» در چه نسبت‌هایی با قدرت قرار می‌گیرند و این نسبت‌ها چه توانی را آزاد یا مسدود می‌کنند. مباحث این دوره‌ امکان می‌دهد تا در ادامه به شکلی دقیق‌تر متون ادبی را در نسبتی که با قدرت‌های سیاسی و اجتماعی و ماشین‌های اجتماعی برقرار می‌کنند مورد خوانش و حتی ارزیابی اخلاقی و ... قرار دهیم.

عنایت چرزیانی پژوهشگر ادبیات و فلسفه، متولد اسفند ۱۳۷۰ تاکنون چندین دوره‌ی فلسفی و ادبی، پیرامون فلسفه‌ی لویی آلتوسر، ژیل دلوز و میشل فوکو در مؤسسات و دانشگاه‌های کشور برگزار کرده است. سابقه‌ی برگزاری کارگاه‌های مختلف ادبی و انتشار چندین مقاله از وی پیرامون فلسفه‌ی اسپینوزا، دلوز و آلتوسر در نشریه‌های مختلف کشور از جمله مروارید،  آپاراتوس و جنگ هنر مس و... از جمله فعالیت‌های اوست و چندین سخنرانی و مصاحبه نیز پیرامون شعر نو فارسی در همایش‌های مختلف و در سطح کشور داشته است. از تألیفات وی: جامعه‌شناسی بدن زن در شعر فارسی، ارزیابی اخلاقی شعر معاصر فارسی و اسپینوزاگرایی در میدان ادبیات و بررسی چند نمایشنامه از عباس نعلبندیان و بهمن فرسی و مقاله‌ی سمپتوم‌شناسی بالینی صادق هدایت است. او هم‌اکنون کتابی را تحت عنوان بوف کور به روایتی دیگر (یک آزمون‌گری با فلسفه‌ی ژیل دلوز) در دست چاپ دارد. 

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی
@bidarschool
@bidarcourses