إنّي لأكتم من علمي جواهره
كيلا يري العلم ذو جهلٍ فيفتننا
و قد تقدم في هذا أبوحسن
إلي الحسين و وصّى قبله حسنا
و ربّ جوهر علمٍ لو أبوح به
لقيل لي أنت ممّن تعبّد الوثنا
و لاستحلّ رجال المسلمون دمي
يرون أقبح ما يأتونه حسنا
مذکور در فرائد الفوائد منسوب به امام سجاد علیه السلام
کانال عتائق 📝 @ataeq
كيلا يري العلم ذو جهلٍ فيفتننا
و قد تقدم في هذا أبوحسن
إلي الحسين و وصّى قبله حسنا
و ربّ جوهر علمٍ لو أبوح به
لقيل لي أنت ممّن تعبّد الوثنا
و لاستحلّ رجال المسلمون دمي
يرون أقبح ما يأتونه حسنا
مذکور در فرائد الفوائد منسوب به امام سجاد علیه السلام
کانال عتائق 📝 @ataeq
هر كه را توفيق حق آمد دليل
عزلتى بگزيد و رست از قال و قيل
عزت اندر عزلت آمد اى فـلان
تو چه جويى ز اختلاط اين و آن
پا مكش از دامن عزلت بدر
چند گردى چون گدايـان در بدر
گر ز ديو نفس میجويى امان
رو نهان شو چون پرى از مردمان
از حقائق بر تو نگشايد درى
زين مجازى دوستان تا نگذرى
مذکور در فرائد الفوائد منسوب به شیخ بهایی
کانال عتائق 📝 @ataeq
عزلتى بگزيد و رست از قال و قيل
عزت اندر عزلت آمد اى فـلان
تو چه جويى ز اختلاط اين و آن
پا مكش از دامن عزلت بدر
چند گردى چون گدايـان در بدر
گر ز ديو نفس میجويى امان
رو نهان شو چون پرى از مردمان
از حقائق بر تو نگشايد درى
زين مجازى دوستان تا نگذرى
مذکور در فرائد الفوائد منسوب به شیخ بهایی
کانال عتائق 📝 @ataeq
Forwarded from ادب و حکمت
أبو نواس و نظّام معتزلی
حدّثَ بعضُ آلِ نوبخت ،قال: جاء النّظّامُ یوماً فسَألَنا عن منزلِ أبي نواس فقلنا له : إنّهُ یسکن تلک الغُرفةَ و أومَأنا إلی غرفةٍ کانَ ینزِلُها و کانَ له غلامٌ أسودُ و حمارٌ أسودُ.قال: فاستَأذنَ علیه و قالَ لهُ أنشِدني قولَکَ:
ترکتَ منّي قلیلاً
مِنَ القلیلِ أقلّا
یَکادُ لا یتَجزّا
أقلُّ في اللّفظِ مِن لا
فأنشده ،فقال له النّظّامُ : أنتَ أشعرُ النّاسِ في هذا المعنی.والجزءُ الّذي لا یتجزّأ¹ منذُ دَهرِنا نخوضُ فیه ،ماخرج فیه لنا منَ القولِ ما جمعتَه أنتَ فیه في بیتٍ واحدٍ.²
ترجمه:
بعضی از آل نوبخت حکایت کردند که روزی نظّام آمد و ازما ،نشانِ منزل ابی نواس پرسید ،بدو گفتیم که آن غرفه است و اشاره به غرفه ای کردیم که ابونواس در آن منزل داشت.واورا غلامی سیاه و درازگوشی دیزه بود.از ابی نواس اجازت گرفت و گفت: سخنت را انشادکن که در آن گفته ای:
از من اندکی را بجا گذاشتی ،از اندک اندک تر.
نزدیک آمد که قسمت نشود .در گفتن کمتر از «لا».
ابو نواس خواند.نظّام بدو گفت: انت شاعرترین مردمان هستی در این معنی.
ما دیر زمانی است که در معنی جزء لا یتجزّا سخن می رانیم و در آن فرو رفته ایم و آنچه به دست ما آمده چندان نیست که تو در یک بیت گرد آورده ای.
جوهر فرد و یا همان جزء لا یتجزّا در ادب فارسی و اشعار شعرای پارسی زبان نمود پیدا کرده و شعرای ما دهانِ معشوق را از جهتِ تنگی و کوچکی به جوهر فرد تشبیه کرده اند.
چندین مورد قبلاً در همین صفحه منتشر شده ،اکنون دو بیت دیگر از آن را یاد می کنیم:
بیت
آن نقطه ای که بر سرِ تقسیمِ اوست بحث
دلدار ما نمود به یک خنده حلّ آن
أیضاً
دوش از نقطهٔ موهومه سخن رفت و نشد
حلّ این مسئله تا تو نگشودی دهنت
_______
1_جوهر فرد: (اصطلاح متکلّمین ) جوهری که به هیچ وجه تجزّی قبول نکند، نه عقلاً و نه وهماً و نه فرضاً. جزء لایتجزّی: ذرّه . کوچک ترین جزو هر جسم که قابل تجزیه و تقسیم نیست . کنایه از دهان محبوب . دهان معشوق :
چون به بازیچه شوم ملزم ارباب کلام
خنده ٔ جوهر فرد است دلیل تقسیم
عرفی
بعد ازینم نبود شائبه در جوهر فرد
که دهان تو بدین نکته خوش استدلالی است .
حافظ.
2_اخبار أبی نواس ،ابن منظور المصری ،تصحیح محمّد عبدالرّسول ابراهیم و عبّاس الشّربینی ،صفحهٔ ۱۴۹
🌾🍃🍃@adabvahekmat
حدّثَ بعضُ آلِ نوبخت ،قال: جاء النّظّامُ یوماً فسَألَنا عن منزلِ أبي نواس فقلنا له : إنّهُ یسکن تلک الغُرفةَ و أومَأنا إلی غرفةٍ کانَ ینزِلُها و کانَ له غلامٌ أسودُ و حمارٌ أسودُ.قال: فاستَأذنَ علیه و قالَ لهُ أنشِدني قولَکَ:
ترکتَ منّي قلیلاً
مِنَ القلیلِ أقلّا
یَکادُ لا یتَجزّا
أقلُّ في اللّفظِ مِن لا
فأنشده ،فقال له النّظّامُ : أنتَ أشعرُ النّاسِ في هذا المعنی.والجزءُ الّذي لا یتجزّأ¹ منذُ دَهرِنا نخوضُ فیه ،ماخرج فیه لنا منَ القولِ ما جمعتَه أنتَ فیه في بیتٍ واحدٍ.²
ترجمه:
بعضی از آل نوبخت حکایت کردند که روزی نظّام آمد و ازما ،نشانِ منزل ابی نواس پرسید ،بدو گفتیم که آن غرفه است و اشاره به غرفه ای کردیم که ابونواس در آن منزل داشت.واورا غلامی سیاه و درازگوشی دیزه بود.از ابی نواس اجازت گرفت و گفت: سخنت را انشادکن که در آن گفته ای:
از من اندکی را بجا گذاشتی ،از اندک اندک تر.
نزدیک آمد که قسمت نشود .در گفتن کمتر از «لا».
ابو نواس خواند.نظّام بدو گفت: انت شاعرترین مردمان هستی در این معنی.
ما دیر زمانی است که در معنی جزء لا یتجزّا سخن می رانیم و در آن فرو رفته ایم و آنچه به دست ما آمده چندان نیست که تو در یک بیت گرد آورده ای.
جوهر فرد و یا همان جزء لا یتجزّا در ادب فارسی و اشعار شعرای پارسی زبان نمود پیدا کرده و شعرای ما دهانِ معشوق را از جهتِ تنگی و کوچکی به جوهر فرد تشبیه کرده اند.
چندین مورد قبلاً در همین صفحه منتشر شده ،اکنون دو بیت دیگر از آن را یاد می کنیم:
بیت
آن نقطه ای که بر سرِ تقسیمِ اوست بحث
دلدار ما نمود به یک خنده حلّ آن
أیضاً
دوش از نقطهٔ موهومه سخن رفت و نشد
حلّ این مسئله تا تو نگشودی دهنت
_______
1_جوهر فرد: (اصطلاح متکلّمین ) جوهری که به هیچ وجه تجزّی قبول نکند، نه عقلاً و نه وهماً و نه فرضاً. جزء لایتجزّی: ذرّه . کوچک ترین جزو هر جسم که قابل تجزیه و تقسیم نیست . کنایه از دهان محبوب . دهان معشوق :
چون به بازیچه شوم ملزم ارباب کلام
خنده ٔ جوهر فرد است دلیل تقسیم
عرفی
بعد ازینم نبود شائبه در جوهر فرد
که دهان تو بدین نکته خوش استدلالی است .
حافظ.
2_اخبار أبی نواس ،ابن منظور المصری ،تصحیح محمّد عبدالرّسول ابراهیم و عبّاس الشّربینی ،صفحهٔ ۱۴۹
🌾🍃🍃@adabvahekmat
باسمه تعالی
ضمن تبریک میلاد مسعود سلطان سریر ارتضا، علی ابن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و الثنا، معروض میدارد در کنار استماع درس کتاب شریف قانون شیخ علیه الرحمة، به جستجوی منظومهها و اراجیز طبی برآمدم.
بحمدالله و توفیقه، چند نسخهء نفیسه بدست آمد، که تدریجاً لطائف طبّی و حکمی و ادبی آنها را به اشتراک خواهم گذاشت.
کانال عتائق 📝 @ataeq
ضمن تبریک میلاد مسعود سلطان سریر ارتضا، علی ابن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و الثنا، معروض میدارد در کنار استماع درس کتاب شریف قانون شیخ علیه الرحمة، به جستجوی منظومهها و اراجیز طبی برآمدم.
بحمدالله و توفیقه، چند نسخهء نفیسه بدست آمد، که تدریجاً لطائف طبّی و حکمی و ادبی آنها را به اشتراک خواهم گذاشت.
کانال عتائق 📝 @ataeq
عتائق
در ذکر اعضاء مفرد و تعداد آنها بود یازده عضو مفرد عجب چو عظم و چو غضروف و دیگر عصب رباط و وتر پس غشاءست و لحم عروق و سمین است و آنگاه شحم و لیکن عروق آمده بر دو قِسم ورید و شرایین مخالف بِاِسم همه حادثند از منی تهی بجز لحم و شحم و بجز فربهی #طبیات کانال…
اقوال در عدد اعضاء مفرده، همچنین اعضاء منویه و غیرمنویه، متفاوتست. ولی این ابیات با نظرِ مرحوم عقیلی خراسانی در خلاصه الحکمه مطابقست.
کانال عتائق 📝 @ataeq
کانال عتائق 📝 @ataeq
Forwarded from چراغ مطالعه (علی قنبری بیدگلی)
📜 دیوارنوشتههای مقبرهٔ بابا افضل کاشانی / ۵ - ۷:
«به هر دیار که رفتم، به هر چمن که رسیدم
از آب دیده نوشتم، که: یار! جای تو خالی!
▫️ یادگار حسین ثمر بیدگلی، سنهٔ ۱۳۸۶».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📜 دیگری نوشته است:
«از زبان سوسن آزادهام آمد به گوش
کاندرین دیر کهن، حال سبکباران خوش است
▫️ حرّره مرتضیقلی بن محمّدنصير قمصری، في شهر ذي الحجّة الحرام، سنة ۱۲۷۹».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📜 حدّاقل دو نفر (حقیر فقیر غریب بیچاره 🙂 داود جوشقانی در سال ۱۲۹۵؛ و میرزا احمد بن حاجی عبدالباقی تاجر کاشانی مشهور به بروجردی در سال ۱۲۹۹) این بیت را زیر یادگارهای قلمیِ خود نوشتهاند:
هر که خطّ مرا سیاه کند
جگرش را علی کباب کند🖤😊».
#کاشانیات
#جداریات
@cheraghe_motaleeh
«به هر دیار که رفتم، به هر چمن که رسیدم
از آب دیده نوشتم، که: یار! جای تو خالی!
▫️ یادگار حسین ثمر بیدگلی، سنهٔ ۱۳۸۶».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📜 دیگری نوشته است:
«از زبان سوسن آزادهام آمد به گوش
کاندرین دیر کهن، حال سبکباران خوش است
▫️ حرّره مرتضیقلی بن محمّدنصير قمصری، في شهر ذي الحجّة الحرام، سنة ۱۲۷۹».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
📜 حدّاقل دو نفر (حقیر فقیر غریب بیچاره 🙂 داود جوشقانی در سال ۱۲۹۵؛ و میرزا احمد بن حاجی عبدالباقی تاجر کاشانی مشهور به بروجردی در سال ۱۲۹۹) این بیت را زیر یادگارهای قلمیِ خود نوشتهاند:
هر که خطّ مرا سیاه کند
جگرش را علی کباب کند🖤😊».
#کاشانیات
#جداریات
@cheraghe_motaleeh
Forwarded from تحقيق المخطوط في أروقة الجامعات أ.د محمد نوري الموسوي
عتائق
القناة العلمية للدكتور محمد سالم البيضاني الزهراني – الدرس "2 " شرح ارجوزة ابن سينا في الطب " الأرجوزة السينائية " د…
هوالشافی
انشاءالله بحثِ ادبیات تعلیمی در طب را پیگیری خواهم نمود. جلسهء دوم خوانش توسط جناب بیضانی زهرانی را تقدیم میکنم که ابیات زیر را توضیح میدهند:
🔵 أما الطبيعيات فالأركان
🔵 تقوم من مزاجها أبدان
🟠 الأركان هي أجسام بسيطة و هي أجزاء أولية لبدن الإنسان و غيره و هي التي لا يمكن أن تنقسم إلى أجسام مختلفة الصور و الطبائع
🔵 و قول بقراط بها صحيح
🔵 ماء و نار و ثرىً و ريح
🔵 دليله في ذا بأن الجسما
🔵 إذا توى عاد إليها رغما
🟠 تواء أي هلاكة
🔵 و لو يكون الركن منها واحدا
🔵 لم تر بالآلام حياً فاسدا
🟠 لأن الفاسد إنما يفسد إذا غلب عليه ضده
🔵 و بعد ذاك العلم بالمزاج
🔵 إحكامه يعين في العلاج
🔵 أما المزاج فقواه أربع
🔵 يفردها الحكيم أو يجمع
🔵 من ثخنٍ و باردٍ و يابس
🔵 و لينٍ ينال حس اللامس
🟠 مزاج بر كيفية ممتزجه محصوله اطلاق میشود که کیف محسوس ملموس است.
🔵 توجد في الأركانِ و الزمانِ
🔵 و في الذي ینمي و في المكان
#ارجوزه
کانال عتائق 📝 @ataeq
انشاءالله بحثِ ادبیات تعلیمی در طب را پیگیری خواهم نمود. جلسهء دوم خوانش توسط جناب بیضانی زهرانی را تقدیم میکنم که ابیات زیر را توضیح میدهند:
🔵 أما الطبيعيات فالأركان
🔵 تقوم من مزاجها أبدان
🟠 الأركان هي أجسام بسيطة و هي أجزاء أولية لبدن الإنسان و غيره و هي التي لا يمكن أن تنقسم إلى أجسام مختلفة الصور و الطبائع
🔵 و قول بقراط بها صحيح
🔵 ماء و نار و ثرىً و ريح
🔵 دليله في ذا بأن الجسما
🔵 إذا توى عاد إليها رغما
🟠 تواء أي هلاكة
🔵 و لو يكون الركن منها واحدا
🔵 لم تر بالآلام حياً فاسدا
🟠 لأن الفاسد إنما يفسد إذا غلب عليه ضده
🔵 و بعد ذاك العلم بالمزاج
🔵 إحكامه يعين في العلاج
🔵 أما المزاج فقواه أربع
🔵 يفردها الحكيم أو يجمع
🔵 من ثخنٍ و باردٍ و يابس
🔵 و لينٍ ينال حس اللامس
🟠 مزاج بر كيفية ممتزجه محصوله اطلاق میشود که کیف محسوس ملموس است.
🔵 توجد في الأركانِ و الزمانِ
🔵 و في الذي ینمي و في المكان
#ارجوزه
کانال عتائق 📝 @ataeq