#طبیات

حار چون با لطیف آمیزد
دان که حرّیف‌ها ازو خیزد
با کثیف ار مزاج حار آید
تلخ باشد هر آنچه زو زاید
حار با معتدل، ایا صالح!
چون بود، خیزد از میان مالح
ور لطیفی ببارد آمد یار
ترشی خیزد از میان ناچار
چون کثیفی ببارد آمیزد
عفصی زان میانه برخیزد
معتدل را چو بارد آمد دان
قابض آید پدید هم زمیان
ور لطیفی بمعتدل پیوست
دسم آید ازین مزاج که هست
معتدل با کثیف چون بینی
دان که خیزد بجمله شیرینی
معتدل چون بمعتدل آید
تفه است آنکه زین میان زاید

کانال عتائق 📝 @ataeq

📜 اشعار جدّای قمی در وصف حجرهٔ خود (مدینة الأدب عبرت نائینی، ص۶۱۹)

✍🏻 چرخ چو کین توزد و خنجر زند / بر دلِ مردان هنرور زند // حجرئکی داده به من روزگار / کز سیهی طعنه به قنبر زند // سرد بُد آن‌گونه که از زمهریر / سردیِ آن گام فراتر زند // زود چو یخ بفسرَد اندام او / بر درِ آن حجره کَس ار سر زند // سینه‌ام از شورش سرما رود / چنگ و دف و بربط و مزمر زند // پرتو خورشید به نصف النّهار / زَهره ندارد که در آن پر زند // از تن من یخ بجهد جای خون / کس به رگم گر سر نشتر زند // سردیِ آن حجره همین بس کز او / هر نفَسی کز دهنم پر زند // یخ شود و دور گلویم چو مار / دایره و حلقه و چنبر زند // کاش از این حجره مرا یک ملَک / بارگه اندر صف محشر زند // مالک دوزخ زندم هم از آن / گرز که بر کلّهٔ کافر زند // وه که دلم بهر دو دانه ذغال / بال به مانند کبوتر زند // قابض ارواح ز تنگیّ جای / راه ندارد که به من سر زند // گر دل من خواب ببیند جحیم / بوسه به مالک پیِ آذر زند // شاید اگر طاق چنین حجره را / بر سرم این گنبد اخضر زند!

#حوزویات
#حجره_نشینی

@cheraghe_motaleeh

سجع مهرهای مرحومهء مغفوره مهد علیا و ستر کبری رضوان الله علیها، والدهء مکرمهء شاه شهید اعلی الله مقامه

تصویر اول: العزة لله، حسبنا الله ناصراً و معین/ مادر شاهرا طراز نگین/ ۱۲۶۵
تصویر دوم: العزة لله، سزد که رشک برد مه برفعت جاهم/ کنیز فاطمه و مادر شهنشاهم/ ۱۲۷۴
تصویر سوم: هو الولی، سزد ببوسد اگر آفتاب نقش نگینم/ که مادر ملک روزگار ناصر دینم/ ۱۲۶۴
تصویر چهارم: مهد علیا
تصویر پنجم: الملک لله، مادر شاه را طراز نگین/ حسبنا الله ناصراً و معین/ ۱۲۶۵
تصویر ششم: شه جم نگین را مهین مادرم/ ۱۲۶۴
تصویر هفتم: العزة لله، سزد که بوسه دهد آفتاب نقش نگینم/ که مادر ملک روزگار ناصر دینم
تصویر هشتم: مهدعلیا (به خط طغرائی)

کانال عتائق 📝 @ataeq

📖 در حکایت است که روزی در مجلس «اتابک سعد بن زنگی» از باب محک زدن اینکه «بابا افضل کاشانی» در سرایش شعر، چند مرده حلاّج است، از وی می خواهند که با واژگان (عدس، ماش، نخود و برنج) فی البداهه رباعی بسراید. او بدون درنگ چنین تقریر می کند:

🥜 تا خال عدس، شکل شبیخون آورد
غلتان چو نخود، ز چشم من خون آورد

🍚 سودای دو چشم ماشگون تو مرا
از پوست، برنج وار بیرون آورد !

این رباعی به رباعی حبوباتیّه معروف می شود.

🌿 @tebarabi

🍃سپاس از جناب احمدی بزرگوار بابت اشتراک این متن مرتبط با حبوبات:🍃
https://t.me/adabvahekmat/5427

صورت رقعه که میرسیّد شریف به انباردار خود نوشته:
انباردارا ،ار زنکی آید مرجمک نام ،نخود آمده است ماش فرستادیم گندم خواهد بدهید که جوجو حساب است ورنه برنجیم .

درکتاب نون جو و دوغ گو ،مرحوم دکتر باستانی پاریزی این نامه را به قائم مقام فراهانی نسبت داده به این صورت :
ار زنی آمد مرجمک نام نخودش آمد ماش فرستادیم برنجش میاورید گندمش دهید که جوجو بکار است.

💌🍂🍂@adabvahekmat

میر نجات اصفهانی

رفت حاجی به طواف حرم و باز آمد
ما به قربان تو رفتیم و همانجا ماندیم

کانال عتائق 📝 @ataeq

ندامت امام زمخشری از ازدواج

امام جارالله علّامه محمود بن عمر زمخشری صاحب تفسیر کشّاف و بسی کتب سودمند دیگر در پشیمانی از ازدواج می فرماید:

تَزوَّجتُ لم أعلَمْ وأخطأتُ لم أصِبْ
فيا ليتَني قد مِتُّ قبلَ التَّزوُّجِ

فواللهِ ما أبكي علَی ساكنِي الثَّرَى
ولكنَّنَي أبكي عَلَی المُتَزَوِّجِ

ترجمه:

ندانستم و ازدواج کردم ،و خطا کردم و راه درست نرفتم.ای کاش پیش از ازدواج مرده بودم.
به خدا سوگند بر ساکنان زمین نمی گریم ولیکن بر حال مردی ازدواج کننده می گریم.


💐🍃🍃@hazliatvahajviat

و همچنین این دو بیت در دیوان جارالله زمخشری مسطور است:

اعص النساء فتلك الطاعة الحسنة
ولن يسود فتى أعطى النسا رسنه

تعوقه عن كمال في فضائله
ولو سعى طالبا للعلم ألف سنة

🍃سپاس از استاد معزز، دکتر آرضایی @tebarabi که این مطلب را ارسال فرمودند.🍃

کانال عتائق 📝 @ataeq

🔄 دور 🔄

مسئلةُ الدورِ جَرَتْ
بيني و بينَ من اُحِب
لولا مَشيبي ما جَفَتْ
لولا جفاها لم أشِب

ابدع البدائع/ شمس العلماء گرکانی

[بین من و یار، دور جاری است. اگر پیری‌ام نبود، جفا نمی‌کرد. و اگر جفایش نبود، پیر نمی‌شدم.]

کانال عتائق 📝 @ataeq

نامه ناصرالدین شاه به کامران میرزا در باره فعالیت های روشنفکری در تهران

هر ساعت یک حرف زدن، یک بازی درآوردن فرنگی، مسلمان را متزلزل کردن، چه معنی دارد؟

@Historylibrary
@nosakh_shii

ناراحتی ناصرالدین شاه از این که دو نانوایی را که در مسیر دیده بوده، به حالت تق و لق بوده و به کامران میرزا نوشته است:
تحقیق بکنید که این دو دکان چرا باید به این حالت باشد؟

نام حسین و کرببلا هر دو دلرباست
نام علی اکبر از آن دلربا تر است

رفتم به کربلا بسر قبر هر شهید
دیدم که مرقد شهدا مشک و عنبر است

هر یک مزار و مرقدشان چهارگوشه داشت
شش گوشه یک ضریح در آن هفت کشور است

پرسیدم از کسی سببش را به گریه گفت
پایین پای قبر حسین قبر اکبر است

پائین پای قبر علی‌اکبر جوان
هفتاد و یک شهید چه خورشید انور است

بر دست راست قبر یکی پیر جلوه کرد
زان گوشه رواق که نزدیکی در است

پرسیدم از مخادم آن کین مزار کیست
گفتا حبیب نور دو چشم مظاهر است

[صورت دستخط شریف جدّ امجدم، مرحوم غلامعلی رحیمی اعلی الله مقامه الشریف، که با دلی داغ جوان دیده، عمری در رثای حضرت علی اکبر علیه السلام، عزاداری کردند.
رحمة الله عليه و حشره الله مع اوليائه]

کانال عتائق 📝 @ataeq

ميقات جرحك منه احمد يحرم
والطف مكة والزمان محرم
وعلي يسعى بين جسمك والصفا
وبمدمع الزهراء يجري زمزم

منبع: https://t.co/qZaj24R4P6

کانال عتائق 📝 @ataeq

عجب بیتی!
السلام علیک یا اباعبدالله الحسین (ع)

#نسخه_خوانی

زائر همدانی

به خاکِ کربلا، زائر! بیفشان دانۀ اشکی
که هرکس بهر خود، روز قیامت، کِشته‌ای دارد

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر : #زائر_همدانی ، امید (س یازدهم قمری). شاعری همدانی بود به قصد سیاحت به هند سفر کرده و پس از مراجعت، ظاهرا در 1083 ق در خدمت بوداق سلطان کمره‌ای بوده است . (معرفی شاعر به تقل از اثرآفرینان، ج3، ص 153 )
📙از یک مجموعۀ خطی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

🔹 «روزی مرحوم اُزری در بغداد در قهوه‌خانه‌ای نشسته بود. جمعی از افندی‌های عثمانی هم بودند. او هم به مناسبت قهوه‌خانه این بیت را سرود:

▫️ إنّ في البُــنّــة و التـنّــة و الشّاي غثاثهْ
الثلاث ضعّفوني، لعن الل‍ه الثّلاثهْ!

🔸 همانا در قهوه و توتون و چای، لاغری و کسری و کاستی است. این سه مرا ضعیف کردند؛ خدا آن سه را لعنت کند!».

📚 (ما سمعتُ ممّن رأیتُ، ج۲، ص۳۸۹ - ۳۹۰؛ ناقل: میرزا مهدی ولایی)

#میرزا_مهدی_ولایی

@cheraghe_motaleeh

در مخزن الادویه حکیم عقیلی خراسانی رحمة الله عليه، این اشعار دربارهء قهوه آمده است:

رباعی
راحیست قهوه روح فزا و کَسَل گُسِل
آرام جان و قوّت اعضا و قُوت دل
تقریب اجتماع جوانان پارسا
تفریح بخش خاطر پیران مضمحل

فرد
قهوه حمام سفر آش خمار تریاک
پر طاوس نظر افشرهء تنباکو است

بیت
آن سیه رو که نام او قهوه است
مانع النوم و قاطع الشهوه است

کانال عتائق 📝 @ataeq

الخُنْفُساء في عين أمها مليحة
سرگین غلطان در نظر مادرش، خوش‌سیما است.

📚منبع: البصائر و الذخائر، أبوحيان توحيدي

کانال عتائق 📝 @ataeq