بررسی نوشتار ایرانزو در کتیبه سارگن

در کتیبه سارگن دوم(سارگن آشوری) پنج بار از ایرانزو یاد شده که یک بار آن شبیه سازی و حدسی، سه بار با نوشتار " ایر-آن-زی" و یکبار با نوشتار " ایر-آن-زو" آمده است :

نوشتار رایج آشوری ایرانزی(ایر-آن-زی) به صورت زیر است :

که معادل نوشتار سومری آن نیز اینچنین خواهد

بود :

دکتر "امیرعلی نثار نوبری تبریزی" اولین بار در کتاب " سیری در زبان های باستان " به امکان برآمدن نام ایران از " ایرانزو" اشاره و تلاش نموده با استفاده از نظر دکتر حسین محمدزاده صدیق در کتاب نقد فرضیه زبان آذری که آن هم بر آمده از نظر امیرعلیشیر نوایی بوده، لغت را به ریشه ایرمک مرتبط دانسته و صفت فاعلی در مفهوم " سپاهیان به هم پیوسته " مطرح نماید، وی در ادامه به نظر " دکتر حسین فیض اللهی وحید " در این موضوع درباره امکان برآمدن آن از " ایی-آران-سو" نیز اشاره نموده است.

اشاره به ریشه ایرمک از نوائی در لغت نامه ارک توسط استاد اسماعیل جعفرزاده(جفرلی)

البته لازم به ذکر است که ‌" پرفسور محمد تقی زهتابی" نیز در کتاب " تاریخ دیرین ترکان ایران "، ایرانزو رو حالت metathesis(قلب شده) از دو لغت ‌" اَر ‌: دلاور، جوانمرد، یل، مشهور در ترکی باستان" و لغت رایج " یانزی : پادشاه، قوتیان"فرض نموده است :

ریشه شناسی احتمالی ایرانزو باتوجه به نگارش چه می تواند باشد؟!

آقای #مهدی_حسنی_اردبیللی در پاسخ به این سوال نویسندگان وبلاگ، به ما متذکر شدند که نوشتار مشهور" ایرانزو " متشکل از نوشتار سه علامت آشوری که در بالا آوردیم و آنها نیز بر آمده از سه لغت سومری
1- " ir : to bring " :

در مفهوم " آوردن، رساندن موجب شدن و..." در لغت نامه حییم :

2- " an : sky, heaven, upper" : آسمان، بهشت، بالا و... "

و قسمت سوم

3 - " Zi " در کاربرد حالت اسمی" زندگی، نفس، گلو " و حالت های فعلی " خوب، عالی " و "برخواستن، قیام، سر برآوردن، برانگیختن و... " که در ادامه آورده ایم :

تشکیل شده است.

نظر وی باتوجه به شرح نشانه ها و نیز کابرد لغتی که آشوریان( فقط برای مادهای غیر ایرانی یعنی توده اصلی و ساکنان قدیمی سرزمین ماد و نیز برای اشاره به قلعه های ماننا مخصوصا) در قبل از اسم ایرانزو آورده اند( دیاکونوف آن را " قدرتمند" معنی نموده) اینگونه بود :

حدس بر این است که چون معنی مشهور قسمت اول اسم یعنی " ایر" در سومری " رساندن، موجب شدن" ذکر شده و با افزودن مفهوم قسمت دوم یعنی" آن : بالاتر" و نیز حالت فعلی سوم یعنی " برخواستن، قیام، سر برآوردن، برانگیختن و... " می توان مفهوم کلی را " برپا کننده قوی قیام و خیزش " در نظر گرفت.

البته که تعابیر دیگری نیز توسط اشخاصی چون دکتر" آق بایراق" و سایرین نیز مطرح گردیده است.

الله و اعلم

نوشتار ایرانزو در سطور کتیبه سارگن آشوری(سارگن دوم)

https://bashbilga.blogfa.com/post/48

اوشکایا و باقاقایا دو یادگار قدیم تورکان از دل تاریخ و اوئیش دیش

موقعیت جغرافیایی اوشقایا کجا بود؟

لینک کانال تلگرامی پشتیبان وبلاگ :

https://t.me/bashbilga/340

ا. م.دیاکونوف در تاریخ ماد، محل اوشکایا را اسکوی کنونی در دامنه غربی سهند و قلعه مرزی اورارتو آورده و با رجوع به متن کتیبه سارگن آشوری متذکر می گردد که در عهد ساردوری دوم پادشاه اورارتویی، توسط اورارتوها برای پرورش اسب استفاده می گردید