عتائق
661 subscribers
384 photos
9 videos
9 files
44 links
جواهری از متون کهن
حکیم‌الهی | @hevzkh
Download Telegram
📖 در حکایت است که روزی در مجلس «اتابک سعد بن زنگی» از باب محک زدن اینکه «بابا افضل کاشانی» در سرایش شعر، چند مرده حلاّج است، از وی می خواهند که با واژگان (عدس، ماش، نخود و برنج) فی البداهه رباعی بسراید. او بدون درنگ چنین تقریر می کند:

🥜 تا خال عدس، شکل شبیخون آورد
غلتان چو نخود، ز چشم من خون آورد

🍚 سودای دو چشم ماشگون تو مرا
از پوست، برنج وار بیرون آورد !

این رباعی به رباعی حبوباتیّه معروف می شود.

🌿 @tebarabi
Forwarded from ادب و حکمت
صورت رقعه که میرسیّد شریف به انباردار خود نوشته:
انباردارا ،ار زنکی آید مرجمک نام ،نخود آمده است ماش فرستادیم گندم خواهد بدهید که جوجو حساب است ورنه برنجیم .

درکتاب نون جو و دوغ گو ،مرحوم دکتر باستانی پاریزی این نامه را به قائم مقام فراهانی نسبت داده به این صورت :
ار زنی آمد مرجمک نام نخودش آمد ماش فرستادیم برنجش میاورید گندمش دهید که جوجو بکار است.

💌🍂🍂@adabvahekmat
1
از درم پشت بود گرم از آن در ته آب
ماهیان موسم دی طاقت سرما دارند

کانال عتائق 📝 @ataeq
میر نجات اصفهانی

رفت حاجی به طواف حرم و باز آمد
ما به قربان تو رفتیم و همانجا ماندیم

کانال عتائق 📝 @ataeq
ندامت امام زمخشری از ازدواج

امام جارالله علّامه محمود بن عمر زمخشری صاحب تفسیر کشّاف و بسی کتب سودمند دیگر در پشیمانی از ازدواج می فرماید:

تَزوَّجتُ لم أعلَمْ وأخطأتُ لم أصِبْ
فيا ليتَني قد مِتُّ قبلَ التَّزوُّجِ

فواللهِ ما أبكي علَی ساكنِي الثَّرَى
ولكنَّنَي أبكي عَلَی المُتَزَوِّجِ

ترجمه:

ندانستم و ازدواج کردم ،و خطا کردم و راه درست نرفتم.ای کاش پیش از ازدواج مرده بودم.
به خدا سوگند بر ساکنان زمین نمی گریم ولیکن بر حال مردی ازدواج کننده می گریم.


💐🍃🍃@hazliatvahajviat
3
هزلیّات ،هجویّات ومطایبات
ندامت امام زمخشری از ازدواج امام جارالله علّامه محمود بن عمر زمخشری صاحب تفسیر کشّاف و بسی کتب سودمند دیگر در پشیمانی از ازدواج می فرماید: تَزوَّجتُ لم أعلَمْ وأخطأتُ لم أصِبْ فيا ليتَني قد مِتُّ قبلَ التَّزوُّجِ فواللهِ ما أبكي علَی ساكنِي الثَّرَى ولكنَّنَي…
و همچنین این دو بیت در دیوان جارالله زمخشری مسطور است:

اعص النساء فتلك الطاعة الحسنة
ولن يسود فتى أعطى النسا رسنه

تعوقه عن كمال في فضائله
ولو سعى طالبا للعلم ألف سنة

🍃سپاس از استاد معزز، دکتر آرضایی @tebarabi که این مطلب را ارسال فرمودند.🍃

کانال عتائق 📝 @ataeq
🔄 دور 🔄

مسئلةُ الدورِ جَرَتْ
بيني و بينَ من اُحِب
لولا مَشيبي ما جَفَتْ
لولا جفاها لم أشِب

ابدع البدائع/ شمس العلماء گرکانی

[بین من و یار، دور جاری است. اگر پیری‌ام نبود، جفا نمی‌کرد. و اگر جفایش نبود، پیر نمی‌شدم.]

کانال عتائق 📝 @ataeq
👏1
نامه ناصرالدین شاه به کامران میرزا در باره فعالیت های روشنفکری در تهران

هر ساعت یک حرف زدن، یک بازی درآوردن فرنگی، مسلمان را متزلزل کردن، چه معنی دارد؟

@Historylibrary
@nosakh_shii
ناراحتی ناصرالدین شاه از این که دو نانوایی را که در مسیر دیده بوده، به حالت تق و لق بوده و به کامران میرزا نوشته است:
تحقیق بکنید که این دو دکان چرا باید به این حالت باشد؟
نام حسین و کرببلا هر دو دلرباست
نام علی اکبر از آن دلربا تر است

رفتم به کربلا بسر قبر هر شهید
دیدم که مرقد شهدا مشک و عنبر است

هر یک مزار و مرقدشان چهارگوشه داشت
شش گوشه یک ضریح در آن هفت کشور است

پرسیدم از کسی سببش را به گریه گفت
پایین پای قبر حسین قبر اکبر است

پائین پای قبر علی‌اکبر جوان
هفتاد و یک شهید چه خورشید انور است

بر دست راست قبر یکی پیر جلوه کرد
زان گوشه رواق که نزدیکی در است

پرسیدم از مخادم آن کین مزار کیست
گفتا حبیب نور دو چشم مظاهر است

[صورت دستخط شریف جدّ امجدم، مرحوم غلامعلی رحیمی اعلی الله مقامه الشریف، که با دلی داغ جوان دیده، عمری در رثای حضرت علی اکبر علیه السلام، عزاداری کردند.
رحمة الله عليه و حشره الله مع اوليائه]

کانال عتائق 📝 @ataeq
2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ميقات جرحك منه احمد يحرم
والطف مكة والزمان محرم
وعلي يسعى بين جسمك والصفا
وبمدمع الزهراء يجري زمزم

منبع: https://t.co/qZaj24R4P6

کانال عتائق 📝 @ataeq
Forwarded from نُسخۀ خطی
عجب بیتی!
السلام علیک یا اباعبدالله الحسین (ع)

#نسخه_خوانی

زائر همدانی

به خاکِ کربلا، زائر! بیفشان دانۀ اشکی
که هرکس بهر خود، روز قیامت، کِشته‌ای دارد

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر : #زائر_همدانی ، امید (س یازدهم قمری). شاعری همدانی بود به قصد سیاحت به هند سفر کرده و پس از مراجعت، ظاهرا در 1083 ق در خدمت بوداق سلطان کمره‌ای بوده است . (معرفی شاعر به تقل از اثرآفرینان، ج3، ص 153 )
📙از یک مجموعۀ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺
3
Forwarded from چراغ مطالعه (علی قنبری بیدگلی)
🔹 «روزی مرحوم اُزری در بغداد در قهوه‌خانه‌ای نشسته بود. جمعی از افندی‌های عثمانی هم بودند. او هم به مناسبت قهوه‌خانه این بیت را سرود:

▫️ إنّ في البُــنّــة و التـنّــة و الشّاي غثاثهْ
الثلاث ضعّفوني، لعن الل‍ه الثّلاثهْ!

🔸 همانا در قهوه و توتون و چای، لاغری و کسری و کاستی است. این سه مرا ضعیف کردند؛ خدا آن سه را لعنت کند!».

📚 (ما سمعتُ ممّن رأیتُ، ج۲، ص۳۸۹ - ۳۹۰؛ ناقل: میرزا مهدی ولایی)

#میرزا_مهدی_ولایی

@cheraghe_motaleeh
چراغ مطالعه
🔹 «روزی مرحوم اُزری در بغداد در قهوه‌خانه‌ای نشسته بود. جمعی از افندی‌های عثمانی هم بودند. او هم به مناسبت قهوه‌خانه این بیت را سرود: ▫️ إنّ في البُــنّــة و التـنّــة و الشّاي غثاثهْ الثلاث ضعّفوني، لعن الل‍ه الثّلاثهْ! 🔸 همانا در قهوه و توتون و چای، لاغری…
در مخزن الادویه حکیم عقیلی خراسانی رحمة الله عليه، این اشعار دربارهء قهوه آمده است:

رباعی
راحیست قهوه روح فزا و کَسَل گُسِل
آرام جان و قوّت اعضا و قُوت دل
تقریب اجتماع جوانان پارسا
تفریح بخش خاطر پیران مضمحل

فرد
قهوه حمام سفر آش خمار تریاک
پر طاوس نظر افشرهء تنباکو است

بیت
آن سیه رو که نام او قهوه است
مانع النوم و قاطع الشهوه است

کانال عتائق 📝 @ataeq
2
الخُنْفُساء في عين أمها مليحة
سرگین غلطان در نظر مادرش، خوش‌سیما است.

📚منبع: البصائر و الذخائر، أبوحيان توحيدي

کانال عتائق 📝 @ataeq
2
🦮محبت معاویه🦮

كافي الكفاة إسماعيل صاحب ابن عباد رحمة الله عليه، در محبت معاویه عليه الهاوية چنین سروده است:

قالت تحبّ معاوية
قلت اسكتي يا زانية

قالت أسأت جوابنا
فأعدت قولي ثانية

يا زانية يا زانية
يا بنت ألفي زانية

أ أحب من شتم الوصي
أخا النبي علانية

فعلى يزيد لعنة
و على أبيه ثمانية

📚منبع: روضات الجنات خوانساری، طبع بیروت، ۳۱/۲

کانال عتائق 📝 @ataeq
🔥31
🌮در نکوهش رفیق پرخور:🌮

و صاحبٌ لي بطنُه كالهاوية
كأنّ في أمعائه معاوية


پ.ن. : تصویر، تزئینی است.

کانال عتائق 📝 @ataeq
🦆 خط بد و مرغابی و خرچنگ🦀

قرأتُ لبعض ظرفاء الكتّاب فصلاً استملحته في وصف خط رديء و هو:
نظرت في خط منحط كأرجل البط على الشط أو أنامل السرطان على الحيطان

📚 منبع: ثمار القلوب فی المضاف و المنسوب، ابومنصور ثعالبی

کانال عتائق 📝 @ataeq