🔹 «فکت‌چکینگ» چیست و چرا اهمیت دارد؟ 🔹

🔍 فکت‌چکینگ (Fact-Checking) که در فارسی به آن راستی‌آزمایی یا درستی‌سنجی می‌گویند، به بررسی میزان اعتبار و انطباق ادعاها (در سیاست، رسانه و هر متن غیرداستانی دیگر) با فکت‌ها و حقایق موجود گفته می‌شود. راستی‌آزمایی اغلب زیرمجموعۀ روزنامه‌نگاری تحقیقی قرار می‌گیرد و هدف آن شفافیت اطلاعات و کاهش بازنمایی‌های نادرست دربارۀ مسائل مختلف با ارجاع به داده‌های درست و قابل‌اعتماد است.

🔍 «فکت‌نامه» قدیمی‌ترین وبسایت درستی‌سنجی ایرانی با تمرکز بر گفته‌های مقامات و شخصیت‌های تأثیرگذار همۀ طیف‌های سیاسی و اجتماعی ایرانی در داخل و خارج از کشور است که بیش از دو سال از آغاز فعالیتش می‌گذرد. فکت‌نامه تاکنون توانسته اعتبار حدود 200 گزاره از بیش از 80 شخصیت حقیقی و حقوقی را بیازماید که از بخش «فکت‌خانه» در دسترس عموم است. علاوه بر این، آن‌ها حدود 30 مقالۀ تحقیقی و ارزشمند دربارۀ برخی فکت‌ها نوشته‌اند که از بخش «مقاله‌ها» می‌توانید به آن‌ها دسترسی داشته باشید. (آدرس سایت: https://factnameh.com/)

🔍 «روحانی‌سنج» مثال شاخص دیگری از راستی‌آزمایی در ایران است. روحانی‌سنج که نخستین وعده‌سنج ایرانی است، 100 وعدۀ مهم حسن روحانی در دو دورۀ ریاست جمهوری‌اش را گرد آورده و تحقق هر یک را در طول این سال‌ها پیگیری کرده است. از این میان 60 وعده یا «محقق نشده» یا «متوقف شده» یا «پیگیری نشده» و 25 وعده یا «در حال پیگیری» است یا «تحقق ناقص» داشته و تنها 15 وعده «محقق شده» است. جزئیات هر یک از این وعده‌ها را با ارجاع به منابع قابل‌اعتماد می‌توانید در وبسایت روحانی‌سنج ببینید. (آدرس سایت: https://rouhanimeter.com/fa/)

🔍 در سالیان اخیر با انتشار و گردش بی‌واسطۀ‌ اطلاعات نادرست و اخبار جعلی که از پیامد‌های عصر دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی‌اند، نیاز به درستی‌سنجی در سراسر جهان بیشتر احساس می‌شود. نخستین راستی‌آزمایی بدین شکل در سال 2003 توسط وبسایت امریکایی «فکت‌چک» آغاز شد. در ادامه، پروژۀ «پلیتی‌فکت» به خاطر پوشش متفاوت انتخابات ریاست جمهوری امریکا در سال 2008، جایزۀ پولیتزر را دریافت کرد. برای اطلاعات بیشتر دربارۀ فکت‌چکینگ می‌توانید نگاهی به وبسایتی بیاندازید که به‌مناسبت روز جهانی این کار راه‌اندازی شده: https://factcheckingday.com/

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

آمار خیزش‌های دانشجویی در سراسر دنیا به تفکیک قاره (2011 تا 2017)

منبع: Bertho, Alain. 2018. The Age of Violence: The Crisis of Political Action and the End of Utopia. London: Verso.

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

در شرایطی که با توجه به وضعیت اقتصاد سیاسی ایران، تحقق هر شکلی از دولت رفاه در آن بعید به‌نظر می‌رسد، به‌گمانم اندیشیدن به دولت رفاه و تخیل خصلت‌ویژه‌های آن در ایران اهمیت و ضرورتی انکارناشدنی برای کنشگران سیاسی دارد.

🗓 سه‌شنبه، 21 خرداد 1398، ساعت 10 تا 12
📍 مؤسسۀ عالی پژوهش تأمین اجتماعی
🔹 حضور برای عموم آزاد است!

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

چهارشنبه، ۲۹ خرداد ۹۸، از ساعت ۱۴ تا ۱۶ در چهارمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری دربارهٔ جامعه ایران، در سالن شریعتی دانشکدهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران و در قالب پنل «تأملی بر مفهوم کودکی»، همراه با پیام روشنفکر، نرگس ایمانی و مهدی یوسفی گفت‌وگوهایی دربارهٔ کودکی و مطالعات کودکی در ایران خواهیم داشت. هر سه عزیز در طول این سال‌ها به نوبهٔ خود تلاش‌هایی برای تأسیس جامعه‌شناسی کودکی در ایران کرده‌اند و مشتاقم ایده‌هایشان را بشنوم.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

🗓 کنداکتور کامل چهارمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری دربارهٔ جامعهٔ ایران
🕓 سه‌شنبه و چهارشنبه، ۲۸ و ۲۹ خرداد ۱۳۹۸
📍دانشکدهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

ارائه‌ام در «چهارمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری دربارۀ جامعۀ ایران» نخستین گام از پروژه‌ای شخصی است که از تابستان گذشته کم‌وبیش پیگیری کرده‌ام. دغدغه‌ام آن است که به اتکای پرسش بوردیوییِ «چه کسی خالقان را خلق کرد؟» مفهوم «کودکی» و نوع مواجهه با آن را در تولیدات سینمایی کانون از آغاز (1352) تا انتهای دهۀ هشتاد واکاوی کنم. برخلاف کلیشه‌های رایج دربارۀ تسلط روشنفکران در کانونِ پیش از انقلاب یا تسلط نیروهای حامی ایدئولوژی حاکمیت در کانونِ پس از انقلاب که به‌گمانم تلاش می‌کنند مواجهۀ کانون با کودکی را چیزی منفک از مواجهۀ جامعۀ ایرانی با آن نشان دهند، پنداشت اولیه‌ام این بود که باید «رابطۀ مستقیم میان تاریخچۀ محتوا و فرم آثار هنری با تاریخ گروه‌های اجتماعیِ غالب و کشمکش‌های آن‌ها برای تسلط بر جامعه» وجود داشته باشد. در نخستین گام، با تحلیل گفتمان تولیدات سینمایی کانون در دهۀ پنجاه شمسی، یعنی «ساز دهنیِ» نادری، «مسافرِ» کیارستمی (پیش از انقلاب) و «مدرسه‌ای که می‌رفتیمِ» مهرجویی (پس از انقلاب) تلاش می‌کنم نشان دهم چگونه فرم و محتوای این تولیدات نشان از معنا و جایگاه «کودکی» در جامعۀ ایرانی دارند.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

در شرایطی که گویی انجمن جامعه‌شناسی ایران دغدغه‌ای برای دفاع از پژوهشگران اجتماعی مستقل ندارد، باید به هر شیوۀ ممکنی از حق «سخن‌گفتن» یاشار دارالشفاء، آرمان ذاکری و کمال رضوی دفاع کنیم که در نخستین روز «چهارمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری دربارۀ جامعۀ ایران» از ارائۀ بحثشان جلوگیری شد. دیروز، پیش از آغاز ارائه‌ام در پنل «مفهوم کودکیِ» این همایش، به‌ نوبۀ خودم برای دفاع از این حقِ بدیهی تلاش کردم.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

🎙صوت پنل تأملی بر «مفهوم کودکی»: پژوهشی تاریخی و نظری (نرگس ایمانی، مهدی یوسفی، پیام روشنفکر، حسام حسین‌زاده)

چهارمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری دربارۀ جامعۀ ایران
چهارشنبه، 29 خرداد 98، ساعت 14 تا 16
سالن شریعتی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

پس از مرگ صمد یادداشت‌های زیادی در مدح و نقد او نوشته شد اما در میانشان به‌سختی می‌توان متونی جدی و تیزبینانه یافت. بی‌شک یادداشت احمد شاملو با عنوان «ای کاش این هیولا هزار سر می‌داشت» یکی از آن‌هاست. شاملو با جسارتی ستودنی مرگ صمد را بهانه‌ای می‌کند تا از رسوایی «روشنفکری» و «کانون نویسندگان ایران» بگوید.
راستی، دیروز تولد عمو صمد بود؛ قصه‌گویی که زیبایی‌اش را در قلبش پنهان کرده بود!
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

▪️برای چی اینجاییم؟▪️
حسام حسین‌زاده
#پاره_های_مدرسه

وارد یکی از کلاس‌های ششم شدم و مثل همیشه، بدون مقدمه، شروع کردم به پخش‌کردن برگه‌های ارزیابی هفتۀ پیش و سطح هرکس را روی برگه نوشته بودم. هرچند هیچوقت اصراری نداشتم و ندارم که همۀ دانش‌آموزان نمرات یکدیگر را بدانند اما همیشه سعی می‌کنم جلوی میل فزایندۀ دانش‌آموزان به پنهان‌کردن عملکردشان مقاومت کنم و به آنان بفهمانم که باید تبعات رفتارشان را بپذیرند، چه تبعات خوبی باشد و چه تبعاتی بد. بر همین اساس، همیشه خیلی عادی برگه‌ها را بین بچه‌ها پخش می‌کنم و برگۀ هرکس را به دست خودش می‌دهم. اوایل سال تعداد بیشتری از بچه‌ها به محض دریافت برگه پنهانش می‌کردند اما رفته‌رفته با گذشت زمان و توضیحاتم در این رابطه، این تعداد کمتر و کمتر می‌شد و بچه‌ها هم به این درک رسیده بودند که می‌توانند بدون آزردن یکدیگر از نمرۀ هم مطلع شوند. پس از پخش‌کردن برگه‌ها بدون فوت وقت درسم را شروع کردم. هنوز چند دقیقه از آغاز کلاس نگذشته بود که یکی از بچه‌ها با اشارۀ چشم متوجهم کرد که یکی از دانش‌آموزانم در حال گریه‌کردن است و تلاش می‌کند من متوجه ماجرا نشوم.

ادامۀ متن:
http://balvaa.blog.ir/post/100

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

📣 مدرسۀ علوم اجتماعی قصد دارد در قالب پروژۀ #کتاب_ما، کتاب‌هایی به موازات کتب درسی جامعه‌شناسی مقطع متوسطۀ دوم تدارک ببیند که از زاویه‌ای دیگر به مباحث مطرح‌شده در کتاب درسی نگاه کند.
📚 در نخستین گام، به سراغ موضوع «#امر_اجتماعی_و_جهان_اجتماعی» در کتاب #جامعه‌شناسی_پایۀ_دهم رفته‌ایم تا بر طبق مباحث مطرح‌شده در این کتاب، تولید محتوا کنیم.
🔹 این کتاب تازه، مشتمل بر بخش‌های مختلفی است که یکی از این بخش‌ها می‌تواند با کمک و در تعامل با کسانی که تجربۀ تدریس داشته‌اند یا ایده‌های خلاقانه‌ای برای ارائۀ مباحث کتاب و مفاهیم مختلف علوم اجتماعی دارند، تکمیل شود.
📃 در این بخش از #کتاب_ما، نیازمند ایده‌های خلاقانه در قالب #بازی، #فعالیت، #نمایشنامه، #پادکست و... هستیم. از این رو، از شما دعوت می‌کنیم ایده‌هایی را که قابلیت توضیح «امر اجتماعی و جهان اجتماعی» در قالب‌های مذکور دارند، با ما در میان بگذارید.

📱افرادی که علاقه دارند ایده‌های‌شان را در این موضوع با ما به اشتراک بگذراند با آی دی تلگرام خانم هانیه کلهر @hanikaa ارتباط برقرار کنند. پیشاپیش از همکاری‌تان سپاسگزاریم.
▫️@SocioSchool

امروز صبح را با دیدن این کلیپ شروع کردم و گل از گلم شکفت. تا همین چند سال پیش کسی نمی‌توانست حتی تصور کند که چنین پرسشی به‌طور عمومی و در خیابان مطرح شود. ماجرا زمانی برایم جالب‌تر شد که متوجه شدم سازندۀ این کلیپ یک مجموعۀ دستِ راستی است. این یعنی سخن‌گفتن از سکسوالیته رفته‌رفته می‌رود که بدل به یک «هنجار» شود. همۀ ما وظیفه داریم هرکجا که می‌توانیم این پرسش و پرسش‌هایی از این دست را طرح کنیم تا بیشتر و بیشتر سکسوالیته را برای همۀ افراد جامعه رؤیت‌پذیر کنیم. نمی‌دانید طرح‌کردن این پرسش‌ها در جمع‌های رسمی و غیررسمی چه کمکی به کودکان و نوجوانانی می‌کند که مستقیم و غیرمستقیم در معرض آن جمع‌ها قرار دارند.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

یادداشتم در نخستین شماره از مجلۀ حوالی (اسفند 97 و فروردین 98) با عنوان «آوردگاه دوزخیان شهر: نیمه‌شب‌ها؛ حوالی ترمینال‌های تهران» را می‌توانید در بَلْ‌وا بخوانید:
http://balvaa.blog.ir/post/101

برای آشنایی بیشتر با «حوالی» هم می‌توانید سری به وب‌سایت نورسیده‌شان بزنید:
http://havaalimag.com

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog
@HavaaliMag

💰 مسأله پول‌گرفتن یا پول‌نگرفتن نیست 💰

مدرسۀ تابستانۀ مطالعات فرهنگی که با تمرکز بر مطالعات فرودستان برنامه‌ریزی شده بود دوباره مجالی شد تا عده‌ای ژست دفاع از طبقۀ کارگر را بگیرند و تلاش کنند شخصی‌ترین و غیرسیاسی‌ترین کینه‌هایشان را بدل به مسائلی ظاهراً غیرشخصی و سیاسی کنند. روزبه عزیز باب گفت‌وگوی خوبی را گشوده و بخش زیادی از حرف‌هایی که دوست داشتم بزنم را زده. یادداشت او دربارۀ انتقادها به کارگاه‌های مدرسۀ تابستانۀ مطالعات فرهنگی را در اینجا بخوانید:
http://problematicaa.com/summer-school-usc/

البته که اگر بنا بود چنین متنی بنویسم، حتماً‌ زبان گزنده‌تری را برای خطاب قراردادن شومَنی مثل فتوره‌چی و رفقایش انتخاب می‌‌‌‌‌کردم و بخش طولانی‌تری را به «منتقدان» اختصاص می‌دادم. حتی انتخاب واژۀ «منتقدان» نیز از مناعت طبع نویسنده است وگرنه «انتقاد» خواندن این جفتک‌پرانی‌ها که چند سالی‌ست در فضای علوم اجتماعی باب شده چیزی جز بی‌آبروکردن مفهوم «نقد» نیست.

میراندا کمپبل در یادداشت درخشانش تحت عنوان «فرهنگ رایگان نیست» نشان می‌دهد که چرا دفاع از ایدۀ کار فکری و فرهنگی رایگان و عدم پرداخت مزد افراد متناسب با نیروی کاری که صرف تولید فکری و فرهنگی می‌کنند، ایده‌ای عمیقاً طبقاتی و در خدمت نخبگان طبقۀ حاکم است تا اتفاقاً دست فرودستان را از تولید فکری و فرهنگی کوتاه کند:
https://www.jacobinmag.com/2015/07/starving-artists-grizzly-bear-poverty-ubi/

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog
@Interventions

❌ #تکمیلی ❌
یکی از دوستان تذکر دادند که گویا برخلاف آنچه بنده از برگزارکنندگان مدرسه شنیده بودم و آنچه در متن روزبه آمده، امکان ثبت‌نام بدون پرداخت مبلغ شهریۀ دوره برای کسانی که به هر دلیلی توان پرداخت مبلغ مذکور را نداشتند «از ابتدا» فراهم نبوده و پس از اعتراضات و حواشی ایجادشده فراهم شده است. اگر چنین باشد، قطعاً این مسئلۀ مشخص باید نقد شود و از برگزارکنندگان دوره در این باره توضیح خواسته شود چون با شناختی که از آنان دارم، بعید است مدافع چنین روندهایی باشند. بدیهی است دفاع از حق دریافت دستمزد به‌ازای نیروی کاری که صرف تولید فکری و فرهنگی می‌شود به‌معنای مشروعیت بخشیدن به سازوکارهای انحصار دانش و طرد فرودستان (در گسترده‌ترین معنایش) نیست. حتماً هر دفاعی از دریافت دستمزد در ازای تولید فکری و فرهنگی باید همراه با اندیشیدن به سازوکارهایی برای ممانعت از انحصار دانش و طرد فرودستان باشد؛ سازوکارهایی مثل پرداخت جمعی و... .
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

انتخاب رشتۀ کنکور سراسری هر ساله بدل به بازار مکاره‌ای می‌شود که صغیر و کبیر از آن برای پرکردن جیب‌هایشان بهره می‌برند. در سالیان گذشته، برایم باورکردنی نبود که چطور بخشی از دانشجویان ظاهراً منتقد و متعهد علوم اجتماعی هم نمی‌توانند نسبت به این «بازار آزاد» بی‌تفاوت باشند و همۀ تلاششان را می‌کنند تا از این آب گل‌آلود ماهی بگیرند و پول‌های هنگفت از دانش‌آموزان کنکوری بچاپند. برای چه؟ برای پاسخ به چند سؤال ساده که هیچ وجدان بیداری نمی‌پذیرد برایش پولی از کسی بگیرد. خوشحالم که امسال جمعی از دوستانم در مدرسۀ علوم اجتماعی و انجمن علمی دانشجویی جامعه‌شناسی دانشگاه تهران تصمیم گرفته‌اند در مقابل این روند معیوب و تهوع‌آور بیایستند. خوب است به کنکوری‌های علاقه‌مند به علوم اجتماعی معرفی‌شان کنید!
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

ویژه‌نامۀ مجلۀ خبری-تحلیلی «رسانۀ فرهنگ» با همکاری «مدرسۀ علوم اجتماعی» و با موضوع «مدرسه و علوم اجتماعی» بالاخره منتشر شد!
در این شماره گفت‌وگوی دلنشینی (دست‌کم برای خودم) با محمد رضایی دربارۀ چالش‌ها و خلاقیت‌های آموزش علوم اجتماعی در مدارس دارم و علاوه بر آن، همراه عطیه توسلی نگاهی به جایگاه آموزش عمومی در پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی علوم اجتماعی در دهۀ نود شمسی انداخته‌ایم.
شایان ذکر است تاریخ «واقعی» انتشار این شماره تابستان 1398 است اما به دلیل برخی ملاحظات (عجیب) اجرایی تاریخ پاییز 1397 روی جلد آن ذکر شده است.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog
@SocioSchool

شمارۀ پیوستۀ 39 مجلۀ خبری-تحلیلی «رسانۀ فرهنگ»
تابستان 1398
با همکاری «مدرسۀ علوم اجتماعی»
با موضوع «مدرسه و علوم اجتماعی»

پ.ن: صفحه‌بندی مجله در برخی متون چنگی به دل نمی‌زند، اگر بخواهید می‌توانید دو متنی که در تولیدشان نقش داشته‌ام را در «بَلْ‌وا» بخوانید:

🌐 قهرمانان مدارس باید تغییر کنند
http://balvaa.blog.ir/post/103

🌐 آکادمی علوم اجتماعی با مدرسه قهر است
http://balvaa.blog.ir/post/102

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog
@SocioSchool

▪️گره‌گاه‌ها در خاستگاه سینمای کودک ایران▪️
(تحلیل گفتمان فیلم‌های سینمایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در دهۀ پنجاه شمسی)
حسام حسین‌زاده

هرچند توافقی بر سر خاستگاه سینمای کودک ایران وجود ندارد و عده‌ای نخستین نقش‌آفرینی کودک به‌عنوان نقش محوری در فیلم سینمایی بیم و امید (1339) ساختۀ گرجی عبادیا و عده‌ای دیگر، فیلم‌های کوتاه ساخته‌شده دربارۀ یا برای کودکان در دهۀ چهل را آغازگاه آن می‌دانند اما شکی نیست که نخستین تلاش متمرکز و سازمان‌یافته در عرصۀ تولید «فیلم سینمایی» که منجر به رسمیت یافتن سینمای کودک به‌عنوان یک جریان سینمایی در ایران شد را کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در دهۀ پنجاه آغاز کرد. در این دهه کانون با تولید فیلم‌های سینمایی ساز دهنی (1352) ساختۀ امیر نادری، مسافر (1353) ساختۀ عباس کیارستمی و مدرسه‌ای که می‌رفتیم (1359) ساختۀ داریوش مهرجویی فعالیتش در این زمینه را آغاز کرد. در این نوشتار تلاش می‌کنم با تحلیل گفتمان انتقادی این آثار مبتنی بر چارچوب نظری-روشی لاکلائو و موف، دال مرکزی (گره‌گاه) که نقطۀ ثقل و انسجام‌بخش همۀ دال‌های شناور است را در هر یک از آن‌ها نشان دهم. با یافتن دال مرکزی که از طریق تثبیت نسبی معنایش در اثر منجر به شکل‌گیری و ظهور گفتمانِ آن می‌شود، به این می‌اندیشم که سینمای کودک ایران در خاستگاهش چگونه «کودکی» و «کودکان» را به رسمیت می‌شناسد. این اندیشیدن در واقع تلاشی برای یافتن چگونگی مفصل‌بندی «کودکی»، «سینما»، «سیاست» و «فرهنگ» در حوزۀ گفتمان‌گونگی جامعۀ ایران در دهۀ پنجاه است.

ادامۀ متن:
http://balvaa.blog.ir/post/104

پ.ن: این نوشتار در «چهارمین همایش کنکاش‌های مفهومی و نظری دربارۀ جامعۀ ایران» که 28 و 29 خرداد 1398 در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، در قالب پنل «تأملی بر مفهوم کودکی: پژوهشی تاریخی و نظری» ارائه شد.

🔻🔻🔻
@BalvaaBlog

حوالی در سومین شماره‌اش سراغ «باشگاه و ورزشگاه» آمده است. هم موضوع جالب است و هم یادداشت‌هایی که در این شماره گرد هم آمده‌اند. خوشحالم که من هم با یادداشت «من از آزادی می‌ترسم» سهمی در این تلاش جمعی داشته‌ام. «من از آزادی می‌ترسم» روایتی از نوجوانی‌ام و یک‌سال حضور پیگیرانه در استادیوم آزادی برای تشویق تیم محبوبم (پرسپولیس) است.
🔻🔻🔻
@BalvaaBlog