برای سهولت تحفظ مبدأ اقالیم طبق قول حکیم عقیلی خراسانی رحمة الله علیه در کتاب خلاصة الحکمة، مرتکب وجیزهء شدم که به پیشگاهتان تقدیم می‌دارم.

قول عقیلی به اقالیم مقرّر کنم
خاطرتان را بچنین شعر مکدّر کنم
بی‌م و کَ‌کَزْ کُحْ‌لِ دلِ‌لام کن ای ساده رو
لَحْ‌نَد و مَجْ‌كَبْ مَزَبی مبدأ اقلیم او
هست نهایاتِ زمین نزد اساتیدِ فن
نَج درجه شاهد زیبا رخ ضیّق دهن

که از قرارِ حساب جمّل، بترتیب زیر است:
مبدا اقلیم اول: ۱۲ درجه و ۴۰ دقیقه
مبدا اقلیم دوم: ۲۰ درجه و ۲۷ دقیقه
مبدا اقلیم سوم: ۲۸ درجه و ۳۰ دقیقه
مبدا اقلیم چهارم: ۳۴ درجه و ۳۰ دقیقه
مبدا اقلیم پنجم: ۳۸ درجه و ۵۴ دقیقه
مبدا اقلیم ششم: ۴۳ درجه و ۲۲ونیم دقیقه
مبدا اقلیم هفتم: ۴۷ درجه و ۱۲ دقیقه
منتهای اقلیم هفتم: ۵۳ درجه

کانال عتائق 📝 @ataeq

▪️
در گردش افلاک چو کردم نظری
از مردمِ آدمی ندیدم اثری
هرجا که سری بود، فرو رفت به‌خاک
هرجا که خری بود، برآورد سری!
‏..
کشکول شیخ بهایی، دستنویس شمارۀ ۷۸۹۶ دانشگاه تهران، برگ ۱۹۳ ر
‏..
"چهار خطی"
رباعی فارسی، به روایت سید علی میرافضلی
https://telegram.me/Xatt4

فی التفسیر
بعد ظهور خلق الخفاش من عیسی [ع] فلما رأوا ذلك منه ضحكوا و قالوا هذا سحر مبين فذهبوا إلى جالينوس فأخبروه بذلك فقال آمنوا به


کانال عتائق 📝 @ataeq

إليك و إلّا لا تُساق الركائب
و منك و إلّا لا تُرام المواهب
و فيك و إلّا فالرجاء مُخَيَّب
و عنك و إلّا فالمحدّث كاذب

[ مگر بسوی تو؛ و گرنه شتران، رانده نمی‌شوند.
مگر از تو؛ و گرنه بخشش‌ها، خواسته نمی‌شوند.
و مگر در تو؛ و گرنه امید، ناامید می‌گردد.
و مگر از تو؛ و گرنه سخنگو، دروغگو می‌شود.]

ریاض الملوک، ترجمهء فارسی سلوان المطاع فی عدوان الاتباع

کانال عتائق 📝 @ataeq

"رمضانُ أرمَضَني فأمرَضَني بصا
داتٍ على عددِ الطباعِ الأربعَهْ

صومٌ وصفراءٌ تجرِّعُني الردى
وصبابةٌ وصدودُ من قلبي مَعَهْ"

ابومنصور ثعالبی نیشابوری
#وحي_الأدب

🌿 @tebarabi

✍ به امید خداوند، در آینده در باره صاحب بن عبّاد بیشتر می نویسم. می دانید او ضمن اینکه اهل ادبیات و برخی علوم بوده، وزیر و اهل سیاست نیز بوده است. وقتی یک ادیب سیاست مدار باشد این اتفاق می افتد:

ولقاضي قم قال الصاحب بن عبّاد:

أيها القاضي بقُم
قد عزلناك فقُم‏

فكان القاضي يقول إذا سئل عن سبب عزله: أنا معزول السّجع من غير جرم و لا سبب.

معجم البلدان، ج‏4، ص: 398

🌿 @tebarabi

خطم مشوش است و پریشان چو زلف یار
عیبم مکن که در شب هجران نوشته‌ام

کانال عتائق 📝 @ataeq

#طبیات

جهت سهولت تحفظ دوای مطلق و دوای غذایی (طبق قول جناب عقیلی خراسانی رحمه الله، در کتاب شریف خلاصه الحکمه) گفته‌ام.

دوای مطلق این هفته ببینی
قرنفل، زنجبیل و دارچینی
به بذر رازیانه فلفل افزا
که نیلوفر ز کافورش بچینی

دوای غذایی:
تره، نعناع و کاسنی، آلو
عنب الثعلب است و تخم کدو
توت و خرما و تین و سیر و پیاز
بذر قثاء و خربزهء هندو

کانال عتائق 📝 @ataeq

چون دوای درد خود را نزد دلبر یافتم
از هوای طب جالینوس دل برتافتم

کانال عتائق 📝 @ataeq

همه عاجزند و مضطر چه من [و] چه تو چه دیگر
همه بیقرار و بی خود چه فلک چه مه چه اختر

همه را دلی پر از غم همه را دو دیده پر نم
همه روز و شب بماتم چه گدا چه شه چه لشکر

مشمر که دوستانند همه طالبان نانند
همه دشمنان جانند چه پسر چه زن چه دختر

کانال عتائق 📝 @ataeq

[دشمنی تاریخی مردم با پزشکان]

فقد علمتَ أنّ أهل هذا الشأن قليلون و جميع العالم لهم محتاجون و مبغضون فيهم

[همانا دانسته‌ای که اهل این جایگاه (= پزشکان دانشمند) اندک اند، و همهء مردم به آنها محتاجند و نسبت به آنها دشمنی می‌ورزند.]

المجالس في الطب، أبوجعفر أحمد بن عيسى الهاشمي العلوي ره

کانال عتائق 📝 @ataeq

#طبیات
جهت سهولت بخاطر سپردن تقسیم سن "حداثت و نموّ" طبق قول حکیم عقیلی خراسانی رحمه الله گفته‌ام:

حدیثِ نامیَم نامه ندادی
خیالم شد مگر تو بی‌سوادی؟!
نهوض و شدت تو بالغم کرد
ولی ریشت که آمد واقفم کرد
ز یاءِ ید کِ‌آ حک کرده بودی
به "طُصتر رفتی" و اینجا نبودی

یعنی: تقسیم سنّ "حداثت و نمو"
طفولیت تا سن ز یعنی ۷ سالگی (که زمان نهوض است)
صباوت تا سن ی(=یاء) یعنی ۱۰ سالگی ( که زمان شدت اعضاء است)
ترعرع تا سن ید یعنی ۱۴ سالگی (که زمان بلوغ است)
رهاق تا سن کِ‌آ یعنی ۲۱ سالگی (که زمان روییدن ریش است)
فتوت تا سن حک یعنی ۲۸ سالگی (که ابتدای سن وقوف است)

کانال عتائق 📝 @ataeq

بيت

کرد آفریدگار تعالی ز صنع خویش
چشمت بهفت پرده و سه آب منقسم
صلب و مشیمه شبکه زجاجیّه و جلید
پس عنکبوت و بیض و عنب قرن و ملتحم

خلاصه الحکمه، حکیم عقیلی خراسانی اعلی الله مقامه الشریف

کانال عتائق 📝 @ataeq

#طبیات
صمغ و گل ارمنی و گلنار
هر یک دو درم اقاقیا چار
بندد دم نفث و قی و اسهال
یک شربت از او بوزن مثقال

کانال عتائق 📝 @ataeq

#طبیات

حار چون با لطیف آمیزد
دان که حرّیف‌ها ازو خیزد
با کثیف ار مزاج حار آید
تلخ باشد هر آنچه زو زاید
حار با معتدل، ایا صالح!
چون بود، خیزد از میان مالح
ور لطیفی ببارد آمد یار
ترشی خیزد از میان ناچار
چون کثیفی ببارد آمیزد
عفصی زان میانه برخیزد
معتدل را چو بارد آمد دان
قابض آید پدید هم زمیان
ور لطیفی بمعتدل پیوست
دسم آید ازین مزاج که هست
معتدل با کثیف چون بینی
دان که خیزد بجمله شیرینی
معتدل چون بمعتدل آید
تفه است آنکه زین میان زاید

کانال عتائق 📝 @ataeq

📜 اشعار جدّای قمی در وصف حجرهٔ خود (مدینة الأدب عبرت نائینی، ص۶۱۹)

✍🏻 چرخ چو کین توزد و خنجر زند / بر دلِ مردان هنرور زند // حجرئکی داده به من روزگار / کز سیهی طعنه به قنبر زند // سرد بُد آن‌گونه که از زمهریر / سردیِ آن گام فراتر زند // زود چو یخ بفسرَد اندام او / بر درِ آن حجره کَس ار سر زند // سینه‌ام از شورش سرما رود / چنگ و دف و بربط و مزمر زند // پرتو خورشید به نصف النّهار / زَهره ندارد که در آن پر زند // از تن من یخ بجهد جای خون / کس به رگم گر سر نشتر زند // سردیِ آن حجره همین بس کز او / هر نفَسی کز دهنم پر زند // یخ شود و دور گلویم چو مار / دایره و حلقه و چنبر زند // کاش از این حجره مرا یک ملَک / بارگه اندر صف محشر زند // مالک دوزخ زندم هم از آن / گرز که بر کلّهٔ کافر زند // وه که دلم بهر دو دانه ذغال / بال به مانند کبوتر زند // قابض ارواح ز تنگیّ جای / راه ندارد که به من سر زند // گر دل من خواب ببیند جحیم / بوسه به مالک پیِ آذر زند // شاید اگر طاق چنین حجره را / بر سرم این گنبد اخضر زند!

#حوزویات
#حجره_نشینی

@cheraghe_motaleeh

سجع مهرهای مرحومهء مغفوره مهد علیا و ستر کبری رضوان الله علیها، والدهء مکرمهء شاه شهید اعلی الله مقامه

تصویر اول: العزة لله، حسبنا الله ناصراً و معین/ مادر شاهرا طراز نگین/ ۱۲۶۵
تصویر دوم: العزة لله، سزد که رشک برد مه برفعت جاهم/ کنیز فاطمه و مادر شهنشاهم/ ۱۲۷۴
تصویر سوم: هو الولی، سزد ببوسد اگر آفتاب نقش نگینم/ که مادر ملک روزگار ناصر دینم/ ۱۲۶۴
تصویر چهارم: مهد علیا
تصویر پنجم: الملک لله، مادر شاه را طراز نگین/ حسبنا الله ناصراً و معین/ ۱۲۶۵
تصویر ششم: شه جم نگین را مهین مادرم/ ۱۲۶۴
تصویر هفتم: العزة لله، سزد که بوسه دهد آفتاب نقش نگینم/ که مادر ملک روزگار ناصر دینم
تصویر هشتم: مهدعلیا (به خط طغرائی)

کانال عتائق 📝 @ataeq

📖 در حکایت است که روزی در مجلس «اتابک سعد بن زنگی» از باب محک زدن اینکه «بابا افضل کاشانی» در سرایش شعر، چند مرده حلاّج است، از وی می خواهند که با واژگان (عدس، ماش، نخود و برنج) فی البداهه رباعی بسراید. او بدون درنگ چنین تقریر می کند:

🥜 تا خال عدس، شکل شبیخون آورد
غلتان چو نخود، ز چشم من خون آورد

🍚 سودای دو چشم ماشگون تو مرا
از پوست، برنج وار بیرون آورد !

این رباعی به رباعی حبوباتیّه معروف می شود.

🌿 @tebarabi