یک بیت شعر ناب نایاب از شاعری ناشناخته:
مُطَوَّل است به غایت، حکایت زلفش
نمی توان به عبارات مختصر کردن
چه حالی داشته کسی که این بیت را سروده یا کتابت کرده در حاشیه مُطَوّل تفتازانی؟!!

💠 علاج ضعف دل ما به لب حوالت کن / که این مفرح یاقوت در خزانۀ توست (حافظ)

#نسخه_خوانی

گفتم بگو به لب، که کند ضعف دل، علاج
لب را گزید و گفت به گفتن چه احتیاج؟!

عشق تو خسروی است که هر سو سپاه او
صبر و خِرَد ز کشور دلها بَرَد خراج

فخری! خیال لعل لبش از درون دل
تابنده است چو مَیِ یاقوتی از زجاج¹

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 سلطان محمد هروی، متخلص به فخری؛ شاعر، ادیب، تذکره‌نویس و مترجم شبه قاره در قرن 10 هـق.

📕 سفینۀ خطی محمد تقی مازندرانی، مجلس

✍️ توضیح:
¹- زجاج: شیشه، بلور

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

بیت

به جرم یک دو صباحی نشستن اندر باغ
هزار قرن درآغوش خاک باید خفت

ح.زرّین نگار
۲/۵/۱۳۴۸

کتابخانهٔ ملّی ایران


💐🍃🍃@golvabolbol110

إِذَا لَمْ يُذَاكِرْ ذُو الْعُلُومِ بِعِلْمِهِ ... وَلَمْ يستفد عِلْمًا نَسِيْ مَا تَعَلَّمَا

وَكَمْ جَامَعٍ للكتبِ من كُلِّ مَذْهَبٍ ... يَزِيدُ مع الْأَيَّامِ فِي جَمْعِهِ عَمَا

نسخة (غاية المنتهى في جمع الاقناع والمنتهى) بمكتبة جامع عنيزة

🍹 در ستایش خاکشیر

✍🏻 حاج فرهادمیرزا معتمدالدوله

🔹️ «الخَـبَّـة حَبّة الجَنّة. یُلینُ الطبع و یُعینُ الشِبَع. و یُطیِّبُ رائحةَ الفم و یُذیبُ جائحةَ الغمّ. حَجمُها صغیرٌ و جَمّها حقیرٌ [و] نجمُها کثیرٌ. یُروي الظّمآن و یُشهّي الجَوعان. یُسکِّنُ الالتهاب و یمکِّن الاضطراب. عملُها غالي[!] و ثمنُها رخیص. فِعلُها عالي[!] و جِنسُها دَلیص.

🔸️ به زبان اصفهانی خاکشی گویند که در حقیقت پاک‌شی است. و به شیرازی شفترک خوانند که به تصحیف سَفیرک روح است، بل بَشیرک فتوح!

🔹️ گرفتگیِ حنجره و شکفتگیِ بَشَره را نافع است و حرارت قلب و معده را دافع. طبیعتِ عاصی را نِعْمَ الآسي، و مُجیب را نِعْمَ المُواسي.

🔸️ عجب است که در قانون شیخ‌الرئیس، این عِلق نفیس را از قلم انداخته و به خواصّ او نپرداخته، یا به اسم دیگر مسطور است و به لهجهٔ دیگر مذکور.

🔹️ کلوا هنیئاً مریئاً في کلّ لیل و یوم، بعد الغذا[ء] و قبل النوم. و به هر مزاج سازگار است؛ چنان‌چه بین العوامّ مشهور بود، عند الخواص مشهود شد.»

📚 (منشآت فرهادمیرزا، ص۱٥۹)

#فرهادمیرزا
#ذوقیات

@cheraghe_motaleeh

#نارنجیات

https://t.me/ataeq/98
https://t.me/adabvahekmat/6478
https://t.me/tebarabi/3021

کانال عتائق 📝 @ataeq

بَلغَم نه بَلْ غَم

الشّیخ محمّد الواعِظ

سَأَلْتُ مِنَ النَّصاریٰ ذاتَ یَومٍ
طَبیباً عَنْ مَشیبي قالَ بَلغَمْ

فقُلْتُ لَهُ علیٰ غَیرِاحتِشامٍ
لَقَد أَخْطَأتَ فیما قُلتَ بَل غَمْ

«ترجمه»

روزی طبیبی از جماعت ترسایان، را از پیریم پرسیدم گفت: بلغم است.
پس بی آنکه ازاو شرم بدارم بدو گفتم : درآنچه گفتی خطا کردی بَلْ غم است .


🌾🍃🍃@adabvahekmat

.
ترجمۀ بیتی از ابوالعلاء معری

«والله ما في الوجود شيء
تأسى على فقده العيونُ»

بخدا در وجود چیزی نیست
که مصیبت ندیدنش باشد

خضر علیزاده
.

به گیتی بس که بالا رفت کار جهل و نادانی
هر آن کس از خدا برگشت پندارد پیمبر شد

🪸 قال النبی علیه السلام: ما دخل الرفق فی شیء قط الّا زانه و ما دخل الخرق فی شیء الّا شانه؛

[ترجمه] در نشد نرمی در چیزی هرگز مگر کی بیاراست او را و در نشد درشتی در چیزی هرگز مگر زشت کرد او را.

🧮 و چهار چیزست که اندک آن بسیار باید شناخت: آتش و بیماری و دشمن و فام

کانال عتائق 📝 @ataeq

چرا شیر خدا امشب ز بستر بر نمی‌خیزد
برای راز دل با حیّ داور بر نمی‌خیزد

خداوندا چه موجب گشته کآن شب زنده‌دار امشب
به طاعت هم‌چنان شبهای دیگر بر نمی‌خیزد

چرا بانگ مناجات علی امشب نمی‌آید
چرا آن نغمهء الله اکبر بر نمی‌خیزد

همه ایتام کوفه چشم در راهش ولی دیگر
علی بر پرسش ایتام مضطر بر نمی‌خیزد

بخیزد سیل و طوفان غم از هر جانبی کامشب
چو هر شب موج اشک از چشم حیدر بر نمی‌خیزد

علی را ضربت شمشیر زهرآلودهء قاتل
چنان از پای افکنده که دیگر بر نمی‌خیزد

شهادت یافت در راه عدالت حیدر و دیگر
چو او فردی درین ره تا به محشر برنمی‌خیزد

[دستخط مبارک جدّ امجد، مرحوم غلامعلی رحیمی اعلی الله مقامه]

کانال عتائق 📝 @ataeq

محمّد عربی آفتاب عالمتاب
که هر که خاک درش نیست، خاک بر سر او

شنیده‌ام که تکلم نمود همچو مسیح
بدین حدیث لبِ لعلِ روح پرورِ او

که من مدینهء علمم، علی درست مرا
عجبْ خجسته حدیثیست من سگِ درِ او

حرره العبد احمد بن علی الحسینی

[📚در حاشیه نسخه‌ای از شرح الاسباب و العلامات]

کانال عتائق 📝 @ataeq

🌙كل يوم لنا بوجهك عيد
يا مليحاً لك الملاح عبيد

[هر روزِ ما، به رویِ تو عید است؛
ای نمکین، ملیحان بندهء تو اند]

📚 در حاشیه نسخه‌ای از شرح الموجز فی الطب

کانال عتائق 📝 @ataeq

دلا در بند محنت صبر میکن
مگر بیرون بری جان از مَهالِک
جهان پیوسته بر یک حال نبود
لعلّ اللهَ یُحدِثُ بعدَ ذلک

[شاید اشارتی ست به این کریمه از مصحف شریف که: لا تدری لعل الله یحدث بعد ذلک امرا: تو نمیدانی! شاید پروردگار بعد از این، پیشامدی پدید آورد]

📚 در حاشیه نسخه‌ای از شرح الموجز فی الطب

کانال عتائق 📝 @ataeq

📜 حواشي كتابِ المرءِ تَحكي لفضلِه
سلاسلَ دُرٍّ في شنوفِ الكواعب
و تعليقُه بالشيءِ في صدرِ كُتْبِه
كوشمِ العذارى في ظهورِ الرواجب

[حاشیه‌نویسی‌های کتاب، بر فضل صاحب آن دلالت میکند؛
همانندِ زنجیرهء مرواریدی در گوشوارهء دختران بالغ.
و تعلیقات او در صدر کتابهایش،
مانند خالکوبیهای دوشیزگان بر پشت بندگاه انگشتانشان است]

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

گل بروید ز زمین چون تو نهی پای بر او
جان ببارد ز هوا چون سر زلف افشانی

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

كأنّ مرامَ الدّهرِ كان فراقَنا
فلمّا افْتَرَقْنا بغتةً سكن الدهرُ

[گویی هدفِ دورانْ جداییِ ما بود؛ که تا جدا شدیم روزگار آرام گرفت.]

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

اصبر قليلاً فبعد العسرِ تيسيرٌ
و كلّ أمرٍ له وقتٌ و تدبيرٌ
و للمهيمنِ في حاجاتنا نظرٌ
و فوقَ تدبيرنا للهِ تدبيرٌ

[اندکی صبر کن که پس از سختی، آسانی است.
وهر کاری را زمانی وچاره‌ای است.
وبرای خدایِ امنیت‌بخش در نیازهای ما، نگاهی است.
وخدا را تقدیری است، بالاتر از چاره‌جوییِ ما.]

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq

🤢بوی پیاز🧅

مرحوم مولانا زمان مروی رحمه الله

مدتی در بسیط روی زمین
صحبت دلنواز می‌جستم

خِرَد خُرده بین گواه منست
که بصدق و نیاز می‌جستم

در تماشای پیکر محمود
همه خوی ایاز می‌جستم

در تمنای قامت محبوب
همه عمر دراز می‌جستم

تا پس از مدتی بدانستم
در چه کارم چه باز می‌جستم

تختهء باژگونه می‌خواندم
بوی مشک از پیاز می‌جستم

📚 در حاشیه مجموعه‌ای طبی در کتابخانه اسعد افندی

کانال عتائق 📝 @ataeq