▪️ما فاجعه را به چشم دیده‌ایم▪️
(جدال شاعران در بزم «ارتباطات»)
حسام حسین‌زاده

شنبۀ گذشته (14 اردیبهشت 1397) انجمن علمی «دانشجویی» ارتباطات دانشگاه تهران به مناسبت روز جهانی ارتباطات نشستی با عنوان «*تلویزیون#» برگزار کرد که مهمانانی از «عصر جدید» رسانۀ ملی داشت. احسان علیخانی، سید بشیر حسینی و آریا عظیمی‌نژاد همراه چند تن از اساتید گروه ارتباطات دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران در این نشست حضور داشتند تا به‌اصطلاح به «نقد جدی» این شوی تلویزیونی بپردازند. نخستین نقطۀ اوج برنامه دُرافشانی‌های شومن تراز انقلاب اسلامی، سید بشیر حسینی، استاد دانشگاه امام صادق (ع) در نقد دانشکدۀ علوم اجتماعی و دانشجویان آن بود. گویی حسینی از «اخمو بودن» دانشجویان این دانشکده دل‌آزرده شده بود و انتظار داشت حالا که افاده‌های او در رسانۀ ملی به مذاق فرهنگ عامه خوش آمده و هوادارانش برایش صفحاتی در فضای مجازی زده‌اند، در دانشکدۀ علوم اجتماعی هم برایش «بوس» و «قلب» بفرستند.
همزمان که حسینی روی سن سالن ابن‌خلدون یکه‌تازی می‌کرد، بخشی از دانشجویان حاضر در سالن درافشانی‌های او برنمی‌تابیدند و لحظه‌به‌لحظه به خشمشان افزوده می‌شد. حسینی در حالی داشت اخم چهرۀ دانشجویان علوم اجتماعی را نقد می‌کرد که دوستانش تنها چند روز پیش از آن برنامه یکی از دانشجویان آن دانشکده (مرضیه امیری) که دست بر قضا روزنامه‌نگار هم بود را بازداشت کرده بودند. در نهایت، صبر دانشجویان طاق می‌شود و یکی از آنان پشت تریبون پرسش و پاسخ دانشجویی می‌رود و نمایش دلنشین اهالی ارتباطات و تلویزیون را تنها با آوردن نام «مرضیه امیری» برهم می‌زند. مدافعان «نقد جدی و علمی» اما خیلی زود نقاب از چهره برمی‌دارند و نمی‌توانند حتی چند دقیقه (حدود سه دقیقه) شنیدن صدایی متفاوت را از تریبونشان تحمل کنند. پیش از همه، عبدالله بیچرانلو، معاونت آموزشی دانشکدۀ علوم اجتماعی و استاد گروه ارتباطات این دانشکده به سمت دانشجوی پشت تریبون می‌رود و تصمیم می‌گیرد به هر طریق، دقیقاً به «هر» طریق، میکروفون را از او بگیرد. اما نباید از بیچرانلو به‌سادگی بگذریم، استاد «متین» و «اخلاق‌مدار» ارتباطات که همیشه سر کلاس‌هایش به فرودستی و چوپانی‌کردنش در جوانی می‌نازد، حالا می‌خواهد به همۀ ما بفهماند که چرا او از آنجا به اینجا رسیده و بسیاری دیگر همانجا جان داده‌اند. او هم مثل شاگردانش در دانشکده و دوستانش در رسانۀ ملی نقابش را برداشته تا چهرۀ دلنشینش را بر همگان آشکار کند. به چهرۀ بیچرانلو فکر می‌کنم، آینده‌ای بهتر از برخی فرزندان طبقۀ کارگر آلمان که آرزوی شکنجه‌گری برای نازی‌ها و برافروختن آتش کوره‌ها را در سر داشتند، برای او نمی‌بینم. او عاقبت مانند دیگر خائنان به مردم فرودست رسوا خواهد شد.

ادامۀ متن:
http://balvaa.blog.ir/post/89

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

یادداشت یکی از دانش‌آموزان ششمم به‌مناسبت روز معلم :)
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

«پداگوژی انتقادی در ایران: ایدئولوژی، پول، طردشدگان» منتخبی از مقالات نظری «دوماهنامۀ دانشجویی پداگوژی» است که در نیمۀ نخست سال تحصیلی 96-95 در دانشگاه تهران منتشر می‌شد. کتاب حاضر از سه فصل کلی تشکیل شده است: 1) ایدئولوژی؛ 2) پول؛ 3) طرد. ترتیب فصل‌ها برایمان معنادار است. به گمان ما در وهلۀ نخست این ایدئولوژیِ حاکم است که می‌تواند پول را به‌عنوان کالایی بیگانه‌ساز بر جامعه مسلط کند. مجموع این دو -یعنی ایدئولوژیِ حاکم و پول- منجر به طرد گستردۀ افراد از عرصۀ آموزش در ایران می‌شود. به همین دلیل، این سه برای ما بنیان‌های پداگوژی انتقادی در ایران معاصر هستند.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

فهرست کتاب «پداگوژی انتقادی در ایران: ایدئولوژی، پول، طردشدگان»
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

🔸پنل «تأملات دانش‌آموزان بر نظام آموزشی»
🗓روز نخست، ۹ اردیبهشت ۹۸، ساعت ۱۶ تا ۱۸

@Socialsymposium

🔸پنل «آموزش عمومی و سیاست»
🗓روز دوم، ۱۰ اردیبهشت ۹۸، ساعت ۱۵:۳۰ تا ۱۷:۳۰

@Socialsymposium

مارکسیست‌بودن به چه معناست؟

یادداشت رامسین کانن با ترجمه حسام حسین‌زاده

⭕️ مارکسیسم به خانواده‌ای بزرگ از نظریات در مورد جوامع انسانی و تاریخ تحولات آنها اشاره دارد که نمی‌توان و نباید آن را به روایت یک فرد فروکاست. رامسین کانن در یادداشت زیر روایت خود از معنی مارکسیسم را ارائه و کلیشه‌های پذیرفته شده در مورد آن را نقد می‌کند.

⭕️ همان طور که داروین نخستین «تکامل‌گرا» نبود، مارکس در هیچ معنایی نخستین سوسیالیست نبود. «سوسیالیسم» پیش از ظهور نظریات مارکس معنایی کاملاً متفاوت داشت، همان طور که میان داروین و کلمۀ «تکامل» چنین ارتباطی برقرار بود. سوسیالیسم اساساً نظامی اخلاقی بود و گاه ریشه در ارزش‌های مسیحی داشت، خصلتی اتوپیایی داشت و بر اساس آنچه «عادلانه» یا «درست» بود توجیه می‌شد. مارکس و انگلس بخش اعظم سال‌های فعالیت خود را صرف تمایزگذاری میان نظریات خودشان و نظریات پیشین کردند، یعنی سوسیالیسم «اتوپیاییِ [تخیلی]» مبتنی بر اعتقادات اخلاقی. انگلس تا آنجا پیش رفت که جزوه‌ای به‌اندازۀ یک کتاب در این باره منتشر کرد.

در #میدان بیشتر بخوانید👇🏼
https://meidaan.com/archive/61716

فردا (23 اردیبهشت) از ساعت 18:30 در حاشیۀ نمایشگاه و نشست‌های «دانشگاه» در پلتفرم سه گفت‌وگویی دربارۀ «آموزش و تجربه» خواهیم داشت. صحبتم بیشتر معطوف به اثر جالب‌توجه علی اتحاد در این نمایشگاه است و عنوان «آموزش و بربریت؛ اکنون، مقاومت» را برایش برگزیده‌ام. خوب است کار علی اتحاد را بشنوید و در این گفت‌وگو مشارکت کنید!
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

📍دربارۀ «نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه»📍


📝 حدود پنج سال پیش، نخستین باری که مقالۀ «اما چه کسی خالقان را خلق کردِ؟» بوردیو را خواندم، شیفتۀ نگاه او به نسبت میان جامعه‌شناسی و هنر شدم. بوردیو با همان خشونت نمادینِ شناخته‌شده‌اش در این مقالۀ کوتاه تلاش می‌کند میدان هنر را به‌نفع میدان جامعه‌شناسی درهم‌بکوبد و احتمالاً نخستین مواجهه با این متن برای هر کسی که شیفتۀ جامعه‌شناسی باشد، شورانگیز خواهد بود. بوردیو مقالۀ پرسروصدایش را این‌طور آغاز می‌کند که «جامعه‌شناسی و هنر هم‌نشینان چندان خوبی نیستند. در این میان کسی مقصر نیست جز هنر و هنرمندان...» هرچند شاید تقلیل‌گرایانه باشد اما این آغاز نشان‌دهندۀ کلیت رویکرد بوردیو به هنر است. در طول این سال‌ها، هر کجا تلاش کرده‌ام مواجهه‌ای بوردیویی با هنر یا هنرمندان داشته باشیم به چیزی غیر از مشاجرات بی‌حاصل ختم نشده است. حتی اگر جملۀ ابتدایی بوردیو را هم فراموش کنیم، کمتر کسی که دلبستۀ هنر باشد می‌تواند نگاه او به هنر را بربتابد. هرچقدر هم که نگاه بوردیو تحلیل اجتماعی عمیقی از خلق هنری به‌دست دهد، ابداً نمی‌تواند بابی برای گفت‌وگو و خلق دانش میان جامعه و هنر بگشاید.

📝 از حدود یک سال پیش که خودم به‌صورت شخصی درگیر تلاش‌هایی برای خلق هنری شدم، احساس کردم رفته‌رفته انتقاداتم به متن درخشان بوردیو بیشتر و بیشتر می‌شود. به‌گمانم بوردیو دقیقاً در درکش از «خلق هنری» درگیر دو خطای تحلیلی است. نخست آنکه خودمختاری (نسبی) «خلق هنری» و نسبت (نسبتاً) منحصربه‌فرد و یگانه‌اش با ناخودآگاه خالقش را نادیده می‌گیرد و سعی می‌کند آن را تمام‌وکمال به‌نفع جامعه مصادره کند. دوم آنکه او از اهمیت سیاسی و اجتماعی یگانگی و فردیت در «خلق هنری» غافل است و گویی نمی‌داند تلاش برای تصاحب «تمامیت هنر» توسط «جامعه» (آن‌طور که خود او تلاش می‌کند) یا «سیاست» (آن‌طور که بسیاری از چپ‌گرایان تلاش کرده‌اند) چه تبعات گران‌باری برای سویه‌های رهایی‌بخش هنر خواهد داشت.

📝 حدود سه ماه پیش با متن تأثیرگذار و روشنگر بن دیویس، منتقد هنری چپ‌گرای امریکایی، با عنوان «نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه» آشنا شدم. در همان نخستین‌باری که متن را خواندم شیفتۀ دقت تحلیلی او شدم و متعجب از اینکه چطور بعد از گذشت ده سال از انتشار این جزوه، هنوز کسی آن را به فارسی ترجمه نکرده است. بن دیویس با ظرافتی مثال‌زدنی و به‌کمک بازخوانی رویکرد مارکسیستی به هنر، به درک بدیعی می‌رسد. متن او نه‌تنها میدانی را به نفع میدانی دیگر مصادره نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد چطور خودمختاری میدان هنر و تسلط منافع طبقاتی بر آن توأمان قابل فهم است. او با الهام از فلسفۀ مارکسی-هگلی مفهوم «خلق هنری» را از چنگال تحلیل‌های تقلیل‌گرایانۀ چپ نجات می‌دهد، بر محکوم‌ساختن هنرهای تجسمی به «ابتذال خرده‌بورژوازی» می‌تازد و «هنر سیاسی» در معنای خاصش را با چالش‌هایی ویرانگر مواجه می‌کند. او با همۀ این شجاعت‌های تئوریک تلاش می‌کند بر آتش خلق نسبتی رادیکال میان هنر، جامعه و سیاست بدمد.

📝 در طول دو ماه گذشته که درگیر ترجمۀ این متن به زبان فارسی بودم خودِ بن دیویس را نیز در جریان این ترجمه قرار دادم. او ضمن استقبال از آن، مقدمه‌ای بر ترجمۀ فارسی نوشت که حاصل گفت‌وگوی مختصر و مکتوبمان دربارۀ صحنۀ هنر در ایران بود. ترجمۀ این مقدمه در ابتدای متن آمده است. برای انتشار متن هم از آنجایی که برایم مهم بود بیش از اهالی علوم اجتماعی، توسط اهالی هنر خوانده شود، سایت «عکاسی» را انتخاب کردم. این نخستین تجربۀ همکاری‌ام با این سایت بود اما حقیقتاً از میزان توجهشان به جزئیات و پایبندی‌شان به اصول حرفه‌ای کار رسانه‌ای خوشحال شدم. امیدوارم انتشار ترجمۀ فارسی این متن امکان گفت‌وگویی «برابر» میان جامعه و هنر به‌طور عام و جامعه‌شناسی و هنر به‌طور خاص را فراهم کند.

▪️نه‌ونیم تز دربارۀ هنر و طبقه ▪️
بن دیویس، ترجمۀ حسام حسین‌زاده
https://www.akkasee.com/article/1398/84107/

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

حدود یک ماه پیش کمیتۀ انتخاباتی حزب دموکرات (DCCC) قوانین جدیدی برای کاندیداهای آیندۀ این حزب وضع کرد. زین پس کسانی که به‌دنبال استیضاح مقامات و منتخبین حزب دموکرات هستند و آنان را به‌طور عمومی به چالش می‌کشند، حق نمایندگی این حزب را نخواهند داشت. هدف اصلی وضع این قوانین حذف جناح چپ حزب دموکرات برای انتخابات آتی ریاست جمهوری در امریکاست. حالا سوسیالیست‌های دموکراتیکی که در انتخابات گذشته از فعالان اصلی کمپین سندرز بودند، او و سه شخصیت جوان و چپ‌گرای حزب که در طول چند ماه گذشته محبوبیت فزاینده‌ای در میان جنبش‌های مردمی امریکا یافته‌اند را به چالشی بزرگ دعوت کرده‌اند: شکستن نظام دوحزبی ایالات متحده و تأسیس حزب سوسیالیست!
📷 عکس متعلق به «ایلهان عمر» عضو سومالیایی‌تبار حزب دموکرات است. او در سال 2018 به‌عنوان اولین زن محجبه، پناهجو و مسلمان (در کنار رشیده طالبِ فلسطینی‌تبار) به مجلس نمایندگان امریکا راه یافت. ایلهان عمر، رشیده طالب و اوکاسیو کورتز (جوان‌ترین نمایندۀ زن تاریخ کنگرۀ امریکا) هر سه سوسیالیست هستند و در حال حاضر چشمِ امید چپ‌گرایان برای آغاز انشعاب از حزب دموکرات به آن‌هاست.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

اثر علی اتحاد با عنوان «خاطرات مدرسه» را گوش کنید!
مدرسه برای بسیاری از ما هم همچون علی و دوستانش آبستن هولناک‌ترین خاطرات و زخم‌هاست...
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

صوت پنل آموزش و تجربه | نمایشگاه «دانشگاه»
دوشنبه، 23 اردیبهشت 1398
با حضور علی اتحاد، صادق پیوسته و حسام حسین‌زاده
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog