هو الحبیب

چند صباحی پیش از این، نگاشته‌های دوستی را می‌خواندم که بمناسبتی با ذکر ابیاتی از معلقهء امرؤالقیس از این کمینه یاد کرده بود. باعثی شد تا دوباره بسراغ این معلقه بروم. یاد ایامی افتادم که منِ ابجدخوان، بلندپروازانه از زوزنی و ابن انباری در فهم این قصیده استمداد میجستم؛ ولی ناگفته پیداست که آنان نیز جز بر حیرتم نمی‌افزودند. و به یاد روزهای کارورزی بخش گوش و گلو و بینی افتادم، که با یکی از رفقای فاضل به مباحثهء ابیات ابتدایی این معلقه مشغول می‌شدیم.

فَفاضَت دُموعُ العَينِ مِنّي صَبابَةً
عَلى النَحرِ حَتّى بَلَّ دَمعِيَ مِحمَلي
[پس اشک‌های اشتیاق از چشمانم بر گلویم جاری گشت، تا بحدیکه گریه‌ام تسمهء شمشیرم را تر کرد.]


کانال عتائق 📝 @ataeq

دخل أشعب بن جبير على قوم يأكلون
فقال: ما تأكُلون ؟
فقالوا مستَـثْقِـلين حضوره: نأكل سمّاً
فأدخل يده في الصَّحن
وقال : الحياة بعدكم حرام
https://t.me/fraidalkelam12

در سینه دارم کوه غم داند اگر یار این قدر
دانم که نپسندد دلش بر خاطرم بار این قدر

کانال عتائق 📝 @ataeq

از حکمتهایِ نهج البلاغه

لِدوا لِلْموتِ

وقالَ {علیهِ السّلام}: إنَّ لِله مَلَکاً یُنادي في کلِّ یومٍ: لِدُوا لِلموتِ واجْمَعُوا لِلْفَناءِ وابْنُوا لِلْخَرابِ .

ترجمه

وگفت او {علیهِ السّلام}: به درستی که مر خداراست فرشته ای که آواز دهد در هر روزی که : بزائید برای مرگ ،ومتّفق شوید برای فناء وبنا نهید برای خرابی.¹

●

این بیت عربی دقیقاً ازکلام حضرت امیر {علیهِ السّلام}اقتباس شده وگویا شاعرآن ابوالعتاهیه می باشد که بسیار در زهد وحکمت شعرسروده است:

لَهُ مَلکٌ ینادی کلَّ یومٍ
لِدُوا لِلموتِ و ابنُو لِلخَرابِ

●

مرحوم مهدی اخوان ثالث در مجموعهٔ شعری خود به نام تو را ای کهن بوم وبر دوست دارم ،این بیت عربی را به دوبیت فارسی ترجمه کرده وگوید:

یکی از ملایک شنیدم زعرش
به هربامداد این صَلا می زند

بزایید تا مرگ روزی خورد
بسازید تا دهر ویران کند²

___
1_کتاب نهج البلاغه باترجمهٔ فارسی قرن پنجم وششم ،تصحیح دکتر عزیزالله جُوینی ،چاپ دانشگاه تهران ،صفحهٔ ۴۶۹
2_تو را ای کهن بوم وبر دوست دارم،مهدی اخوان ثالث (م.امید)،انتشارات زمستان ،۱۳۹۳ ,صفحهٔ ۳۸۷


🌾🍃🍃@madihehvamarsiah

https://t.me/ataeq/84
https://t.me/ataeq/85

کانال عتائق 📝 @ataeq

خیام
من هیچ ندانم که مرا آنکه سرشت
از اهل بهشت کرد یا دوزخ زشت
چون کافر مفلسیم و چون قحبهء زشت
نه دین و نه دنیا و نه امید بهشت

[احتمالاً کاتب این دو بیت را خلط کرده و رباعی واحدی پنداشته که ظاهراً صحیح نیست]

کانال عتائق 📝 @ataeq

مُردم از حسرت آهو روشان [و] رمشان
بچه نیرنگ ندانم که بچنگ آرمشان

کانال عتائق 📝 @ataeq

بس که ترسیده است چشم غنچه از غارتگران
پای بلبل را خیال دست گلچین میکند

کانال عتائق 📝 @ataeq

🔸
أسفارُ هواك ما لَها قانونُ
بلْ غایتُها جمالُك المیْمونُ

مَن اَسقَمهُ منك إشاراتُ هوی
لا یُبرئُهُ الشّفاءُ و القانونُ

میرزا ابوالفضل طهرانی

#الشفاء
#القانون
#ادبیات

🍃 @Adab_estaan

ابن حاجب

بیت

به زیرِ ابروش خالِ خوش انداز
به رنگِ ابن حاجب نکته پرداز¹

شیخ عبدالاحد معروف به شاه گل سهرندی دهلوی متخلّص به وحدت، متوفّی به سال ۱۱۲۶ه‍ ق .

«نکته»

ابن حاجب عالم صرفی ونحوی واصولی صاحب دو رسالهٔ مهمٌ الشّافیة در صرف و الکافیة در نحو.
حاجب درلغت ابرو را گویند و شاعر خالی که زیر ابروست را ابن حاجب نامیده است .

____

1_تذکرهٔ روز روشن ،تألیف مولوی محمّد مظفّرحسین صبا،تصحیح وتحشیهٔ محمّدحسین رکن زادهٔ آدمیّت ،انتشارات کتابخانهٔ رازی ،طهران ،۱۳۴۳،صفحهٔ ۸۹۴

💐🍃🍃@sarfvanahw110

فليت الذي بيني و بينك عامرٌ
و بيني و بين العالمين خراب

کانال عتائق 📝 @ataeq

هر که را در عقل نقصان اوفتد
کار او فی الجمله آسان اوفتد

کانال عتائق 📝 @ataeq

#نسخه_خوانی

ابوبکر واسطی¹ گوید:
روزی به بیمارستان رفتم، دیوانه[ای] را دیدم [که] بندی گران در پا داشت و دقیقه[ای] از نشاط و شادمانی فرونمی­گذاشت!
گفتم: ای دیوانه! با وجود چنین بند گران که در پا داری، سبب این­همه نشاط چیست؟!
گفت: ای عاقل! مرا بند، بر «پا»ست نه بر «دل».

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📙 نسخه خطی [ب‍رگ‍زی‍ده‌] خ‍واص‌ الاش‍ی‍اآ‌؛ سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران؛ شناسه کد کتاب 816373

✍️¹- ابوبکر محمدبن موسی واسطی، مشهور به ابن فرغانی، از مشایخ مشهور صوفیه در قرن چهارم هجری می‌باشد.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

لازم نبود کانچه دلت را باید
نقش فلکی همان چنان بنماید
شاید که ترا چنانچه باید ناید
باید که ترا چنان چه آید شاید

کانال عتائق 📝 @ataeq

مفارقةُ الحبيبِ عنِ الحبيبِ
بعيدٌ عنْ معالَجَةِ الطبيبِ

کانال عتائق 📝 @ataeq

از کوی حیات تا درِ مرگ
جز نیم نفس مسافتی نیست
وین طرفه که اندرین مسافت
گامی ننهی که آفتی نیست

کانال عتائق 📝 @ataeq

یکی از حکما گفته است: إنّي لأعجب ممّن يحزن و له صديق فاضل

[در شگفتم از کسیکه اندوهگین می‌شود، حال آنکه دوستِ فاضلی دارد.]

کانال عتائق 📝 @ataeq

🏴شهادت أم الأئمة صديقه طاهره صلوات الله عليها را به محضر امام زمان عجل الله فرجه الشریف تسلیت عرض می‌کنم.🏴

کانال عتائق 📝 @ataeq

📜

🔹 قال محمّد بن زکریا:

السموم ثلاثة: أكل الشواء المغموم، واللبن الفاسد، والسمك المنتن. ١٢

🔸 أقول: الغمّ أشدّ منها.

✍ در حاشیه دستنویسی طبی دیدم که نوشته بود:
🔹 رازی گفت: سموم سه است؛ خوردن گوشتِ مانده و شیر فاسد و ماهیِ بوگرفته.
🔸 حاشیه نویس افزوده است: می‌گویم غمّ شدیدتر از این هر سه است.

#رازی

🌾 @naturalphilosophy

عشّاقُك من وصلِك لمّا بانوا
صاروا متحيّرينَ فيما كانوا
در کوی فراقت بوفا بنشستند
چون زلف تو حلقه حلقه سر بر زانو

کانال عتائق 📝 @ataeq

بغربت ار چه سپهرم بدان صفت دارد
که سوی حضرت شاهم همیشه راه بود

ز دل برون نکنم همچنان هوای وطن
در این حدیث کسی را چه اشتباه بود

که شیرْ، بیشهء خود دوست‌تر از آن دارد
که در ملازمتِ پای‌تختِ شاه بود

کانال عتائق 📝 @ataeq