بررسی نام و جایگاه بابک در کتیبه های ایلامی باروی تخت جمشید
بررسی نام و جایگاه بابک در کتیبه های ایلامی باروی تخت جمشید توسط استاد محمد شربیانی


چکیده


وجود نام بابک در گل نوشته های ایلامی را نخستین بار دوست گرامی استاد مهدی حسنی اردبیللی با نگارنده در میان گذاشته و آدرس لوحه ها را جهت خوانش ارسال نمودند، در واقع این نام نیز همانند شکل هایی از سایر اسامی تمدن ایلامی( همانند "یاماکشید >جمشید ، زامسبا >جاماسب و ... که بعدها وارد افسانه های عهد نگارش خدای نامه و اشعار فردوسی نیز شده اند که البته اسم بابک به هیچ عنوان وارد خدای نامه و اشعار شعرا نشده است ) وارد سیستم اسامی بعد از ایلامیان شده است.

واژه بابک را در محل تلاقی عصر اشکانی و ساسانی در روایت " بابک "؛ عالم دینی حامی اردشیر بابکان که اردشیر را منتسب به او و به صورت " اردشیر بابکان " آورده اند و نیز بابک سرداری در عصر ساسانی یاد می توان مشاهده نمود که همگی نشان دهنده بقای آن تا عصر اشکانی و انتقال به ساسانی نیز بوده است .ما برآنیم که این نام نوعی لقب و جایگاه بوده و حتی تا عصر خلفای عباسی نیز رواج داشته است، چنانچه در داستان "بابک "سردار مخالف عباسیان در قرن دوم هجری و معاصر هارون و مأمون عباسی که نویسندگان دانشنامه اسالمی به نقل از مسعودی نام اصلی او را " حسن " ذکر کرده اند نیز برجسته گشته است .شخص دیگر مد نظر ما با نام "بای باک : بای بک " در متون عربی به قرن سوم هجری معاصر خلیفه چهاردهم عباسی» المهتدی باالله فرزند الواثق بالله« است که این بابک به دست خلیفه کشته شده و در تاریخ به صورت "بایباک الترکی " نیز یاد شد که او در اصل از ترکان شرقی بوده در حقیقت بعدها استفاده از این واژه بجای کاربرد در جایگاه منصب ، به صورت نام مردان ادامه دار شده و به عصر ما نیز رسیده است. در واقع بابک خان عصر ایلامی نیزمنصب داری مهم بوده و بر امور نظارت داشته است در گل نوشته های مورد بحث شاهد نگارش این اسم به دو صورت ik-ba-ula/Ba و ba-ula/Ba هستیم که واژه خانا : na-ka: به خان نیز به آن چسبیده است و نشان از منصب دولتی او با توجه به اموراتی که اعم از تحویل گیری آذوقه و... دارد که تلاش نمودیم در ادامه هر دو نگارش میخی را در جدول شرح دهیم.

ادامه مقاله را در ژورنال های زیر مطالعه نمایید :

https://civilica.com/doc/2077322/

http://civilica.com/doc/2077322/

نگاهی به موضوع گرگ در آذربایجان
نگاهی به توتم گرگ در آذربایجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مهدی حسنی ¶

پژوهشگر آزاد

چکیده

باور تقدس و توتمی برای گرگ درنزد ترکان امری است که از دیرباز مطرح بوده و درواقع این سنت در بین تمام ملل رایج است، چنانچه میرچا الیاده اسطوره پژوه نامی معتقد است؛ بعد از یک نابودی نژادی، این یک حیوان مرتبط با ماه است که در نقش " نیای اعظم قوم " ظاهر شده و آن را دوباره احیا می کند که این امر برای گرگ ماده " آسنا : آشینا " در نزد ترکان اتفاق افتاده است و در واقع این نام به عنوان یکی از اسامی مرتبط با گرگ و ماه در اسطوره ترکان وارد شده است. پرداختن به موضوع دیرینگی گرگ در آذربایجان امری است که از چند دریچه کشفیات باستانشناسی، جاینام ها، اسامی خاص، آثار ادبیو فولکلور قابل بررسی می باشد که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت.


موضوعات


تورکولوژی

عنوان مقاله [English]


Azərbaycan’da qurd inancına bir baxış*** Azərbaycan’da qurd inancına bir baxış


نویسنده [English]


Mehdi Hasani

Freelancer researcher


چکیده [English]


The belief in the sacredness and totemism of the wolf among the Turks has been a long-standing issue, and in fact, it is common among all nations. As the famous mythologist Mircea Eliade believes: <> This happened to the female wolf "Asena: Ashina" among the Turks, and in fact, this name has entered the Turkic mythology as one of the names associated with the wolf and the moon. Addressing the issue of the antiquity of the wolf in Azerbaijan is something that can be examined through several lenses: archaeological discoveries, place names, proper names, literary works, and folklore, which we will discuss below.****

Türkler arasında kurdun kutsallığına ve totemizmine olan inanç uzun zamandır devam eden bir konudur ve aslında tüm uluslar arasında yaygındır. Ünlü mitolojist Mircea Eliade'nin inandığı gibi: <> Bu, Türkler arasında dişi kurt "Asena: Ashina"nın başına geldi ve aslında bu isim, kurt ve ay ile ilişkilendirilen isimlerden biri olarak Türk mitolojisine girmiştir. Azerbaycan'da kurdun antikliği konusunu ele almak, birkaç mercekten incelenebilecek bir şeydir: arkeolojik keşifler, yer adları, özel adlar, edebi eserler ve folklora bağlı aşağıda açıklamamız .****

Türklər arasında qurdun müqəddəsliyinə, totemizminə inam çoxdan davam edən bir mövzudur və əslində bütün xalqlar arasında geniş yayılmışdır. Məşhur mifoloq Mirça Eliadenin inandığı kimi: <<İrqi dağıntıdan sonra bu, "xalqın ulu əcdadı" rolunda görünən və onu canlandıran Ayla əlaqəli bir heyvandır. >> Bu, türklər arasında "Asena: Aşina" dişi canavarının başına gəldi və əslində bu ad türk mifologiyasına qurd və ayla bağlı adlardan biri kimi daxil oldu. Azərbaycanda canavarın qədimliyi məsələsinə toxunmaq bir neçə prizmadan baxmaq olar: aşağıda izahatımız arxeoloji tapıntılar, yer adları, xüsusi adlar, ədəbi əsərlər və folklor əsasındadır.


کلیدواژه‌ها [English]


wolf Azerbaijan Totem** kurd Azerbaycan totem** qurd Azərbaycan totem


👈 ادامه مقاله را از ژورنال های زیر مطالعه نمایید :


https://www.azerturkhistory.ir/article_211733.html


https://www.google.com/amp/s/civilica.com/doc/2142297/amp/

برچسب‌ها: مهدی حسنی اردبیللی