Важная часть работы правозащитников — рутинные доклады, о которых не очень интересно читать широкой публике. Но именно такие доклады — один из важных способов ловить за руку нечистоплотное государство.

В этом ноябре правозащитники подготовили промежуточный отчет о выполнении Беларусью рекомендаций Универсального периодического обзора (UPR).

Очень условно: в рамках UPR в ноябре 2020 года разные страны дали нашему государству 266 рекомендаций в области прав человека. Государство согласилось выполнить 155 из них к 2025 году. Правозащитники оценили, как идет процесс.

Доклад был подготовлен коалицией беларусских правозащитных организаций: Белорусской ассоциацией журналистов, Белорусским Хельсинкским Комитетом, Правозащитным центром “Вясна”, Lawtrend, Офисом по правам людей с инвалидностью, Правовой инициативой, Human Constanta – совместно с Беларусской ассоциацией адвокатов прав человека и экологической организацией “Экодом” при общей координации Белорусского Хельсинкского Комитета.

10 стэрэатыпаў аб правах чалавека. Чаго мы на самой справе (не) ведаем?

🕰 12 снежня (аўторак) 18:00-20:00
🏛 Вільнюс, недалёка ад Старога горада
Мовы: руская і беларуская

На нефармальную сустрэчу-абмеркаванне за кубкам гарбаты/кавы запрашае моладзевая арганізацыя ІншыЯ і Беларускі Хельсінкскі Камітэт у гонар Дня правоў чалавека, які штогадова адзначаецца 10 снежня – у дзень падпісання Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека.

Ці заўсёды мы можам аддзяліць правы чалавека – нашы правы – ад проста нашых жаданняў ці «хацелак», і ці гатовы мы прызнаваць правы чалавека за тымі, каго мы рэальна не любім, не разумеем і не прымаем – гэта значыць за «іншымі». І, дарэчы, правы чалавека забараняюць адчуваць негатыўныя эмоцыі да іншых людзей?

Часта можна пачуць, што прычынай парушэння правоў чалавека, непавагі да годнасці, няроўнасці і дыскрымінацыі з’яўляюцца стэрэатыпы. Але што наконт стэрэатыпаў аб саміх правах чалавека? Ці ёсць яны ў нас? Адкуль і чаму яны ўзнікаюць? Бо часам правы чалавека празмерна сакралізуюцца і здаецца, што немагчыма ўсумніцца ў іх абсалютнасці, і яны павінны мець адказы на ўсе пытанні аб становішчы чалавека.

12 снежня разам з Кацярынай Дэйкала, юрысткай-міжнародніцай, эксперткай Беларускага Хельсінкскага Камітэту мы пагаворым пра тое, якія стэрэатыпы аб правах чалавека найбольш распаўсюджаныя і паспрабуем іх развянчаць.

🌿 для ўдзелу да 11 снежня ўключна неабходна запоўніць форму рэгістрацыі. Месца правядзення будзе паведамлена пасля рэгістрацыі.

У нас зараз часта пытаюцца, навошта казаць пра правы чалавека ў краіне, дзе права не працуе, а справядлівага суда няма. І гэта слушнае пытанне.

У Дзень правоў чалавека і 75 гадоў з дня прыняцця Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека спрабуем адказаць на гэтае пытанне.

🚨Спойлер: правы чалавека — "традыцыйная каштоўнасць" для Беларусі, беларусы зрабілі свой значны ўнёсак у Дэкларацыю правоў чалавека.


***
ПРАВЫ ЧАЛАВЕКА ЯК АРЫЕНЦІР, ШТО ПРАГРЭСІЎНАЕ ЧАЛАВЕЦТВА ДАМОВІЛАСЯ ЛІЧЫЦЬ ПРАВІЛЬНЫМ
Кажуць: скажы чалавеку 100 разоў, што ён свіння, – і ён зарохкае.

У сітуацыі, калі дзяржава спрабуе зрабіць многіх з нас злачынцамі і часам нават людзьмі другога гатунку, правы чалавека – наш арыенцір на справядлівасць. Наш арыенцір, каб не адчуваць сябе злачынцамі там, дзе мы не здзяйсняем злачынстваў.

***
Бо ўдзельнічаць у кіраванні краінай, у т.л. праз сумленныя выбары – гэта права чалавека, а не злачынства.
І гэта права чалавека выказваць сваё меркаванне.
І ўдзельнічаць у мірных пратэстах.
І не падвяргацца катаванням і знявагам.
І мець максімальна дасягальны для сябе ўзровень здароўя.
А таксама - справядлівы суд.
...І вольныя СМІ.
... І чыстую ваду!
І не быць дыскрымінаваным!
Гэта наша права захоўваць нашу годнасць!

***
Карысна ўзгадаць, адкуль увогуле з'явілася сучаснае разуменне правоў чалавека (і якую ролю ў гэтым адыграла Беларусь)!

***
ПРАВЫ ЧАЛАВЕКА "НАПІСАНЫ" КРЫВЁЙ

Ведаеце, як кажуць, што правілы дарожнага руху напісаны крывёй? Так і правы чалавека сапраўды таксама напісаны крывёй. Першы сучасны дакумент у галіне правоў чалавека – Усеагульная дэкларацыя правоў чалавека – з'явіўся адразу пасля Другой сусветнай, як вынік перажытага досведу.

У тэксце так і сказана: грэбаванне і пагарда да правоў чалавека прывялі да варварскіх актаў, якія абураюць сумленне чалавецтва. І яшчэ: прызнанне годнасці і роўных і неадʼемных правоў зʼяўляецца асновай свабоды, справядлівасці і ўсеагульнага свету.

***
ПРАВЫ ЧАЛАВЕКА ЯК "ТРАДЫЦЫЙНАЯ КАШТОЎНАСЦЬ" ДЛЯ БЕЛАРУСІ

Беларусь "тапіла" за роўнасць усіх перад законам, супраць дыскрымінацыі, забарону рабства і за працоўныя правы!

У падрыхтоўцы канчатковага праекта Дэкларацыі ўдзельнічала больш за 50 краінаў.

Пры распрацоўцы праекту вельмі важныя рэчы прапанавала менавіта беларуская дэлегацыя (дэлегацыя БССР). Напрыклад, замацаваць прынцып роўнасці ўсіх перад законам. Была таксама прынята наша прапанова аб забароне ўсіх форм рабства. Акрамя таго, мы прапанавалі замацаваць права кожнага чалавека на працу, справядлівую ўзнагароду за працу роўнай каштоўнасці і недапушчэнне беспрацоўя.

***
Дзякуючы намаганням БССР у праект дэкларацыі ўнесены артыкул 2. Гэты артыкул мае вялікае значэнне для інстытута міжнароднай абароны правоў жанчын, паколькі ўстанаўлівае агульнае палажэнне аб недапушчальнасці дыскрымінацыі па якіх бы там ні было прыкметах, у тым ліку і па прыкмеце полу.

Акрамя таго, беларуская дэлегацыя унесла прапанову аб абароне сям'і як асноўнай ячэйкі грамадства з боку дзяржавы.


***
НОВЫ СВЕТАПОГЛЯД — КАШТОЎНАСЦЬ ЧАЛАВЕКА ВЫЗНАЧАЕЦЦА САМІМ ФАКТАМ ІСНАВАННЯ ЧАЛАВЕКА
Пры прыняцці дакумента восем краін устрымаліся пры галасаванні, але ні адна краіна не прагаласавала супраць!

Удзельнік з Чылі Эрнан Санта Крус пісаў: «Я выразна ўсведамляў, што з'яўляюся сведкам сапраўды гістарычнай падзеі, калі быў дасягнуты кансэнсус у адносінах да вышэйшай каштоўнасці чалавечай асобы, каштоўнасці, якая вызначаецца не рашэннем якой-небудзь свецкай улады, а самім фактам існавання чалавека».

*Приводим исторические факты по БССР по публикации Сягровец Е., "Участие БССР в разработке специальных международных конвенций по защите прав женщин".

16 снежня 2022 года пайшоў з жыцця Алег Гулак, праваабаронца, юрыст, кіраўнік Беларускага Хельсінкскага Камітэта. Яму было ўсяго 55 год.

Цяпер год без Алега. На адмысловай старонцы мы сабралі ўспаміны ад яго калег і калежанак па праваабарончым сектары і міжнародных партнёраў.

Пра Алега Гулака
Алег кіраваў праваабарончай арганізацыяй амаль пятнаццаць год. Калегі шанавалі яго як добрага перамоўцу і стваральніка доўгатэрміновых партнёрстваў. Алег актыўна развіваў узаемадзеянне паміж праваабаронцамі, грамадзянскай супольнасцю, дзяржавай, міжнароднай супольнасцю.

Пакуль заставалася хаця б мінімальная прастора для супрацоўніцтва, Алег стараўся наладзіць кантакты з дзяржавай. Ён быў членам Рэспубліканскай камісіі па кантролі за выкананнем правоў асуджаных, Грамадска-кансультатыўнай рады пры Кіраўніку адміністрацыі прэзідэнта, уваходзіў у Партнёрскую групу ўстойлівага развіцця.

Пры гэтым кожны раз Алег выступаў як праваднік для менш прызнаных дзяржавай праваабаронцаў: напрыклад, дамагаўся запрашэнняў для калегаў з праваабарончага цэнтру “Вясна” падчас найбольш важных мерапрыемстваў.

У многім дзякуючы намаганням Алега стала магчымым прыняццё першага ў Беларусі Нацыянальнага плана па правах чалавека на 2016 --2019 гады.

Алег — аўтар ідэі нацыянальнага індэкса правоў чалавека, у якім свае ацэнкі даюць не толькі спецыялісты ў галіне права і правоў чалавека, але і эксперты ў галіне аховы здароўя, адукацыі, культуры. Такім чынам, правы чалавека робяцца больш аб'ёмнымі.

Пад кіраўніцтвам Алега Беларускі Хельсінкскі Камітэт пачаў прасоўваць тэму бізнэс і правы чалавека ў Беларусі. Алег надаваў асаблівую ўвагу гэтай тэме ў кантэксце палітычнага крызісу і крызісу правоў чалавека ў 2020 -- 2021 гадах; таму, як дзяржава спрабуе зрабіць бізнес суўдзельнікам у пытаннях парушэння правоў людзей.

https://www.alehhulak.space/

❄️☃️❄️ Традыцыйна ў канцы году людзі падсумоўваюць вынікі. Напрыканцы 2023 г. і мы хочам падзяліцца тым, што ў нас не атрымалася або спрацавала ня так, як хацелася.

Для нас гэта спроба асэнсаваць недахопы і запрасіць да такога асэнсавання калег і партнёраў, каб на наступны год палепшыцца. Давайце абмяркоўваць і шукаць шляхі вырашэння разам!

Натуральна, мы распавядзем і пра тое, што ў нас выйшла добра:)

🎄У нашай гадавой справаздачы:

Індэкс правоў чалавека: мы не былі гатовыя да такой глыбокай ямы – ні сэнсава, ні аперацыйна. Давялося перабудоўвацца па дарозе.
Агляд трэндаў у вобласці палітыкі Беларусі ў сферы правоў чалавека: мы стварылі добры прадукт, але пакуль не змаглі прасунуць яго на ўнутраным рынку. На знешнім контуры спрацавалі някепска.
Міжнародныя праваабарончыя механізмы: неправаабарончыя ініцыятывы не асабліва імкнуцца іх выкарыстоўваць.
Стажыроўка для стурэнтак_ў юрыдычных спецыяльнасцяў: вялікі попыт, але гэта вымагае ад нас большага ўкладу ў людзей, чым мы думалі.

Глядзець справаздачу цалкам.

Проанализировали и рассказываем вам, какие тренды госполитики с правами человека.


Среди прочего:
🟣Изначально репрессии были нацелены на несогласных с властью. Теперь формализация репрессий выходит на более системный и массовый уровень, потенциально затрагивая вообще всех людей, а не только нелояльных.
🟣При этом качественно изменилось давление в отношении уехавших: государство пытается «выносить» репрессии за пределы своей территории.
🟣Переход к модели коллективной ответственности (вспоминаем "сын врага народа").
🟣Государство перестало «стесняться». От практики фактического неравенства оно переходит к активному законодательному закреплению разделения людей на «правильных» и «неправильных» по признаку лояльности государству, а также в зависимости от «полезности» для государства.
🟣Очернение национальной культуры, антизападничество и усиление российского влияния. “Антизападничество” начинает двигаться в сторону “железного занавеса” времен СССР.
🟣Особая цель государства — дети. Усилена индоктринация в сфере образования. Здесь и единые с Россией подходы к преподаванию истории, и героизация российских наемников и пропагандистов, и инициатива по контролю за половым воспитанием, и новые учебники о "геноциде беларусского народа" для всех классов всех школ.
🟣В 2023 г. государство формализовало идеологическую основу беззакония. Интересы государства выше личных интересов человека, а правовые нормы и стандарты, функционирующие в демократических обществах для беларусского народа должны применяться с поправкой на специфику его (народа) пути.

Больше информации на trends.belhelcom.org

8 марта хотим поговорить о том, как изменилась ситуация с равенством и недискриминацией за последние 5 лет.

Ситуация с равенством и недискриминацией предсказуемо ухудшается. Если в 2019 г. эксперты Национального индекса прав человека оценивали ситуацию на 3,6 (по шкале от 1 до 10), то оценка за 2023 г. составляет 2,2.

Как изменились оценки по ключевым индикаторам, характеризующим равенство и недискриминацию -> в карусели.

БХК презентовал данные Национального индекса прав человека касательно дискриминации в рамках #zerodiscriminationweek #ZDW2024 организованной ІншыЯ / The Others .

Узнайте больше https://t.ly/nV48x

💜Стране нужен антидискриминационный закон и ваша эмпатия. Ваша эмпатия доступна уже сейчас.

#belhecomдискриминация #8сакавіка #8марта #дискриминация

В Беларуси внесены изменения в Инструкцию "Об эротической продукции...". Сделали разбор и ответили на вопросы людей. Будет ли поцелуй, выложенный в тик-ток, считаться распространением порно? Безопасно ли теперь иметь акаунт с указанием сексуальной ориентации в приложении для знакомств? Можно ли упоминать, что вы ЛГБТ+ френдли специалист:ка? https://belhelcom.org/ru/news/bezopasno-li-teper-imet-akkaunt-s-ukazaniem-seksualnoy-orientacii-v-prilozhenii-dlya-znakomstv

Проанализировали и рассказываем вам, какие тренды государственной политики в области прав человека в первом триместре 2024 г.

Коротко:
→новые возможности доступа к персональным данным,
→расширяются основания для произвольного применения оружия в отношении гражданских,
→усиливается милитаризация,
→легализация дискриминации ЛГБТК+,
→усиливается давление в связи с выездом для обучения за рубеж,
→привлечение к ответственности по ранее не применявшимся статьям (отрицание геноцида и, вероятно, пропаганда терроризма),
→новое в преследовании по статьям об экстремизме,
→новое в преследовании за правозащитную деятельность.
→Похоже, дело идет к тому, чтобы пытаться пресечь вообще любую помощь людям, находящимся в заключении по политическим мотивам.

Полный анализ вы можете найти на https://trends.belhelcom.org/

P.s. Про котенка-космонавта. Картинка милая — ситуация страшная.
В 2024 г. AI становится не только “умнее”, но и доступнее для всё большего количества людей. Мы решили генерировать иллюстрации к трендам с помощью AI на основе событий, происходящих в Беларуси.

Беларусское государство продолжает вводить дополнительные требования, обеспечивающие лояльность власти, для все новых и новых профессиональных групп. В обзорный период (январь — апрель 2024 г). власти ввели дополнительные требования для космонавтов.

На картинке, сгенерированной Shutterstock.AI, котенок-астронавт, который может быть заподозрен в нелояльности властям из-за бело-красно-белого скафандра, убегает от милицейской дубинки.

💔 Сегодня, 21 мая, День солидарности с беларусскими политзаключенными. Датой выбрана дата смерти политзаключенного Витольда Ашурка.

💔 После событий лета 2020 больше 3200 человек уже были признаны политзаключенными. Это только те люди, о которых стало известно правозащитникам и чьи дела успели изучить.

💔На сегодня в Беларуси 1374 политических заключенных.

💔 По состоянию на 6 мая 2024 года правозащитникам известно не менее чем о 254 политзаключенных, находящихся за решеткой в особом риске. Среди них — 16 человек с инвалидностью, 92 человека в тяжелом состоянии здоровья, 63 пожилых человека, чей возраст превышает 60 лет (многие из них также имеют большие проблемы со здоровьем), а также десять человек с ментальными расстройствами.

💔 Похоже, что тренд государственной политики в 2024 г -- пресечь любую помощь политзаключенным.

Этот прогноз складывается на основе следующих фактов:
● Новые законодательные полномочия для силовиков по контролю за банковскими операциями.
● Преследование родственников политзаключенных за получение помощи.
● Первое привлечением к уголовной ответственности за денежные переводы политзаключенным.

💔 Также похоже, что власти хотят более жесткими инструментами повлиять на оперирование статусом "политзаключенный".

Этот прогноз складывается на основе следующих фактов:
● Квалификация использования статуса политзаключенного как “публичная заведомо неправомерная легитимация действий лиц, совершивших преступление” (в рамках привлечения по ст. 24.15 КоАП «Нарушение законодательства об иностранной безвозмездной помощи»).
● Давление на родственников политзаключенных за получение для них помощи.
● Привлечение людей к уголовной ответственности за оказание помощи политзаключенным.

#дзеньпалітвязняў
#HearTheirStories
#UnsilenceBelarus
#BelarusPrisonerDay
#беларусь #беларусь #CвободаПолитзаключенныхНашаСвобода

БХК представляет данные Национального индекса прав человека за 5 лет: 2019 – 2023

Индекс показывает изменение ситуации с правами человека в Беларуси не на уровне “плохо/хорошо”, а в конкретных осязаемых цифрах. Массив данных включает порядка 60 компонентов прав и 290+ индикаторов состояния прав человека.

Массив данных, собранных за 5 лет, включает 1850 оценок.

Этот индекс создает группа эксперт:ок гражданского общества (более 50) под общей координацией Белорусского Хельсинкского Комитета.

Мы приводим общую оценку ситуации с правами человека и по трем категориям (социальные и экономические права, гражданские и политические права, общие меры в области прав человека) оцениваем конкретные права, их компоненты и соответствие индикаторам идеальной ситуации.

Мы делаем этот индекс ради трех вещей:
○чтобы заинтересованные профессионалы могли быстро оценить общую ситуацию с правами человека в Беларуси, а не собирать информацию по разрозненным источникам;
○чтобы показать, как изменяется ситуация в долгосрочной перспективе;
○по сути индекс показывает направление реформ в области прав человека, в которых нуждается наша страна.

☆ Мероприятие онлайн, 13 июня в 13.00 по Минску. Зарегистрируйтесь и получите ссылку на мероприятие здесь
https://us06web.zoom.us/meeting/register/tZAkduqsqzgtHNBKKdlIHX-UWCad8T6Mv-Eu

Как изменилась ситуация с пытками в стране за 5 лет: данные Национального индекса прав человека

Формат: онлайн. Встреча в Zoom. Зарегистрируйтесь, чтобы получить ссылку на мероприятие.
Дата и время: 27 июня в 14.00 по Минску (GMT+3). Продолжительность 1 час.
Контекст: в рамках “Недели против пыток”, которую проводит “Правовая инициатива”. Мы рекомендуем вам ознакомиться (и участвовать!) со всей программой мероприятия.

Индекс показывает изменение ситуации с правами человека в Беларуси не на уровне “плохо/хорошо”, а в конкретных осязаемых цифрах.

На встрече разберем:
-что рассказывают нам данные о ситуации с пытками;
-на какие индикаторы в целом нужно обращать внимание, когда говорим о пытках.

Напомним, что Национальный индекс прав человека создает группа эксперт:ок гражданского общества (более 50) под общей координацией Белорусского Хельсинкского Комитета.

🆘🆘🆘 Наш сайт и фейсбук - теперь экстремистские материалы. Предпримите меры безопасности!

🚨Если вы находитесь в Беларуси или планируете посещать Беларусь, просим вас выполнить следующие действия:

👤VPN + режим инкогнито!

→ При посещении наших ресурсов используйте VPN и режим инкогнито в браузере.


📱💻Девайсы

→ Очистите прямо сейчас и затем регулярно очищайте историю браузера. На всех девайсах!

→ Проверьте вкладки «‎сохраненное», закладки в браузере на предмет наличия наших публикаций и ссылок на нас.

→ Удалите скриншоты наших публикаций в альбомах и галереях на устройствах. А также удалите любые файлы из корзины удалённых файлов и из облачных хранилищ, а также из корзин облачных хранилищ.


🔗Соцсети,e-mail, блоги, сайты

→ Отпишитесь от фейсбука БХК. Напоминаем, что читать нас в соцсетях можно, не подписываясь на них.

→ Не оставляйте лайки и комментарии под публикациями БХК в фейсбуке.Не делайте репосты.

→ Проверьте и удалите свои предыдущие лайки, комментарии и репосты наших публикаций в фейсбук.

→ Удалите все репосты наших фейсбук-публикаций и гиперссылки на публикации сайта вообще везде у себя: на своих страницах, сообщения в личных переписках с ссылками на нас, гиперссылки на нас в своих публикациях и работах.

→ Пожалуйста, не забудьте почистить свой e-mail.


🏡Оффлайн

→ Если у вас дома или в офисе есть доклады, документы, письма, бейджи, содержащие ссылки на сайт БХК, пожалуйста, избавьтесь от них.


🤝Помогите нам!

→ Нам очень сложно дотянуться до каждого, кто подписан, лайкал, комментировал или делился нашей информацией.

Пожалуйста, если вы знаете людей, которые могут находиться под угрозой, расскажите им о ситуации и нашей инструкции!

❤️‍🩹Мы вас очень любим. Пожалуйста, берегите себя!

❤Анлайн стажыроўка для студэнтак_у і магістрантак_у юрыдычных спецыяльнасцяў: кастрычнік'24 — снежань'24.

💎Уся інфармацыя пра стажыроўку і форма заяўкі на internship.belhelcom.org

✅ Таксама на internship.belhelcom.org пералік новых ведаў і кампетэнцый, якія вы атрымаеце падчас стажыроўкі.

🚨Дэдлайн — 17 верасня.
Чакаем вас!

🔔 Увага! Наш асноўны сайт і фэйсбук – цяпер экстрэмісцкія матэрыялы. Фармальна гэта не тычыцца https://internship.belhelcom.org/, але выконвайце рэкамендацыі па мінімізацыі рызык.

Кракадзіл: так выглядае вокладка нашай свежай аналітыкі. Выпуск за першы трыместр 2024 года быў з коцікам-астранаўтам, які намагаецца збегчы ад міліцэйскага дручка. Зараз – кракадзіл. Чаму ён? Распавядзем далей:)

Цяпер сур'ёзна. Кожныя 4 месяцы БХК публікуе свежы агляд трэндаў дзяржпалітыкі ў галіне правоў чалавека. У гэтай аналітыцы мы асвятляем найбольш з͇н͇а͇ч͇н͇ы͇я͇ ͇з͇м͇е͇н͇ы͇ ў паводзінах уладаў і рэакцыях з боку міжнароднай супольнасці. Новы выпуск будзе дасяжны ўжо ў гэту пятніцу на trends.belhelcom.org ці ў вашых скрыньках, калі вы падпісаныя на рассылку.

Таксама ў вас ёсць магчымасць далучыцца да ан-лайн прэзентацыі і абмеркаваць, што адбываецца, разам з нашай эксперткай К͟а͟ц͟я͟р͟ы͟н͟а͟й͟ Д͟з͟я͟й͟к͟а͟л͟а͟й͟.

⏰Ан-лайн прэзентацыя адбудзецца 27 верасня (пт) 2024:
12.00 па Мінску і Вільнюсе,
11.00 па Варшаве.
13.00 па Тбілісі.
Рэгістрацыя

Працягласць мерапрыемства — 1 гадзіна.
Мова мерапрыемства — расейская.
Абмяркуем галоўнае, а таксама — чаму кракадзіл:)

💜 Гэтая сустрэча будзе карыснай для:
✅журналіста:к,
✅эксперта:к, якія працуюць па тэме Беларусі,
✅спецыяліста:к і студэнта:к у галіне права і правоў чалавека.

🚨Увага! Наш асноўны сайт і фэйсбук – цяпер экстрэмісцкія матэрыялы. Выконвайце рэкамендацыі па мінімізацыі рызык!

Апублікавалі агляд трэндаў дзяржаўнай палітыкі ў другім трыместре. Калі паспрабаваць апісаць тое, што адбываецца, адной метафарай - гэта кракадзіл.

Больш за палову 2024 года не назіралася істотнага ўзмацнення легалізацыі рэпрэсій. Дзяржава, як кракадзіл, які «адкусіў» вялікі кавалак правоў і свабод у 2023 годзе, «ператраўлівае» яго, засяродзіўшыся на ўнясенні неабходных змяненняў у ніжэйшыя акты і пашырэнні спектру супрацьпраўных практык.

На малюнку, згенераваным Shutterstock.AI, кракадзіл выглядае нібыта расслабленым, але насамрэч застаецца небяспечным для ўсіх.

Але, вядома, метафара спрашчае. Даведацца пра ўсе трэнды можна на trends.belhelcom.org.