درس‌گفتار (آفلاین)
نفت و شهرهای خلیج فارس
به‌هدایت دکتر کاوه احسانی و دکتر اعظم خاتم
طول دوره: ۳ جلسه‌ی ۲ ساعته

خلیج فارس در طول تاریْخ محلِ تردد و ادغام فرهنگها و جوامع مختلف بوده است. ولی با آغاز قرن بیستم و نفوذ روزافزون قدرت‌های استعماری، اکتشاف نفت، جنگ‌های جهانی، برآمدن ناسیونالیسم و دولت-ملتهای مدرن، و پا گرفتن جنبش‌های اجتماعی-طبقاتی یا استقلال‌طلب، خلیج فارس و دریای عمان و حتی اقیانوس هند از فضاهای مبادله و تردد به مرزهای بسته و فضاهای امنیتی تبدیل شدند.

شهرهای خلیج فارس محل اصلی برخورد و تلاقی نیروهایی بودند که منجر به این دگرگونی شدند. شهرهایی مثل آبادان، بصره، کویت، مسجد سلیمان، منامه، دبی، مسقط، بوشهر و غیره دراثر تعامل شرکت‌های بین‌الملل نفتی، ارتش‌ها و سیاستگذاران دولت‌های امپریالیستی، کارگران و پناهندگان و مهاجرین پاکباخته، جوامع بومی محلی، نمایندگان دولت‌های نوظهور ملی، و فعالین سیاسی شکل گرفتند.

دو جلسه‌ اول این دوره به بررسی نقش نفت و تأثیراتِ جغرافیایی و تاریخی آن بر تحولات ایران و خلیج فارس در نیمه اول قرن بیستم می‌پردازد و با نگرشی نقادانه نسبت به فضاهای مصنوع، نحوه‌ شکل‌گیری اولین شهرهای نفتی ایران، به خصوص آبادان و مسجد سلیمان را مورد بحث قرار می‌دهد. در جلسه‌ سوم، دگرگونی رابطه‌ دولت و کارگران در صنعت نفت ایران در دوره‌ جنگ و ساخت شهرکِ توحید و دوره‌ پساجنگ و فرایند شکل‌گیری منطقه‌ عسلویه بررسی می‌شود.

منابع مطالعه:
جلسه‌ اول: کاوه احسانی. محیطِ مصنوعِ شکل‌گیری طبقه‌ی کارگر صنعتی در نفت ایران (۱۳۹۸) فصل‌های ۲ و ۳
جلسه‌ دوم: همان. فصل‌های ۵ و ۶ و ۷
جلسه‌ سوم: اعظم خاتم. عسلویه در آئینه آبادان، مجله گفتگو شماره‌‌ی ۵۳، صفحات ۶۵ تا ۸۰.

اعظم خاتم سابقه‌ای طولانی در تحقیق، تدریس و انتشار در زمینه‌ معضلات توسعه و مسائل شهری در ایران و خاورمیانه دارد. او تحصیلات خود را در دانشگاه تهران در حوزه‌ جامعه‌شناسی آغاز کرد و سپس دکترای خود را در زمینه‌ مطالعات شهری از دانشگاه یورک کانادا دریافت کرد. او در دههِ هفتاد و هشتاد شمسی از یکسو به عنوان برنامه‌ریز شهری و توسعه در طرح‌های مختلف فعالیت می‌کرد و از سوی ‌دیگر به عنوان محقق مستقل در انجمن جامعه‌شناسی ایران مسئولیت گروه شهر را بر عهده داشت. از جمله فعالیت‌های برنامه‌ریزی او تدوین سیاست‌های مسکن اجتماعی در ایران، مشارکت در طرح هدایت توسعهِ تهران (۱۳۸۵)، هدایت برنامه‌های توانمندسازی سکونت‌گاه‌های غیررسمی در شهرهای مختلف بوده است. آخرین مقاله‌ او به فارسی به نام «سیاست‌های توسعه در ایران پس از انقلاب» درخرداد ماه سال ۱۳۹۸ در مجله گفتگو به چاپ رسیده است. مقالات انگلیسی او را می‌توان در مجلات زیر خواند:
Society and Space, Cities, Esprit, Middle East Report و Jadaliyya

کاوه احسانی استاد مطالعات بین‌الملل دانشگاه دی‌پال در شیکاگو است. از کتاب‌های او که به فارسی ترجمه شده‌اند، می‌توان از "محیط مصنوع و شکل‌گیری طبقه‌ی کارگر صنعتی؛ تاریخ اجتماعی کار در صنعت نفت ایران" نام برد و شاید بتوان عنوان کتابِ دیگر او را که به همراهی تورج اتابکی و الیزابتا بِنی در زبان انگلیسی به تحریر در آمده، "کار برای نفت: نگاهی مقایسه‌ای به تاریخ‌های اجتماعی کار در صنعت جهانی نفت" ترجمه کرد. از مقالات اخیر او به زبان انگلیسی می‌توان به "حکم‌رانی شهری و سیاست‌های شهرداری تهران" (به همراه اعظم خاتم)، "آبادان: فراز و فرودِ یک کلان‌شهر نفتی" (به همراه راسموس الینگ)، "اقتصاد اخلاقیِ اعتراضات ایرانی" (به همراه آرنگ کشاورزیان)، "سیاست‌های خطوط لوله در ایران"، "جنگ و خشم: تأملاتی انتقادی بر میراث جنگ ایران و عراق"، "نفت، حکومت و جامعه در ایرانِ پس از جنگ جهانی دوم"، "دموکراسی رادیکال و فضای عمومی"، "سیاست‌های مالکیت و خصوصی‌سازی مشاعات در ایران" نام برد.

او همچنین به عنوان برنامه‌ریز منطقه‎ای در بانک‌ جهانی، برنامه‌ی ملل متحد برای توسعه (UNDP) و موسسه‌ی مطالعات سیاسی جان هاپکینز فعالیت داشته است. در ایران نیز او در نقش برنامه‌ریز توسعه در حوزه‌های برنامه‌ریزی منابع آبی، خشک‌سالی، حکم‌رانی شهری و بازسازی پس از جنگ فعالیت داشته است. او همچنین عضو بُرد مدیریت تحقیقات و پروژه‌ اطلاعات خاورمیانه (MERIP) و عضو هیأت تحریریه‌ مجله‌ گفتگو در تهران، گزارش خاورمیانه(Middle East Report) و مطالعات ایران (Iranian Studies) است.
در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
institutebidar@gmail.com
@bidarschool
@bidarcourses

دوره‌های آفلاین شهر در آستانه‌ی ۱۴۰۰ - مجموعه‌ درس‌گفتارهایی از مطالعاتِ انتقادی پیرامون شهر

قوم‌نگاری/ مردم‌نگاری

🔸۱- باستان‌شناسانه دیدنِ شهر ۱
دکتر لیلا پاپلی یزدی - ۴ جلسه
https://t.me/bidarschool/270

🔹۲-باستان‌شناسانه دیدنِ شهر ۲
دکتر لیلا پاپلی یزدی - ۴ جلسه
https://t.me/bidarschool/415

🔸۳- اتنوگرافیِ چهارراه: مشاهده‌ی عاملیتِ فرودستان در برساختِ مناسباتِ شهری
دکتر میترا اسفاری – ۴ جلسه
https://t.me/bidarschool/274

🔸۴- اتنوگرافیِ چهارراه: مشاهده‌ی شهر در مقیاس خرد
دکتر میترا اسفاری -۴ جلسه
https://t.me/bidarschool/401

🔸۵- مردم‌نگاری مطرودان شهری: کودکانِ کار افغانستانی در تهران
سپیده سالاروند – ۲ جلسه
https://t.me/bidarcourses/42

🔸۶- مردم‌نگاری فقر از هزارتوی بوروکراسی
سپیده ثقفیان – شهریور ماه ۱۴۰۰ – ۳ جلسه

🔹۷- از پرسش تا پاسخ: روش‌شناسی در علوم انسانی
دکتر لیلا پاپلی یزدی - ۴ جلسه
https://t.me/bidarcourses/8

رژیم‌های تولید فضا

🔸۱- سیاست‌های نوسازی شهری، تولید قلمروی مداخله
احمد یزدانیان - ۳ جلسه
https://t.me/bidarschool/372

🔹۲- هژمونی کنش‍گرانه در نظامِ شهری
علی طیبی- ۴ جلسه
https://t.me/bidarschool/386

🔹۳- واکاوی برنامه‌ریزی شهری در ایران
مجید ابراهیم‌پور - ۳ جلسه
https://t.me/bidarschool/573

🔹۴- مقاومت و شهر؛ بازخوانی نظریات مقاومت شهری
ایمان واقفی – مرداد ۱۴۰۰ – ۴ جلسه
https://t.me/bidarcourses/101

🔹۵- قلعه: قانون، اخلاقِ عمومی و تخیلِ جمعی در شهر نو
دکتر جیران گاهان - ۲ جلسه
https://t.me/bidarcourses/53

🔸۶- نگاهی به گفتمان‌های مسلط معماری از دهه ۴۰ تا ۹۰ شمسی در ارتباط با خانه‌های تهران
نیلوفر نیک‌سار – ۲ جلسه
https://t.me/bidarcourses/48

🔸۷-الفبای شهرسازی مشارکتی و مداخلات شهری پایین به بالا
آلاله نوایی - ۴ جلسه
https://t.me/bidarcourses/64

🔸۸-به‌حرکت درآوردن شهر؛ نگاهی به نقش اتومبیل در توسعه‌ی تهران دهه‌های ۴۰ و ۵۰
امیر طهرانی - شهریور ۱۴۰۰- ۲ جلسه
https://t.me/bidarcourses/123

شهر در افق منطقه

🔸۱- اَشکال بحران مسکن: نگاهی مقایسه‌ای به خاورمیانه
دکتراعظم خاتم - ۲ جلسه
https://t.me/bidarschool/268

🔸۲- ژئوپولیتیکِ توسعه و توازن منطقه‌ای
دکتر کامبیز مشتاق‌گوهری– ۶ جلسه
https://t.me/bidarschool/272

🔸۳- نفت و شهر‌های خلیج فارس
دکتر اعظم خاتم و دکتر کاوه احسانی- شهریور ۱۴۰۰ – ۳ جلسه
https://t.me/bidarcourses/126

حافظه، بازنمایی و تخیل شهر

🔸۱- تهران و ساز و کارهای تولید آن: مروری انتقادی بر نقش هنر در ساخت تخیلات شهری
پوریا جهانشاد - ۳ جلسه
https://t.me/bidarschool/420

🔸۲- شهر، فضا، سیاستِ حافظه و تاریخ‌مندی
نسترن صارمی - ۴ جلسه
https://t.me/bidarschool/404

🔸۳- کیشِ میراث: مقدمه‌ای بر مطالعه‌ی انتقادیِ مفاهیمِ اصالت و میراث فرهنگی
فراز طهماسبی – ۴ جلسه
https://t.me/bidarcourses/37

🔸۴- نمودهای شهر در سینمای ایرانِ دهه‌ی نود؛ چطور شهر را از مجرای فیلم بخوانیم؟
نوید پورمحمدرضا - مرداد ۱۴۰۰ - ۸ جلسه
https://t.me/bidarcourses/79

لطفا در صورت تمایل به تهیه هر یک از این دوره‌ها، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
هراس از شکستن فرمان؛
الهیات سیاسی شعر فارسی از آغاز تا مشروطه
به‌هدایت امیر کمالی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح در پست پایین👇
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
هراس از شکستن فرمان؛
الهیات سیاسی شعر فارسی از آغاز تا مشروطه
به‌هدایت امیر کمالی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

 
شعر کلاسیک فارسی هیچگاه صرفاً امری مربوط به سرحدات زیباشناسی  نبوده که بیشتر آیینه‌ای تمام‌عیار بوده است در خدمت بازنمایی دین، سیاست، علم کلام، عرفان و یا دیگر گفتارهای ایدئولوژیک. اگر الهیات را همانا طلب مداخله‌ی امر متعالی به‌منظور اعاده یا احضار رستگاری بدانیم و سیاست را الگوی نظام‌مند تدبیر امور، توزیع محسوسات و رصد گسست‌های درون این منطق، آنگاه تردیدی نیست که تار شعر فارسی حتی در سطحی‌ترین لایه‌های معنایی و پدیداری خود، با پود این مقولات گره خورده است.
 
در این میان شاید بتوان گفت شعر فارسی برای تحقق رسالت بازنمایی، بیش‌ از هرچیز متحمل استفاده از ظرفیتهای الهیات سیاسی بوده است و در طول سده‌های متمادی از زمان شکل‌گیری‌اش تا عصر مشروطه، به الگویی بوطیقایی رسیده است که به شکلی استعاری بیانگرِ تمنای مداخله‌ی امر بیرونی در ساحت رستگاری این‌جهانی و مادی انسان ایرانی است. اما دایره‌ی این حضور قطعاً گسترده‌تر از این مختصر است. از شواهد و قراین متقن بر می‌آید که قدرت‌های سیاسی این سرزمین هیچگاه از نیروهای بازنماینده‌‌ی شعر فارسی غافل نبوده‌اند و مهم‌تر از آن، از هیچ فرصتی برای منتسب کردن خود به گفتار مشروعیت‌بخش الهیاتی صرف‌نظر نکرده‌اند.
 
اگر قبلاً پرسش این بود که علل یا خاستگاه رابطه‌ی شعر با این مقولات چه بوده، امروز مسئله این است که اَشکال این رابطه چگونه باید باشد. دوره‌ی حاضر مستقیماً سراغ این رابطه می‌رود. پرسش مقدماتی این است که رویکرد شعر به سیاست و الهیات از زمان رودکی و کسایی تا عصر شاعران موسوم به مکتب بازگشت ادبی، چگونه بوده است؟ نیروهای درونی دو حوزه‌ی شعر فارسی و گفتارهای الهیاتی-سیاسی تا چه اندازه در منطق هم نفوذ کرده و چه اشکال ایدئولوژیکی پدید آورده‌اند؟ زیرا به نظر می‌رسد آنچه امروز فرهنگ فارسی می‌نامیم از زوایای پنهانِ همان رابطه‌ی قدیمی سر برون آورده باشد. این موضوع همانقدر پیچیده است که در ظاهر بدیهی به نظر می‌رسد.
 
در این دوره، از نیروی الهیاتی زبان فارسی و از نقش جادوی این زبان در ایجاد گفتارهای مشروعیت‌بخش برای قدرت‌های سیاسی حاکم نیز سخن خواهیم گفت. قله‌های رفیع شعر فارسی با چنین مقولاتی چه کرده‌اند؟ نحوه‌ی مواجهه‌ی حاکمیتها و سلسله‌های سیاسی حاکم بر ایران با این مسائل چگونه بوده است؟  آیا دگرگونی و تکامل سبک‌های شعری به معنای تبدیل نگرش درونی شعر فارسی به مبانی الهیاتی و سیاسی بوده‌ است؟ در یک کلام چگونه می‌توان سیاستِ شعر و شاعرانگیِ سیاست را در شعر فارسی ردیابی کرد؟ چگونه می‌توان زیباشناسانه‌ کردن سیاست و سیاسی‌کردن زیباشناسی را تحلیل کرد؟

در این دوره در ساحت نظری به فلسفه‌ی هگل، مبانی روانکاوی فروید، آرای جامعه‌شناختی گئورگ زیمل و متفکران فلسفه‌ی انتقادی به‌ویژه مکتب فرانکفورت رجوع کرده و مباحث زیر را در پنج جلسه تحلیل خواهیم کرد:
 
• مبانی سنتی و مدرن مفهوم الاهیات سیاسی
• سیاست در پرتو کلام، منطق، عرفان
• سیاست زهد و توصیه
• تئوکراسی و گفتارهای مشروعیت‌بخش به آن
• الهیات سیاسی بیت فارسی و مسئلۀ رستگاری
• قاعده و استثنا (قانون وخشونت حاکم)
• مفهوم حق و اقتصاد آرایه‌های شعری
 
امیر کمالی دانش‌آموخته‌ی زبان و ادبیات فارسی از دهه‌ی هشتاد کار تالیف و ترجمه در حوزه‌ی نقد ادبی و فلسفه‌‌ی انتقادی را آغاز کرد. در سال‌های پایانی دهه‌ی هشتاد در روزنامه‌های شرق، اعتماد و بهار جستارهای تالیفی و ترجمه منتشر ساخت. کتاب «ازمصائب معنا» حاصل پیگیری او در حوزه‌ی زبانشناسی انتقادی و روش فیلولوژی بود. در ادامه از منظر فلسفه‌ی انتقادی به نقد خاستگاه شعر مدرن فارسی در نیما یوشیج پرداخت که حاصلش کتاب «مانیفست خاموشان» بود. وی هم اکنون عضو هیئت نویسندگان سایت تز یازدهم است. ترجمه‌‌ی «انسان بی محتوا» از جورجو آگامبن، ترجمه‌ی مجموعه مقالاتی در باب فلسفه‌ی جستارنویسی با عنوان «سیاست جستار» و نقدی سیاسی فلسفی بر داستان‌های بهرام صادقی در هیئت کتابی با عنوان «جستارهایی در فهم بهرام صادقی» سه اثری است که وی در آستانه‌ی چاپ و انتشار دارد.

لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
مبانی آرکئولوژی آلترناتیو (۲)
به‌هدایت دکتر عمران گاراژیان
طول دوره: ۷ جلسه‌ی ۲ ساعته

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
مبانی آرکئولوژی آلترناتیو (۲)
به‌هدایت دکتر عمران گاراژیان
طول دوره: ۷ جلسه‌ی ۲ ساعته

باستان‌شناسیْ نظامی است باز و انعطاف پذیر که پا به پای مدرنیسم شکل گرفت و توسعه یافت؛ پس از شکل‌گیری در فرهنگ غرب وارد کشورهای خاور نزدیک شد و مانند همه‌ی پدیده‌های دنیای مدرن هنگامِ ورود به جوامع گوناگون، موضوع کشاکش در بافت سنتی آنها شد. با این سابقه تا امروز خوانشهای قرن بیستمی باستانشناسی در خاور نزدیک بومی نشده اند و عموما متکی به گذشته‌ی دور و مقوم شکلهایی از ملی گرایی هستند. تا جایی که می‌توان گفت این نظام دانش در مقیاس ملی به‌ وسیله‌ی حاکمیتها غالبا در راستای بازسازی هویتهای فرهنگی و ملی، به کار گرفته می‌شوند.
 
مبانی باستان‌شناسی در تاریخچه‌ی تقریبا دو سده‌ای‌اش(۲۰۲۱-۱۸۳۰) در جهان مرتب تغییر کرده است. همین تغییرات (که گاه بومی مناطق مختلف جهان نیز بوده اند) روش و روش‌شناسی‌های باستان‌شناسی را بارها دگرگون کرده است. در این درس‌گفتار تطور و تغییرات مبانی باستان‌شناسی در تاریخ این نظامِ درک و فهم دنیای مدرن بررسی می‌شود. این بررسی و کَند و کاو در پی معرفی آلترناتیوهایی برای باستان شناسی ملی و حاکمیتی در مجموعه علوم انسانی و اجتماعی است. مباحث زیر در ۷ جلسه ارائه خواهد شد:
- مقدمه و معرفی کلی باستان‌شناسی‌های مدرن
- ادعای تحول نظری و انجام تحول روشی: نظریه و عمل در باستان‌شناسی‌های مدرن
- باستان‌شناسی‌های میدانی و شکاف نظریه و عمل در آن
- باستان‌شناسی‌های بافت زنده و تجربی
- مبانی فرهنگی-اجتماعی باستان‌شناسی‌های مدرن
- مبانی علمی و روش‌های علمی در باستان‌شناسی‌های مدرن
- مبانی میدانی و علوم زمینی باستان‌شناسی‌های مدرن 
 
لازم به ذکر است که علاقه‌مندان به شرکت در این دوره، می‌بایست در دوره‌ی پیشین مبانی باستان‌شناسی آلترناتیو که در تابستان ۱۴۰۰ برگزار شده است، به صورت آفلاین و با تخفیف ویژه ثبت نام کرده و پس از مرور جلسات آن دوره، برای شرکت در دوره جدید آماده شوند.

دکتر عمران گاراژیان متولد ۱۳۴۹ در نیشابور است. او طی سال‌های ۱۳۶۹ تا ۱۳۸۷ علاوه بر تحصیل در مقاطع مختلف در دانشگاه‌های تهران و تربیت مدرس، در فعالیت‌های میدانی باستان‌شناسی فعال بوده است. او از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۸ در دانشگاه‌های بوعلی همدان و نیشابور، مبانی و باستان‌شناسی پیش از تاریخ، همچنین درس‌های مرتبط با روش‌شناسی تدریس کرده است. رویکرد او به باستان‌شناسی در عمل (پژوهش‌های میدانی) و نظر(تدریس و تدوین مقالات و سخنرانی‌ها) عموما رویکردی انسان‌شناختی است. از منظر او بافتِ زنده و جامعه‌ی امروزی نقشی انکارناپذیر در بازسازی‌ها و بازخوانی‌های گذشته‌ی بلندمدت دارد و روش و روش‌شناسی عموما از دغدغه‌های تخصصی او بوده است. پروژه‌هایی مانند «قوم/باستان‌شناسی فاجعه‌ی بم پس از زلزله» با خلاقیت روشی و پژوهش‌های پیش از تاریخی شرق ایران به مثابه‌ی معرفی آثار دوره‌های ناشناخته در مناطق کمتر شناخته‌شده، در سوابق پژوهشی او دارای اهمیت هستند.
 
لطفا در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
هگل یا اسپینوزا (۲)
به‌هدایت مراد فرهادپور
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته
شروع دوره: ۲۵ مهر‌‌ماه ۱۴۰۰
روزهای یکشنبه: ساعت ۱۸ تا ۲۰
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
هگل یا اسپینوزا (۲)
به‌هدایت مراد فرهادپور
طول دوره: ۴ جلسه‌ی ۲ ساعته
شروع دوره: ۲۵ مهر‌‌ماه ۱۴۰۰
روزهای یکشنبه: ساعت ۱۸ تا ۲۰

هگل معتقد بود هر فلسفه‌ای به‌واقع شکلی از اسپینوزاگرایی است، زیرا یافتن تعینِ عقلانی برای همه چیزْ گوهرِ تفکرِ اسپینوزا بود. درستیِ این اعتقاد زمانی آشکار می‌شود که به یاد آوریم یاکوبی نیز دقیقا از منظری مشابه، فلسفه را با تبیین عقلانی جهان و این نوع تبیین را با غایتِ اصلیِ تفکر اسپینوزا یکی می‌دانست و به همین سبب نیز هر سه‌ی آنها، یعنی فلسفه، عقل‌گرایی و مکتب اسپینوزا را باطل می‌انگاشت.
اما از نظر هگلْ تبیین عقلانی بیش از آنکه تمامیتی متافیزیکی یا شکلی از وحدت وجود باشد، به طور ذاتی متضمن سوژه‌ی انسانی و تناقض‌های درونی آن است و البته خصلت تاریخی و سلبیت ویرانگرِ این سوژه نیز در تجلی جمعی آن یعنی سیاست، بهتر از هر جای دیگر جلوه‌گر می‌شود.
 
از این رو پرسش «هگل یا اسپینوزا؟» نه فقط پرسشی فلسفی است و به یک معنا همه‌ی صور فهم انتقادیِ مدرنیته در گرو آن است، بلکه مهم‌تر از آن پرسشی سیاسی است که با بحران سیاست در زمانه‌‌ی ما – که ترجمه‌ی فلسفی آن چیزی جز بحران مارکسیسم نیست – پیوند ذاتی دارد. کتاب «هگل یا اسپینوزا» نوشته‌ی پی‌یر ماشری، که خود به تعبیری مهم‌ترین شارح و مفسر اسپینوزا در دوران ما است، راه مناسبی است برای نزدیک‌شدن به پرسش فوق – هرچند همانطور که خواهیم دید، کتاب ماشری حاوی پاسخی پیچیده به این پرسش نیز است که پرداختن به همه‌ی فراز و فرودهای آن احتمالا مجالی دیگر می‌طلبد.
 
«هگل یا اسپینوزا» نخستین بار در سال ۱۹۷۹ در فرانسه به نشر رسید. کتابی بس نافذ بوده است، خاصه در کار فیلسوفانی چون آلن بدیو، آنتونیو نگری و ژیل دلوز. پی‌یر ماشری در این کتاب قرائت بدیل، زنده‌ و پرنشاطی از تفکر اسپینوزا پیش می‌نهد که سیر تاریخیِ پذیرفته‌شده‌ی دانش فلسفی را زیر و زبر می‌کند. ماشری در اسپینوزا فلسفه‌ای درون‌ماندگار می‌یابد که تابع ضمانت حقیقتی ماتقدم یا ماقبل تجربی نیست.
«هگل یا اسپینوزا» صرفا بر قرائتی خاص از این دو فیلسوف صحه نمی‌گذارد که از اسپینوزایی «خوب» در برابر هگلی «بد» دفاع کند بلکه راه را بر مواجهه‌ای هموار می‌کند که فهمی تازه پدید می‌آورد؛ حقیقت مشترکی که در شکافی سر برمی‌آورد که این دو فیلسوف را از هم جدا می‌کند.
 
مراد فرهادپور متولد تهران در ۱۳۳۷ متفکر، نویسنده و مترجم است. او از دهه‌ی شصت به این‌سو متون گوناگونی را در حوزه‌ی ادبیات و فلسفه، چه در قالب مقاله در نشریاتی چون راه‌ نو، کیان، آدینه و ارغنون؛ و چه در قالب ‌کتاب‌‌ چون عقل افسرده، ۱۳۷۸، بادهای غربی، ۱۳۸۲ و پاره‌های فکر، ۱۳۸۸ به رشته‌ی تحریر در آورده است. او همچنین از دهه‌ی هفتاد به این سو توامان به ترجمه و تدریس متونِ فلسفی جریان‌های انتقادی غرب، از آثار متفکرینِ مکتبِ فرانکفروت تا دیگر آثارِ فیلسوفانِ جریان‌ساز چون بَدیو، آگامبن و ژیژک پرداخته است.

لطفا در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار
تاریخ فیلم مستند
به‌هدایت امیر شهامت‌منش
طول دوره: ۱۲ جلسه ۲ ساعته
شروع دوره: ۹ آبان‌ماه ۱۴۰۰
روزهای یکشنبه: ساعت ۱۶ تا ۱۸
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار
تاریخ فیلم مستند
به‌هدایت امیر شهامت‌منش
طول دوره: ۱۲ جلسه ۲ ساعته
شروع دوره: ۹ آبان‌ماه ۱۴۰۰
روزهای یکشنبه: ساعت ۱۶ تا ۱۸
 
در این دوره به بررسی تاریخ فیلم مستند و تکامل آن می پردازیم. در این راه، کتاب ''تاریخ فیلم مستندِ'' اریک بارنو، تاریخ‌نگار و مستندساز آمریکایی در بررسی برخی رویکردها، تئوری‌های سینمایی و رویدادهای تاریخی که در تولید و توسعه‌ی ژانرهای مختلف فیلم مستند نقش موثری داشته‌اند، به ما یاری می‌رساند و مسیری را دنبال می‌کنیم که اریک بارنو پیش روی ما نهاده‌است.
 
اریک بارنو تاریخ فیلم مستند را به شش بخش تقسیم می‌کند:
 
بارقه‌ای از شگفتی‌ها Glimpse of Wonders (تولد سینمای مستند)
تصاویر در حال کار Images at Work (مستندهای اولیه)
صدا و خشم  Sound and Fury (فیلم مستند در خدمت پروپاگندا)
لنز مه آلود  Clouded Lens (ذهنیت و فیلم مستند)
فوکوس شفاف  Sharp Focus (وریته و سینمای دایرکت)
جنبش  Movement (گوناگونی فیلم های مستند)
 
ما به هر بخش از این تقسیم بندی دو جلسه را اختصاص خواهیم داد. در نیمه‌ی اول هر جلسه به بررسی موضوعات معاصر و تاریخی هر دوره که با تئوری و ساخت فیلم مستند مرتبط هستند، می پردازیم و فیلم‌های منتخب و مقالات جانبی مربوط به هر دوره تاریخی نیز به دانشجو ارائه داده خواهد شد، تا در جلسه بعدی مورد نقد و بررسی قرار بگیرند.
 
جان گریرسون فیلم‌ساز و منتقد انگلیسی که موجب محبوبیت واژه‌ی «فیلم مستند» شد، تاکید می‌کند که مستندی ارزش ساختن دارد که سودمند‌، آموزشی و غیرشخصی باشد. این طرز تفکر که منکر انواع دیگری از فیلم‌های مستند است، همواره به شکل همه گیری نگاه به فیلم مستند را تحت تاثیر خود قرار داده است. با این همه هدف این دوره آشنایی دانشجویان با انعطاف پذیری و جنبه های خلاق مستند سازی است، آگاهی به اینکه چگونه فیلم مستند می تواند فراتر از تعریف گریرسون عمل کند و در نهایت تبدیل به یک تجربه خلاق شود. از دانشجویان انتظار می‌رود فیلم‌ها و مقالات را بدقت مطالعه کنند و در بحث‌ها و گفتگوهای کلاس شرکت فعال داشته باشند.
 
امیر شهامت‌منش عکاس و فیلم‌سازی است که از سال ۱۳۹۰ در زمینه‌ی عکاسی مفهومی، ویدیو آرت و مستند تجربی مشغول به فعالیت بوده است. او فارغ‌التحصیل رشته‌ی عکاسی و رسانه از دانشگاه کَل آرتس (کالیفرنیا) است و از سال ۱۳۷۸ با عکاسان و فیلم‌سازان تجربی آمریکایی در پروژه‌های متعددی همکاری داشته است. از جمله‌ی این پروژه‌ها تدوین فیلم مستند تجربی "و آن هنگام که بمیرم، مرده نخواهم ماند" (۲۰۱۵) ساخته بیلی وودبِری است که در مراکز فرهنگی و هنری مانند چهارده روز مستند موزه‌ی موما‌ (نیویورک)، آرشیو فیلم هاروارد و همچنین فستیوال‌های متعدد بین‌المللی از قبیل ویِنال و داکلیزبوآ نمایش داده شده و جایزه بهترین مستند پژوهشی را نیز از آن خود کرده است.
 
لطفا در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
درباره‌ی اضطراب؛
احساسی که فریب نمی‌دهد
به‌هدایت جواد گنجی
طول دوره: ۴ جلسه ۲ ساعته
شروع دوره: ۶ آبان‌ماه ۱۴۰۰
روزهای پنجشنبه: ساعت ۱۸ تا ۲۰
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
درباره‌ی اضطراب؛
احساسی که فریب نمی‌دهد
به‌هدایت جواد گنجی
طول دوره: ۴ جلسه ۲ ساعته
شروع دوره: ۶ آبان‌ماه ۱۴۰۰
روزهای پنجشنبه: ساعت ۱۸ تا ۲۰
  
احساسات و عواطف انسانی بسیار متنوع‌اند و دامنه‌ی بسیار وسیعی دارند. اما این احساس‌ها به هیچ وجه شأن و اهمیتی یکسان ندارند و تجربه‌ی هر یک از آن‌ها، هم به لحاظ عملی و هم نظری، می‌تواند تأثیرات و نتایج بس متفاوتی به بار آورد. بحث تأثرات و احساس‌ها یکی از دشوارترین مباحث در  عرصه‌ی روانکاوی است و صورت‌بندی نظریه‌ای منسجم درباره‌ی آن‌ها همواره دردسرساز بوده است. ابهامی که بر تعریف حالات احساسی آدمی سایه افکنده است ابهامی تقریباً زایل‌نشدنی است که هر نظریه‌ی قابل‌اتکایی درباره‌ی احساس‌ها باید برای مواجهه با آن راه چاره‌ای بجوید. درهم‌تنیدگی نظریه و عمل در روانکاوی به این ابهام اهمیتی حیاتی می‌دهد.
 
به یک معنا، این همواره رنج‌های احساسی و عاطفی‌اند که انسان‌ها را وادار به جستجوی راه حلی عملی برای گریز از مشکلات زندگی می‌کنند. اگر سیمپتوم‌های افراد مختلف با احساس‌ها و تأثرات دردناک همراه نمی‌بود (نظیر احساس اندوه، دلسردی، ترس، خشم، نفرت، اضطراب، یا حتی بیزاری از زندگی‌کردن) هیچ احدی به صرافت جستجوی راهی برای درمان خویش نمی‌افتاد. از این حیث، هدف عمده‌ی روانکاوی شاید فرونشاندن یا تخفیف تأثراتی باشد که به تعبیر فروید مایه‌ی «بیچارگی روان‌رنجورانه»اند.
 
پرسش اساسی این است که «چه چیزی» ما را متأثر می‌کند؟ خواه ما تأثرات خود را به شکل برهم‌خوردن توازن قوای جسمانی‌مان تجربه کنیم خواه به شکل احساسی ذهنی و روانی که کمابیش دردناک است، این تأثرات معمولاً از لحاظ روانی به حدی روشن و قانع‌کننده‌اند که به‌راحتی ممکن است با خود حقیقت اشتباه گرفته شوند. ولی از آنجا که «علت» میل ناخودآگاه آشکار نیست، نمی‌توان تأثرات و احساس‌ها را تجلی بی‌واسطه‌ی ناخودآگاه دانست. اکثر تأثرات و احساس‌های ما را می‌توان معلول و جلوه‌هایی از ساختار زبان و دال‌ها دانست، بنابراین آن‌ها به‌راحتی می‌توانند ما را در مورد منشاء و علت خود گمراه کنند.
 
به بیان دیگر، تأثرات و احساس‌ها به سوژه‌ای که تجربه‌شان می‌کند دروغ می‌گویند. از این لحاظ، اضطراب با بقیه‌ی احساس‌ها تفاوتی اساسی دارد. از نظر فروید، مسأله‌ی اضطراب در حکم گره‌گاهی است که از طریق آن می‌توان گوناگون‌ترین مسائل روانی را توضیح داد. به اعتقاد او، اضطراب معمایی است که حل آن می تواند بسیاری از زوایای حیات روانی ما را روشن سازد. از نظر لاکان نیز اضطراب احساسی «استثنایی» است که دروغ نمی‌گوید و فریب نمی‌دهد.
در این دوره می‌خواهیم مفهوم و احساس اضطراب را در متن نظریه‌های فروید و لاکان درباره‌ی تأثرات و احساس‌ها بررسی کنیم. در واقع، می‌خواهیم علت استثنایی‌بودن احساس اضطراب را دریابیم و ببینیم چرا اضطراب می‌تواند یکی از مطمئن‌ترین راهنماهای ما در رابطه با واقعیت‌های زندگی باشد.
 
جواد گنجی متولد سال ۱۳۵۶ و فارغ‌التحصیلِ جامعه‌شناسی است. عمده‌ی فعالیت‌های او بر پژوهش و ترجمه در حوزه‌ی روانکاوی و فلسفه به ویژه بر روانکاوی فرویدی-لاکانی متمرکز است. از آثار و ترجمه‌های او می‌توان به همکاری با فصلنامه ارغنون و مجموعه کتاب‌های رخداد، کتاب «گئورگ زیمل» اثر دیوید فریزبی، کتاب «جامعه‌شناسی معرفت و آگاهی‌اش؛ نقد مکتب فرانکفورت از جامعه‌شناسی معرفت»، کتاب «کین‌توزی» اثر ماکس شلر، کتاب «بازگشت امر سیاسی» اثر شانتال موف و کتاب «فلسفه‌ی پول» اثر گئورگ زیمل اشاره کرد. او در دهه‌ی گذشته و در زمینه‌ی تدریس، درسگفتارهای بسیاری را در مؤسسه‌ی پرسش ارائه کرده است.
 
 لطفا در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
کرمِ گوش‌؛
درآمدی بر میان‌کنشِ موسیقی و مغز با نگاهی به فرگشت
به‌هدایت مهدی بهبودی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
کرمِ گوش‌؛
درآمدی بر میان‌کنشِ موسیقی و مغز با نگاهی به فرگشت
به‌هدایت مهدی بهبودی
طول دوره: ۵ جلسه‌ی ۲ ساعته

موسیقی جزئی جدایی‌ناپذیر از زندگی ما است. همه‌ی فرهنگ‌ها، از بزرگترین جوامع تا کوچکترین قبیله‌ها، موسیقی دارند. طیفِ عظیمِ‌ ملودی‌ها، تم‌ها و ریتم‌های آن شگفت‌انگیز است. بچه‌ها از آن آرام می‌شوند. جوان‌ها ساعت‌ها با آن می‌رقصند. بزرگ‌ترها می‌توانند باخاطراتِ زنده‌ای که در ذهن ایجاد می‌کند، جوانیِ خود را زنده کنند. موسیقی بخشی از مهمترین آداب و رسوم ماست.
 
با این حال اگر چه موسیقی از نزدیک در تار و پود زندگیِ ما بافته شده است، اما همچنان به شدت گیج‌کننده است و پرسش‌هایی از این دست را به همراه دارد: رفتارِ موسیقیِ ما چرا و چگونه شکل گرفت؟ چه عواملی سبب می‌شوند که یک صدای ساده و بی‌معنا بتواند چنین تأثیرِ قدرتمندی بر احساسات ما بگذارد؟ آیا ما با حسِ موسیقیِ خود متولد می‌شویم یا آن را به دست می‌آوریم؟
 
در بیست سالِ گذشته، محققان به لطف و مدد علومِ اعصابِ شناختی (cognitive neuroscience) که مطالعه‌ی فرایندهای ذهنیِ انسان را با مطالعه‌ی مغز ترکیب می‌کند، به حل این معماها نزدیک‌تر شده‌اند. این زمینه‌ی هیجان‌انگیز نه تنها به ما کمک کرده است تا پرسش‌های قدیمیِ موسیقی را پاسخ دهیم، بلکه امکان طرحِ پرسش‌های تازه‎ای را برایمان فراهم کرده‌است؛ پرسش‌هایی مانند اینکه: آیا مغزِ موسیقی‌دان‌ها با غیرِموسیقی‌دان‌ها فرق دارد؟ آیا آموزشِ موسیقی می‌تواند رشدِ شناختی را تقویت کند؟ آیا ارتباطِ عمیقی بینِ موسیقی و زبان وجود دارد؟
 
در این دوره با پوشش‌دادنِ آخرین یافته‌های پژوهشی - از ریشه‌های قدرتِ عاطفیِ موسیقی گرفته تا اختلال‌هایی چون آمیوزیا (عدم توانایی در شنیدنِ موسیقی) - به مخاطبین کمک می‌کنیم تا به روشی جدید درباره‌ی موسیقی و مغز خود فکر کنند. «موسیقی و مغز» برای همه دوستدارانِ موسیقی و علاقه‌مندان به مغز در هر سطحی از دانش طراحی شده‌است. این دوره کاملا میان‌رشته‌ای است و هیچ پیش‌زمینه‌ای در علومِ اعصاب یا تئوری موسیقی نیاز ندارد.
 
مهدی بهبودی هنرمند صدا و اجراگر ساکن تهران است. او از سال ۱۳۷۸ کار روی موسیقی کامپیوتری را آغاز کرد و از سال ۱۳۸۶ بیشتر تمرکزش را روی اجراهای زنده در فضاهای مختلف باز و بسته گذاشت. در کنسرواتوار تهران در رشته‌ی آهنگسازی تحصیل کرد و به صورت خودآموخته ریاضی، فیزیک و الکترونیک آموخت. او علاوه بر ساخت پرفورمنس‌ها و اینستالیشن‌ها، بر اجرای آثار آهنگسازانی چون الوین لوسیه، جیمز تنی، جان کیج، نادر مشایخی، پتر آبلینگر و گئورگ نوسباومر کار کرده است. در ده سال گذشته او در بیش از صد پروژه‌ و اجرای شنیداری در شهرهای مختلف ایران، آلمان، اتریش، ایتالیا، یونان و آمریکا به عنوان آهنگساز، هنرمند صدا و اجراگر حضور داشته است. او در سال ۱۳۹۱ مجموعه رویدادهای رادیکال تهران را پایه‌گذاری کرد و از سال ۱۳۹۸ به عنوان مِنتور برای پروژه‌ی جستجوگران شنیداری (sonic explorers) مربوط به بنیاد بتهوون در شهر بن آلمان کار می‌کند. در کارهای او صدا تنها یک کارماده‌ی شنیداری با حالت‌های گوناگون فیزیکی نیست، بلکه همواره پدیده‌ای اجتماعی و اخلاقی نیز است.
  
لطفا در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
‌ بلورهای تختِ زمان؛
ناخودآگاه سیاسی در سینمای سکورُف
به‌هدایت صالح نجفی
طول دوره: ۴ جلسه ۲ ساعته

توضیح در پست پایین👇
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
‌ بلورهای تختِ زمان؛
ناخودآگاه سیاسی در سینمای سکورُف
به‌هدایت صالح نجفی
طول دوره: ۴ جلسه ۲ ساعته

 
در فیلم‎های سکورُف زمان در تیرگی می‌گذرد و رویدادها در هاله‌ای از ابهام رخ می‌دهند. مخاطب تنها می‌تواند مجذوب جزئیاتی به ظاهر بی‌اهمیت چون صدای رادیو و شخصیت‌ها شود؛ و تنها با نگاهی به پسِ پشت درخواهد یافت که «لحظاتِ خطر» از پیش گذشته اند و ارجاعات تاریخیِ فیلم از چنگ او گریخته اند. سکورُف در فیلم خورشید بیش از آنکه به فعالیت‌های خودآگاه هیروشیتو (امپراتور ژاپن در زمان جنگ جهانی دوم) بپردازد، نمایشی گروتسگ از ناخوداگاه او ارائه می‌دهد. در فیلم تائوروس نیز که با آخرین روزهای زندگی لنین سر و کار داریم، دیگر از هوش و نیروی او خبری نیست و در فیلم مولوخ هم که هیتلر را در آخرین روزهای پیش از خودکشی‌اش به تصویر می‌کشد، همه‌چیز در سکوت می‌گذرد و به کندی روایت می‌شود. به گفته‌ی یوناتو اینوهیکو «سینمای او از قداستِ تاریخْ راززدایی می‌کند و الوهیتی همگانی به آن می‌بخشد». به بیانی دیگر سکورُف در فیلم‌هایش نه زندگی تاریخی، قدسی و سیاسی شخصیت‌ها بلکه تنهایی و سادگی‌شان را که برای دیگران قابل درک نیست، به بیان می‌آورد. او روایت تاریخ را به تعلیق در می‌آورد تا در سکوتی بی‌پایان، ناخودآگاه و روان سرکوب‌شده‌‌ی آن را رویت‌پذیر کند.
 
به زعم ایوان پینتور ایرانثو، ژِستِ سکوت در فیلم‌های او به گشودگیِ سیاسی-تاریخی و لحظه‌ای دیالکتیکی که موجب شکل‌گرفتن تمثالِ «شاهد تاریخی» می‌شود، اشارت دارد. مِه و توفان، صور خیالِ محوری سینمای سکورُف، در حکم «نمای معکوسِ» ژست سکوت اند که به طور مستقیم به تماشاگر متوسل می‌شود. این دو صورتِ خیال به قسمی مرئی‌بودنِ لمسی (ترکیب غریبی از دو حس باصره و لامسه) میدان می‌دهند و در عین حال بازنمود مِه‌های تاریخ اند: چشم‌اندازهای مِه‌آلودِ تاریخ. سکوُرف می‌کوشد در این منظره‌های مِه‌گرفته خاطره‌ای را، به تعبیر جاودانه‌ی والتر بنیامین، در «لحظه‌ی خطر» بیابد و در میانه‌ی توده‌ای از اطلاعات بی‌ربط «دودستی به آن بچسبد». امر مقدس، امر سیاسی و امر تاریخی در فیلم‌های سکورُف در حد فاصل ژستِ سکوت و به تصویر کشیدنِ مِه جای می‌گیرند.
 
به گفته‌ی ایوان پینتور ایرانثو در کارنامه‌ی سینمایی الکساندر سکورُف، ژست‌ها جایگاهی محوری در بازتعریفِ رابطه‌ی میان امر مقدس، تاریخ و سیاست دارند. در فیلم‌های او، ژست نقطه‌ی «تعلیق» است، مکثی که تماشاگر را به اتخاذ منظری «معاصر» برمی‌انگیزد تا بر تاریخ و چند و چون انتقال آن تأمل کند. در فیلم‌های سکورُف روح زندگی‌نامه‌نگاری حضور دارد، روحی که قادر است واپسین لحظه‌های زندگی شخصیت‌هایی تاریخی چون لنین، هیتلر و هیروشیتو را در قالب رقص‌نگاری‌هایی دقیق ضبط کند، رقص‌نگاریِ ژست‌ها. و نیز قادر است رازی را به بیننده بفهماند که پس پشتِ برنمود‌های تثبیت‌شده‌ی شخصیت‌های گوناگون نهفته است.
 
در این درسگفتار می‌کوشیم با تعریف چند تریلوژی از فیلم‌های او، محورهای مفهومی زیر را بررسی کنیم:
 
تریلوژی خانواده: مادر و پسر. پدر و پسر. الکساندرا
تریلوژی موزه‌ها: سنگ. کشتی نوح روسی. فرنکوفونیا.
تریلوژی قدرت: مولوخ. تائوروس. خورشید.
تریلوژی اقتباس: روزهای کسوف. نجات ده و حفظ کن. فاوست
 
صالح نجفی متولد  تهران در ۱۳۵۴، فارغ التحصیل رشته‌ی معماری از دانشکده‌ی هنرهای زیبا و ادبیات فارسی از پژوهشگاه علوم انسانی است. او از سال ۱۳۸۳ کار ترجمه‌ و تالیفِ متون گوناگونی را در حوزه‌ی فلسفه، سینما و هنر آغاز کرده است و در حال حاضر ترجمه‌ی آثار سورن کیرکگور را در دست دارد. او از سال ۱۳۹۰ در دانشکده‌ی هنرهای زیبا، دانشگاه هنر و موسسه‌ی پرسش به تدریس تاریخ فلسفه و نقد اشتغال داشته است. صالح نجفی در دو مجموعه کتاب‌ به‌نام‌های فیلم به‌مثابه فلسفه، ۱۳۹۶ و عشق در سینما، ۱۳۹۷، نوعی دیگر از تأمل در سینما و متفاوت از نقد فیلم را پیشنهاد می‌کند؛ رویکردی که تلاش دارد فیلم را در جهانِ وسیع‌تری که احاطه‌اش کرده است، چون متنی فلسفی بخواند.
 
لطفا در صورت تمایل به حضور در این دوره، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool

درس‌گفتار (آفلاین)
‌ محاورات افلاطونی؛
۲- سه محاوره‌ی نخستین
به‌هدایت دکتر سید نعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده
طول دوره: ۵ جلسه ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
‌ محاورات افلاطونی؛
۲- سه محاوره‌ی نخستین
به‌هدایت دکتر سید نعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده
طول دوره: ۵ جلسه ۲ ساعته

سلسله جلسات محاورات افلاطونی شامل چندین دوره می‌شود و تلاش بر این است که در هر دوره یک یا چند محاوره‌ی افلاطون به بحث گذاشته شود. روش بحث در این دوره‌ها به این صورت است که هر محاوره بر مبنای سه جهت اساسی مورد بررسی قرار می‌گیرد:
 
الف) از جهت ساختار ادبی محاوره با توجه به شخصیت‌های حاضر در آن و نکات تاریخی و پیش‌زمینه‌های مورد اشاره در محاوره

ب) از جهت موضوع بحث و این که افلاطون چه استدلال‌هایی را در آن محاوره به کار برده

ج) از جهت زبانی و این که افلاطون در هر محاوره از چه اصطلاحاتی استفاده کرده و چه ظرایف زبانی را به کار برده است.
 
جلسات این دوره‌ی دوم از محاورات افلاطونی در پنج جلسه برگزار می‌شود و در آن به سه محاوره‌ی زیر خواهیم پرداخت:
 
۱- محاوره لوسیس: در باب دوستی
۲- محاوره خارمیدس: در باب خویشتن‌داری
۳- محاوره لاخس: در باب شجاعت
 
سید نعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده دانش‌آموخته‌ی دکتری از گروه فلسفه‌ی دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران است و رساله‌ی دکتری خود را در مورد مفهوم پولیس در فرهنگ یونان و تاثیر آن بر متفکران پیش‌سقراطی نوشته است. زمینه‌ی مورد مطالعه‌ی او فرهنگ و تاریخ یونان به طور اعم است که به صورت خاص به ادبیات یونان به ویژه ادبیات نمایشی و فلسفه‌ی پیش‌سقراطی و افلاطون توجه دارد. مقالات متعددی از ایشان در نشریات علمی و پژوهشی منتشر شده و کتاب «پولیس در اندیشه‌ی پیش‌سقراطیان» را نیز در دست انتشار دارد.
 
لطفا در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌، از طریق یکی از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید.
شماره‌ی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
سایت: www.bidar.school
ایمیل: institutebidar@gmail.com
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
کانال یوتیوب:Bidar School
آدرس: مدرسه‌ی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچه‌ی نوید، پلاک ۴، طبقه‌ی همکف شرقی

@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
‌ درونمایه‌های اساسی نقاشی مدرن
به‌هدایت علی گلستانه
طول دوره: ۴ جلسه ۲ ساعته

توضیح بیشتر👇
@bidarschool
@bidarcourses

درس‌گفتار (آفلاین)
‌ درونمایه‌های اساسی نقاشی مدرن
به‌هدایت علی گلستانه
طول دوره: ۴ جلسه ۲ ساعته

جریان مسلط بر جهان هنر و نظریه‌پردازی در باب هنر معاصر مدت‌ها است که با اطمینان مرگ مدرنیسم و پایان قطعی هنر مدرن را اعلام کرده است. به دنبال این اعلامیه‌ی ترحیم، هر ده سال شاهد نامگذاری دوره‌ای نو در هنر هستیم که از قرارْ دگرگونی‌های عمده‌ای را در تلقی‌های رایج از هنر نشان می‌دهد؛ اما واقعیت آن است که بسیاری از تلقی‌های بنیادین هنر مدرن، نه حتی به شکلی انتقادی بلکه در چگالی و مقیاسی تشدیدشده و سرعت‌یافته در هنرِ اصطلاحاً پست‌مدرن و معاصر ادامه یافته‌اند. از سویی دیگر نفوذ و تأثیر هنر مدرن در ایران و همزمان ادعای فراروی از آن و تصور همراه‌شدن با هنر روز جهان ما را کماکان با چند و چون‌های این هنر درگیر داشته است. در دوره‌ی پیشِ رو می‎کوشیم دریابیم هنر مدرن که به طرزی شگفت‌انگیز و کم‌سابقه هم بر زیستِ مادی آدمی تأثیر گذاشت و هم تفسیر او از جهان را دگرگون کرد، چه مختصاتی داشت و درونمایه‌های اساسیِ شکل‌دهنده به آن کدام بود و چه خصلت‌هایی از آن همچنان بنیادهای هنر امروز را تعیین می‌کند. در این بررسی، کمتر نگاهی تاریخی یا رویدادنگارانه خواهیم داشت و بیشتر خودِ تصویر مدرن و امکانات زیبایی‌شناختی و سبکی‌اش را بررسی خواهیم کرد.
 
جلسه‌ی نخست؛ واقعیتِ نقاشی
 
نقاشی مدرن از یک جهت امتداد سنتِ واقع‌گراییِ نقاشی اروپایی بود که سابقه‌اش به جوتو می‌رسد. نقاشی در حد فاصل دوره‌ی گوتیکِ پسین تا سده‌ی نوزدهم، مسیر دنیوی‌شدن در مضمون و فرم را پیمود. اما از نیمه‌ی دوم سده‌ی نوزدهم که تلقی متداول از اصل واقعیت دچار اختلال شد، نقاشان نیز به نوبه‌ی خود به تلقی‌های رایج از بازنمایی واقعیت در نقاشی مشکوک شدند. پیرو این اختلال در شیوه‌های رایج بازنمایی، نقاشان در حدفاصلِ امپرسیونیسم تا انتزاع پسانقاشانه، تعریفی تازه از نقاشی به‌منزله‌ی واقعیتی مستقل پیش نهادند.
 
جلسه‌ی دوم؛ برابریِ بنیادینِ تصاویر
 
نقاشی مدرن، به دو جنبه‌ی اساسی نقاشی اروپایی تاخت: یکی خودِ تعریفِ اروپامحور از تصویر بود و دیگری سلسله‌مراتبِ ارزش‌گذاری تصاویر. نقاشان مدرنیست نه تنها دامنه‌ای وسیع از تصاویر، از نقاشی چین و ایران و ماسک‌های افریقایی تا تصاویر تبلیغاتی را منبع و مرجع نوآوری‌های خود قرار دادند، بلکه اساساً ایده‌ی برتری هنر (یا شکل خاصی از هنر) بر دیگر شکل‌های تصویرپردازی را به شکلی ریشه‌ای نفی کردند.
 
جلسه‌ی سوم؛ کنشگریِ حسّانی و کنشگریِ اجتماعی
 
به لحاظ زیبایی‌شناختی، هدف هنر مدرن صرفاً این نبود که ذائقه‌ی بورژوایی را به سخره بگیرد یا نوعی خشونت افسارگسیخته‌ی ناشی از انهادم اجتماعی را به بیان درآورد؛ بلکه همزمان می‌خواست شکل نوینی از درک‌کردن را به مخاطب خود پیشنهاد دهد. ازاین‌رو بخش عمده‌ای از راهکارهای تصویری پیشین را کنار گذاشت و به ساختن نظام تصویری و معنایی اساساً متفاوتی روی آورد که در نسبت با هر نوع هنر بازنمایی یا انتزاعی دیگر بسیار بغرنج‌تر و فهم‌ناپذیرتر بود. اصولاً این فهم‌ناپذیری یکی از اهداف محوری هنر مدرن بود برای آنکه مخاطب را به شکلی نوین از حس‌کردن و فهم‌کردن فرابخواند.
 
جلسه‌ی چهارم؛ بیگانگیِ کار و بیگانگیِ عاطفی
 
برخلاف ادعای رایج، هنر مدرن نه تنها فردانی‌تر از شکل‌های هنریِ پیشین نبود، بلکه در بسیاری موارد مصداق تردید درباره‌ی تفرد هنری، تردید درباره‌ی خلوص عواطف، و تردید درباره‌ی حقیقت هنر بود. نقاشان مدرنیست از راه‌های مختلفی در سازماندهی فرم و نحوه‌ی اجرا بهره گرفتند تا جنبه‌ی مصنوع و ساختگیِ هم نقاشی و هم عواطف را نشان دهند. این تأکید بر جنبه‌ی مصنوع و فردیت‌زداییِ اغراق‌شده، علاوه بر آنکه با ایده‌های روانکاوی آغاز قرن تناظر داشت، بیانی از شرایط اجتماعیِ کارِ بیگانه‌شده در وضعیتِ مدرنیته‌ای بود که می‌خواست هنرمند را همان‌قدر با کارش بیگانه نشان دهد که کارگر با محصول کارش بیگانه بود.
 @bidarschool
درباره‌ی علی گلستانه👇