Forwarded from Наша Ніва
Вядомы партрэт Каганца аказаўся савецкім фэйкам, затое знайшлося адзінае фота археолага Татура. Разгаданыя фотатаямніцы Беларускага музея ў Вільні
Восем дзесяцігоддзяў не існуе знакамітага Віленскага беларускага музея імя Івана Луцкевіча, аднак яго фонды, расцярушаныя паміж архівамі Літвы і Беларусі, дагэтуль захоўваюць свае таямніцы.
Беларускай даследчыцы ўдалося разблытаць адзін гістарычны клубок і вярнуць сапраўдныя імёны беларускіх дзеячаў партрэтам, якія дзесяцігоддзямі памылкова прыпісваліся іншым людзям або заставаліся ананімнымі.
https://nashaniva.com/389221
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/389221
Восем дзесяцігоддзяў не існуе знакамітага Віленскага беларускага музея імя Івана Луцкевіча, аднак яго фонды, расцярушаныя паміж архівамі Літвы і Беларусі, дагэтуль захоўваюць свае таямніцы.
Беларускай даследчыцы ўдалося разблытаць адзін гістарычны клубок і вярнуць сапраўдныя імёны беларускіх дзеячаў партрэтам, якія дзесяцігоддзямі памылкова прыпісваліся іншым людзям або заставаліся ананімнымі.
https://nashaniva.com/389221
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/389221
👍11🔥2
Беларусы ў Латвіі (1918–1945)
У Беластоку выйшла манаграфія гісторыка, прафесара Юрыя Грыбоўскага «Беларусы ў Латвіі (1918—1945 гг.)» (Беларускае Гістарычнае Таварыства, Фонд Kamunikat.org) — 1054 старонкі працы, падрыхтаванай на падставе шматгадовых пошукаў у архівах і бібліятэках Беларусі, ЗША, Латвіі, Літвы, Германіі, Польшчы, Расіі, Чэхіі і Эстоніі.
Кніга паказвае гісторыю беларускай супольнасці на фоне ключавых этапаў латвійскай гісторыі: змагання за незалежнасць, будавання дэмакратычнай дзяржавы, усталявання аўтарытарнага кіравання, а таксама савецкай і нямецкай акупацый. Менавіта ў міжваенны час Латвія стала адным з найважнейшых асяродкаў беларускага нацыянальнага руху па-за межамі радзімы.
Асобна разглядаюцца аспекты латвійска-беларускіх адносін, якія раней амаль не былі сістэмна апісаныя; у прадмове былы амбасадар Латвіі ў Польшчы Юрыс Пойканс называе кнігу істотным унёскам у абедзве гістарыяграфіі.
Падрабязней на Kulturoznawstwo Europy Środkowo-Wschodniej
У Беластоку выйшла манаграфія гісторыка, прафесара Юрыя Грыбоўскага «Беларусы ў Латвіі (1918—1945 гг.)» (Беларускае Гістарычнае Таварыства, Фонд Kamunikat.org) — 1054 старонкі працы, падрыхтаванай на падставе шматгадовых пошукаў у архівах і бібліятэках Беларусі, ЗША, Латвіі, Літвы, Германіі, Польшчы, Расіі, Чэхіі і Эстоніі.
Кніга паказвае гісторыю беларускай супольнасці на фоне ключавых этапаў латвійскай гісторыі: змагання за незалежнасць, будавання дэмакратычнай дзяржавы, усталявання аўтарытарнага кіравання, а таксама савецкай і нямецкай акупацый. Менавіта ў міжваенны час Латвія стала адным з найважнейшых асяродкаў беларускага нацыянальнага руху па-за межамі радзімы.
Асобна разглядаюцца аспекты латвійска-беларускіх адносін, якія раней амаль не былі сістэмна апісаныя; у прадмове былы амбасадар Латвіі ў Польшчы Юрыс Пойканс называе кнігу істотным унёскам у абедзве гістарыяграфіі.
Падрабязней на Kulturoznawstwo Europy Środkowo-Wschodniej
❤16👍6🔥2👏2🙏2
Forwarded from Будзьма беларусамі!
5 сакавіка 2026 года спаўняецца 130 гадоў з дня нараджэння класіка беларускай літаратуры і першага з дзевяці народных пісьменнікаў Беларусі Кандрата Крапівы.
🧐 Ён нарадзіўся 5 сакавіка 1896 года ў вёсцы Нізок (цяпер Уздзенскі раён Мінскай вобласці). Быў членам літаратурнага аб’яднання «Маладняк» (да 1926 года), пазней — «Узвышша». Працаваў інструктарам Цэнтральнага бюро краязнаўства пры Інбелкульце.
Рэпрэсіі абышлі Крапіву бокам, магчыма, з-за неадназначных поглядаў аўтара.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤮7👍4🥴4🤔2🤷♂1💩1😐1😨1
Адукацыйная экскурсія "Літвіны ў Познані"
З нагоды чарговых пазнаньскіх "Казюкаў" і ў гонар шматлікіх літвінаў, чые жыцці і дзейнасць былі звязаныя з Познанню, 7 сакавіка адбудзецца адукацыйная экскурсія "Літвіны ў Познані". Ад Алдоны, жонкі караля Казіміра, і ад караля Ягайлы, і да Адама Міцкевіча, Юзафа Ігнацыя Крашэўскага, Уладзіслава Сыракомлі і Канстантына Горскага – аўтара оперы "Маргер": дзе славутыя літвіны жылі ў Познані, дзе выступалі, чым цікавіліся, – пра гэта ўсё распавядзе прафесар гісторыі і сертыфікаваны гід па Познані Рышард Гжэсік.
Збор аб 11-й гадзіне ў суботу 7 сакавіка каля Ратушы (насупраць уваходу, з усходняга боку).
Інфармацыя са старонкі арганізатара экскурсіі
З нагоды чарговых пазнаньскіх "Казюкаў" і ў гонар шматлікіх літвінаў, чые жыцці і дзейнасць былі звязаныя з Познанню, 7 сакавіка адбудзецца адукацыйная экскурсія "Літвіны ў Познані". Ад Алдоны, жонкі караля Казіміра, і ад караля Ягайлы, і да Адама Міцкевіча, Юзафа Ігнацыя Крашэўскага, Уладзіслава Сыракомлі і Канстантына Горскага – аўтара оперы "Маргер": дзе славутыя літвіны жылі ў Познані, дзе выступалі, чым цікавіліся, – пра гэта ўсё распавядзе прафесар гісторыі і сертыфікаваны гід па Познані Рышард Гжэсік.
Збор аб 11-й гадзіне ў суботу 7 сакавіка каля Ратушы (насупраць уваходу, з усходняга боку).
Інфармацыя са старонкі арганізатара экскурсіі
👍14👏1🤝1
Forwarded from Радыё Свабода — Беларусь
«Здарыўся цуд!» Дасьледнік пра знаходку ў Нямеччыне невядомага асобніка «Псалтыра» Скарыны: https://smarturl.click/E1akL
Невядомы дагэтуль асобнік «Псалтыра», выдадзенага Францішкам Скарынам, знайшлі ў бібліятэцы герцагіні Ганны Амаліі ў нямецкім Ваймары. Кніга хавалася ў фондах пад памылковым апісаньнем.
Большасьць такіх віленскіх «Псалтыроў» Скарыны знаходзяцца у расейскіх сховішчах. «Псалтыр» 1522 году ўваходзіць у «Малую падарожную кніжку». Дзякуючы Віктару Бабарыку гэтае выданьне ёсьць і ў Беларусі.
Невядомы дагэтуль асобнік «Псалтыра», выдадзенага Францішкам Скарынам, знайшлі ў бібліятэцы герцагіні Ганны Амаліі ў нямецкім Ваймары. Кніга хавалася ў фондах пад памылковым апісаньнем.
Большасьць такіх віленскіх «Псалтыроў» Скарыны знаходзяцца у расейскіх сховішчах. «Псалтыр» 1522 году ўваходзіць у «Малую падарожную кніжку». Дзякуючы Віктару Бабарыку гэтае выданьне ёсьць і ў Беларусі.
👍20❤4👏1🙏1
Forwarded from BGmedia: новости — 2026
У Магілёве паказалі спектакль пра Пятра I для студэнтаў каледжаў. Пры гэтым у пастаноўцы не згадваецца, што ў 1708 годзе па яго загадзе горад быў спалены.
Чытайце далей на сайце BGmedia.
Не працуе спасылка? Чытайце тут:
https://d33cj7nrgsky79.cloudfront.net/news/u-magilyove-pakazali-spektakl-pra-pyatra/
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🤬26💩12🔥2😨1
Forwarded from Наша Ніва
На польскім аўкцыёне за 700 еўра прадаюць старадаўнюю кнігу з беларускай парафіі. Як такія экспанаты могуць вывозіць за мяжу?
На польскім інтэрнэт-аўкцыёне OneBid выставілі рукапісную кнігу XIX стагоддзя з парафіі ў Вялікіх Эйсмантах Гродзенскага раёна. Дакумент, мяркуючы па ўсім, пры невядомых абставінах знік з мясцовага касцёла і цяпер прадаецца як калекцыйны прадмет. Стартовая цана складае 700 еўра, піша @mostmediaio.
https://nashaniva.com/389764
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/389764
На польскім інтэрнэт-аўкцыёне OneBid выставілі рукапісную кнігу XIX стагоддзя з парафіі ў Вялікіх Эйсмантах Гродзенскага раёна. Дакумент, мяркуючы па ўсім, пры невядомых абставінах знік з мясцовага касцёла і цяпер прадаецца як калекцыйны прадмет. Стартовая цана складае 700 еўра, піша @mostmediaio.
https://nashaniva.com/389764
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/389764
🤔7😨4🤬3👍2❤1
Белкульт: з 1990-х да сёння
Запрашаем на бясплатны анлайн-курс Максіма Жбанкова пра незалежную беларускую культуру — ад 1990-х гадоў да сёння. Гэта магчымасць убачыць Белкульт не як набор асобных падзей, а як жывую прастору, дзе нараджаюцца сэнсы, фармуюцца супольнасці і ўзнікаюць сацыяльныя рухі.
Курс будзе асабліва цікавы і тым, хто хоча адкрыць для сябе малавядомыя старонкі найноўшай беларускай культуры, і тым, хто пазнае ў ім уласнае юнацтва — рок-клубы, культурныя пляцоўкі, смелыя выставы, гучныя выданні і новыя формы мастацкага выказвання.
❗️Гэта курс для самастойнага навучання: бясплатна, у любы час і ў сваім тэмпе.
📘Унутры — аўтарскі погляд на ключавыя культурныя з’явы, асобы, артэфакты і крызіс 2020–2025 гг., а таксама канспекты і дадатковыя матэрыялы да кожнай тэмы.
Гэта не падручнік. Гэта спроба стварыць мапу беларускай культурнай мясцовасці для разумення падставовых трэндаў незалежнага Белкульту і ягонага супярэчлівага ўзаемадзеяння з дзяржаўнай культурнай палітыкай
🔗 Курс на learn4belarus
Запрашаем на бясплатны анлайн-курс Максіма Жбанкова пра незалежную беларускую культуру — ад 1990-х гадоў да сёння. Гэта магчымасць убачыць Белкульт не як набор асобных падзей, а як жывую прастору, дзе нараджаюцца сэнсы, фармуюцца супольнасці і ўзнікаюць сацыяльныя рухі.
Курс будзе асабліва цікавы і тым, хто хоча адкрыць для сябе малавядомыя старонкі найноўшай беларускай культуры, і тым, хто пазнае ў ім уласнае юнацтва — рок-клубы, культурныя пляцоўкі, смелыя выставы, гучныя выданні і новыя формы мастацкага выказвання.
❗️Гэта курс для самастойнага навучання: бясплатна, у любы час і ў сваім тэмпе.
📘Унутры — аўтарскі погляд на ключавыя культурныя з’явы, асобы, артэфакты і крызіс 2020–2025 гг., а таксама канспекты і дадатковыя матэрыялы да кожнай тэмы.
Гэта не падручнік. Гэта спроба стварыць мапу беларускай культурнай мясцовасці для разумення падставовых трэндаў незалежнага Белкульту і ягонага супярэчлівага ўзаемадзеяння з дзяржаўнай культурнай палітыкай
🔗 Курс на learn4belarus
👍9🥰1
Forwarded from De facto. Беларуская навука
Адкрыта падпіска на кнігу «Могілкі беларусаў Падляшша»
Даследчыца Вольга Сямашка рыхтуе навукова-папулярнае выданне «Могілкі беларусаў Падляшша», прысвечанае гісторыі, культуры і ідэнтычнасці беларусаў Падляшша праз прызму могілкавых комплексаў. Яны паказваюцца як сведчанні гістарычных працэсаў, зменаў у грамадстве і трансфармацыі ідэнтычнасці супольнасці.
Выданне рыхтуецца ў цвёрдым пераплёце, з каляровымі ілюстрацыямі і фотаздымкамі. Імёны асоб, якія падтрымалі кнігу ў рамках падпіскі, будуць указаныя ў выданні па жаданні. Больш падрабязна тут.
Даследчыца Вольга Сямашка рыхтуе навукова-папулярнае выданне «Могілкі беларусаў Падляшша», прысвечанае гісторыі, культуры і ідэнтычнасці беларусаў Падляшша праз прызму могілкавых комплексаў. Яны паказваюцца як сведчанні гістарычных працэсаў, зменаў у грамадстве і трансфармацыі ідэнтычнасці супольнасці.
Выданне рыхтуецца ў цвёрдым пераплёце, з каляровымі ілюстрацыямі і фотаздымкамі. Імёны асоб, якія падтрымалі кнігу ў рамках падпіскі, будуць указаныя ў выданні па жаданні. Больш падрабязна тут.
👍8❤1
Forwarded from Беларускае Радыё Рацыя
Лекцыя-сустрэча «Падарожжа па Даўняй Літве з Напалеонам Ордам»
📌 Сустрэча адбылася ў рамках выставы “Беларусь Напалеона Орды”, якая праходзіць зараз у Варшаве. Яе выступоўца – гісторык і гід па Варшаве Юрась Куўшынаў – распавёў, якія працы для яго найбольш адметныя.
Больш на: https://racyja.com/by/kultura/lekcyja-padarozza-pa-daunjaj-litve-z-napaleonam-ordam/
📌 Сустрэча адбылася ў рамках выставы “Беларусь Напалеона Орды”, якая праходзіць зараз у Варшаве. Яе выступоўца – гісторык і гід па Варшаве Юрась Куўшынаў – распавёў, якія працы для яго найбольш адметныя.
Больш на: https://racyja.com/by/kultura/lekcyja-padarozza-pa-daunjaj-litve-z-napaleonam-ordam/
👍9❤🔥3🔥1
Forwarded from Будзьма беларусамі!
8 сакавіка: пачатак вясны, цюльпаны ў кветкавых крамах і ўсмешлівыя прыгожыя жанчыны.
Ці так усё проста з гэтым святам? Як яно ўзнікла і што насамрэч азначае?
Давайце сёння ўзгадаем гісторыю гэтага свята і ўспомнім жаночы рух у Беларусі.
Што яшчэ пачытаць па тэме:
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤3👍2🙉1
Forwarded from Беларускае Радыё Рацыя
📌 25-годдзе з дня сваёй рэгістрацыі адзначыў Беларускі музей імя Івана Луцкевіча ў Вільні. Свята прайшло ў сценах музея 7 сакавіка.
🔻 На яго былі запрошаныя ганаровыя госці, якія спрычыніліся да дзейнасці музея, сябры ўстановы, журналісты.
🔻 Дзейнасць музея не абмяжоўваецца толькі музейнай справай, у іх ёсць і адукацыйная галіна – школа для дзетак, вывучэнне моваў для дарослых. Пры музеі працуе яшчэ бібліятэка і жаночы клуб.
https://racyja.com/by/kultura/muzej-imja-ivana-luckevica-u-vilni-adznacyu-svae-25-hoddze/
🔻 На яго былі запрошаныя ганаровыя госці, якія спрычыніліся да дзейнасці музея, сябры ўстановы, журналісты.
🔻 Дзейнасць музея не абмяжоўваецца толькі музейнай справай, у іх ёсць і адукацыйная галіна – школа для дзетак, вывучэнне моваў для дарослых. Пры музеі працуе яшчэ бібліятэка і жаночы клуб.
https://racyja.com/by/kultura/muzej-imja-ivana-luckevica-u-vilni-adznacyu-svae-25-hoddze/
❤11👍1
Forwarded from Наша Ніва
Памёр прафесар Георгій Галенчанка — гісторык, які вярнуў Скарыну сапраўднае імя
Ён нарадзіўся ў расійскім Петразаводску ў яўрэйска-ўкраінскай сям'і, але з дзяцінства жыў у Мінску. Тут вывучыў мову, тут палюбіў беларускую культуру.
https://nashaniva.com/389919
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/389919
Ён нарадзіўся ў расійскім Петразаводску ў яўрэйска-ўкраінскай сям'і, але з дзяцінства жыў у Мінску. Тут вывучыў мову, тут палюбіў беларускую культуру.
https://nashaniva.com/389919
Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/389919
😢22❤6💔3🕊1
Forwarded from Белсат
💰Ініцыятыва Maldzis выкупіла рукапіс парафіі з-пад Горадні, які трапіў на польскі аўкцыён
Ініцыятыва Maldzis выкупіла на аўкцыёне ў Польшчы рэдкі рукапіс — архіў першай паловы XIX стагоддзя з парафіі ў Вялікіх Эйсмантах каля Горадні. Кнігу набылі 7 сакавіка.
Гаворка ідзе пра так званы капіярый — зборнік службовых дакументаў і перапіскі з касцёлу. У ім ёсць распараджэнні ўладаў, звесткі пра жыццё парафіі, прозвішчы мясцовых жыхароў, нататкі пра вакцынацыю ад воспы і будаўніцтва касцёлу.
Выкуп прафінансаваў мецэнат Ілля Пакроўскі. «Важна, што знайшоўся беларус, які дапамог вярнуць гэтую рэліквію», — адзначыў апякун ініцыятывы Рыгор Астапеня.
У будучыні кнігу плануюць перадаць у парафію ў Вялікіх Эйсмантах, а таксама адлічбаваць, каб яна была даступная для гісторыкаў і краязнаўцаў.
📍 Падрабязнасці — па спасылцы
🔗 Без VPN
Ініцыятыва Maldzis выкупіла на аўкцыёне ў Польшчы рэдкі рукапіс — архіў першай паловы XIX стагоддзя з парафіі ў Вялікіх Эйсмантах каля Горадні. Кнігу набылі 7 сакавіка.
Гаворка ідзе пра так званы капіярый — зборнік службовых дакументаў і перапіскі з касцёлу. У ім ёсць распараджэнні ўладаў, звесткі пра жыццё парафіі, прозвішчы мясцовых жыхароў, нататкі пра вакцынацыю ад воспы і будаўніцтва касцёлу.
Выкуп прафінансаваў мецэнат Ілля Пакроўскі. «Важна, што знайшоўся беларус, які дапамог вярнуць гэтую рэліквію», — адзначыў апякун ініцыятывы Рыгор Астапеня.
У будучыні кнігу плануюць перадаць у парафію ў Вялікіх Эйсмантах, а таксама адлічбаваць, каб яна была даступная для гісторыкаў і краязнаўцаў.
📍 Падрабязнасці — па спасылцы
🔗 Без VPN
👍16❤9👏1🙏1
Forwarded from De facto. Беларуская навука
Як адбывалася беларусізацыя ў вайсковых фармаваннях БССР
Пра гэта піша Іна Каляда ў леташнім нумары «Прац БДТУ». Асаблівасцю нацыянальных фармаванняў у БССР было тое, што ствараліся яны з агульнасаюзных. Першым тэрытарыяльным фарміраваннем у 1923 г. стала 2-я Беларуская стралковая дывізія, у якую прызываліся спецыялісты родам з Беларусі.
Узбуйненне БССР дазволіла сфармаваць другое нацыянальнае злучэнне, якім стала 33-я стралковая дывізія. Была распрацавана ваенная тэрміналогія на беларускай мове. У Мінску ўзнікла Аб'яднаная беларуская ваенная школа, дзе курсанты шмат часу прысвячалі вывучэнню беларускай мовы. Выпускнікамі АБВШ былі Васіль Маргелаў (стваральнік паветрана-дэсантных войскаў СССР), Валянцін Пянькоўскі (генерал арміі), Іван Якубоўскі (маршал Савецкага Саюза) і інш.
Беларусізацыю задушылі рэпрэсіі 1930-х гадоў. А ў 1938-м у СССР прынялі рашэнне аб рэарганізацыі нацыянальных часцей у агульнасаюзныя. Пасля вайны на месцы АБВШ (на здымку) адкрылі Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча.
Пра гэта піша Іна Каляда ў леташнім нумары «Прац БДТУ». Асаблівасцю нацыянальных фармаванняў у БССР было тое, што ствараліся яны з агульнасаюзных. Першым тэрытарыяльным фарміраваннем у 1923 г. стала 2-я Беларуская стралковая дывізія, у якую прызываліся спецыялісты родам з Беларусі.
Узбуйненне БССР дазволіла сфармаваць другое нацыянальнае злучэнне, якім стала 33-я стралковая дывізія. Была распрацавана ваенная тэрміналогія на беларускай мове. У Мінску ўзнікла Аб'яднаная беларуская ваенная школа, дзе курсанты шмат часу прысвячалі вывучэнню беларускай мовы. Выпускнікамі АБВШ былі Васіль Маргелаў (стваральнік паветрана-дэсантных войскаў СССР), Валянцін Пянькоўскі (генерал арміі), Іван Якубоўскі (маршал Савецкага Саюза) і інш.
Беларусізацыю задушылі рэпрэсіі 1930-х гадоў. А ў 1938-м у СССР прынялі рашэнне аб рэарганізацыі нацыянальных часцей у агульнасаюзныя. Пасля вайны на месцы АБВШ (на здымку) адкрылі Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча.
👍9❤🔥2❤2💔1