عتائق
662 subscribers
384 photos
9 videos
9 files
44 links
جواهری از متون کهن
حکیم‌الهی | @hevzkh
Download Telegram
دُرَّسْتْ صورَتِ تو و دَرْیا، دو دیده‌اَمْ
اِیْ دُرِّ دورْ مانده زِ دَرْیا! چگونه‌ای؟

[بازسازی تصویر منسوب به ابن سینا با فناوری‌های نوین! ماخذ]

کانال عتائق 📝 @ataeq
4
او رفت و رویم و کَس نمانَد
وامی که جهان دهد ستاند

می‌کوش که وامِ او گذاری
تا باز رهی ز وام‌داری

بر گوهر خویش بشکن این دُرج
برپَر چو کبوتران از این برج

کاین هفت خدنگ چار بیخی
وین نه سپر هزار میخی

با حربه‌ی مرگ اگر ستیزند
افتند چنانکه بر نخیزند

هر صبح کزین رواق دلکش
در خرمن عالم افتد آتش

هر شام کز این خم گل آلود
بر خُنبَره فلک شود دود

تعلیم گر تو شد که اینجای
آتشکده ایست دود پیمای

نظامی

کانال عتائق 📝 @ataeq
🔥2👏2
حفظ المطول نماذج وحكايات.pdf
180.4 KB
نماذج في حفظ المطولات لعله يستنهض همم بعض أهل العزائم
2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
ای نجات آدم از هجران یار
ای به طوفان نوح را صبر و قرار

ای تبر اندر کف جدّت خلیل‌
نور موسی در عبور از رود نیل

ای ید بیضای موسی یا حسین‌
ای دم پاک مسیحا یا حسین

از تو پیغمبر تو از پیغمبری‌
پاسدار دین حق تا محشری

ای حسین ای سرو بستان وجود
پیش تو خیل ملایک در سجود

"امیر خاکسار"

کانال عتائق 📝 @ataeq
8
Forwarded from چراغ مطالعه (علی قنبری بیدگلی)
أَ عَلِمتَ مَن حَمَلوا عَلى الأَعوادِ؟!
أَ رَأَيتَ كَيفَ خَبا ضِياءُ النادي؟!

جَبَلٌ هَوى لَو خَرَّ في البَحرِ اِغتَدى
مِن وَقعِهِ مُتَتابِعَ الإِزبادِ

ما كُنتُ أَعلَمُ قَبلَ حَطِّكَ في الثَرى
أَنَّ الثَرى يَعلو عَلى الأَطوادِ

بُعداً لِيَومِكَ في الزَمانِ فَإِنَّهُ
أَقذى العُيونَ وَ فَتَّ في الأَعضادِ

لا يَنفَدُ الدَمعُ الَّذي يُبكى بِهِ
إِنَّ القُلوبَ لَهُ مِنَ الأَمدادِ

كَيفَ اِنمَحى ذاكَ الجَنابُ وَ عُطِّلَت
تِلكَ الفِجاجُ وَ ضَلَّ ذاكَ الهادي

أَعِزِز عَلَيَّ بِأَن يُفارِقَ ناظِري
لَمَعانَ ذاكَ الكَوكَبِ الوَقّادِ

قد کنتُ أهوی أن أُشاطرَكَ الرَدی
لَكِن أَرادَ الل‍ه غَيرَ مُرادي

وَ لَقَد كَبا طَرفُ الرُقادِ بِناظِري
أَسَفاً عَليكَ فَلا لَعاً لِرُقادِ

ثَكِلَتكَ أَرضٌ لَم تَلِد لَكَ ثانِياً
أَنّى وَ مِثلُكَ مُعوَذُ الميلادِ

إِنَّ الدُموعَ عَلَيكَ غَيرُ بَخيلَةٍ
وَ القَلبَ بِالسُلوانِ غَيرُ جَوادِ

سَوَّدتَ ما بَينَ الفَضاءِ وَ ناظِري
وَ غَسَلتَ مِن عَينَيَّ كُلَّ سَوادِ

رَيُّ الخُدودِ مِنَ المَدامِعِ شاهِدٌ
أَنَّ القُلوبَ مِنَ الغَليلِ صَوادِ

يا لَيتَ أَنّي ما اِقتَنَيتُكَ صاحِباً
كَم قِنيَةٍ جَلَبَت أَسىً لِفُؤادي

بَردُ القُلوبِ لِمَن تُحِبُّ بَقاءَهُ
مِمّا يَجُرُّ حَرارَةَ الأَكبادِ

لَيسَ الفَجائِعُ بِالذَخائِرِ مِثلَها
بِأَماجِدِ الأَعيانِ وَ الأَفرادِ

وَ يَقولُ مَن لَم يَدرِ كُنهَكَ إِنَّهُم
نَقَصوا بِهِ عَدَداً مِنَ الأَعدادِ

هَيهاتَ أَدرَجَ بَينَ بُردَيكَ الرَدى
رَجُلَ الرِجالِ وَ أَوحَدَ الآحادِ

لا تَطلُبي يا نَفسِ خِلّاً بَعدَهُ
فَلَمِثلُهُ أَعيا عَلى المُرتادِ

فُقِدَت مُلائِمَةُ الشُكولِ بِفَقدِهِ
وَ بَقيتُ بينَ تَبايُنِ الأَضدادِ

إِن لَم تَكُن مِن أُسرَتي وَ عَشيرَتي
فَلَأَنتَ أَعلَقُهُم يَداً بِوِدادي

ضاقَت عَلَيَّ الأَرضُ بَعدَكَ كُلُّها
وَ تَرَكتَ أَضيَقَها عَلَيَّ بِلادي

لَكَ في الحَشى قَبرٌ وَ إِن لَم تَأوِهِ
وَ مِنَ الدُموعِ رَوائِحٌ وَ غَوادي

ما ماتَ مَن جَعَلَ الزَمانَ لِسانُهُ
يَتلو مَناقِبَ عُوَّداً وَ بَوادي

فَاِذهَب كَما ذَهَبَ الرَبيعُ وَ إِثرُهُ
باقٍ بِكُلِّ خَمايِلٍ وَ نِجادِ

لا تَبعَدَنَّ وَ أَينَ قُربُكَ بَعدَها
إِنَّ المَنايا غايَةُ الأَبعادِ

صَفَحَ الثَرى عَن حُرِّ وَجهِكَ أَنَّهُ
مُغرىً بِطَيِّ مَحاسِنِ الأَمجادِ.

🪶 غروب یک‌شنبه، ۲۱ اردی‌بهشت ١٤٠٤


#استاد_حشمت‌پور🖤

@cheraghe_motaleeh
4
Forwarded from نُسخۀ خطی
💠 بلانسبت عموم پزشکان و اطبّای محترم حاذق و وظیفه‌شناس.

#نسخه_خوانی

[نصیرای همدانی احتمالا از باب مطایبه] به یکی از اطبّا نوشته:

ـ...

آن طبیبی که چو بِنوِشت دَوا بهرِ کسی
بود بر مرگ، همان حرف نخستینش دال¹

او طبیب است ولی هست طبیب جاهل
او مسیح است ولی هست مسیح دجّال

آن کامل‌الصّناعه که خرمن عمر [را] که ذخیرۀ چندین سالۀ ابدانِ نوع انسان است، در یک‌نَفَس به باد فنا دَردَهد! و آن حاوی علامات و اسباب مَمات که رشحۀ گلستان‌ آسایش در هدم بنیان شفا و نجات از سعی قابضان ارواح، مستغنی باشد. رأی حاذقش قانونی است کلّی در ازالۀ صحت! و حفظ مرض!؛ و حدسِ صائبش دستوری است مقرّر، جهتِ اشتدادِ علّت [یعنی بیماری]...
اسبابِ مفارقت [از آن طبیب] که باعث بقای چند روزه است، میسّر باد!

[متن کامل نامه در تصویر پیوست، هست.]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر و نویسنده: نصیرای همدانی، از شعرای دورۀ صفوی و از شاگردان شیخ بهائی.

📕 مجموعۀ خطی عرفانی-ادبی 10180 مجلس.

✍️ ¹- دال در اینجا یعنی دلیل و دلالت کننده.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺
👏3
وآنکه دانش نباشدش روزی...

در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که زیربنای آموزش و یادگیری بسیار سست شده است. به دلایل بسیار، عموم مردم دوست دارند فقط به اندازه گذران زندگی‌شان یاد بگیرند و گاهی نیز همان اندازه را نیز از خود دریغ می‌کنند.

این روزها بیشتر افراد در دوره‌های آموزش چندماهه شرکت می‌کنند، مهارتی بدست می‌آورند و با کمک آن درآمد زایی می‌کنند. شرایط زمانه به شکلی تغییر کرده است که به جای درس خواندن و دانشگاه رفتن می‌توان با چند کلاس آزاد وارد بازار کار شد. این روال در بیشتر علوم و فنون رخ داده است. بسیاری از موسسه‌ها هم شیوه آموزش خود را تغییر داده‌اند و با طراحی دوره‌های کاربردی کوتاه مدت دانش‌آموزان را روانه بازار کار می‌کنند.

روندی که در زندگی اجتماعی و اقتصادی شکل گرفته است، به فضای دانش نیز سرایت کرده‌است. بسیاری از کسانی که به دنبال تجربه‌ای درونی و آموزه‌های معنوی هستند با شیوه بازاری مواجه می‌شوند. برای کسانی که درکی از عمق این آموزه‌ها ندارند همواره این توقع وجود دارد که چنین علومی نیز در دوره‌های آموزشی چند ماهه آموزش داده شود. بر اساس چنین تقاضایی عده‌ای نیز تصمیم می‌گیرند چنین شیوه‌ای از آموزش را نیز عرضه کنند.

در این آشفته بازار فراموش می‌شود که دانش‌هایی نیز هستند که گاهی برای آموختن آن‌ها یک عمر کافی نیست و عمری دگر بباید بعد از وفات ما را! دانش‌های راستین نیاز به سال‌ها یادگیری دارند. این دانش‌ها به یکباره و در کوتاه مدت قابل انتقال نیستند. از سوی دیگر بسیاری از این دانش‌ها تنها برای استفاده روزمره نیستند بلکه کارشان صفا و صیقل سجنجلِ درون است.

این تضاد هموار وجود دارد که دریافت دانش راستین راه میانبری دارد یا نه. در دو دهه گذشته تقلب بسیاری در دانش معنوی بوجود آمد. از یک سو دانش سطح پایین غربی و از سوی دیگر ارائه نادرست دانش‌های شرقی سبب شد دانش راستین گوشه نشین شود و دانش بدل بدرخشد. بزرگترین بازندگان چنین رخدادی جویندگانی هستند که راه را از چاه نمی‌دانند و همواره سرگردان می‌مانند.

خواجه نصیر یاد آوری می‌کند که «زیبنده است که طالب علم و دانش از هر علمی بهترینش را برگزیند». این جمله یادآور یکی از اصول کیمیاگری هرمس در لوح زمردین است که می‌گوید: «با دقت و صبوری، کم را از بسیار و بهترین را از انبوه برگزین».

توصیه دیگر خواجه این است که «متون درسی ناب و اصیل را برگزیند نه متون غیر اصیل که اساس و پایه ای ندارد». در این روزها می‌بینیم که افراد صدها کتاب و نوشته را دست به دست می‌کنند اما حتی یکی از آن‌ها را کامل مطالعه نمی‌کنند.

همچنین هیچ درکی ندارند که مطالب کدام کتاب مفید و درست است و کدام کتاب نادرست و ناکارآمد. بر همین اساس خواجه توصیه می‌کند که انتخاب علم و انتخاب کتاب حتما باید با توصیه استاد باشد.

انتخاب استاد اما از همه سخت تر است. توصیه می‌شود ابتدا مدتی در مورد استادانی که می‌توانید به آن‌ها مراجعه کنید تحقیق کنید و با شتاب در‌این باره تصمیم نگیرید. او هم چنین می‌گوید هنگامی که استادی را که انتخاب کردید دیگر او را رها نکرده و به استاد دیگر نپردازید. خواجه همچنین توصیه می‌کند که بر کتاب و مکتبی که می‌آموزید استوار باشید و تا آن را به طور کامل نیاموخته‌اید به سراغ چیز دیگری نروید.

شرایط امروز زندگی ما قدم نهادن در راه دانش راستین را برای همه و به آسانی فراهم نمی‌کند. تلاشی دوچندان لازم است تا گام در راه بگذاریم. یافتن استاد درست، کتاب‌های صحیح و معتبر، نقشه گنجی است که نصیب هر کسی نمی‌شود. درستی و راستی نیز در راه دانش بنیه‌ای است که این راه می‌طلبد.

بخشی از سرمقاله ماهنگار شباهنگ ۱۴۰۱
احسان خازنی
👏32
در تنگی نفس

دیدی که فلک به من چه نیرنگی کرد
مرغ قفس از دلم بد آهنگی کرد
آن سینه که عالمی درو می‌گنجید
تا نیم دمی برآورم تنگی کرد

-شیخ ابوالفیض فیضی-

📚 کتاب اطبای عهد مغلیه

کانال عتائق 📝 @ataeq
👏6
Forwarded from یادگار عصمت غمگین اعصار (مجید دادفر)
امان از عنایت‌نامه‌ی قوّادان!

و مردی بود به نشابور که وی را ابوالقاسم رازی گفتندی. و این مرد، بوالقاسم، کنیزک پروردی و نزدیک امیرنصر آوردی و با صلت بازگشتی. و چند کنیزک آورده بود وقتی، امیرنصر بوالقاسم را دستاری داد و درباب وی عنایت‌نامه نبشت. نشابوریان او را تهنیت کردند، و نامه بیاورد به مظالم برخواندند. از پدرم شنودم که قاضی بوالهیثم پوشیده گفت-و وی مردی فراخ‌مزاح بود- ای بوالقاسم یاد دار، قوّادی به از قاضی‌گری.

تاریخ بیهقی، تالیف ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی، به تصحیح محمد جعفر یاحقی و مهدی سیدی، انتشارات سخن، تهران:۱۳۸۸ ص ۳۴۳

@barebaaghedaanesh
👏51
والهوى عذب مع الوصال سمّ مع الفراق

[و شیفتگی، همراه وصال گواراست، و همراه فراق کُشنده است.]

📚 معجِز احمر، ابوالعلاء معرّی

کانال عتائق 📝 @ataeq
3👏2
بئس اللّیالی سَهِدتُ مِن طربی
شوقاً إلى مَن يَبيتُ يَرقُدُها
-متنبی-

[چه بد شبهایی بودند، که من از غم فراق کسی بی‌خواب بودم، که او آن شب‌ها را آسوده خفته بود.]

کانال عتائق 📝 @ataeq
6
وَلولا مُفارَقَةُ الأَحبابِ ما وَجَدَت
لها المَنايا إِلى أَرواحِنا سُبُلا
-متنبی-

[و اگر نبود فراق عزیزان، مرگ هرگز راهی به جان‌های ما نمی‌یافت.]

کانال عتائق 📝 @ataeq
5👏2
من آقامحمدخان را قاتل، جانی و آدمکش می‌دانستم و حتی هنگامی که کتاب سوم دبیرستان را نوشتم تا می‌توانستم به آقامحمدخان تاختم. اما اکنون توبه می‌کنم به این علت که آقامحمدخان را بر مبنای عوامیّت و شایعه‌هایی که در ذهن من و امثال من وجود داشت، قضاوت کردم. بنابراین هنگامی که کتاب «برآمدن قاجار» را شروع کردم، متوجه شدم داستان در مورد آقامحمدخان قاجار به گونهٔ دیگری است. مثلاً اینکه آقامحمدخان بیست هزار جفت چشم را در کرمان از حدقه درآورد، دروغ محض است. نه او بلکه لطفعلی‌خان با کمک عنصری بیگانه به نام تیمورشاه درّانی در کرمان قتل‌عام کرد.


دکتر غلامحسین زرگری‌نژاد؛
استاد تاریخ دانشگاه تهران

#متفرقه
4
Forwarded from واردات و دیگر
بیت مشارالیه:
شکر دارم که اگر خدمت بانکی کردم
خدمت من همه در بانک کشاورزی بود