Ինչո՞ւ է Միացյալ Նահանգներն այդքան շահագրգռված այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքի» վերահսկմամբ

Չինաստանյան հայացք «Ինֆոբռիքս» կայքում

Վերնագրում նշված հարցադրմամբ ամսույս 28-ին ծավալուն վերլուծական հոդված է հրապարակվել ԲՌԻՔՍ-ի անդամ երկրների ԱԳ նախարարությունների «Ինֆոբռիքս» համատեղ կայքի չինաստանյան տարբերակում (infoBRICS Китай): Մենք վերնագրում միայն չակերտներն ավելացրինք:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Իրանի շուրջ լարվածություն

Տարածաշրջանային եւ միջազգային արձագանքները
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը երկուշաբթի «Axios»-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ Իրանի շուրջ իրավիճակը «շարունակաբար փոփոխվում է», քանի որ տարածաշրջան է ուղարկվել «մեծ ռազմածովային ուժ»:

Միաժամանակ նա ընդգծել է, որ իր համոզմամբ Թեհրանը իրականում շահագրգռված է համաձայնության հասնելու մեջ:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Իմաստաբանական բառարան

Տասովշիկ
Հայերենն իր բառակազմական հնարքներով աշխարհի ամենաճկուն լեզուներից է: Ասածս չափազանցություն չէ եւ լիովին ապացուցելի: Խոսենք օրինակների լեզվով:

Բազմաթիվ հնարավոր օրինակներից իմ ընտրությունը, հասկանալի պատճառներով, կանգ է առել «ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ» բառի շուրջ ձեւավորված լեզվական իրողությունների վրա:

Ենթադրենք՝ անհրաժեշտ է խոսել մի երեւույթի մասին, որը վերաբերում է ընտրություններից առաջ ընտրողներին խրախուսական գումարներ հատկացնելուն: Շատ ժողովուրդներ իրենց ազգային լեզուներում այդ երեւույթը արտահայտելու համար ստիպված են կազմել ամբողջական նախադասություններ: Իսկ մենք՝ հայերս, նույն միտքն արտահայտում ենք ընդամենը մեկ բառով՝ «ԸՆՏՐԱԿԱՇԱՌՔ», որն ունի մեկ շեշտ եւ մեկ իմաստային ամբողջություն:
Մեկ այլ օրինակ: Լինում են դեպքեր, երբ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի տեսադաշտում հայտնվում են համապետական ընտրությունների գործընթացը խաթարող անձինք: Մեզ ծանոթ գրեթե բոլոր լեզուներում այդ բառիմաստը փոխանցելու համար հարկ է կազմել ընդարձակ անվանական բառակապակցություն, օրինակ՝«որոշակի գումարի դիմաց ընտրությունների ընթացքը խաթարելուն ուղղված քրեորեն պատժելի արարքին մասնակցող անձ»:

Իսկ մենք նույն գաղափարը կարողանում ենք արտահայտել ընդամենը մեկ բարեհունչ բառով՝ «ԸՆՏՐԱԿԵՂԾԱՐԱՐ»: Այստեղ մենք զիջում ենք միայն «ՏԱՍՈՎՇԻԿ» բառի հեղինակ ռուսներին:

Եվս մեկ ապացույց: Ընտրություններից առաջ կազմվում են ընտրողների ցուցակներ, որոնք հայերենի բառակազմական հնարքներին զիջող մյուս լեզուներում հնչում են այսպես՝ «ընտրողների անձնական տվյալներ պարունակող ցուցակներ»:

Մենք այստեղ էլ շահեկան դիրքում ենք, քանի որ նույն բարդ միտքն արտահայտում ենք մեկ բառով՝ «ԸՆՏՐԱՑՈՒՑԱԿ», որի մեջ ներառում ենք ոչ միայն դեռեւս կենդանի, այլ հաճախ նաեւ հանգուցյալ, ինչպես նաեւ էմիգրանտ ընտրողների անձնական տվյալները:

Հայերենի ճկունության փաստը կարելի է ապացուցել նաեւ ընտրություններից առաջ կուսակցությունների կողմից իրականացվող քարոզչական աշխատանքի օրինակով: Այլ լեզուներում այդ երեւույթը ներկայացվում է բազմաբառ բառակապակցություններով, մինչդեռ հայերենում այն ստացել է մեկ ամբողջական, բարեհունչ անուն՝ «ԸՆՏՐԱՊԱՅՔԱՐ»:

Վերը նշվածին կարող էի ավելացնել նաեւ «ընտրարշավը», «ընտրաշրջանը», «ընտրազանգվածը», «ընտրատեղամասը» եւ այլ բառեր:

Համոզիչ չէ՞ր:

Գ. ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

#Ազգ_շաբաթաթերթ

«Բեմն ուժեղներինն է». Գայանե Գեղամյանի հոբելյանական համերգն էր

Օպերային երգչուհի, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, Կոմիտասի անվ. պետական կոնսերվատորիայի Ակադեմիական երգեցողություն ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր, Մովսես Խորենացու մեդալակիր Գայանե Պարույրի Գեղամյանի հոբելյանական համերգը, կարելի է ասել, երգչուհու նախկին եւ ներկա սաների (թեեւ այս դեպքում նախկիններ չկան) ընծան էր իրենց դասախոսին, որի տված դասերի, հոգատարության, նաեւ խստության շնորհիվ իրենք իրենց ոլորտում հաջողությունների են հասել, շատերը՝ աշխարհի ամենահայտնի բեմերին:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Գույժ. Կյանքից հեռացավ ԹՄՄ երկարամյա ղեկավարներից Մարո Պետրոսյանը

Խոր ցավով տեղեկացնում ենք, որ երկարատեւ հիվանդությունից հետո կյանքից հեռացել է Թեքեյան մշակութային միության երկարամյա ղեկավարներից Մարիամ (Մարո) Պետրոսյանը, Հյուստոնում (ԱՄՆ, Տեքսասի նահանգ) գտնվող իր բնակարանում, 84 տարեկան հասակում, շրջապատված իր ամուսնու՝ Սերոբ Պետրոսյանով, զավակներով ու թոռներով, կատարյալ խաղաղության մեջ:

Կարդալ ավելին

#Ազգ_շաբաթաթերթ

Մելինե Մեսրոպյան. Հայկական հետքեր ճապոնական արխիվներում եւ նոր բացահայտումներ Դիանա Աբգարի մասին

Երեւանում ծնված Մելինե Մեսրոպյանը ճապոներեն է սովորել Երեւանի հումանիտար ինստիտուտում, այնուհետեւ մի քանի տարի աշխատել է զբոսաշրջային գործակալությունում: 2011-ից բնակվում է Ճապոնիայում: 2025-ին ճապոներեն լույս է տեսել նրա համահեղինակած «Ճապոնիայում ապրած «սփյուռքը». Դիանա Աբգարը եւ Հայոց ցեղասպանությունը» աշխատությունը՝ նվիրված գործարար, գրող, մարդասիրական գործիչ եւ Ճապոնիայում Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս Դիանա Աբգարի (1859-1937) կյանքին ու գործունեությանը:

Հարցազրույցը` ստորև

#Ազգ_շաբաթաթերթ

Դեռ տեսնելու ենք ներկայի շրջադարձը

Ըստ Բեռլինում ՀՀ դեսպանության հաղորդագրության, «դեսպան Ենգիբարյանն իր ելույթում շնորհակալություն է հայտնել ԳԴՀ կառավարությանը, անձամբ ԱԳ նախարար Վադեֆուլին, որ նախկինում Բունդեսթագի Գերմանիա-Հարավային Կովկաս բարեկամական խմբի նախագահն էր, նախորդող ժամանակահատվածում կառուցողական աշխատանքի եւ աջակցության համար»:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Իրանի անկայունության հնարավոր հետեւանքները վտանգավոր են Հայաստանի համար

Վերջին շաբաթներին լարված քննարկումներ էին տեղի ունենում կապված Իրանում կատարվող իրադարձությունների հետ: Մ. Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփին ներկայացվեցին Իրանի դեմ ռազմական հնարավոր գործողությունների զանազան տարբերակներ, որոնց թվում նույնիսկ հարվածներ հասցնելն էր ռազմական որոշակի հաստատությունների կամ ռազմավարական կարեւոր տեղանքների վրա:

Սակայն, Թրամփի վարչակազմը վերջնական որոշում չընդունեց եւ կարծես նախընտրեց սպասել եւ տեսնել, թե ցուցարարները իրենք ինչ արդյունքի կհասնեն: Միաժամանակ, սակայն, նախագահ Թրամփը հայտարարեց, որ որեւէ երկիր որ կշարունակի առեւտրական գործունեություն ծավալել Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ, կենթարկվի 25 տոկոսի չափով հավելյալ տուրք վճարել Մ. Նահանգների հետ ամեն տեսակի ապրանքաշրջանառության համար

Ամբողջ նյութը այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Մասյացոտնի թեմում՝ նոր առաջնորդ Ռուբեն Վարդապետ Զարգարյանի առաջնորդությամբ և օրհնությամբ։

@azg_analytics

«Ադրբեջանին Մեղրու հողն է պետք, ոչ թե երկաթգծով անցնել-դառնալը, ինչպես իրենց ապուշի տեղ դրած փորձում են մեզ հավատացնել ոմանք:»
Վանո Սիրադեղյան

@azg_analytics

Թրամփ-Ալիեւ հանդիպումը եւ Վենսի այցելությունը

Դեկտեմբերի վերջերին դիմատետրի (facebook) իմ էջում գրել էի, որ շուտով Հայաստան է այցելելու ԱՄՆ-ի պատմության մեջ ամենաբարձրաստիճան մի անձնավորություն, եւ չնայած չէի բացահայտել, թե ով է լինելու այդ պաշտոնյան, շեշտել էի, որ նման մակարդակի այցելություն երբեք տեղի չէր ունեցել: Դա լինելու էր պատմական մի այցելություն, քանի որ մինչ այդ ՀՀ այցելած ամերիկացի ամենաբարձրաստիճան պաշտոնյաները եղել էին Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակն ու պետքարտուղարության երկու ներկայացուցիչները Ջեյմս Բեյքրն ու Հիլարի Քլինթոնը:

Ամբողջ նյութը այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Բանակը թուլացնում են ներսից

Միայն բանակ չտեսած, զինծառայությունից խուսափած անձը կարող էր անել այն, ինչը արեց Նիկոլ Փաշինյանը՝ մեր զինյալ ուժերի կազմից հեռացնելով, ուղղակի ոչնչացնելով երեք տասնամյակ գոյություն ունեցող, ես կասեի՝ զինվորական ինստիտուցիոնալ մի կառույց՝ երեցների, գնդերեցների ջոկատը կամ վաշտը: Եվ միայն այն անձը, որի զինծառայությունը հատկանշվել է իր գնդի հրամանատարին դանակահարելու փաստով, կարող էր ընդառաջ գնալ 44-օրյա պատերազմը տանուլ տված, գերագույն գլխավոր հրամանատարի տիտղոս կրողի ցանկությանը, եւ առանց առարկության վավերացնել այն՝ որպես պաշտպանության նախարար: Շարժառի՞թը. մեր ազգային բանակում սակրավորների, սանիտարների ջոկատների նման՝ 30 տարի առաջ սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Ա.ի գրավոր փոխհամաձայնությամբ ստեղծված ու գործող, եկեղեցական համակարգի անդամ քահանաների ու սարկավագների մերժումը՝ միանալու, այսպես կոչված «Եկեղեցու բարենորոգման» շարժմանը: «Եթե չեք միանում մեզ, մեր նախաձեռնությանը, ապա ո՞րն է ձեր գոյության իմաստը մեր բանակում» նիկոլյան տրամաբանությամբ:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ջոն Այբներ. «Ցանկանում են անզոր դարձնել Եկեղեցին, խանգարել, որ այն շարունակի լինել Հայաստանի ազգային շահերի ձայնը»

Շվեյցարական infosperber կայքը հունվարի 6-ին ծավալուն հոդված էր հրապարակել «Եկեղեցին եւ պետությունը Հայաստանում իշխանական կեղտոտ պայքարի մեջ» վերնագրով: Տեղի սղության պատճառով հրապարակմանը չենք անդրադառնա, թեեւ Հայաստանում կատարվող իրադարձություններին հետեւող մեր ընթերցողի համար նորություն չկա Ամալյա ֆան Գենթի հիշատակված հոդվածում:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Կոմիտասի «Բեռլինյան  պատարագը» հնչեց Երեւանի պետական կամերային երգչախմբի կատարմամբ  

«Բեռլինյան պատարագը» Կոմիտաս Վարդապետի վաղ շրջանի ստեղծագործություններից է: Այն մեծ երգահանի, բանահավաքի, գիտնականի թողած անտակ ժառանգության այն էջերից է, որ քչերին է հայտնի:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հայկական հիշատակումներ Գուգուշի գրքում

Անցյալ տարեվերջին ԱՄՆ-ում լույս տեսավ իրանցի հռչակավոր երգչուհի եւ դերասանուհի Գուգուշի անգլերեն ինքնակենսագրությունը՝ «Գուգուշ. մի մեղավոր ձայն» վերնագրով (համահեղինակ՝ Թարա Դեհլավի): Նախահեղափոխական Իրանի թիվ մեկ փոփ աստղը, առաջին եւ մեծագույն դիվա, 75-ամյա Գուգուշն Իրանի իսլամական հեղափոխության ժամանակ մոտ մեկ ամիս կալանավորված է եղել, ինչից հետո հայտարարվել է ռեժիմի համար անցանկալի անձ եւ 21 տարի բացակայել է բեմից ու էկրանից, իսկ 2000 թվականին հաստատվելով ԱՄՆ-ում՝ նա վերականգնել է երգչուհու գործունեությունը:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հայկական ֆիլմը Յոթեբորգի փառատոնում

Շվեդական կենտրոնական «Դագենս նյուհեթեր» («Օրվա նորություններ») օրաթերթում Ֆրեդրիք Սահլինը «Սյուրռեալիզմը ծաղկում է ճշմարտություն որոնող Յոթեբորգի փառատոնում» հոդվածում անդրադարձել է նաեւ Շվեդիայի այդ հեղինակավոր կինոփառատոնում ներկայացված ամերիկաբնակ բեմադրիչ Հայկ Մաթեւոսյանի «Օրոր լեռների համար» կինոնկարին (Հայաստան-ԱՄՆ): Հատկանշական է, որ այս վավերագրության գործադիր արտադրիչն է վերջերս վախճանված հունգարացի մեծանուն կինոբեմադրիչ Բելա Տառը: Ֆիլմի առաջնախաղը տեղի է ունեցել անցած տարի, հունիսին, Անգլիայի Շեֆիլդ քաղաքում կայացած վավերագրական կինոյի միջազգային փառատոնում:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

ԱՄՆ-ը թափով մխրճվում է մեր տարածքում ու տարածաշրջանում

Երկօրյա այցից հետո Երեւանից Բաքու մեկնելուց առաջ տված ճեպազրույցում, բարձր գնահատելով իր երկրի կողմից Հայաստանին տրամադրվելիք՝ այսպես կոչված «ներդրումային» ծրագիրը, որը, իր խոսքերով, Մ. Նահանգներում ստեղծելու է բազմահազար աշխատատեղեր, ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը ամերիկյան ընթացիկ արտահայտությամբ վստահեցրեց, որ երկու երկրների միջեւ ստեղծվում է win-win situation, այսինքն՝ երկուստեք շահեկան իրավիճակ. շահում է Հայաստանը, շահում է Մ. Նահանգները:

Ամբողջ նյութը` այստեղ։

@azg_analytics | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Շեղված օրակարգեր

Խորհրդարանում երկու օր է քննարկում էին Հակոբ Մովսեսին եւ նրա տեսակետները` հնչած լրատվամիջոցի եթերում: Նախագիծը բերել էր «Հայաստան» խմբակցությունը եւ առաջարկում էր Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ Հակոբ Մովսեսի լիազորությունների դադարեցումը, քանի որ վերջինս իր հարցազրույցներում քաղաքական զսպվածություն չի դրսեւորել, քաղաքական գնահատականներ է հնչեցրել ՀՅԴ հասցեին` կոռեկտ չլինելով դրանցում, ինչի իրավունքն ի պաշտոնե, որպես անկախ պետական մարմնի անդամ, չունի:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Բաքվում ցմահ դատապարտված… խաղաղություն

Գերմանալեզու մամուլը (մյուսների նման) մեկ տարի շարունակ զրկված էր Բաքվում Արցախի նախկին ղեկավարության դատավարությունը լուսաբանելուց, բայց նախորդ շաբաթ, նաեւ երեկ, նույնիսկ հակիրճ տեղեկատվությամբ իր վերաբերմունքն արտահայտեց: Ո՞վ է հավատում ավտորիտար պետության ծանր, շինծու մեղադրանքին: Խաղաղություն հաստատելու գործընթաց եւ ցմահ դատապարտում. ի՞նչ է սա, եթե ոչ ապագա բանակցություններում խաղաղության դիկտատի դիմաց պարտված հարեւանից ծանրակշիռ պահանջ: Ստորեւ մեր ամփոփումը՝ գերմանական, շվեյցարական, ավստրիական ԶԼՄ-ներին հղումով:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

«Վենսը հող է նախապատրաստում դեպի Ասիայի սիրտը տանող «Թրամփի ուղու» համար»

Հյուսիսամերիկյան «Ամերիքըն թինքըր» (American Thinker) պահպանողական էլեկտրոնային հանդեսի փետրվարի 9-ի հոդվածը թարգմանաբար ներկայացնում ենք զգալի կրճատումներով:

Նյութի հեղինակը գիտության դոկտոր, Հունգարիայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող ՓԻԹԵՐ ԿՐԱՆԻՑՆ է:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ