Գարեգին Բ-ն սերտ կապի մեջ է Իրանի հայոց թեմի, Լիբանանի կաթողիկոսության, Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքության հետ

«Վատիկան նյուզը» Իրանի պատերազմին անդրադարձել էր փետրվարի 28-ին՝ արհավիրքի օրը՝ տեղի ամենամեծ քրիստոնեական համայնքի մասին մանրամասն լրատվությամբ: Երկրում ամենամեծ՝ Հայ առաքելական եկեղեցին Իրանում մոտ 150 000 հավատացյալ ունի, ծանուցում է աղբյուրը, որ մարտի 3-ին շարունակում է իրանահայերի ճակատագրի վերաբերյալ լրատվությունը՝ ներկայացնելով Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի՝ aysor.am-ին փոխանցված խոսքը։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Միջազգային մամուլն ակտիվ արձագանքում է Իրանի վրա հարձակումներին

«Ինչպես Մադուրոյի պաշտոնանկությունը դարձավ Իրանի դեմ ԱՄՆ-իսրայելյան պատերազմի հանգուցային պահ». մարտի 3-ին այս վերնագրով հրապարակմամբ է հանդես եկել Միացյալ Նահանգների Քուինսի իստիտուտի Responsible Statecraft առցանց հանդեսը:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ամեն ինչ հին է աշխարհի պես

ԱՄՆ-Իսրայել դաշինքն արդեն մի քանի օր իր հրթիռային հարվածներով եւ այլ գործողություններով մեծ հաշվով փորձում է կազմալուծել Իրանը որպես պետություն եւ տարածշրջանային գործոն, ինչ ձեւակերպումներ էլ որ ուղեկցվեն այդ հարվածներին իրական նպատակը սա՛ է: Իսկ Իրանը, ի պատասխան հարվածելով Մերձավոր Արեւելքի մի շարք երկրներում տեղակայված ամերիկյան ռազմական բազաներին եւ բուն Իսրայելին փորձում է նվազեցնել ամերիկյան ռազմական ներկայությունն իր շուրջը եւ թուլացնել Իսրայելին: Չի բացառվում, որ ի վերջո այս գործողությունների ծավալն ու ընդգրկումն ընդլայնվեն, շատ պայթյունավտանգ եւ անկախատեսելի իրավիճակ է ողջ տարածաշրջանի ու նաեւ մեզ համար, մանավանդ տեղեկություններ կան Թրամփի կողմից քրդական գործոնը եւս օգտագործելու մտադրության մասին:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Բաքվի «հույսը խաղաղակամ Փաշինյանն է, այն ՀՀ-ն, որը չեն վերահսկում սփյուռքը կամ հզոր եկեղեցին»

«Իրանի պատերազմի եւ Թրամփի ուղու միջեւ. Ադրբեջանն առաջ է մղում խաղաղությունն ու ուժային նոր առանցքը» վերնագրով «Բեռլիներ ցայթունգի»(«ԲՑ») մարտի 4-ի հրապարակումը առցանց տարբերակում մարտի 5-ին (երբ հայտնի դարձավ, որ Նախիջեւանի վրա երկու անօդաչուների հարվածից ավերածություններ կան, իսկ Իրանի դեսպանը կանչվել է Ադրբեջանի ԱԳՆ) արդիականացվել, բայց չի փոխվել հիմնական բովանդակությունը:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ո՞վ է փոխարինելու Իրանի բարձրագույն հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեիին

ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի իրականացրած համատեղ հարձակումների հետեւանքով Իրանի առաջնորդ Ալի Խամենեիի սպանությունը բազմաթիվ հարցեր է առաջացրել իրավահաջորդության վերաբերյալ:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ուզածներս ի՞նչ է

Այսպես էլ ապրում ենք, փոքրիկ խմբակը ինքնագոհ, շատերը՝ մոլոր ու շփոթված, հույսը՝ Արարչից սպասված, ինչպես երգում է ասվում՝ տեր Աստված, օգնիր մեզ զորանանք, հզոր Հայաստան դառնանք:

Հանճարեղ Պարույր Սեւակն այլ գնահատական ուներ, ասում էր. երազել էր տալիս մութը, իսկ երազել մենք չենք ուզում:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Կոստան Զարյանի Իսպանիան: Հայ Մալրոյի սիրահարված հայացքը*

Կոստան Զարյանը՝ հայ Մալրոն, անցնելով քսաներորդ դարի մրրկալից արյան եւ երկաթի միջից՝վեհության հասցրեց հայ ոգին: Thadde՛e հրատարակչությունը ֆրանսերեն թարգմանությամբ լույս է ընծայում կարեւորագույն այս գիրքը՝ նվիրված Իսպանիային, ուր նա խորապես ապրեց ու շրջեց 1934-1935 թվականներին: Այստեղից ծնվում է գերազանցապես վերացական մի երկխոսություն՝ Իսպանիայի ներքին վեհանց ու սերտորեն ապրած այդ էության հետ, որը արտացոլվում է հայ ոգում:

Կոստան Զարյանը (1885-1969) հայ արդի գրականության խոշորագույն ներկայացուցիչներից է, համամարդկային մտքերից մեկը: Վերադաս բանաստեղծ, վիպասան, էսսեագիր եւ մտածող, ծնված Կովկասում, ռուսական կայսերական բանակի գեներալի որդի, կրթություն է ստացել նախ Ֆրանսիայում, ապա՝ Բելգիայում:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

 Ի հուշ. Նինա Գաբրիելյան (1953-2026)

Մոսկվայից տխուր լուր ստացվեց՝ կյանքի 72-րդ տարում վախճանվել է ժամանակակից ռուսահայ մշակույթի ինքնատիպ ու ազդեցիկ դեմքերից մեկը՝ ռուսագիր գրող, թարգմանչուհի, գրականագետ, արվեստաբան եւ նկարչուհի Նինա Գաբրիելյանը:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Գոդըֆրուա Բեռնիե. «Կոմիտասը հեղափոխեց իմ մոտեցումը դաշնամուրին»

Հայ երաժշտության հետ ծանոթությունս սկսվեց ուսանողական տարիներին:

Կոնսերվատորիայի հարեւանությամբ գտնվող արվեստի թանգարանում մի ժամանակավոր ցուցահանդես կար՝ «Արեւելքի քրիստոնյաները» վերնագրով:

Բացման ժամանակ դաշնամուրով հնչեց Առնո Բաբաջանյանի «Էլեգիան», եւ այդ մեղեդին այլեւս չլքեց ինձ: Այնուհետեւ սկսեցի խորանալ հայկական երգացանկի մեջ, որն ինձ մինչ այդ անհայտ էր, եւ շատ արագ բացահայտեցի Կոմիտասի հանճարը, որը հեղափոխեց իմ մոտեցումը դաշնամուրին:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հայապատում վավերագրությունը կցուցադրվի Կիպրոսում

Կիպրական «Սայփրըս մեյլը» տեղեկացնում է, որ մարտի 18-ին Նիկոսիայի «Ա. Գ. Լեւենտիս» ցուցասրահում կկայանա «Հայեր. թաքնված տատիկները» («Հիշողությունը երակների միջով») լիամետրաժ վավերագրական ֆիլմի ցուցադրությունը:

Կինոնկարի ռեժիսոր Ալեքսանդրա Ռուտյո Միքայելյանը հետեւում է ճանապարհը ֆրանսահայ մի կնոջ, որը խոստացել էր պապին՝ գտնել Թուրքիայում մնացած իրենց հարազատներին: Այս որոնումը բացահայտում է թուրքական հասարակության մեջ խոր արմատներ ունեցող տաբուն՝ «թաքնված հայերի» կամ «սրի մնացորդների» պատմությունը, որոնք Ցեղասպանության տարիներին բռնի մահմեդականացվել եւ ձուլվել են:

Ֆիլմն առաջին անգամ հանրությանն է ներկայացնում այդ կանանց՝ «հայ տատիկների» լռությամբ փոխանցված հիշողությունները:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Խաբուսիկ խաղաղությանը սպասելիս

Թերեւս 1000-րդ անգամ վերահաստատվում է այն ճշմարիտ խոսքը, թե դյուրին է պատերազմ սկսելը, բայց դժվար այն ավարտելը:

Ջղային գալարումների մեջ գտնվող ողջ աշխարհն է սպասում Մ. Նահանգներ-Իսրայել դաշինքի Իրանի դեմ սկսած պատերազմի ավարտին, որն ուշանում է, քանզի պատերազմը հրահրողներն իրենք չգիտեն, թե ինչի՞ են հասել, որքանո՞վ են իրականացրել իրենց սկզբնական՝ հայտարարած նպատակը:

Ամբողջ նյութը այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Դիվանագիտական ցուցում՝ Նախիջեւան բառի էթնիկ շեշտադրման վտանգը

Նկատելի է, որ «Վելթը» նախապատվություն է տվել հայկական անվանաձեւերի կիրառմանը: Թերթը գրում է, թե «Նախիջեւանն իր մեկուսացված դիրքը վերածել է առավելության, լիովին ինքնաբավ է, եւ դա է պատճառը, որ BBC-ին գնահատել է՝որպես «Աշխարհի ամենակայուն վայրերից մեկը»:

Հացահատիկ, միրգ, բանջարեղեն, միս, ձուկ, գարեջուր, գինի ինքնուրույն է արտադրում՝ առանց թունաքիմիկատների, կենտրոնանալով օրգանական սննդի վրա»:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ի՞նչ է որոնում Փաշազադեն Վատիկանի առաքելական գրադարանում

Ի՞նչ է որոնում Փաշազադեն փաստաթղթերով հարուստ գրադարանում, որ հասանելի է միայն մասնագետ հետազոտողների համար:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ադրբեջանը կելնի՞ Իրանի դեմ

ԱՄՆ-իսրայելյան ռազմական ագրեսիային դիմակայող Իրանի տարածքից մարտի 5-ին Նախիջեւանի վրա երկու անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումից հետո Ադրբեջանի նախագահը հարեւան երկրի հասցեին կտրուկ հայտարարությամբ հանդես եկավ: Նա միաժամանակ հավաստիացրեց, որ իրենք չեն մասնակցի ընդդեմ Իրանի գործողություններին եւ իր երկրի տարածքը չի օգտագործվի հարեւան որեւէ երկրի դեմ: Բայց ինչպիսի՞ն կլինի նրանց արձագանքը, եթե Իրանը չկարողանա դիմակայել ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի ագրեսիային: Եվ ինչո՞ւ են Իրանում համարում, որ Ադրբեջանին հարվածը իսրայելյան սադրանք է:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Իսկ ո՞վ է բռնելու վախկոտի վախը

Վախը մարդկային ու կենդանական աշխարհի բնական, բնազդային երեւույթներից է, անմիջականորեն կապված՝ ինքնապաշտպանության բնազդի հետ, ինքնապահպանության ու գոյատեւման կենսական ցանկության հետ:

Մարդիկ, ինչպես նաեւ կենդանիները, վախենում են տարերային աղետներից, վթարներից, թշնամական հարձակումներից, եւ փորձում են, հաճախ ամեն գնով, դիմակայել դրանք, դիմանալ, պաշտպանվել, հնարավորության դեպքում՝ կանխարգելել: Սակայն, ի տարբերություն կենդանիների, մարդիկ վախենում են նաեւ կորցնելու վտանգից՝ հարազատ, ունեցվածք, աշխատանք, պաշտոն, առողջություն, արժեքավոր իր, փող եւայլն: Որոշ մարդիկ վախենում են նաեւ Անծանոթից, ինչի մասին այնքան տպավորիչ կինոնկարներ է ստեղծել suspense-ի (վախից կախյալության) մեծագույն վարպետը՝ Ալֆրեդ Հիչքոքը:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

«Շվեյցարիան  պետք է ակտիվորեն ներգրավվի բնիկ ժողովուրդների եւ նրանց ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանության գործում»

Մարտի 18-ի առավոտյան արդեն հայաստանյան առցանց ԶԼՄ-ները՝ դրանց թվում նաեւ azg.am-ը տարածել էին Վարդան Օսկանյանի ֆբ-ի գրառումը՝ իրազեկելով, որ Շվեյցարիայում SOCAR-ի դեմ հայց է ներկայացվել՝ էթնիկ զտումները ֆինանսավորելու հիմքով:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

ZDF-ի թղթակցի հարցը Աղաեւին՝ «Երբվանի՞ց է միայն Նախչեւան ձեւը կիրառվում»

Շարունակում ենք՝ Բեռլինում Ադրբեջանի դեսպան Նասիմի Աղաեւին ուղղված՝ գերմանական ZDF երկրորդ հեռուստաալիքի թղթակցի հարցով: Մարտի 7-ին ZDF-ի թղթակից Սեբաստիան Էհմը (Sebastian Ehm) X-ում հարցրել էր՝ «Ես էլ եմ մինչեւ հիմա Նախիջեւան ասել: Այդպես է արձանագրված առցանց աղբյուրների մեծ մասում: Երբվանի՞ց է միայն Նախչեւան ձեւը կիրառվում»:

Աղաեւը պատասխանել էր՝ «Խնդրում եմ հարգեք Ադրբեջանի Հանրապետության պաշտոնական գրելաձեւը՝ իր աշխարհագրական անվանումների վերաբերյալ: Դուք էլ Kyjiw եւ Lwiw ձեւերն եք գործածում, ոչ թե Kiew կամ Lwow»: «Սիրով կանեմ, բայց իմ հարցն այն էր, թե երբվանի՞ց է այդպես Nachtschiwan ասվում :

Սա նո՞ր կիրառություն է, թե՞ պարզապես մինչ այժմ անտեսվել է», լրագրողը նորից էր հստակեցում ակնակալում Աղաեւից: Վերջինս կտրուկ էր՝«Միշտ այդպես է եղել: Նախչիվան տեղանունը (գերմաներեն գրությամբ՝ Nachtschiwan, անգլերեն՝ Nakhchivan) ամրագրված է նաեւ Ադրբեջանի Հանրապետության սահմանադրության մեջ»: Էհմի խոսքին ուշադիր կհետեւենք: Նույն հարթակում այլ օգտատերեր Աղաեւին հիշեցրել էին, թե «Nakhijevan է իրականում, հայերեն բառ է՝ հատուկ նշանակությամբ, թուրքերեն տարօրինակ հնչող բառ է, որեւէ բան չի նշանակում» կամ՝ «Հայաստանի հնամենի տեղավայր է», բազմաթիվ նմանաբովանդակ գրառումներ, որոնք Բաքվի դեսպանն անպատասխան էր թողել: Ի դեպ ՌԴ-ում գտնվող Նոր Նախիջեւանի անունը վիկիպեդիայի ռուսերեն տարբերակում գրվում է Нахичевань-на-Дону կամ Нор-Нахичеван, նույնի ադրբեջաներեն տարբերակում՝ Naxçıvan-na-Donú: «Ազգի» նախորդ համարում էլ գրել ենք աբսուրդի մասին՝ «Ազերթաջի» գերմաներեն տարբերակում Nachitschewan է՝ Նախիջեւան:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Իրանում պատերազմը՝ «Թրամփի ուղու» եւ Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության գործընթացի փորձություն

ԹՐԻՓՓ նախագիծը Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ խաղաղության գործընթացի կենտրոնական տարր է, եւ դրա իրականացման հետ կապված խնդիրները կարող են բացասական հետեւանքներ ունենալ երկու երկրների համար, զգուշացնում են փորձագետները: Այս պնդմամբ է սկսվում բրիտանական BBC ընկերության ռուսական ծառայության մարտյան մի հրապարակումը, որը վերնագրված է «Խաղաղության գործընթացի փորձություն. արդյո՞ք Իրանում պատերազմը սպառնում է «Թրամփի ուղուն» եւ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերություններին»:

Խնդիրն այն է, նկատում է կայքը, որ այս երթուղին պետք է անցնի Արաքս գետի երկայնքով, որով ձգվում է Հայաստանի եւ Իրանի սահմանը, մինչդեռ այս շրջանը Իրանի համար խիստ կարեւոր առեւտրային հանգույց է, այստեղով է անցնում նաեւ Իրան-Հայաստան գազատարը: «ԱՄՆ-ի եւ Իրանի միջեւ պատերազմը ԹՐԻՓՓ նախագիծը Իրանի տեսանկյունից հավանաբար շատ ավելի վիճելի կդարձնի, չնայած դա ավտոմատ կերպով չի դադարեցնի նախաձեռնությունը»,- BBC-ին ասել է Միջազգային ճգնաժամային խմբի փորձագետ Կոնուլ դե Մորը: «Եթե նախագծի իրականացումը հետաձգվի կամ չեղարկվի, դա կարող է բարդացնել Բաքվի եւ Երեւանի միջեւ խաղաղության գործընթացը»:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ձախորդ օրերը… մնացյալն ինքներդ նշեք

Օր չի լինի, ոմանց բնորոշմամբ՝ ժամ չի լինի, որ հայաստանաբնակների որոշից որոշակի հատվածը հայաստանյան միջավայրի շուրջ մտորումների ու մտահոգությունների առումներով հարցերի ու խնդիրների թեմաներով չզրուցի հարեւանի ու բարեկամի հետ: Այստեղ գրեթե կապ չունի զրուցակիցների տարիքն ու կրթական ցենզը, ամուրի է թե ընտանիքի տեր, գործազուրկ է թե աշխատանք ունի, եւ այսպես շարունակ: Այնպես որ, անգամ տարօրինակ չէ, որ այս վիճակում հայտնվում է նաեւ ՀՀ գործադիր մարմնի, նույնն է թե՝ երկրի կառավարության ղեկավարը: Ասենք, օրերս նիստերից մեկում զրույց բացեց առ այն, ըստ որի ՀՀ քաղաքացիները նշում են, որ վերջին շրջանում իրենք անվճար վիրահատության են ենթարկվում: Այս մասին զրույցն սկսեց հաջորդ գաղտնաբառը բացելու նպատակով, որն էր՝ անվճար կյանքում ոչինչ չի լինում, վիրահատության դիմաց վճարում է ՀՀ կառավարությունը: Եվ հարցը՝ որտեղից այդ կառավարություն կոչվածի մոտ այդ միլիոնավոր ու միլիարդավոր դրամները, հնչում է ինքնաբերաբար:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Թաղենք բոլոր Թալեաթներին

Մարտի 15-ին ԳԴՀ կառավարության կրոնի եւ հավատի ազատության հարցերի հանձնակատար Թոմաս Ռախելը (Thomas Rachel) X-ում հիշեցնում էր, որ նույն օրը «իսլամաֆոբիայի դեմ պայքարի միջազգային օրն է»՝ համապատասխանաբար՝ հանդուրժողականության հորդորով: Կասկածում եմ, թե մարտի 15-ին Բեռլինի Հարդենբերգշտրասե 16-ում թուրք երիտասարդ ֆաշիստները, որ առանձնահատուկ հարգանքով, ծաղիկներով իրենց սերն ու նվիրվածությունն էին հաստատում Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչներից Թալեաթ փաշայի հանդեպ, որին 105 տարի առաջ նույն փողոցում դիմահար կրակոցով սպանել էր հայ վրիժառու, արդարության մարտիկ Սողոմոն Թեհլիրյանը, իսլամաֆոբիայի մասին Ռախելի գրառման մասին տեղյակ էին: Ռախելն էլ երեւի տեղյակ չէր, որ X-ում Efeibram@ Tugrul Moskowits անունով օգտատերը, նաեւ շատ ուրիշներ՝ Haber Report-ը, AnkaRapor-ը, Daily Türkist -ը տարածել էին նույն տեսանյութը՝ կից գրությամբ՝ «Որպես Հանրապետության արժեքներին հավատարիմ թուրք երիտասարդներ, մենք կրկին հիշատակեցինք կայսերական դարաշրջանի ներքին գործերի մեր վերջին նախարար, Մեծ վեզիր Թալեաթ փաշային այն փողոցում, որտեղ նա նահատակվեց Բեռլինում 1921 թվականին»: (Cumhuriyet değerlerine sadık Türk gençleri olarak, İmparatorluk dönemimizin son Başbakanı Talat Paşa’yı 1921’de Berlin’de şehit edildiği caddede bir kez daha andık).

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ալի Լարիջանին ահաբեկչության զոհ

ԻԻՀ հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի սպանությունից հետո ձեւավորված լարված ժամանակաշրջանում՝ փետրվարի 28-ից մինչեւ Մոջթաբա Խամենեիի՝ որպես նոր առաջնորդ ընտրվելը, Լարիջանիի դերը Իրանի իշխանական համակարգի միասնականության պահպանման գործում գնահատվում է որպես բացառիկ:

Իրանի իսլամական հեղափոխության ավանդույթներին հավատարիմ քաղաքական գործիչ Ալի Լարիջանին 2026 թ. մարտի 17-ին, իր որդու՝ Մորթեզայի հետ միասին, զոհ դարձավ Իսրայելի իրականացրած հարձակմանը:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ