✴️ نجوم چیست؟
سوال از ماهیت هر علم مربوط به فلسفه آن علم میشود. در واقع هیچ دانشی خودش را تعریف نمیکند بلکه ظرف ابزارهای مربوط به تحقیق و توسعه آن دانش است.
بزرگان فلسفه با توجه به دیدگاه مورد پذیرششان به این سوال پاسخ دادهاند که برخی از آنها را با هم مرور میکنیم.
فارابی در احصاء العلوم میگوید: «آنچه به نام علم نجوم شناخته شده دو علم است: اول: علم احکام نجوم، و آن علم دلالتهای کواکب است بر حوادث آینده و بسیاری از چیزهایی که اکنون موجود است و نیز بسیاری از حوادث گذشته. دوم: علم نجوم تعلیمی (ریاضی) و آن همان است که در شمار علوم و تعالیم (ریاضیات) جای دارد.
حدود یک قرن پس از او ابن سینا در «رساله فی اقسام العلوم العقلیه» میگوید:
نجوم علمی یکپارچه است که به شمار و ابعاد و حرکت کرات میپردازد و علم زیجات و تقاویم، فروع آن محسوب میشود.
در علوم ودایی نیز دانش نجوم یکی از ودانگاها محسوب میشود و با نام جیوتیش (نور ذات/طبیعت) شناخته میشود.
در آینده درباره هر یک از شاخههای نجوم و کاربردهای آن خواهم نوشت.
#بدانیم
💫 @astronomically 💫
سوال از ماهیت هر علم مربوط به فلسفه آن علم میشود. در واقع هیچ دانشی خودش را تعریف نمیکند بلکه ظرف ابزارهای مربوط به تحقیق و توسعه آن دانش است.
بزرگان فلسفه با توجه به دیدگاه مورد پذیرششان به این سوال پاسخ دادهاند که برخی از آنها را با هم مرور میکنیم.
فارابی در احصاء العلوم میگوید: «آنچه به نام علم نجوم شناخته شده دو علم است: اول: علم احکام نجوم، و آن علم دلالتهای کواکب است بر حوادث آینده و بسیاری از چیزهایی که اکنون موجود است و نیز بسیاری از حوادث گذشته. دوم: علم نجوم تعلیمی (ریاضی) و آن همان است که در شمار علوم و تعالیم (ریاضیات) جای دارد.
حدود یک قرن پس از او ابن سینا در «رساله فی اقسام العلوم العقلیه» میگوید:
نجوم علمی یکپارچه است که به شمار و ابعاد و حرکت کرات میپردازد و علم زیجات و تقاویم، فروع آن محسوب میشود.
در علوم ودایی نیز دانش نجوم یکی از ودانگاها محسوب میشود و با نام جیوتیش (نور ذات/طبیعت) شناخته میشود.
در آینده درباره هر یک از شاخههای نجوم و کاربردهای آن خواهم نوشت.
#بدانیم
💫 @astronomically 💫
❤29👍8🔥2👏2
🗓نکاتی در گاهشماری
❇️بودن نوروز در اعتدال بهاری و شروع سال از اول بهار از آثار دوره ملکشاه سلجوقی (۴۶۵-۴۸۵) واضع تاریخ جلالی یا مَلِکی و منجمین مشاور او که از آن جمله عمر خیّام و حکیم لوکری و میمون بن نجیب واسطی و ابوالمظفر اَسفِزاری و ... بودند میباشد.
❇️پیش ازین تاریخ نوروز سیار بود و تقریبا هر چهار سال یک روز نسبت به سال شمسی حقیقی جلوتر میفتاد زیرا که سال ایرانی ۳۶۵ روز تمام و بدون کسر اضافی حساب میشد (۱۲ ماه سی روزه و پنج روز اضافی معروف به خمسه مسترقه) و چون سال شمسی حقیقی حدودا ۳۶۵/۲۴۲۲ روز است بنابراین سال ایرانی در هر چهار سال یک روز و یا به طور دقیق تر در هر ۱۲۸ سال ۳۱ روز نسبت به سال شمسی حقیقی کمتر است.
❇️به همین جهت آنچه از این سال و ماه ایرانی در تاریخهای قدیمی داریم همیشه گردشی بوده و قدیمیترین تطبیق تاریخی مربوط به سال جلوس یزدگرد سوم ساسانی (آخرین پادشاه آن سلسله) در ۶۳۲ مسیحی و ۱۱ هجری، نوروز یعنی اول فروردین ماه در ۱۶ حزیران (ژوئن) رومی یعنی در روز نود و یکم از اول بهار واقع بوده است.
#گاهشماری
💫 @astronomically 💫
❇️بودن نوروز در اعتدال بهاری و شروع سال از اول بهار از آثار دوره ملکشاه سلجوقی (۴۶۵-۴۸۵) واضع تاریخ جلالی یا مَلِکی و منجمین مشاور او که از آن جمله عمر خیّام و حکیم لوکری و میمون بن نجیب واسطی و ابوالمظفر اَسفِزاری و ... بودند میباشد.
❇️پیش ازین تاریخ نوروز سیار بود و تقریبا هر چهار سال یک روز نسبت به سال شمسی حقیقی جلوتر میفتاد زیرا که سال ایرانی ۳۶۵ روز تمام و بدون کسر اضافی حساب میشد (۱۲ ماه سی روزه و پنج روز اضافی معروف به خمسه مسترقه) و چون سال شمسی حقیقی حدودا ۳۶۵/۲۴۲۲ روز است بنابراین سال ایرانی در هر چهار سال یک روز و یا به طور دقیق تر در هر ۱۲۸ سال ۳۱ روز نسبت به سال شمسی حقیقی کمتر است.
❇️به همین جهت آنچه از این سال و ماه ایرانی در تاریخهای قدیمی داریم همیشه گردشی بوده و قدیمیترین تطبیق تاریخی مربوط به سال جلوس یزدگرد سوم ساسانی (آخرین پادشاه آن سلسله) در ۶۳۲ مسیحی و ۱۱ هجری، نوروز یعنی اول فروردین ماه در ۱۶ حزیران (ژوئن) رومی یعنی در روز نود و یکم از اول بهار واقع بوده است.
#گاهشماری
💫 @astronomically 💫
👏5❤3🔥3🤔1
✴️ مباحث نجوم چه هستند؟
در تمام سبکها تقسیم بندی اصلی مباحث نجوم کمابیش مشابه هم هستند. فصلهای جیوتیش (نجوم ودایی) از دیدگاه ماهاریشی پاراشارا به همراه نام فارسی آن ها در هر جا که فصلهایی مشابه در نجوم ایرانی دارند:
♦️ گانیتا/سیدانتا (Ganita/Siddhanta) - نجوم محاسباتی
♦️ سامیتا (Samhita) - وقایع عالم
♦️ هورا (Hora) که خود به سه دسته زیر تقسیم میشود:
🔺جاتاکا (Jataka) - طالع بینی شخصی / احکام موالید
🔺 پراشنا (prasna) - ستاره بینی پرسشگرانه / مسائل ضمیر
🔺موهورتا (Muhurtha) - ساعت سعد / زمان فرخنده / اختیارات
در آینده درباره هر فصل جداگانه توضیح خواهم داد.
#بدانیم
💫 @astronomically 💫
در تمام سبکها تقسیم بندی اصلی مباحث نجوم کمابیش مشابه هم هستند. فصلهای جیوتیش (نجوم ودایی) از دیدگاه ماهاریشی پاراشارا به همراه نام فارسی آن ها در هر جا که فصلهایی مشابه در نجوم ایرانی دارند:
♦️ گانیتا/سیدانتا (Ganita/Siddhanta) - نجوم محاسباتی
♦️ سامیتا (Samhita) - وقایع عالم
♦️ هورا (Hora) که خود به سه دسته زیر تقسیم میشود:
🔺جاتاکا (Jataka) - طالع بینی شخصی / احکام موالید
🔺 پراشنا (prasna) - ستاره بینی پرسشگرانه / مسائل ضمیر
🔺موهورتا (Muhurtha) - ساعت سعد / زمان فرخنده / اختیارات
در آینده درباره هر فصل جداگانه توضیح خواهم داد.
#بدانیم
💫 @astronomically 💫
❤34👏6👍4🔥3🤩1
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ - مقارنه ماه و نپتون
در ساعت ۶:۲۶ صبح به وقت ایران ماه با نپتون در ۲۷:۰۶ برج حوت استوایی (۲:۵۶ برج مینا ستاره ای) همدرجه میشود. (نپتون از زمین با چشم غیرمسلح دیده نمیشود)
* تصویر، نمودار نجومی لحظه مقارنه ماه و نپتون را نشان میدهند. نمودار در سیستم مختصاتی استوایی (تروپیکال) و توسط نرم افزار تشتر رسم شده است.
دوستان زیادی پس از پستهای رویداد نجومی سوال میکنند که تاثیر آنها چگونه است. در پست بعدی در مورد آن توضیح خواهم داد.
💫 @astronomically 💫
در ساعت ۶:۲۶ صبح به وقت ایران ماه با نپتون در ۲۷:۰۶ برج حوت استوایی (۲:۵۶ برج مینا ستاره ای) همدرجه میشود. (نپتون از زمین با چشم غیرمسلح دیده نمیشود)
* تصویر، نمودار نجومی لحظه مقارنه ماه و نپتون را نشان میدهند. نمودار در سیستم مختصاتی استوایی (تروپیکال) و توسط نرم افزار تشتر رسم شده است.
دوستان زیادی پس از پستهای رویداد نجومی سوال میکنند که تاثیر آنها چگونه است. در پست بعدی در مورد آن توضیح خواهم داد.
💫 @astronomically 💫
👏13❤8👍4🔥1