الإنسان إذا أعطي أمنيته أتته منيّته
[آدمی چون به خواسته‌اش برسد، مرگش فرا رسد]

📚 رسوم دار الخلافة
📝 تأليف هلال بن المحسن بن إبراهيم بن هلال الصابئ الحراني

کانال عتائق 📝 @ataeq

الناس على خمسة أقسام
أولهم الكرماء والثاني الأسخياء والثالث البخلاء والرابع اللئماء والخامس الأشقياء.
الكريم يأكل ويعطي.
والسخي لايأكل ويعطي.
والبخيل يأكل ولا يعطي.
واللئيم لا يأكل ولا يعطي.
والشقي لا يأكل ولا يعطي ويمنع غيره

کانال عتائق 📝 @ataeq

الدنيا تضرّ بمقدار ما نفعت، وتفجع بمقدار ما متعت، وتغص بمقدار ما أساغت، وتسيء بقدار ما أحسنت.

[دنیا به همان اندازه که سود رسانده، زیان می‌رساند؛ و به همان میزان که بهره‌مند کرده، مصیبت میدهد؛ و به همان مقدار که خوشگوار بوده، گلوگیر می‌شود، و همان قدر که نیکی کرده، بدی می‌کند]

📚 البصائر والذخائر، ابوحیان توحیدی، ج۷

کانال عتائق 📝 @ataeq

https://t.me/kashkool_adabiyat/321

جد امجد رضوان الله علیه، چنان استوار و آهنگین این فقره را میخواند، که گویی علم منحصر در نصاب است ولا غیر:

چنین گوید ابونصر فراهی
کتاب من بخوان گر علم خواهی

کانال عتائق 📝 @ataeq

چقدر سرگشتهء پیشنیانِ درگذشته‌ام هستم! به‌سانِ علاقهء یعقوب به یوسف -علیهما السلام-

امام حسین علیه السلام

دور از کنار مادر و یاران مهربان
زال زمانه کُشت به نامهربانی‌ام

دارم هوای صحبت یاران رفته را
یاری کن ای اجل که به یاران رسانی‌ام

شهریار -رحمة الله علیه-

کانال عتائق 📝 @ataeq

شیری که شکاری نکند روبه به
عمری که بتلخی گذرد کوته به
یاری که حق نان و نمک نشناسد
گر یوسف مصری بود اندر چه به

کانال عتائق 📝 @ataeq

وكم في الأرض من بلد ولكن
عليك لشقوتي وقع اختياري

[چه بسیار شهر روی زمین است ولی من از بدبختی‌ام تو را برگزیده‌ام]

پ.ن: ایضاً چه بسیار چیزهای دیگر که بر روی زمین بسیارست، ولی ما از اقبالمان فقط یکی‌اش را برگزیدیم.

📚 الرسالة المصرية، لأبي الصلت أمية بن عبدالعزيز الأندلسي م٥٢٨

کانال عتائق 📝 @ataeq

لربّ حريصٍ على أمر قد شقي به حين أتاه ولربّ كاره لأمرٍ قد سعد به حين أتاه

[حقیقتاً چه بسیار حریص بر چیزی، که چون آن را بدست آورد، بدبخت شده است؛ و حقیقتاً چه بسیار بیزار از چیزی، که چون آن چیز را به دست آورد، نیکبخت شده است.]

📚اصول کافی، چاپ دارالکتب اسلامیه، ۱۳۶۶، ج۲، ص۱۳۳/ به نقل از امام باقر علیه السلام

کانال عتائق 📝 @ataeq

" فما أقبح الخضراء والغبراء"
حضرت علی علیه السلام در رثای صدیقه طاهره سلام الله علیها

[زین پس چقدر آسمان و زمین برایم زشت و بدمنظر شده‌اند.]

کانال عتائق 📝 @ataeq

🩺گلایه‌های طبیبانه💉

قال: "وأنا مع ذلك لا أزداد من الطبّ الا نفوراً، ولا أجد في نفسي لتعلمه نشاطاً ولا سروراً، من غیر أنْ أباشر مساوئه بالعمل، إلا شعورٌ من الطبع السلیم عن الزلل، حتی إذا دخلث في التقمص بشعاره قسراً، ولم أستطع أن أعصي للوالد في ذلك آمرا؛ شاهدث من معایبه، ولقیت من شوائبه، أضعاف ما کانث النفس تکمنه، والذهن یحدسه ويخمنه."

[با این وجود (پس از شروع تحصیل)، تنها بر بیزاری‌ام از پزشکی افزوده می‌شد؛ و هیچ نشاط و رغبتی به آموختن آن در خود نمی‌دیدم؛ لغزشگاه‌هایش را تنها از روی نظر شناختم، بدون اینکه با معایب آن در عمل مواجه باشم؛ تا اینکه بالاجبار ردای پزشکی را بر تن کردم، درحالیکه مرا یارای آن نبود که با امر پدر مخالفت کنم. چندین برابر آنچه از معایب و آلودگی‌ها که می‌پنداشتم و ذهنم برآورده کرده بود را، بعداً (پس از اشتغال به طب) دیدم.]

📚نصيحة المحب في ذم التكسب بالطب، إبراهيم الوجيه القيلوبي (قرن ٧ هجري)

پ.ن: گلایه‌های مهذب الدین ابن ابی حلیقة(م ۶۷۹) برایم یادآور ورد لب جوانی ست -در روزهای ابتدایی ورودش به دانشکده پزشکی- که مکرر می‌گفت "حافظ به خود نپوشید این خرقهء می آلود"

کانال عتائق 📝 @ataeq

ثم نشب الحرب والقتال، فانهزمت ميمنة علي عليه السلام وميسرته. فجاء بعض ولد عقيل إليه وهو يخفق نعاسا، فقال: يا عم أتخفق نعاساً وقد بلغت ميمنتك وميسرتك حيث ترى؟ فقال: اسكت يا ابن أخي، فإنّ لعمّك يوماً لا يعدوه، والله ما يبالي عمك أ وقع على الموت أم وقع الموت عليه.

[چون جنگ و درگیری سرگرفته شد، میمنه و میسره سپاه علی علیه السلام شکست خورد. پس یکی از فرزندان عقیل نزد او آمد، در حالیکه [امام علیه السلام] به خواب سبکی فرو رفته بود. پس گفت: ای عمو، آیا چرت میزنی در حالیکه میمنه و میسره سپاهت به چنین وضعی که میبینی درآمده است؟
پس گفت: ای فرزند برادرم، خاموش باش. همانا برای عمویت روزی است که بعد از آن زنده نخواهد بود، به خدا سوگند که عمویت باکی ندارد از اینکه او بسوی مرگ برود یا مرگ به سوی او بیاید]


📚 وقعة الجمل، غلابي

کانال عتائق 📝 @ataeq

لكلّ جديدٍ لذة ولكلّ قديمٍ حرمة

[هر نُوی را لذت است، و هر کهنه‌یی را حرمت]

کانال عتائق 📝 @ataeq

💠 تقدیم می‌کنم به ساحت مقدس امام غایب و حاضر، حضرت صاحب العصر و الزّمان (عج)

#نسخه_خوانی

سلامت کنم زانکـه در خاطــری
گر از چشم دوری، به دل حاضری

ایا غایب از چشم [و] حاضر به دل!
سلامٌ عَلَی الغـائب الحـاضری

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 احتمالا مولوی/ این شعر در مکتوب شماره 102 به سلطان عزالدین کیکاوس آمده‌است. ( مکتوبات مولانا جلال‌الدین رومی، تصحیح دکتر توفیق هـ. سبحانی، مرکز نشر دانشگاهی،تهران، چاپ اول 1371، ص188)

📕 یک نسخۀ خطی

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

#امید_واهی
این بیت شافعی را در یک برنامه مشاعره عربی شنیدم، با اینکه می‌دانستم مضمونش‌ خوش‌خیالی شاعرانه‌ای بیش نیست، ولی جذب همین دروغ شیرینش شدم. وگرنه در این سرمای بی‌معنایِ تلخ و استخوان‌سوز و دودآلودِ پاییزی، آنچه خرابی ندارد، مسیریاب بلایایی است که به قول انوری: "هر بلایی کز آسمان آید/ گرچه بر دیگری قضا باشد// به زمین نارسیده می‌گوید/ خانهء انوری کجا باشد"

🎓از حکیمی پرسیدند در معنی تزویج💍

گفت: فَرَحُ شَهْرٍ وَغَمُّ دَهْرٍ وَوَزْنُ مَهْرٍ وَدَقُّ ظَهْرٍ
شادی ماهی وغم روزگاری وبرکشیدن مهر وشکستگی پشت

کانال عتائق 📝 @ataeq

❄️زمستان☃️

ثعالبی گوید:
ما ظنّك بفصلٍ يزوى الوجوه، ويعمش العيون، ويسيل الأنوف، ويقشف الأبدان، ويميت الحيوان، فكم فيه من يوم أرضه كالقوارير اللامعة وهواؤه كالزنابير اللاسعة، وليل يحول بين الكلب وهريره، والأسد وزئيره، والطير وصفيره، والماء وخريره

[چه گمان نیکی بری بفصلی که روی‌ها فراهم کشد وچشم‌ها ضعیف کند وآب از بینی‌ها روانه کند وتن‌ها را خشک کند وبیشتر جانوران را بمیراند؟! وبسا روزا در زمستان که زمین او چون شیشه بود درخشنده، و هواء او چون زنبورها گزنده، وبسا شبا که مانع می‌شد از غایت سرما سگ را از بانگ وزنویه وشیر را از بانگ کردن وآب را از رفتن ومرغ را از صفیر کردن]

کانال عتائق 📝 @ataeq

قال رسول الله صلّى الله عليه [وآله] وسلّم:
إذا رأيت بليلٍ سواداً فلا تكن أجبن السوادين

[چون شبی، سیاهی‌ای دیدی، سیاهیِ ترسوتر مباش]

📚 شرح مقامات بدیع الزمان، نسخه دانشگاه ییل

کانال عتائق 📝 @ataeq

7⃣سبعة لا تُخطئهم كآبة:🕖
١. فقيرٌ حديث عهدٍ بالغنى
٢. ومكثر يخاف على ماله
٣. وطالب مرتبة فوق قدره
٤. والحسود الحقود
٥. وخليط أهل الأدب وهو غير أديب
٦. ومتحبّبٌ إلى من لا يُحبه
٧. ومقبلٌ بحديثه على من لا يسمعه

[هفت نفرند که اندوه، آنان را وا نمی‌گذارد:

۱. فقیری که به تازگی به ثروت رسیده است
۲. و ثروتمندی که از [از دست رفتن] مالش می‌ترسد
۳. و کسی که به دنبال مقامی بالاتر از شایستگی‌اش می‌باشد
۴. و حسود کینه‌توز
۵. و کسی که در میان اهل ادب است ولی خودش اهل ادب نیست
۶. و دوست‌داری که محبوبش او را دوست ندارد
۷. و کسی که با شخصی که به سخنانش گوش نمی‌دهد، صحبت می‌کند.]

📚 طرد السبع في سرد السبع، الإمام الصفدي

کانال عتائق 📝 @ataeq

🩺اکنون که غبار هیجانات اندکی فرونشسته، چند جمله‌ای بخوانیم از خاص الخاص ثعالبی که بی ارتباط با احوال کحّال شامی نیست🥴

🔻ابن عائشة: الفرار ممّا لايطاق من سنن المرسلين

🔻"فرّ أخزاه الله" خيرٌ من "قُتل رحمه الله"

🔻ابن الحجاج:
لا عارَ لا عارَ في الفرارِ فقد
فرّ نبيّ الهدى إلى الغارِ

کانال عتائق 📝 @ataeq

☝️
👇👇
شعری از الاغ بشار‌بن برد:

در عقدالفرید «ابن عبد ربه اندلسی» حکایتی است که خران نیز عاشق می‌شوند و حتا شعر می‌سرایند.

معروف است که بشاربن برد شاعر ایرانی‌تبار عهد عباسی الاغی داشت که سقط شد و بمرد؛
روزی بشار گفت دیشب الاغم را در خواب دیدم گفتم وای بر تو! تو را چه شد که مُردی؟
الاغم پاسخ داد: در آن روز که بر من سوار گشتی و مرا بر خانه‌ی آن شخص اصفهانی گذر دادی الاغِ ماده‌ای بر در خانه‌ی او بود که با دیدنش واله و شیدا گشتم وز درد عشق‌اش بمُردم.
سپس الاغ این ابیات را ایراد کرد:
سيدي خذ لي أمانا
من أتان الأصبهاني
یعنی گفتم: سرورم مرا امان بده تا دمی با این ماچه‌الاغ خانه‌ی این مرد اصفهانی به سر برم.
إن بالباب أتاناً
فضلتْ كل أتان
چرا که ماده الاغی که بر درگاه خانه‌ی او ایستاده بر همه‌ی الاغ‌های ماده برتری دارد.
تيمتني يوم رُحنا
بثناياها الحسان
وان‌روز که به نزد آن ماچه‌خر رفتیم من واله و شیفته‌ی آن دندان‌های زیبایش شدم.
وبغنج ودلال
سل جسمي وبراني
و از آن عشوه و نازی که داشت جسم و تنم بیمار کرد و بفرسود.
ولها خد أسيل
مثلُ خدَّ الشيقران
وه که چه گونه‌های صاف و نرمی داشت که همچون عارض «شیقران» بود!
فبها مت ولو عشتُ
إذًا طال هواني!
که بهرش من بمُردم وگر زنده هم می‌ماندم عشقم با او به درازا می‌کشید.

شعر که بدینجا رسید مردی از آن قوم به بشار گفت: ای ابامعاذ! گفتی گونه‌هایی چون شیقران؟
شیقران چیست؟
بشار گفت: این از زبان خران باشد ما که به تمامت زبان الاغ‌ها آگاه‌ نی‌ایم؛ تو اگر با الاغی دیدار کردی معنای این واژه را خود از ایشان بپرس.
بیش از این نتوان شرح شعر خران گفت که به قول مولوی:
عقل ، در شرحش چو خر در گل بخفت
شرح عشق و عاشقی هم ، عشق گفت.

°•الغرض اینکه این دست از نقل‌ها را هم باید جزو فرهنگ فانتزیک عرب به شمار آورد که نمونه‌هایش لابلای کتاب‌ها و اخبار عرب بسیار است.

«نکته»

برای اینکه هرچه درکتاب می خوانی درخاطر بماند، نوشتن این آیه پشت کتاب از مأثورات است:لَهُمْ دَارُ السَّلَامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿الأنعام/۱۲۷﴾¹
_
1_یادداشتهای علّامه جلال الدّین همایی، نسخهٔ خطّی کتابخانهٔ ملّی ایران

💐🍃🍃@sarfvanahw110