Время для основательной заметки, а потом можно неделю праздничать. Написал на греческом для тех, кто на нём читает. На любом (в идеале, хотелось бы писать так, чтобы тебя понимали и те, кто учил только древнегреческий или только новогреческий):
Ἀλλαγαὶ ἐν τῇ βυζαντινῇ καὶ νέᾳ ἑλληνικῇ γλώσσῃ (изменения в византийском и новогреческом языках по сравнению с древнегреческим)
(1) Ἡ δοτικὴ καὶ γενικὴ συνεχωνεύθησαν —καλὴν ἡμέραν σοι -> καλὴ μέρα σου.
(2) Τὰ οὐσιαστικὰ εἰς -ηρ, -ωρ, -ων ἀνεσχηματίσθησαν (ἀπέκτησαν νέον κλιτικὸν παράδειγμα) ὡς ἑξῆς: πατὴρ> πατέρας (αἰτ. γεν. πατέρα, ὀνομαστικὴ αἰτ. πλήθ. πατέρες), μήτηρ > μητέρα (αἰτ. μητέραν, γεν. μητέρας), ῥἤτωρ > ῥἤτορας, δαίμων > δαίμονας, θυγάτηρ > θυγατέρα κ.λπ. κτλ
(3) Τὰ οὐσιαστικὰ εἰς -ις ἀφωμοιώθησαν εἰς τὰ ὀνόματα εἰς -ἡ: πόλις > πόλη (αἰτ.) πόλην, γεν. πόλης κ.λπ., ὅπως λύπη).
( 4) Πολλὰ οὐσιαστικὰ ἀντικατεστάθησαν ἐκ τῶν ἀντιστοίχων των ὑποκοριστικῶν εἰς -ιον: χεῖρ -> χέριον -> χέριν -> χέρι, πόδι (< πόδιον), μάτι (< ὀμμάτιον).
(5) Αἰ πλ. καταλήξεις -αἱ -ἂς ἐγένοντο -ἐς: ὧραι ὥρας > ὧρες.
Αἱ καταλήξεις τῶν θηλυκῶν τοῦ πληθυντικοῦ ἐτράπησαν εἰς – αι -> -ες, -ας -> -ες
(6) Ἡ ἐπιρρηματικὴ κατάληξις -ως ἀντικατεστάθη διὰ τῆς καταλήξεως τοῦ οὐδετέρου εἰς -α.
(7) ἐμέ -ἐμοῦ - ἐσέ - ἐσοῦ πλ. ἐσεῖς ἐσῶν, ἐσᾶς (7ον μ.Χ. ) ἀργότερον σχηματίζεται πληθυντικὸς κατὰ τὸν ἑνικὸν ἐμεῖς, ἐμῶν, ἐμᾶς, καὶ ἐκ παραλλήλου ἡ προσωπικὴ ἀντωνυμία ἀποκτᾷ καὶ τοὺς ἀδυνάτους τύπους:
ἐγώ ἡμεῖς/ἐμεῖς
ἐμοῦ/μου ἡμῶν/μῶν (ἐμῶν)
ἐμέ/με ἡμᾶς/μας (ἐμᾶς)
ἐσύ ἐσεῖς
ἐσοῦ/σου ἐσῶν/σων
ἐσέ/σε ἐσᾶς/σας
ἐμέ / ἐσέ
ἐμέν / ἐσέν
ἐμένα / ἐσένα
ἐμέναν / ἐσέναν
ἐμένανε / ἐσένανε
(8) Ἡ αὐτὸς ἐγένετο δεικτικὴ ἀντωνυμία ὅπως ὁὗτος (> τοῦτος) ἀλλὰ διετήρησεν τὴν λειτουργίαν του ὡς προσωπικὴ ἀντωνυμία ἐν τύποις τὸν τὴν τὸ κ.λπ. Ὡς ἀντωνυμία τοῦ γ΄ προσώπου τῆς προσωπικῆς ἀντωνυμίας ἐχρησιμοποιήθη ἡ ἀντωνυμία αὐτός, ἡ ὁποία ἀπέκτησε καὶ ἀδυνάτους τύπους:
Αὐτός Αὐτοί
Αὐτοῦ, του Αὐτῶν, των
Αὐτόν, τον Αὐτούς, τους
(9) Ἀναφορικὴ ἀντωνυμία ὃς ἥ ὃ ἀνεπληρώθη ἐν τῇ γρὰπτῇ γλὼσσῃ τῇ ὁποῖος κ.λπ. (ἰταλικὴ il quale), ἐν τῇ προφορικῇ γλὼσσῃ τῇ ὁπού (Ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσα — ὅπου, Νεοελληνικὴ Κοινὴ — ποῦ) ἄκλιτος.
Κατ᾿ ἀρχὰς ἡ ἀναφρικὴ ἀντωνυμία ὅς, ἥ, ὅ ἀντικατεστάθη ἐκ τῆς ἀορίστου ἀναφορικῆς ὅστις, ἥτις, ὅτι. Ἀπὸ τὸν 16ον αἰῶνα περίπου καὶ ἑξῆς βαθμιαίως ἤρχισε νὰ ἀντικατιστᾶται ἡ ὅστις, ἥτις, ὅτι διὰ τῆς ὁποῖος, ὅπου- ποῦ
(10) Ἡ εὐκτικὴ ἀπωλέσθη ἕως τὸν 9ον μ.Χ. αἰῶνα καὶ ἀντικατεστάθη ἐκ τῆς ὑποτακτικῆς καὶ ἄλλων περιφραστικῶν ἐκφράσεων π.χ.: θέλω νὰ εἶχα (θὰ εἶχα) θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχω
(10α) Ἡ ὑποτακτικὴ τοῦ ἐνεστῶτος συνέπεσε φωνητικῶς πρὸς τὴν ὁρστικὴν τοῦ ἐνεστῶτος, διὸ καὶ ὑπῆρξεν ἀνάγκη νὰ ὁρισθῇ διά τινος δείκτου: νά (< ἵνα).
(11) Ὁ μέλλων ἐσχηματίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ θέλω ἵνα > θενὰ > θὰ μετὰ τῆς ὑποτακτικῆς: θὰ γράφω (διαρκὴς), θὰ γράψω (στιγμαῖος).
(12) Τὸ ἀπαρέμφατον ἐπεβίωσεν μόνον εἰς τοὺς τύπους γράψειν (Νεοελληνικὴ — γράψει : ἐκ τῆς Ἀρχαίας ἑλληνικῆς: γράψειν ἀντὶ γράψαι) ἐνεργητικὴ καὶ γραφῆν (Νεοελληνικὴ — γραφῆ : ἐκ τῆς Ἀρχαίας ἑλληνικῆς: γραφῆναι) παθητική, ὁ ἀρχαῖος μονολεκτικὸς παρακείμενος ἀποδίδεται ἐν τῇ νεωτέρᾳ Ἑλληνικικῇ διὰ περιφράσεως: ἔχω γράψει τὸ ὄνομά μου καὶ ἔχει γραφῆ τὸ ὄνομά μου.
(13) Ἡ χρῆσις τῶν μετοχῶν ἐγένετο πλέον περιωρισμένη, ἀλλὰ ἔχει ἐμφανισθῆ νέος ἄκλιτος ῥηματικὸς τύπος εἰς –οντας γερούνδιον.
(14) Ἡ κατάληξις τοῦ τρίτου προσώπου πληθυντικοῦ -ουσι χρησιμοποιεῖται ἀποκλειστικῶς ἐν τῇ αὐστηρᾷ καθαρευούσῃ, ἡ νῦν μεταχειρίζεται τὴν κατάληξιν –ουν.
(15) Ἡ προστακτικὴ τοῦ τρίτου προσώπου ὑποκατεστάθη τῇ δομὴ ἂς (ἀρχαὶᾳ ἄφες) μετὰ τῆς υποτακτικῆς.
(16) Ὁ μέσος ἀοριστος ἐξηφανίσθη καὶ ὁ παθητικὸς ἀόριστος ἀναδιωργάνωσαν ἐν βάσει τῆς παλαιᾶς παρακειμένου ενεργητικῆς συνεχωνεύθησαν καὶ πρὸς τούτοις ἀφομοίωσαν τύπους τοὺ ἀρχαίου παρακειμένου: ἐλύθηκα < ἐλύθην, ὡς λέλυκα.
(17) Τὸ ἀπαρέμφατον ἀντικατεστάθη ὑπὸ τοῦ vά μετὰ τῆς ὑποτακτικῆς.
(18) Τὸ ρῆμα εἰμὶ ἀνακατεσκευάσθη ὡς μεσοπαθητική
(19) Ἀναπτύχθηκε τὸ πρόστ. ἐπίθημα (?) -v-: ὡς φέρνω, ἔφερνα, ἔφερα, θὰ φέρνω, θὰ φέρω.
Ἀλλαγαὶ ἐν τῇ βυζαντινῇ καὶ νέᾳ ἑλληνικῇ γλώσσῃ (изменения в византийском и новогреческом языках по сравнению с древнегреческим)
(1) Ἡ δοτικὴ καὶ γενικὴ συνεχωνεύθησαν —καλὴν ἡμέραν σοι -> καλὴ μέρα σου.
(2) Τὰ οὐσιαστικὰ εἰς -ηρ, -ωρ, -ων ἀνεσχηματίσθησαν (ἀπέκτησαν νέον κλιτικὸν παράδειγμα) ὡς ἑξῆς: πατὴρ> πατέρας (αἰτ. γεν. πατέρα, ὀνομαστικὴ αἰτ. πλήθ. πατέρες), μήτηρ > μητέρα (αἰτ. μητέραν, γεν. μητέρας), ῥἤτωρ > ῥἤτορας, δαίμων > δαίμονας, θυγάτηρ > θυγατέρα κ.λπ. κτλ
(3) Τὰ οὐσιαστικὰ εἰς -ις ἀφωμοιώθησαν εἰς τὰ ὀνόματα εἰς -ἡ: πόλις > πόλη (αἰτ.) πόλην, γεν. πόλης κ.λπ., ὅπως λύπη).
( 4) Πολλὰ οὐσιαστικὰ ἀντικατεστάθησαν ἐκ τῶν ἀντιστοίχων των ὑποκοριστικῶν εἰς -ιον: χεῖρ -> χέριον -> χέριν -> χέρι, πόδι (< πόδιον), μάτι (< ὀμμάτιον).
(5) Αἰ πλ. καταλήξεις -αἱ -ἂς ἐγένοντο -ἐς: ὧραι ὥρας > ὧρες.
Αἱ καταλήξεις τῶν θηλυκῶν τοῦ πληθυντικοῦ ἐτράπησαν εἰς – αι -> -ες, -ας -> -ες
(6) Ἡ ἐπιρρηματικὴ κατάληξις -ως ἀντικατεστάθη διὰ τῆς καταλήξεως τοῦ οὐδετέρου εἰς -α.
(7) ἐμέ -ἐμοῦ - ἐσέ - ἐσοῦ πλ. ἐσεῖς ἐσῶν, ἐσᾶς (7ον μ.Χ. ) ἀργότερον σχηματίζεται πληθυντικὸς κατὰ τὸν ἑνικὸν ἐμεῖς, ἐμῶν, ἐμᾶς, καὶ ἐκ παραλλήλου ἡ προσωπικὴ ἀντωνυμία ἀποκτᾷ καὶ τοὺς ἀδυνάτους τύπους:
ἐγώ ἡμεῖς/ἐμεῖς
ἐμοῦ/μου ἡμῶν/μῶν (ἐμῶν)
ἐμέ/με ἡμᾶς/μας (ἐμᾶς)
ἐσύ ἐσεῖς
ἐσοῦ/σου ἐσῶν/σων
ἐσέ/σε ἐσᾶς/σας
ἐμέ / ἐσέ
ἐμέν / ἐσέν
ἐμένα / ἐσένα
ἐμέναν / ἐσέναν
ἐμένανε / ἐσένανε
(8) Ἡ αὐτὸς ἐγένετο δεικτικὴ ἀντωνυμία ὅπως ὁὗτος (> τοῦτος) ἀλλὰ διετήρησεν τὴν λειτουργίαν του ὡς προσωπικὴ ἀντωνυμία ἐν τύποις τὸν τὴν τὸ κ.λπ. Ὡς ἀντωνυμία τοῦ γ΄ προσώπου τῆς προσωπικῆς ἀντωνυμίας ἐχρησιμοποιήθη ἡ ἀντωνυμία αὐτός, ἡ ὁποία ἀπέκτησε καὶ ἀδυνάτους τύπους:
Αὐτός Αὐτοί
Αὐτοῦ, του Αὐτῶν, των
Αὐτόν, τον Αὐτούς, τους
(9) Ἀναφορικὴ ἀντωνυμία ὃς ἥ ὃ ἀνεπληρώθη ἐν τῇ γρὰπτῇ γλὼσσῃ τῇ ὁποῖος κ.λπ. (ἰταλικὴ il quale), ἐν τῇ προφορικῇ γλὼσσῃ τῇ ὁπού (Ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσα — ὅπου, Νεοελληνικὴ Κοινὴ — ποῦ) ἄκλιτος.
Κατ᾿ ἀρχὰς ἡ ἀναφρικὴ ἀντωνυμία ὅς, ἥ, ὅ ἀντικατεστάθη ἐκ τῆς ἀορίστου ἀναφορικῆς ὅστις, ἥτις, ὅτι. Ἀπὸ τὸν 16ον αἰῶνα περίπου καὶ ἑξῆς βαθμιαίως ἤρχισε νὰ ἀντικατιστᾶται ἡ ὅστις, ἥτις, ὅτι διὰ τῆς ὁποῖος, ὅπου- ποῦ
(10) Ἡ εὐκτικὴ ἀπωλέσθη ἕως τὸν 9ον μ.Χ. αἰῶνα καὶ ἀντικατεστάθη ἐκ τῆς ὑποτακτικῆς καὶ ἄλλων περιφραστικῶν ἐκφράσεων π.χ.: θέλω νὰ εἶχα (θὰ εἶχα) θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχω
(10α) Ἡ ὑποτακτικὴ τοῦ ἐνεστῶτος συνέπεσε φωνητικῶς πρὸς τὴν ὁρστικὴν τοῦ ἐνεστῶτος, διὸ καὶ ὑπῆρξεν ἀνάγκη νὰ ὁρισθῇ διά τινος δείκτου: νά (< ἵνα).
(11) Ὁ μέλλων ἐσχηματίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ θέλω ἵνα > θενὰ > θὰ μετὰ τῆς ὑποτακτικῆς: θὰ γράφω (διαρκὴς), θὰ γράψω (στιγμαῖος).
(12) Τὸ ἀπαρέμφατον ἐπεβίωσεν μόνον εἰς τοὺς τύπους γράψειν (Νεοελληνικὴ — γράψει : ἐκ τῆς Ἀρχαίας ἑλληνικῆς: γράψειν ἀντὶ γράψαι) ἐνεργητικὴ καὶ γραφῆν (Νεοελληνικὴ — γραφῆ : ἐκ τῆς Ἀρχαίας ἑλληνικῆς: γραφῆναι) παθητική, ὁ ἀρχαῖος μονολεκτικὸς παρακείμενος ἀποδίδεται ἐν τῇ νεωτέρᾳ Ἑλληνικικῇ διὰ περιφράσεως: ἔχω γράψει τὸ ὄνομά μου καὶ ἔχει γραφῆ τὸ ὄνομά μου.
(13) Ἡ χρῆσις τῶν μετοχῶν ἐγένετο πλέον περιωρισμένη, ἀλλὰ ἔχει ἐμφανισθῆ νέος ἄκλιτος ῥηματικὸς τύπος εἰς –οντας γερούνδιον.
(14) Ἡ κατάληξις τοῦ τρίτου προσώπου πληθυντικοῦ -ουσι χρησιμοποιεῖται ἀποκλειστικῶς ἐν τῇ αὐστηρᾷ καθαρευούσῃ, ἡ νῦν μεταχειρίζεται τὴν κατάληξιν –ουν.
(15) Ἡ προστακτικὴ τοῦ τρίτου προσώπου ὑποκατεστάθη τῇ δομὴ ἂς (ἀρχαὶᾳ ἄφες) μετὰ τῆς υποτακτικῆς.
(16) Ὁ μέσος ἀοριστος ἐξηφανίσθη καὶ ὁ παθητικὸς ἀόριστος ἀναδιωργάνωσαν ἐν βάσει τῆς παλαιᾶς παρακειμένου ενεργητικῆς συνεχωνεύθησαν καὶ πρὸς τούτοις ἀφομοίωσαν τύπους τοὺ ἀρχαίου παρακειμένου: ἐλύθηκα < ἐλύθην, ὡς λέλυκα.
(17) Τὸ ἀπαρέμφατον ἀντικατεστάθη ὑπὸ τοῦ vά μετὰ τῆς ὑποτακτικῆς.
(18) Τὸ ρῆμα εἰμὶ ἀνακατεσκευάσθη ὡς μεσοπαθητική
(19) Ἀναπτύχθηκε τὸ πρόστ. ἐπίθημα (?) -v-: ὡς φέρνω, ἔφερνα, ἔφερα, θὰ φέρνω, θὰ φέρω.
❤9👍3👏2
(20) Τὰ συνηρημένα ρήματα εἰς –ῶ (-άω) καί -ῶ (-έω) συνεχωνεύθησαν ἐν μέρει. Τὰ συνῃρημένα ῥήματα εἰς -ῶ (-όω) κατεσκευάσθησαν ἐκ νέου διὰ τοῦ ἐπιθήματος -ν-: δηλώνω < δηλῶ (-ὄω).
👍7🔥2❤1
Спутник (тот, что в космос запускают) на греческом будет δορυφόρος — копьеносец. Древним бы понравилось.
❤32👍5👏3
καί τινες Ἑλλήνων ἔσαν ἀνέρες,
οἳ τότε πολλοὶ
θεσπεσίης ἀνέβαινον ὀπιπευτῆρες ἑορτῆς.
Ἰησοῦν δ᾽ ἀίοντες ἀειδομένης ἀπὸ κώμης ἀγχιμόλῳ προσιόντες ἐπεφθέγξαντο Φιλίππῳ·
Χριστὸν ἰδεῖν ἐθέλοντες ἱκάνομεν.
Эллины тоже там были, а многие собралися,
Опоздали, пришли уж после празднеств священных,
Слышав про Иисуса во всем известном селеньи Подходили к Филиппу, что рядом стоял, говорили:
«Видеть желаем Христа пришедшего!»
Нонн из Хмима. Деяния Иисуса.
οἳ τότε πολλοὶ
θεσπεσίης ἀνέβαινον ὀπιπευτῆρες ἑορτῆς.
Ἰησοῦν δ᾽ ἀίοντες ἀειδομένης ἀπὸ κώμης ἀγχιμόλῳ προσιόντες ἐπεφθέγξαντο Φιλίππῳ·
Χριστὸν ἰδεῖν ἐθέλοντες ἱκάνομεν.
Эллины тоже там были, а многие собралися,
Опоздали, пришли уж после празднеств священных,
Слышав про Иисуса во всем известном селеньи Подходили к Филиппу, что рядом стоял, говорили:
«Видеть желаем Христа пришедшего!»
Нонн из Хмима. Деяния Иисуса.
👍13👏4
Весь этот ноннов stylistic flex в виде изложения Евангелия гомеровским стихом рисует в воспалённом от чтения сознании сцену схватки Иисуса и Смерти у стен Ада, где первый снимает шлем и говорит:
— Теперь узнаешь,с кем решила сразиться!
— Теперь узнаешь,с кем решила сразиться!
😁18👏1
В ΛΟΓΟΣ бабушка на память цитирует Ксенофонта:
οἰκονόμου ἀγαθοῦ ἐστιν εὖ οἰκεῖν τὸν ἑαυτοῦ οἶκον (Ξεν. Οικ. 1, 2)
«…дело хорошего хозяина состоит в хорошем управлении хозяйством.»
Ἔργο τοῦ καλοῦ οἰκονόμου εἶναι νὰ διοικεῖ σωστὰ τὸ δικό του σπίτι (на современном греческом)
Родительный падеж фразы οἰκονόμου ἀγαθοῦ представляет собою сокращение безличного ἔργον ἐστί τινος и в этом виде описывает качество (γενικὴ τῆς ἰδιότητος).
οἰκονόμου ἀγαθοῦ ἐστιν εὖ οἰκεῖν τὸν ἑαυτοῦ οἶκον (Ξεν. Οικ. 1, 2)
«…дело хорошего хозяина состоит в хорошем управлении хозяйством.»
Ἔργο τοῦ καλοῦ οἰκονόμου εἶναι νὰ διοικεῖ σωστὰ τὸ δικό του σπίτι (на современном греческом)
Родительный падеж фразы οἰκονόμου ἀγαθοῦ представляет собою сокращение безличного ἔργον ἐστί τινος и в этом виде описывает качество (γενικὴ τῆς ἰδιότητος).
🔥18👏3❤1😁1
Оборот διάβολος ἐνσαρκωμένος «сущий дьявол, дьявол во плоти» — это галлицизм (diable incarné), по-гречески это διαβολάνθρωπος или πονηρός, от коего вы просите вас избавить.
❤15🔥2👏1😁1
Εἶσθε Ὀρθόδοξος; Πόθεν ἀντλεῖτε τὴν προτεσταντικὴν ἠθικήν;
Православная? Откуда тогда у Вас протестантская этика?
Православная? Откуда тогда у Вас протестантская этика?
🔥9😁5❤3👏1
Forwarded from singyoutosleepp
Диалог с занятия по древнегреческому как смысел всей нашей жисти:
— как будет глагол «отдыхать» по-гречески?
— я ищу «отдыхать», но нахожу только «работать»
— как будет глагол «отдыхать» по-гречески?
— я ищу «отдыхать», но нахожу только «работать»
🔥22😁10❤8👏1
Мое издание Софокла. Греками издано, оригинальный текст с переводом на новогреческий справа, комментарии и всё прочее. Оформитель свой хлеб не зря съел, всё чрезвычайно стильно. Посмотрите только на эту сигму в древнем тексте.
❤36👍7🔥6👏2😁1
Ἡ σύστασις — рекомендация.
Канал назван БукваМесто. Есть топографы, а есть графотопы. Автор читает античную литературу по порядку и делится короткими заметками — без академизма и похоже веря, что ἀρχαία λογοτεχνία делает человека лучше. Уверен, что и греческий учит вовсю. Уже были записи о Гомере, Гесиоде, Геродоте, трагедиях Эсхила. Канал небольшой, но и автор только начал. Интересно, где он собирается закончить? Где у него Античность заканчивается? С упадком греческих полисов? Ἡ πτῶσις τῆς Δυτικῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας в 476 году? Подъем ислама? Может до взятия Города дотянет? Похоже, что топарх канала молод и у него много времени впереди.
Канал назван БукваМесто. Есть топографы, а есть графотопы. Автор читает античную литературу по порядку и делится короткими заметками — без академизма и похоже веря, что ἀρχαία λογοτεχνία делает человека лучше. Уверен, что и греческий учит вовсю. Уже были записи о Гомере, Гесиоде, Геродоте, трагедиях Эсхила. Канал небольшой, но и автор только начал. Интересно, где он собирается закончить? Где у него Античность заканчивается? С упадком греческих полисов? Ἡ πτῶσις τῆς Δυτικῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας в 476 году? Подъем ислама? Может до взятия Города дотянет? Похоже, что топарх канала молод и у него много времени впереди.
👍9❤3🔥1