آتوریته

پشت‌پرده پژمان جوزی، یورش به ارجاع کار و فاجعه‌ی قریب‌الوقوع ساخت‌وساز شهری
گفت‌وگویی مشکوک در «تهران ۲۰»؛ رستاخیز مافیای مسکن در جامه رسانه‌ای؟

آیا رسانه‌ی رسمی این سرزمین، که باید حافظ قانون و دیده‌بان وجدان عمومی باشد، اینک به طبل‌زن کارزارهای محفلی و تریبون جریان‌های فشار بدل شده است؟
آیا تأسف‌بار نیست که صداوسیما، به‌جای افشای زنجیره‌ی فساد در معماری شهری، به‌جای برملا ساختن سوداگری زمین و افول عدالت فضایی، آنتن ملی را در اختیار کسانی نهاده که از تاریک‌ترین لایه‌های مناسبات ناسالم ساخت‌وساز سر برآورده‌اند؟

در برنامه‌ی «تهران ۲۰» مورخ ۵ مرداد، یکی از منکوب‌ترین و تلخ‌ترین اپیزودهای رسانه‌ای به نمایش درآمد؛ برنامه‌ای به تهیه‌کنندگی پژمان جوزی، که شوربختانه با حضور رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران پخش شد.

اما پرسش اصلی این است: پژمان جوزی کیست؟ چه سودایی در سر دارد؟ و در پس این جنگ خاموش با ارجاع نظارت، کدام دستان ناپیدا آتش‌افروزی می‌کنند؟

پژمان جوزی؛ سیمایی آلوده در سپهر شهرسازی
نه روزنامه‌نگار مستقل است، نه دغدغه‌مند عدالت مهندسی.
نامش با پرونده‌هایی گره خورده که بوی تعفن رانت، لابی، و مجوزهای بی‌پشتوانه از آن‌ها برمی‌خیزد. جوزی سخنگوی یک جریان است؛ جریانی که به شهر نه همچون عرصه‌ی زیست مدنی، بلکه همچون خوان یغمایی برای چپاول ثروت عمومی می‌نگرد.
او، که خود سابقه‌دار در زدوبندهای شهرسازی‌ست، اینک با چهره‌ای رسانه‌ای، به طعن و هزل، سازمان نظام مهندسی را آماج می‌سازد؛ چرا؟ چون ارجاع کار، آخرین سنگر ایستادگی در برابر مافیای ساختمانی‌ست؛ و جوزی نه از اراده‌ی شخصی، که به اشارت همان مافیا، سخن می‌گوید.

ارجاع کار؛ ستون عدالت در ساحت ساخت‌وساز
چه کسی از زوال ارجاع کار منتفع است؟
چه کسی سود می‌برد اگر ناظر مستقل، به مأمور بله‌قربان‌گوی بسازبفروش بدل شود؟
ارجاع کار، مکانیسمی است برای توزیع منصفانه‌ی فرصت‌ها، سدی است در برابر نفوذ مناسبات فاسد، و تنها ضامن استقلال حرفه‌ای مهندس ناظر.
زدودن آن، نه فقط زدودن یک بند آیین‌نامه‌ای، که فروپاشی خیمه‌ی عدالت مهندسی‌ست.
مگر نه آن‌که در زلزله‌ها، بحران‌ها، و جنگ‌ها، این ناظران بودند که گزارش نوشتند، هشدار دادند، و جانانه ایستادند؟
پس چرا اکنون رسانه‌ی ملی، به‌جای تکریم اینان، زبان به تکفیرشان می‌گشاید؟

خطای استراتژیک سازمان؛ مشروعیت‌بخشی ناخواسته به انجمنی جعلی
در حالی‌که رئیس سازمان، با صراحت اعلام داشت که ارجاع نظارت خط قرمز سازمان است، اما ای کاش اصلاً به آن برنامه گام نمی‌نهاد!
زیرا این حضور، به پیکره‌ای رسانه‌ای مشروعیت بخشید که هیچ مشروعیت حرفه‌ای ندارد.
میز گفت‌وگو، وقتی نامتقارن و آغشته به سوءنیت باشد، به میدان تقابل بدل نمی‌شود؛ بلکه به بزنگاه تحقیر می‌انجامد.
سازمان در چنین بزنگاه‌هایی باید تنها یک موضع داشته باشد: حراست بی‌چون‌وچرا از اصول.

پشت‌پرده حذف ارجاع کار؛ فساد در بالا، انفعال در پایین
حذف ارجاع، محصول یک تصمیم ناگهانی نبود؛ ماحصل فرایندی مزمن است، فرسوده از رانت و فساد ساختاری.
فسادی که آن‌چنان نهادینه شده که برخی، اکنون در اقدامی خطرناک، همین حذف را توجیه‌پذیر جلوه می‌دهند.
و سازمان، قربانی دوگانه‌ای شده است: از درون، گرفتار سوءتدبیر؛ از بیرون، آماج تخریب هدفمند.
فراموش نکنیم: حذف ارجاع، به معنای حذف شفافیت، حذف استقلال حرفه‌ای، و در نهایت حذف شرافت مهندسی است.

سازمان تنهاست؛ اما هنوز وقت برخاستن هست
هیچ حمایت جدی سیاسی باقی نمانده.
نه دولت، نه شورا، و نه مجلس، حامی ساخت‌یافته این نهاد نیستند.
این حقیقت، تلخ اما ضروری‌ست:
ما، فقط خودمان را داریم.
و اگر قرار بر ایستادگی باشد، راه، از این مسیرها می‌گذرد:
۱- اعتراض رسمی به صداوسیما و مطالبه‌ی تریبون متقابل برای نمایندگان مستقل مهندسی؛
۲- درخواست از شورای شهر و نهادهای نظارتی برای مقابله با مافیای شهرفروشی؛
۳- حمایت قاطع از سازمان در پیگیری حقوقی و شکایت علیه عاملان تخریب جایگاه مهندسان؛
۴- مطالبه‌ی صریح بازگشت نظام ارجاع نظارت، نه به‌عنوان یک امتیاز صنفی، بلکه به‌مثابه لوح شرف حرفه مهندسی.

ارجاع کار، همان سیمرغی‌ست که اگر بسوزد، از خاکستر آن دیگر ققنوسی برنخواهد خاست.
و مهندسی، بی‌ارجاع، دیگر مهندسی نخواهد بود؛ بلکه طوماری خواهد شد با امضای بسازبفروش‌ها، و جسدی که شاهدی ندارد.