بَلغَم نه بَلْ غَم

الشّیخ محمّد الواعِظ

سَأَلْتُ مِنَ النَّصاریٰ ذاتَ یَومٍ
طَبیباً عَنْ مَشیبي قالَ بَلغَمْ

فقُلْتُ لَهُ علیٰ غَیرِاحتِشامٍ
لَقَد أَخْطَأتَ فیما قُلتَ بَل غَمْ

«ترجمه»

روزی طبیبی از جماعت ترسایان، را از پیریم پرسیدم گفت: بلغم است.
پس بی آنکه ازاو شرم بدارم بدو گفتم : درآنچه گفتی خطا کردی بَلْ غم است .


🌾🍃🍃@adabvahekmat

.
ترجمۀ بیتی از ابوالعلاء معری

«والله ما في الوجود شيء
تأسى على فقده العيونُ»

بخدا در وجود چیزی نیست
که مصیبت ندیدنش باشد

خضر علیزاده
.

به گیتی بس که بالا رفت کار جهل و نادانی
هر آن کس از خدا برگشت پندارد پیمبر شد

🪸 قال النبی علیه السلام: ما دخل الرفق فی شیء قط الّا زانه و ما دخل الخرق فی شیء الّا شانه؛

[ترجمه] در نشد نرمی در چیزی هرگز مگر کی بیاراست او را و در نشد درشتی در چیزی هرگز مگر زشت کرد او را.

🧮 و چهار چیزست که اندک آن بسیار باید شناخت: آتش و بیماری و دشمن و فام

کانال عتائق 📝 @ataeq

چرا شیر خدا امشب ز بستر بر نمی‌خیزد
برای راز دل با حیّ داور بر نمی‌خیزد

خداوندا چه موجب گشته کآن شب زنده‌دار امشب
به طاعت هم‌چنان شبهای دیگر بر نمی‌خیزد

چرا بانگ مناجات علی امشب نمی‌آید
چرا آن نغمهء الله اکبر بر نمی‌خیزد

همه ایتام کوفه چشم در راهش ولی دیگر
علی بر پرسش ایتام مضطر بر نمی‌خیزد

بخیزد سیل و طوفان غم از هر جانبی کامشب
چو هر شب موج اشک از چشم حیدر بر نمی‌خیزد

علی را ضربت شمشیر زهرآلودهء قاتل
چنان از پای افکنده که دیگر بر نمی‌خیزد

شهادت یافت در راه عدالت حیدر و دیگر
چو او فردی درین ره تا به محشر برنمی‌خیزد

[دستخط مبارک جدّ امجد، مرحوم غلامعلی رحیمی اعلی الله مقامه]

کانال عتائق 📝 @ataeq

محمّد عربی آفتاب عالمتاب
که هر که خاک درش نیست، خاک بر سر او

شنیده‌ام که تکلم نمود همچو مسیح
بدین حدیث لبِ لعلِ روح پرورِ او

که من مدینهء علمم، علی درست مرا
عجبْ خجسته حدیثیست من سگِ درِ او

حرره العبد احمد بن علی الحسینی

[📚در حاشیه نسخه‌ای از شرح الاسباب و العلامات]

کانال عتائق 📝 @ataeq

🌙كل يوم لنا بوجهك عيد
يا مليحاً لك الملاح عبيد

[هر روزِ ما، به رویِ تو عید است؛
ای نمکین، ملیحان بندهء تو اند]

📚 در حاشیه نسخه‌ای از شرح الموجز فی الطب

کانال عتائق 📝 @ataeq

دلا در بند محنت صبر میکن
مگر بیرون بری جان از مَهالِک
جهان پیوسته بر یک حال نبود
لعلّ اللهَ یُحدِثُ بعدَ ذلک

[شاید اشارتی ست به این کریمه از مصحف شریف که: لا تدری لعل الله یحدث بعد ذلک امرا: تو نمیدانی! شاید پروردگار بعد از این، پیشامدی پدید آورد]

📚 در حاشیه نسخه‌ای از شرح الموجز فی الطب

کانال عتائق 📝 @ataeq

📜 حواشي كتابِ المرءِ تَحكي لفضلِه
سلاسلَ دُرٍّ في شنوفِ الكواعب
و تعليقُه بالشيءِ في صدرِ كُتْبِه
كوشمِ العذارى في ظهورِ الرواجب

[حاشیه‌نویسی‌های کتاب، بر فضل صاحب آن دلالت میکند؛
همانندِ زنجیرهء مرواریدی در گوشوارهء دختران بالغ.
و تعلیقات او در صدر کتابهایش،
مانند خالکوبیهای دوشیزگان بر پشت بندگاه انگشتانشان است]

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

گل بروید ز زمین چون تو نهی پای بر او
جان ببارد ز هوا چون سر زلف افشانی

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

كأنّ مرامَ الدّهرِ كان فراقَنا
فلمّا افْتَرَقْنا بغتةً سكن الدهرُ

[گویی هدفِ دورانْ جداییِ ما بود؛ که تا جدا شدیم روزگار آرام گرفت.]

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

اصبر قليلاً فبعد العسرِ تيسيرٌ
و كلّ أمرٍ له وقتٌ و تدبيرٌ
و للمهيمنِ في حاجاتنا نظرٌ
و فوقَ تدبيرنا للهِ تدبيرٌ

[اندکی صبر کن که پس از سختی، آسانی است.
وهر کاری را زمانی وچاره‌ای است.
وبرای خدایِ امنیت‌بخش در نیازهای ما، نگاهی است.
وخدا را تقدیری است، بالاتر از چاره‌جوییِ ما.]

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

🤢بوی پیاز🧅

مرحوم مولانا زمان مروی رحمه الله

مدتی در بسیط روی زمین
صحبت دلنواز می‌جستم

خِرَد خُرده بین گواه منست
که بصدق و نیاز می‌جستم

در تماشای پیکر محمود
همه خوی ایاز می‌جستم

در تمنای قامت محبوب
همه عمر دراز می‌جستم

تا پس از مدتی بدانستم
در چه کارم چه باز می‌جستم

تختهء باژگونه می‌خواندم
بوی مشک از پیاز می‌جستم

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

📿دعای جالینوس🤲

اگر چه اطبای این زمان را تفرقه ما بین متشابهات در کار نیست و تحقیق در مسائل و رجوع باساتید و فضلا بی‌ثمر است. بلکه محض خودآرائی بجهت تحصیل دنیا و گذارشات امر معیشت کافیست. و تحقیق و تدقیق و تحصیل در این باب بیوجه است و او را دخلی نیست در امر اطبا[نسخه دیگر: طبابت]. و ایشان در تحت دعاء جالینوس [اند] که فرموده: کثّر الله بهم عدد المقابر

📚مفتاح الشفاء، حکیم میرزا محمدکاظم خوانساری

🩺 طبیات 📖

🌊بی‌مبالغت🌊

زآبی که غمت ز چشم من می‌راند
نز روی مبالغت خدا می‌داند
می‌گردد هفت آسیا سنگ فلک
واین سنگ دل ترا نمی‌گرداند


📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

آهسته پر زد سوی میقاتش، نیامد
این دفعه ابراهیم از آتش نیامد
درد و دریغ آن روح افلاکی نیامد
آن مرد با عمامهء خاکی نیامد

#شهید_جمهور

کانال عتائق 📝 @ataeq

کانال عتائق 📝 @ataeq

هو الفتّاح
به بهانه‌ی نگاشته‌ی ادیب لبیب ارجمند در باب مسئله‌ی زنبوریه، خاطر فاترم به یادِ تعریضی افتاد که در دوران دستیاری تخصص جرّاحی، ذیل این چند خط از کتاب مستطاب Direct Red در کانال جرح و تعدیل نوشته بودم: ⬇️

#Direct_Red

قالت: At medical school, while studying pathology, I was charmed by the names of the colourful dyes used to stain tissues for clearer microscopic viewing. And through a process I cannot chart, every time I feel sick in theatre, I summon a rainbow collage of these names to mind. They stimulate my ebbing consciousness and usually call meback from that strange physiological precipice to normal function.

اقول: و برای من شاید طنین زنبورسای مناقشات کسائی و سیبویه (=مسئلهء زنبوریه)، یا عطرِ دل‌انگیزِ شکوفه‌های بهاریِ (=زهر الربیع)، یا خاطراتِ مفیدِ شاه شهید اعلی‌الله مقامه، و البته بطریقِ اولی تفرج در روضهء کافی و یا استماعِ امالی شیوخ بزرگ حدیثی، صدهزاربار کارگرتر از متیلن بلو و سودان بلک و کنگو رِد باشد.