Տարեդարձդ շնորհավո՛ր

Մեր թիկունքը՝ Հակոբ Ավետիքյանը

«Ազգի» 34-ամյա պատմության մեջ երբեւէ չի պատահել, որ էջ հրատարակենք՝ առանց գլխավոր խմբագիր Հակոբ Ավետիքյանի գիտության: Սա բացառիկ, եզակի դեպք է, մեր անակնկալն է սիրելի գլխավոր խմբագրի ծննդյան 26 հազար 280 երորդ օրը հիշատակելու, շնորհավորելու, նրան մեր ջերմությունն ու սերը խոստովանելու:

Հակոբ Ավետիքյանը Սփյուռքում ձեւավորված սովորույթի համաձայն, իր տարեդարձը տոնելու սովորույթը չունի, թեեւ «Ազգ»-ականներս խմբագրության պատերի ներսում միշտ պարտադրել ենք մեր կամքը, եւ գոնե տորթ կտրելով, բաժակ զարկելով, մեր մաղթանքն ուղղել ենք նրան: Այս անգամ ներողամիտ ենք եղել՝ արտոնել ենք, որ մեր սիրելի հոբելյարը տարեդարձը նշի իր ընտանիքի հետ, Երեւանից հեռու: Եվ քանի որ նրա հետ այսօր սեղան չենք նստելու, չենք նեղվելու, եթե հեռախոսն էլ անջատի ու անհասանելի լինի, ուստի «Ազգի» մեր աշխատակիցների, հեղինակների ստորեւ հրատարակվող գրությունները, հասկանալի է, որ օծված են շամպայնով, գինով, Հակոբ Ավետիքյանի սիրելի վիսկիով:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ 🔗| #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հեղափոխությունը մի՛շտ չարիք է

Համաշխարհային պատմությունից ինձ հայտնի չէ որեւէ հեղափոխություն, որը դժբախտություն չի բերել տվյալ երկրին ու ժողովրդին, անկախ այն բանից, թե այդ հեղափոխությունը ներքին դրդապատճառների՞ց, թե՞ արտաքին հրահրմամբ, ուղղորդմամբ կամ կազմակերպմամբ է տեղի ունեցել, եւ կամ՝ այդ բոլորի համատեղման հետեւանքով:
Այս հաստատումը բնավ պայմանավորված չէ ռամկավար-ազատական իմ ըմբռնումներով, որոնք միշտ կողմ են էվոլյուցիային (արեւմտահայերը պիտի ասեին՝ եղափոխություն) եւ դեմ՝ հեղափոխությանը:

Իսկապես չեմ հիշում որեւէ հեղափոխություն, որի հետեւանքով իշխանության եկածները չեն դիմել բռնաճնշումների ընդդեմ նախկինների, նույնիսկ՝ անկողմնակալ դիրքորոշում ունեցողների: Հալածանք, բանտարգելություն, իրավազրկում, ունեզրկում, երկրից աքսոր, ֆիզիկական հաշվեհարդար եւայլն: Եվ այդ բոլորը՝ «օրենքով», մեկ-մեկ՝ «պատահաբար», բայց միշտ՝ նախապես փոփոխված օրենսդրությամբ:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ 🔗| #Ազգ_շաբաթաթերթ

Ո՛չ ընդդիմությունն է «սրբազան կով», ո՛չ իշխանությունը

Մի թունդ բանավեճ տեսա, որն այն թեզի տակ էր, թե ով քննադատում է ընդդիմությանը` ջուր է լցնում իշխանության ջրաղացին: Թեզի հեղինակը լուրջ համարվող մարդ էր, ավելին` լրատվական քաղաքականություն իրականացնողներից մեկը, եւ այս պրիմիտիվիզմն ինձ ավելի տխրեցրեց` մտածել տալով, թե քանի մեր մտածող շրջանակները իրականությունը չեն տարբերել պսեւդոիրականությունից, Հայաստանն այս վիճակից դուրս չի գալու, միգուցե էլ ավելի է խրվելու:

Այսպես մտածողներին ուզում ես հարցնել` լու՞րջ եք ասում. ո՛չ ընդդիմությունն է «սրբազան կով», ո՛չ իշխանությունը, որ չքննադատենք-երկրպագենք: Ավելին` ընդդիմությանն էլ, իշխանությանն էլ վարձում է հանրությունն իր գրպանից, որը կարող է ե՛ւ քննադատել, ե՛ւ պահանջել, ե՛ւ գրողի ծոցն ուղարկել երկուսին էլ: Որքան էլ իրենք իրար մեջ տան-առնեն, իրենց հայրենասեր ու ազգասեր սեպեն, ընդդիմություն կամ իշխանություն լինելու միակ կապույտարյունավոր համարեն: Բա թե` միայն իրե՛նք իրավունք ունեն իշխանություն կամ ընդդիմություն լինելու, մինչդեռ սկզբունքորեն գոնե այդ հարցը պետք է որ լուծի հանրությունը` ընտրությամբ: Եթե առկա ընդդիմության այս ու այն հատվածներն այլեւս եւ վաղուց անունակ են ազդեցություն ունենալ հանրության վրա, համակրանք շահել, ավելին` հանրության հակակրանքին են արժանանում, ինչո՞ւ են դաշտը քաշում իրենց վրա, ո՞վ է նրանց ընդդիմություն նշանակել, ինչո՞ւ են տեղ գրավում եւ գործունեության պատրանք ստեղծում: Ի՞նչ պետք է անի հանրության լրջմիտ հատվածը, եթե չքննադատի այդ կարգի ընդդիմությանը:

💫 Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Euronews-ը «չեզոքությամբ» պարտակելու է Ալիեւի ոճրագործության հետքերը

Միջազգային կազմակերպություններին վտարելու պայմաններում նոյեմբերի 18-ին Բաքվում բացվել է «Եվրոնյուզի» նոր գրասենյակը, որի ներկայացուցիչն ընդգծել է՝ սա համագործակցության ամրապնդում է նշանակում: Գրասենյակի հիմնումը հնարավոր է դարձել Ադրբեջանի գործուն ջանքով: 20 լեզվով, ամսական ավելի քան 145 միլիոն ակնդիր, հետեւող ունեցող հիշյալ մեդիահարթակը, ըստ ներկայացուցչի, չեզոք, անկախ է, տեղեկատվությունը՝ փաստահեն, իսկ իրենց նպատակը՝ճշմարտությունը ցույց տալը: «Արդի աշխարհում, երբ մեդիան հակված է կողմնապահության, հանրային բանավեճը բեւեռացված է, չեզոքությունը որակյալ լրագրության բանալին է: Շատերը հակամարտություն են բորբոքում, մեր հեռուստաալիքը սատարել է խաղաղության նախաձեռնություններին, նպաստել երկխոսությանը՝ անդրադարձել Ալիեւի, Փաշինյանի հայտարարություններին»:

ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

💫 #Ազգ_շաբաթաթերթ

Դուք կրքերը տաք պահեք

Հայ-գերմանական վերջին հանդիպումներն իհարկե կարելի է դիտարկել նախ տնտեսական բացվածքով, հատկապես եվրոպական պետություններից մի քանիսի` TRIPP-ի ծրագրին մասնակից լինելու ջանքերի համատեքստում:

Սակայն շատ լավ հայտնի է, որ հիմա էլ, միշտ էլ բոլոր տնտեսական ծրագրերը նախ քաղաքական են, քաղաքական ազդեցությունների ընդլայնման ու ներկայության հեռանկարով են արվում, բոլոր քաղաքական հարցերն աշխարհի հզորները գերազանցապես տնտեսական քայլերով են լուծում: Հայաստանի հետ հարաբերությունների առումով էլ այդպես է, համենայնդեպս վերջին տարիների մեր բոլոր արտաքին շփումները դա առավել տեսանելի են դարձրել: Ինչպես TRIPP -ի դեպքում է, ինչպես Անգլիայի Ամուլսարի հանքավայրին տիրապետելու դեպքում է, ինչպես Ֆրանսիայի` «Վիոլա ջուր», կենսաթոշակային ֆոնդերը կառավարող ընկերություններով եւ այլ ծրագրերում ներկա լինելու քայլերով է` քաղաքական ազդեցությունների մասնաբաժնով:

Ամբողջ նյութը՝💫 այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Լատվիերեն նոր գիրք Հայաստանի եւ հայերի մասին

Լատվիայի Ակադեմիական հրատարակչությունը լույս է ընծայել «Լատվիացիները Հայաստանի մասին եւ հայերը Լատվիայի մասին. հոդվածներ, հիշողություններ, ճամփորդական նոթեր» հատորը (258 էջ): Այն կազմել եւ խմբագրել է հայազգի լատվիական կրոնագետ, Լատվիայի համալսարանի դոցենտ Էլիզաբեթե Տաիվանեն (նրա հետ «Ազգի» հարցազրույցը տե՛ս 2023, սեպտեմբերի 29):

Գիրքը կազմված է երկու մասից: Առաջին բաժինը («Հայերը Լատվիայում եւ լատվիական գրականության մեջ») բացում է տնտեսագետ Ռուզաննա Գրիգորյանի «Հայերը Լատվիայում եւ լատվիական միջավայրը» հոդվածը: Այն ամփոփում է տեղեկություններ 19-րդ դարի կեսից Ռիգայում ապրող հայերի՝ Պոլիտեխնիկական դպրոցի ուսանողների, ռիգաբնակ առեւտրականների, տեղի հայկական եկեղեցու եւ այնտեղ ապրած ու ստեղծագործած նշանավոր հայրենակիցների մասին:

💫 Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Տոմսակ. Ճանապարհային սադրիչ քարտեզ

Խոսքը անշուշտ Նիկոլ Փաշինյանի օրերս ներկայացրած «քարտեզի» մասին է: Գործողությունների մի ամբողջ շղթա, որը, ըստ նրա, պետք է իրականացնել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի «հեռացումից» հետո: Թեեւ նա չի բացատրում, թե ինչպես է տեղի ունենալու այդ «հեռացումը», ուժո՞վ, թե՞ անաստվածային հրաշքով, սակայն կարելի է ենթադրել, որ առաջիկա կիրակի օրը, հենց Ս. Էջմիածնի Մայր տաճարում, նա, նրա կամակատարները, ոստիկանության ահաբեկիչ խմբերի պաշտպանության ներքո փորձելու են իրականացնել նրա երազանքը, որից հետո, քայլ առ քայլ, կետ առ կետ, իրագործելու են «քարտեզի» վրա նշվածները՝ «տեղապահի ընտրությունից» մինչեւ «նոր կանոնագրի» ընդունում, «եկամուտների թափանցիկության» պարտադրանք, եւայլն:

💫 Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Եվրոպական ուղին տարբերա՞կ է Հայաստանի համար

Հայաստանում երկար տարիներ, իրականում տասնամյակներ շարունակ վիճարկման խնդիր է եղել պարզելու, թե արդյոք հնարավո՞ր է ինտեգրվել Երոմիությանը կամ դառնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ պետություն: Այդ երկու կառույցների հետ Հայաստանի հարաբերությունները ընդհանուր առմամբ բավականին դրական են զարգացել:

Նախքան 2018-ի իշխանափոխությունը, այդ հարցը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության օրակարգում ընդգրկված չէր: Պատճառաբանություններից մեկն այն էր, որ Հայաստանը առանձնապես մեծ հույսեր չուներ միանալու Եվրոմիությանը, նախ որովհետեւ ընդհանուր սահման չուներ դրա հետ եւ երկրորդ` որովհետեւ անդամակցում էր Եվրասիական Տնտեսական Միությանն (EAEU) ու Հավաքական Անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը (ESTO):

Իշխանափոխությունից հետո, սակայն, իրավիճակը զգալիորեն փոխվեց, եւ Հայաստանի կառավարությունը սկսեց հայացքն ուղղել դեպի Եվրոպա, հույս ունենալով, որ Եվրոպան էլ, իր հերթին, մի օր հայացքը կուղղի դեպի Հայաստան եւ ինտեգրվելը հնարավոր կդառնա: Սակայն դա շատ բարդ գործընթաց էր լինելու:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հետևեք մեզ այս հարթակներում

📱 📱📱📱📱

Բեռլինում չնկատեցի՞ն, որ Ադրբեջանի դեսպանը պայմանական խաղաղություն է թելադրում

Աղաեւն իհարկե սրահում էր, երբ վերջին հարց տվողը՝ երիտասարդ մի հայուհի Փաշինյանին հարց ուղղելով հնչեցրեց խաղաղության բնական նախապայմաններից մարդասիրականը՝ Բաքվում պատանդառված, բանտարկված հայերի վերադարձի մասին: Դժվար է պնդել, թե գերմանացիներն այս հույժ ընկալելի հարցը թողել են լուսանցքում եւ ՀՀ -ից ժամանած պատվիրակության հետ չեն արծարծել խնդիրը, մանավանդ խոստացել միջնորդել այս հարցում: Դա կլիներ երկակի ստանդարտներից խոսափելու վառ վկայություն, հաստատումն այն գթասրտության, որ կիրառում են, երբ խոսքն իսրայելցի պատանդառուներին է վերաբերում:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հետևեք մեզ այս հարթակներում 📱 📱📱📱📱

Գյումրի, դեկտեմբեր 7. օրվա խորհրդին անհարիր՝ պարտադրված կանոնախախտ  պատարագ, վիրավորված զգացմունքներ

Ախր ինչո՞ւ, ինչի՞ համար է այսքան հակառակություն, մեզ անվերջ թուլացնող այսքան պառակտում, հրահրում ու թշնամանք, մեր ազգապահ արժեքների, մարդկային զգացմունքների այսքան արհամարհում ու ոտնահարում… Ինչո՛ւ:

Ասում եք՝ պատարագ, ասում եք՝ առանց Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի անունը տալու: Այդպիսի զարմանալի «պատարագների» նախաձեռնող ու հովանավոր, երեք միլիոն հայության հերթական վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, իր կառավարող խմբով անզիջում ելած լինելով տասը միլիոն հայության Եկեղեցու օծյալ ցկյանս գահակալի դեմ, պետք է որ դժգոհ մնացած լինի անցած կիրակի ավանդապաշտ Գյումրի ներմուծած իրենց հերթական նման պատարագից: Որովհետեւ դրա ընթացքում այնուամենայնիվ եղավ բարձրաձայն ընդվզման դրվագ ու երկու խիզախ աղջիկներ հասցրին անհրաժեշտ պահին երգչախմբի հարթակի բարձրությունից ըստ կարգի, օրհներգությամբ հնչեցնել ե՛ւ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի, ե՛ւ Շիրակի թեմի ազատազրկված առաջնորդի անունները:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հետևեք մեզ նաև այս հարթակներում 📱 📱📱📱📱

Ալան Ուայթհորն. Հայերը ցեղասպանական հետազոտությունների եւս մեկ կենտրոն կորցնելու վտանգի առաջ

Մինչ զանգվածաիյն վայրագությունները սանձարձակորեն տարածվում են աշխարհով մեկ, միջազգային հանրությունը կանգնած է ցեղասպանական հետազոտությունների մեկ այլ հիմնահարթակ կորցնելու վտանգի առաջ: Կոնկորդիա համալսարանի Ցեղասպանության եւ մարդու իրավունքների ուսումնասիրությունների Մոնրեալի ինստիտուտի (MIGS) հանկարծակի փակումից մեկ տարի էլ չանցած, Զորյան ինստիտուտի մասնաճյուղերից` Ցեղասպանության եւ մարդու իրավունքների ուսումնասիրության միջազգային ինստիտուտը (IIGHRS), որը Կանադայում գործող այդ բնագավառին նվիրված կրթական հազվագյուտ կենտրոններից մեկն է, այժմ դիմակայում է գոյատեւման ճգնաժամ` ֆինանսական պատճառներով:

Կանադաբնակ Ալան Ուայթհորնը Հայոց եղեռնից փրկված հայ որբուհու թոռն է, մցանակակիր բանաստեղծ եւ Կանադայի թագավորական ռազմական քոլեջի (Քենսինգթըն, Օնտարիո) քաղաքագիտության պաշտոնաթող վաստակավոր պրոֆեսոր: Հեղինակ է մի շարք գրքերի, որոնց թվում են «Նախնիների ձայները: Ինքնություն, ազգային արմատներ եւ վերհիշելով եղեռնը» (2007), «Արդար բանաստեղծություններ, անդրադարձ Հայոց եղեռնին» (2009) եւ «Վերադարձ դեպի Հայաստան» (2012) ժողովածուները: Վերջինը 2012-ին նաեւ Երեւանում է հրատարակվել (երկլեզու` անգլերեն եւ հայերեն) «Լուսակն» հրատարակչատան կողմից եւ Արամ Արսենյանի վարպետ թարգմանությամբ: Ուայթհորնը մի քանի անգամ այցելել է Հայաստան. առաջինը` 2005-ին:

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հետևեք մեզ նաև այս հարթակներում 📱 📱📱📱📱

Եվրոպական ուղին տարբերա՞կ է Հայաստանի համար

Հայաստանում երկար տարիներ, իրականում տասնամյակներ շարունակ վիճարկման խնդիր է եղել պարզելու, թե արդյոք հնարավո՞ր է ինտեգրվել Երոմիությանը կամ դառնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ պետություն: Այդ երկու կառույցների հետ Հայաստանի հարաբերությունները ընդհանուր առմամբ բավականին դրական են զարգացել:

Նախքան 2018-ի իշխանափոխությունը, այդ հարցը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության օրակարգում ընդգրկված չէր: Պատճառաբանություններից մեկն այն էր, որ Հայաստանը առանձնապես մեծ հույսեր չուներ միանալու Եվրոմիությանը, նախ որովհետեւ ընդհանուր սահման չուներ դրա հետ եւ երկրորդ` որովհետեւ անդամակցում էր Եվրասիական Տնտեսական Միությանն (EAEU) ու Հավաքական Անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանը (ESTO):

Ամբողջ նյութը՝ այստեղ | #Ազգ_շաբաթաթերթ

Հետևեք մեզ նաև այս հարթակներում 📱 📱📱📱📱