موج های فمینیسم بومی در اردبیل
محمد زینالی اُناری
شاید به نظر همه برسد که فمینیسم امری وارداتی و مخصوص روشنفکرهای عجیب و غریب است. ولی این واژه فمینیسم است که غربی است و چه بسا ما رویکردهای بومی در این زمینه داشته ایم که به علت نداشتن نام مشخصی، مشخص و روشن نگردیده اند. پیشتر، گروه هایی از زنان عناوینی چون نهضت نسوان و ... داشتند و مجله های مربوط به خود را منتشر می کردند و رویکردهای خاصی برای مسائل خود هم داشتند. اما با رونق دانشگاه ها و گزارش بحث های جهانی مربوط به زنان، فمینیسم عنوان غالبی شد که به رویکردهای زنان درباره مسائل شان گفته شد.
اما باید گفت زنان اردبیل هم چنین مسائلی را در زندگی خود دارد و باید در این جا رویکردهای فمینیستی زنان اردبیل را دسته بندی نمود. گروه اول زنانی هستند که فمینیسم و آزادی جویی را نه در شرایط عادی، که در شرایط سخت تجربه می کنند. زنانی که در پی تخریب ساختار خانواده خود اقدام به طلاق های توافقی می کنند، رویکردی فردی در جست و جوی حق انتخاب زندگی بدون آسیب را پی می گیرند. در این شهر زنانی هستند که در پی مشکلات ناشی از بی مسئولیتی و آزارهای شوهران خود، علی رغم حقوق خاصی که آنان را صاحب منابع مالی با مسئولیت شوهران شان می کند، انتخاب دیگری دارند. آن ها در برابر استمرار این اذیت، حتی آزادی از این حقوق را انتخاب می کنند و از زیر بار زندگی پر از حادثه و اذیت بیرون می آیند. آری، این زنان روشنفکر زندگی خودند و زندگی با آرامش و حفظ امنیت کودکان خود را به زندگی با کتک و تحمل اعتیاد و مهمانان خطرناک شوهران خود ترجیح می دهند.
دسته دوم، زنان متخصصی هستند که مسئولانه و گاه بدون هیچ گونه درآمدی به فکر مشکلات زنان و دنبال حل و فصل آسیب دیدگان شهر هستند. آنان عمدتا دارای تخصص های پزشکی، حقوقی، روانشناسی و دینی بوده، به فکر حفظ کرامت و ارزش زنان و سالم نگه داشتن زندگی آنانند. این ها هم فمینیست هستند و البته رویکردهای خاصی برای این کار دارند که می تواند مورد نقد و بررسی هم قرار گیرد.
گروه سوم، بسیار شبیه فمینسیم هستند، اما خود نوعی اشرافی از جنبش زنانه را شکل داده اند که با آرمان های فمینیسم یعنی آزادی زنان از تخریب زندگی توسط شوهران آسیب دیده و حق داشتن حقوق شهروندی برابر و سلامت عمومی چندان تناسبی ندارد. اما باید گفت این گروه از زنان، کمتر دارای مشکلات اجتماعی هستند و بیشتر روی آزادی و بی قیدی تأکید دارند و چه بسا خود را به فمینیسم و روشنفکری هم تشبیه کنند که باید گفته شود، این رویکرد نه تنها فمینیستی نیست، بلکه ارتباط زیادی با اشرافیت و مالکیت فئودالی شهری دارد. این به ظاهر فمینیسم، در واقع مصرف گرایی طبقات مرفه است که برای آزادی و هوس رانی این طبقه از زنان، خود را به عنوان روشنفکر جا می زنند و چه بسا موج های اخلاقی مخالفت با روشنفکری و فمینیسم را نیز تحریک کنند.
گروه اصلی از زنانی که توانسته اند توانمندی های خود را در جامعه مردانه نشان داده و با اتکا به تخصص، سرمایه و ... ثابت کنند که آن ها هم می توانند مثل مردها امورات خود را بگذرانند. موج اصلی این گروه، در زندگی روزمره زنانی هستند که در امر رانندگی با مردان می ستیزند و می توانند به خوبی مهارت های عمومی زندگی را به زعم مخالفت های فرهنگ عمومی، از آن خود کنند. زنان هنرمندی که توانسته اند جوایز هنری و جایگاه های اجتماعی را کسب کنند، ساختار مردانه اشتغال را به هم ریخته اند و رفته رفته تعداد مدیران زن بیشتر و بیشتر می شود. در گذشته اگر زنان بیشتر در لباس های معلمی و پرستاری دیده می شدند، الآن تعداد اساتید، تاجران و حقوق دانان زن بیشتر شده است.
نطفه های آزادی زنان از هنجارهای جامعه مردانه شکل گرفته است و در چهار گروه از زنان، جستارهای آزادی جویانه در مورد زندگی خصوصی و شکل گرفتن نگاه های تخصصی و کارشناسی در زندگی زنان آغاز شده است. به طور کلی این چهار گروه، ساختار فمینیسم بومی اردبیل را شکل می دهند. اگرچه غالب این زنان مدعی فمینیسم نیستند، اما در تجربه های فردی از آزادی از ساختارهای مردانه و کسب حقوق شهروندی موج جدیدی را شکل داده اند و می توان گفت در آینده احتمال شکل گرفتن نگاه های متنوع و راه افتادن موج های متنوع فمینیستی هم وجود دارد.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
شاید به نظر همه برسد که فمینیسم امری وارداتی و مخصوص روشنفکرهای عجیب و غریب است. ولی این واژه فمینیسم است که غربی است و چه بسا ما رویکردهای بومی در این زمینه داشته ایم که به علت نداشتن نام مشخصی، مشخص و روشن نگردیده اند. پیشتر، گروه هایی از زنان عناوینی چون نهضت نسوان و ... داشتند و مجله های مربوط به خود را منتشر می کردند و رویکردهای خاصی برای مسائل خود هم داشتند. اما با رونق دانشگاه ها و گزارش بحث های جهانی مربوط به زنان، فمینیسم عنوان غالبی شد که به رویکردهای زنان درباره مسائل شان گفته شد.
اما باید گفت زنان اردبیل هم چنین مسائلی را در زندگی خود دارد و باید در این جا رویکردهای فمینیستی زنان اردبیل را دسته بندی نمود. گروه اول زنانی هستند که فمینیسم و آزادی جویی را نه در شرایط عادی، که در شرایط سخت تجربه می کنند. زنانی که در پی تخریب ساختار خانواده خود اقدام به طلاق های توافقی می کنند، رویکردی فردی در جست و جوی حق انتخاب زندگی بدون آسیب را پی می گیرند. در این شهر زنانی هستند که در پی مشکلات ناشی از بی مسئولیتی و آزارهای شوهران خود، علی رغم حقوق خاصی که آنان را صاحب منابع مالی با مسئولیت شوهران شان می کند، انتخاب دیگری دارند. آن ها در برابر استمرار این اذیت، حتی آزادی از این حقوق را انتخاب می کنند و از زیر بار زندگی پر از حادثه و اذیت بیرون می آیند. آری، این زنان روشنفکر زندگی خودند و زندگی با آرامش و حفظ امنیت کودکان خود را به زندگی با کتک و تحمل اعتیاد و مهمانان خطرناک شوهران خود ترجیح می دهند.
دسته دوم، زنان متخصصی هستند که مسئولانه و گاه بدون هیچ گونه درآمدی به فکر مشکلات زنان و دنبال حل و فصل آسیب دیدگان شهر هستند. آنان عمدتا دارای تخصص های پزشکی، حقوقی، روانشناسی و دینی بوده، به فکر حفظ کرامت و ارزش زنان و سالم نگه داشتن زندگی آنانند. این ها هم فمینیست هستند و البته رویکردهای خاصی برای این کار دارند که می تواند مورد نقد و بررسی هم قرار گیرد.
گروه سوم، بسیار شبیه فمینسیم هستند، اما خود نوعی اشرافی از جنبش زنانه را شکل داده اند که با آرمان های فمینیسم یعنی آزادی زنان از تخریب زندگی توسط شوهران آسیب دیده و حق داشتن حقوق شهروندی برابر و سلامت عمومی چندان تناسبی ندارد. اما باید گفت این گروه از زنان، کمتر دارای مشکلات اجتماعی هستند و بیشتر روی آزادی و بی قیدی تأکید دارند و چه بسا خود را به فمینیسم و روشنفکری هم تشبیه کنند که باید گفته شود، این رویکرد نه تنها فمینیستی نیست، بلکه ارتباط زیادی با اشرافیت و مالکیت فئودالی شهری دارد. این به ظاهر فمینیسم، در واقع مصرف گرایی طبقات مرفه است که برای آزادی و هوس رانی این طبقه از زنان، خود را به عنوان روشنفکر جا می زنند و چه بسا موج های اخلاقی مخالفت با روشنفکری و فمینیسم را نیز تحریک کنند.
گروه اصلی از زنانی که توانسته اند توانمندی های خود را در جامعه مردانه نشان داده و با اتکا به تخصص، سرمایه و ... ثابت کنند که آن ها هم می توانند مثل مردها امورات خود را بگذرانند. موج اصلی این گروه، در زندگی روزمره زنانی هستند که در امر رانندگی با مردان می ستیزند و می توانند به خوبی مهارت های عمومی زندگی را به زعم مخالفت های فرهنگ عمومی، از آن خود کنند. زنان هنرمندی که توانسته اند جوایز هنری و جایگاه های اجتماعی را کسب کنند، ساختار مردانه اشتغال را به هم ریخته اند و رفته رفته تعداد مدیران زن بیشتر و بیشتر می شود. در گذشته اگر زنان بیشتر در لباس های معلمی و پرستاری دیده می شدند، الآن تعداد اساتید، تاجران و حقوق دانان زن بیشتر شده است.
نطفه های آزادی زنان از هنجارهای جامعه مردانه شکل گرفته است و در چهار گروه از زنان، جستارهای آزادی جویانه در مورد زندگی خصوصی و شکل گرفتن نگاه های تخصصی و کارشناسی در زندگی زنان آغاز شده است. به طور کلی این چهار گروه، ساختار فمینیسم بومی اردبیل را شکل می دهند. اگرچه غالب این زنان مدعی فمینیسم نیستند، اما در تجربه های فردی از آزادی از ساختارهای مردانه و کسب حقوق شهروندی موج جدیدی را شکل داده اند و می توان گفت در آینده احتمال شکل گرفتن نگاه های متنوع و راه افتادن موج های متنوع فمینیستی هم وجود دارد.
@ardabilnote
ارزیابی تأثیرات اجتماعی دانشگاه
محمد زینالی اُناری
در حدود سال ۱۳۷۵ بود که از گردنه کنکور گذشتم و به سوی شهری دیگر رفتم تا چهارسال به مهمانی، ریاضت و تحصیل بپردازم. آن چه در مرحله اول مورد توجه من قرار گرفت، تفاوت رنگ در فضای شهری و پوشش مردم این دو شهر بود. شهر مقصد و شهر مبدأ من تفاوت زیادی از لحاظ طراحی شهری و زندگی فردی و حتی احساسات و تعاملات انسانی داشتند. بعد از چهار سال دربه دری در شهر غریبه و تحمل مشقت های عاطفی و سختی های تحصیل و روابط چالشی با phd هایی که به همه شان "استاد" می گفتیم، به اردبیل باز گشتم.
پس از مدتی روزی در اردبیل به صورت پیاده در شهر به گذران وقت پرداختم و با چند نفر از دوستانم ارتباط برقرار کردم و گفت و گوهای متعددی میان من و دوستانم شکل گرفت و متوجه تغییرات عدیده ای شدم. دوباره همان موضوع توجه مرا جلب کرد. در طول چهار سال غیبت من از این شهر، تغییراتی در اثر باز شدن دانشگاه آزاد اسلامی و توسعه کمی دانشگاه محقق اردبیلی رخ داده بود. این بار اگرچه دانشگاه ها هم نتوانسته بودند زمینه خاکستری اردبیل را تغییر بدهند، اما در همین زمینه، نوعی تکثر و تنوع تعاملات انسانی به بار آورده بودند. اردبیل دیگر آن شهر قدیم نبود و مردمش خوش تیپ تر (با تم خاکستری) و خوش مشرب تر شده بودند.
اما موضوعی که مهم تر از این تغییرات بود، این بود که تفکر مردم در مورد شیوه ثروت اندوزی و توجه به زندگی خودشان اگرچه تحت تأثیر این تعاملات ارتقا یافته بود، اما تغییر چندانی نکرده بود. ارتقا با تغییر تفاوت دارد. آن ها درباره زندگی خودشان پر توقع تر و متمرکز تر شده بودند، اما شیوه تجارت و تولید در آن ها فرق نکرده بود. آن ها فکر می کردند وقتی در بازار هستند، باید نواوری بکنند اما برای همین کار. لذا من متوجه شدم که دانشگاه ها باعث شده است مردم به درآمد بیشتر و ژست های بهتر فکر کنند اما هم جرأت تغییر رنگ در پوشش خود نداشته باشند و هم جسارت تغییر رویکرد در شیوه کسب و درآمد به خود ندهند.
در نتیجه با مطالعات بعدی که داشتم، متوجه شدم دانشگاه شهر مرا به یک مهمانی جدید و کاسبی پر رونق دعوت کرده و تنها چیزی که در مردم شهر تغییر نکرده است، درنگ و خلاقیت آنان در زمینه تغییر رنگ آمیزی زندگی و گذار از زمینه بافت های شبیه روستا به شهر مدرن بود. این موضوع در امر تغییر کاربری شهر به سوی شهری با نهاد تولید هم نرود و هر روز پاساژ جدیدتری در آن باز شود اما کارخانجات شکسته و بسته ای که پیشتر باز شده بود، چه بسا هر روز سکته ای ناقص برای ورشکستگی همیشگی بزنند. بعدها که در جهاد دانشگاهی اردبیل برای متقاضیان شرکت ها دوره R&D گذاشته بودیم، جایی برای بازدید نیافتیم تا این که تنها اکتفا کردیم به بازدید از بخش کنترل کیفیت کارخانه سیمان.
در نتیجه متوجه شدم که دانشگاه در اردبیل تنها تعامل مردم را افزایش داده و مانند یک میهمانی و بازار سوداگری افزایش یافته است. یعنی افراد می روند و کار می کنند و مزد می گیرند و نه سطح دانش و خلاقیت مردم شهر بالا می رود و نه حتی مردم قادرند رنگ و لعابی به زندگی خود بدهند. تنها می توان به رنگ و لعابی بسنده کرد که در زندگی متجمل زنان شهر دیده می شود و آن سنتی است که از قبل توسط مشاطه ها وجود داشته و در این مدت فقط ارتقا یافته و به عرصه عمومی شهرنشینی انتقال یافته است. مراد از رنگ، تغییر در واریاسیون فرم های زندگی و شیوه های شادی، نشاط، امید به زندگی و تغییر در تعامل مردم با همدیگر است. تا جایی که میتوان اثر آن را در عدم ایجاد فرهنگ آپارتمان نشینی در مردم دید.
الان هم مدام به این فکر می کنم که وقتی دانشگاه در شهری تأسیس شود و فقط اکتفا کند به این که پول برخی تجار افزایش پیدا کند و ژست و تعارف مردم در اثر زبان شیوای دانشجویی افزایش پیدا کند، پس شهر را عایدی از دانش و تفکر موجود در دانشگاه نیست. اتفاقا بیش از آن که دانشگاه تفکر به مردم یاد بدهد تا آنان بتوانند تغییری در شیوه زندگی و قدرت اقتصادی خود بدهند، به آنان قرطی بازی و چشم هم چشمی یاد داده و تنها ظواهر رفتار مردم را تغییر داده است. اما از عنوان دهن پر کن دانشگاه و سردرهای مقدس مأب آن ها انتظار می رود وجود آنها با هزاران عضو علمی حداقل ماهانه گفتگوی علنی تفکر درباره وضع زندگی در شهر و شنیدن انتظارات مردم داشته باشد. از دانشگاهی که دور آن را مانند پادگان دیوار کشیده باشند و نگهبانانی نشسته باشند که دور آن را بپایند، معلوم است که هیچ تعاملی در تفکر و ارتباط با معیشت مردم صورت نخواهد گرفت.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
در حدود سال ۱۳۷۵ بود که از گردنه کنکور گذشتم و به سوی شهری دیگر رفتم تا چهارسال به مهمانی، ریاضت و تحصیل بپردازم. آن چه در مرحله اول مورد توجه من قرار گرفت، تفاوت رنگ در فضای شهری و پوشش مردم این دو شهر بود. شهر مقصد و شهر مبدأ من تفاوت زیادی از لحاظ طراحی شهری و زندگی فردی و حتی احساسات و تعاملات انسانی داشتند. بعد از چهار سال دربه دری در شهر غریبه و تحمل مشقت های عاطفی و سختی های تحصیل و روابط چالشی با phd هایی که به همه شان "استاد" می گفتیم، به اردبیل باز گشتم.
پس از مدتی روزی در اردبیل به صورت پیاده در شهر به گذران وقت پرداختم و با چند نفر از دوستانم ارتباط برقرار کردم و گفت و گوهای متعددی میان من و دوستانم شکل گرفت و متوجه تغییرات عدیده ای شدم. دوباره همان موضوع توجه مرا جلب کرد. در طول چهار سال غیبت من از این شهر، تغییراتی در اثر باز شدن دانشگاه آزاد اسلامی و توسعه کمی دانشگاه محقق اردبیلی رخ داده بود. این بار اگرچه دانشگاه ها هم نتوانسته بودند زمینه خاکستری اردبیل را تغییر بدهند، اما در همین زمینه، نوعی تکثر و تنوع تعاملات انسانی به بار آورده بودند. اردبیل دیگر آن شهر قدیم نبود و مردمش خوش تیپ تر (با تم خاکستری) و خوش مشرب تر شده بودند.
اما موضوعی که مهم تر از این تغییرات بود، این بود که تفکر مردم در مورد شیوه ثروت اندوزی و توجه به زندگی خودشان اگرچه تحت تأثیر این تعاملات ارتقا یافته بود، اما تغییر چندانی نکرده بود. ارتقا با تغییر تفاوت دارد. آن ها درباره زندگی خودشان پر توقع تر و متمرکز تر شده بودند، اما شیوه تجارت و تولید در آن ها فرق نکرده بود. آن ها فکر می کردند وقتی در بازار هستند، باید نواوری بکنند اما برای همین کار. لذا من متوجه شدم که دانشگاه ها باعث شده است مردم به درآمد بیشتر و ژست های بهتر فکر کنند اما هم جرأت تغییر رنگ در پوشش خود نداشته باشند و هم جسارت تغییر رویکرد در شیوه کسب و درآمد به خود ندهند.
در نتیجه با مطالعات بعدی که داشتم، متوجه شدم دانشگاه شهر مرا به یک مهمانی جدید و کاسبی پر رونق دعوت کرده و تنها چیزی که در مردم شهر تغییر نکرده است، درنگ و خلاقیت آنان در زمینه تغییر رنگ آمیزی زندگی و گذار از زمینه بافت های شبیه روستا به شهر مدرن بود. این موضوع در امر تغییر کاربری شهر به سوی شهری با نهاد تولید هم نرود و هر روز پاساژ جدیدتری در آن باز شود اما کارخانجات شکسته و بسته ای که پیشتر باز شده بود، چه بسا هر روز سکته ای ناقص برای ورشکستگی همیشگی بزنند. بعدها که در جهاد دانشگاهی اردبیل برای متقاضیان شرکت ها دوره R&D گذاشته بودیم، جایی برای بازدید نیافتیم تا این که تنها اکتفا کردیم به بازدید از بخش کنترل کیفیت کارخانه سیمان.
در نتیجه متوجه شدم که دانشگاه در اردبیل تنها تعامل مردم را افزایش داده و مانند یک میهمانی و بازار سوداگری افزایش یافته است. یعنی افراد می روند و کار می کنند و مزد می گیرند و نه سطح دانش و خلاقیت مردم شهر بالا می رود و نه حتی مردم قادرند رنگ و لعابی به زندگی خود بدهند. تنها می توان به رنگ و لعابی بسنده کرد که در زندگی متجمل زنان شهر دیده می شود و آن سنتی است که از قبل توسط مشاطه ها وجود داشته و در این مدت فقط ارتقا یافته و به عرصه عمومی شهرنشینی انتقال یافته است. مراد از رنگ، تغییر در واریاسیون فرم های زندگی و شیوه های شادی، نشاط، امید به زندگی و تغییر در تعامل مردم با همدیگر است. تا جایی که میتوان اثر آن را در عدم ایجاد فرهنگ آپارتمان نشینی در مردم دید.
الان هم مدام به این فکر می کنم که وقتی دانشگاه در شهری تأسیس شود و فقط اکتفا کند به این که پول برخی تجار افزایش پیدا کند و ژست و تعارف مردم در اثر زبان شیوای دانشجویی افزایش پیدا کند، پس شهر را عایدی از دانش و تفکر موجود در دانشگاه نیست. اتفاقا بیش از آن که دانشگاه تفکر به مردم یاد بدهد تا آنان بتوانند تغییری در شیوه زندگی و قدرت اقتصادی خود بدهند، به آنان قرطی بازی و چشم هم چشمی یاد داده و تنها ظواهر رفتار مردم را تغییر داده است. اما از عنوان دهن پر کن دانشگاه و سردرهای مقدس مأب آن ها انتظار می رود وجود آنها با هزاران عضو علمی حداقل ماهانه گفتگوی علنی تفکر درباره وضع زندگی در شهر و شنیدن انتظارات مردم داشته باشد. از دانشگاهی که دور آن را مانند پادگان دیوار کشیده باشند و نگهبانانی نشسته باشند که دور آن را بپایند، معلوم است که هیچ تعاملی در تفکر و ارتباط با معیشت مردم صورت نخواهد گرفت.
@ardabilnote
خوشه های اغواگر اقتصاد اردبیل
کد خبر:۱۵۳۱۸۴؛ تاریخ انتشار:۰۷ دی ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۲
محمد زینالی اوناری
اوایل قرن حاضر و در دوره ی خشکسالی که توأم بود با اغتشاشهای داخلی ایران، امنیت جانی و زیستی به حضیض آمده بود. پدر بزرگ من نقل کرده است که وقتی در آن زمان در اطراف شهر اردبیل از در به دری، گرسنگی و ترس از حمله ی روسیه، به روستا پناه آوردیم، عده ای از مردم که سخت گرسنه بودند به سنبل های گندم مزرعه پناه برده و آن را خوردند، گندم های درو نشده ای که بر ساقه ی خود سوار بودند، را برچیده و در دهان جویدند. خوشه های گندم هم که آسیاب نشده و تیز بودند، در گلوی آن ها به داخل می خزید و موجب خفه شدن آن ها می شد. خاصیت قحطی این است که انسان ها را متکی بر خوشه هایی می کند که چه بسا او را به دامن مرگ بکشاند.
تولید، مبنای ارزانی و فراوانی است، اگر ما امروز درد گرانی و مشکل معیشت را در جامعه احساس می کنیم، لابد به این خاطر است که تولید به اندازه ی نیاز وجود ندارد. البته نیاز از هر طریقی رفع می شود، اما تولید یکی از راه های دسترسی به منابع است و نه صرفاً کالا.
اگر تولید نباشد، انسان نمی تواند منبعی برای تهیه ی مایحتاج خود داشته باشد. بدون تولید، انسان فاقد چیزی است و با تولید است که انسان ها می توانند داشته های خود را مبادله کرده و دارای ثروت باشند. از این رو بدون تولید، قحطی است، چه کالاهای مورد نیاز در بازار فراهم باشند، چه نه. در جامعه ی ما، حضیض تولید فراهم شده و عمده مردم به جای دست اندرکاری در تولید، در توزیع و خدمات دولتی مشغول کار هستند.
در این میان، خوشه های توزیع خودنمایی می کنند و انسان ها برای دست یابی به نان، مجبور به دست یازیدن به بازار توزیعی شده اند که جای کاربری تولید را به طور کامل در جامعه ی ما گرفته است. چند درصد از مردم در بخش تولید فعالیت می کنند که در شهر ما این همه بازار به وجود آمده است؟ شهر سرشار از بخش توزیع بوده و عمده ی مردم مشغول فعالیت در بخش توزیع و بازار هستند.
حتی شکل و نمای شهر نیز تخریب شده و کل شهر به بازاری گسترده تبدیل شده است. در هیچ شهرک و خیابانی نیست که نمای خانه ها به چشم بخورند. حتی آن شهرک آزادی که خیلی ها حسرت زندگی آرام در دامن آن را داشتند نیز از بین رفته و تبدیل به بازار شده است.
قحطی تولید و محدودیت آن به کشاورزی سنتی در این استان، موجب شده است عموم نیازمندی های مردم، به خوشه هایی بیانجامد که از سوی بخشهای مختلف در دهان مردم گذاشته می شود. اجاره هایی سرسام آور که کمر هر شاغل به توزیعی را خم می کند و البته تاوان آن را هم مصرف کنندگان باید بدهند. عوارضی که حاضر است به خاطر چند ماه حقوق شهرداری، هر شهرکی را تبدیل به بازار توزیع کالاهای چینی و ترکیه ای بکند، دست آخر می رود به گلوی مردم شهر.
دسترس بودن کالاها و غذاهای بنجل و قاقا لی لی که همه ی کودکان شهر را معتاد به چهره ی سوپرمارکتها و ذائقه ی خود کرده، خوشه های خزنده ای است که در گلوی انسان های این شهر می رود. نبودن تقسیم کار در سیستم توزیع و گسترده شدن مغازه های انفرادی و عدم استفاده از سیستم حسابرسی، موجب ضرر و زیان در بخش توزیع می شود و آن هم به گلوی مصرف کننده ها می رود.
مردم شهر به جای اهتمام داشتن به تولید، به توزیع کالاهایی می پردازند که در این شهر و این کشور تولید نشده اند و حتی در تجارت و مبادله ی جهانی آن هم مشارکت ندارند. مردم این منطقه، مصرف کننده صرف هستند و تکیه به منابع عمومی ای دارند که از طرف دولت توزیع می شود.
تولید کننده، صنعتگر و کارگر، ارزش نداشته و آدم هایی که خوب به خوردن خوشه های خفه کننده عادت کرده اند، پز تشخص و فردیت هم می دهند. این نوع خوشه های خفه کننده که امروز در قالب اقتصاد ما شکل گرفته است، به تدریج اقتصاد ما را می کشد و با از بین رفتن آن تکه منابع عمومی و کشاورزی سنتی که این روزها تا حد تخریب خاکها هم پیش رفته است، دست آخر به بحرانی قریب الوقوع می انجامد. هیچ چیزی به جز خوشه های گندم که ما را اسیر کرده است وجود ندارد و نان مان آجر خواهد شد.
http://www.tabnakardebil.ir/fa/news/153184/%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%BA%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84
@ardabilnote
کد خبر:۱۵۳۱۸۴؛ تاریخ انتشار:۰۷ دی ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۲
محمد زینالی اوناری
اوایل قرن حاضر و در دوره ی خشکسالی که توأم بود با اغتشاشهای داخلی ایران، امنیت جانی و زیستی به حضیض آمده بود. پدر بزرگ من نقل کرده است که وقتی در آن زمان در اطراف شهر اردبیل از در به دری، گرسنگی و ترس از حمله ی روسیه، به روستا پناه آوردیم، عده ای از مردم که سخت گرسنه بودند به سنبل های گندم مزرعه پناه برده و آن را خوردند، گندم های درو نشده ای که بر ساقه ی خود سوار بودند، را برچیده و در دهان جویدند. خوشه های گندم هم که آسیاب نشده و تیز بودند، در گلوی آن ها به داخل می خزید و موجب خفه شدن آن ها می شد. خاصیت قحطی این است که انسان ها را متکی بر خوشه هایی می کند که چه بسا او را به دامن مرگ بکشاند.
تولید، مبنای ارزانی و فراوانی است، اگر ما امروز درد گرانی و مشکل معیشت را در جامعه احساس می کنیم، لابد به این خاطر است که تولید به اندازه ی نیاز وجود ندارد. البته نیاز از هر طریقی رفع می شود، اما تولید یکی از راه های دسترسی به منابع است و نه صرفاً کالا.
اگر تولید نباشد، انسان نمی تواند منبعی برای تهیه ی مایحتاج خود داشته باشد. بدون تولید، انسان فاقد چیزی است و با تولید است که انسان ها می توانند داشته های خود را مبادله کرده و دارای ثروت باشند. از این رو بدون تولید، قحطی است، چه کالاهای مورد نیاز در بازار فراهم باشند، چه نه. در جامعه ی ما، حضیض تولید فراهم شده و عمده مردم به جای دست اندرکاری در تولید، در توزیع و خدمات دولتی مشغول کار هستند.
در این میان، خوشه های توزیع خودنمایی می کنند و انسان ها برای دست یابی به نان، مجبور به دست یازیدن به بازار توزیعی شده اند که جای کاربری تولید را به طور کامل در جامعه ی ما گرفته است. چند درصد از مردم در بخش تولید فعالیت می کنند که در شهر ما این همه بازار به وجود آمده است؟ شهر سرشار از بخش توزیع بوده و عمده ی مردم مشغول فعالیت در بخش توزیع و بازار هستند.
حتی شکل و نمای شهر نیز تخریب شده و کل شهر به بازاری گسترده تبدیل شده است. در هیچ شهرک و خیابانی نیست که نمای خانه ها به چشم بخورند. حتی آن شهرک آزادی که خیلی ها حسرت زندگی آرام در دامن آن را داشتند نیز از بین رفته و تبدیل به بازار شده است.
قحطی تولید و محدودیت آن به کشاورزی سنتی در این استان، موجب شده است عموم نیازمندی های مردم، به خوشه هایی بیانجامد که از سوی بخشهای مختلف در دهان مردم گذاشته می شود. اجاره هایی سرسام آور که کمر هر شاغل به توزیعی را خم می کند و البته تاوان آن را هم مصرف کنندگان باید بدهند. عوارضی که حاضر است به خاطر چند ماه حقوق شهرداری، هر شهرکی را تبدیل به بازار توزیع کالاهای چینی و ترکیه ای بکند، دست آخر می رود به گلوی مردم شهر.
دسترس بودن کالاها و غذاهای بنجل و قاقا لی لی که همه ی کودکان شهر را معتاد به چهره ی سوپرمارکتها و ذائقه ی خود کرده، خوشه های خزنده ای است که در گلوی انسان های این شهر می رود. نبودن تقسیم کار در سیستم توزیع و گسترده شدن مغازه های انفرادی و عدم استفاده از سیستم حسابرسی، موجب ضرر و زیان در بخش توزیع می شود و آن هم به گلوی مصرف کننده ها می رود.
مردم شهر به جای اهتمام داشتن به تولید، به توزیع کالاهایی می پردازند که در این شهر و این کشور تولید نشده اند و حتی در تجارت و مبادله ی جهانی آن هم مشارکت ندارند. مردم این منطقه، مصرف کننده صرف هستند و تکیه به منابع عمومی ای دارند که از طرف دولت توزیع می شود.
تولید کننده، صنعتگر و کارگر، ارزش نداشته و آدم هایی که خوب به خوردن خوشه های خفه کننده عادت کرده اند، پز تشخص و فردیت هم می دهند. این نوع خوشه های خفه کننده که امروز در قالب اقتصاد ما شکل گرفته است، به تدریج اقتصاد ما را می کشد و با از بین رفتن آن تکه منابع عمومی و کشاورزی سنتی که این روزها تا حد تخریب خاکها هم پیش رفته است، دست آخر به بحرانی قریب الوقوع می انجامد. هیچ چیزی به جز خوشه های گندم که ما را اسیر کرده است وجود ندارد و نان مان آجر خواهد شد.
http://www.tabnakardebil.ir/fa/news/153184/%D8%AE%D9%88%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%BA%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84
@ardabilnote
اقتصادسیاسی مغان
محمد زینالی اُناری
سه سال پیش وقتی با مینی بوسی به سمت مغان می رفتم تا ده روزی در یکی از شهرهای آن میهمان بوده و تحقیق کنم، به خاطر بیگاری ای که در این کار از من می رفت و حتی قرار نبود هزینه ماموریت به من پرداخت شود یا حتی واکسن های مورد نیاز را جهت جلوگیری از بیماری به من تزریق نکرده بودند حداقل از خانواده و آتیه آن ها شرمنده بودم، اما نگاه کردن به ستیغ براق قهوه ای خاک در طول راه مرا دلگرم می کرد. حال با خود می گفتم کشاورزی سنتی ما چقدر می تواند از این انبوه خاک استفاده کند و این خاک زیبا را به ثروت بی نهایت تبدیل کند.
ما غفلت کردیم، نباید به استان شدن اردبیل تکیه می کردیم و فقط آن را توسعه می دادیم. به هر رویه ای ماجراها در توسعه فکسنی این استان فقط به اردبیل ختم شد. محور توسعه باید شهرستان ها می شد و این رویه مهاجرت به اردبیل ایجاد نمی شد. نه این که اردبیل با مهاجرت و حاشیه نشینی دچار مشکل می شود، بلکه همین رویه دامن شهرها را هم می گیرد، اکنون، پارس آباد، مشکین و خلخال هم درگیر حاشیه نشینی هستند. حال آدمی به این غصه می خورد که چرا مردمی که متولد این خاکهای حاصلخیز هستند مجبورند در فضاهای دوداندود حاشیه شهر زندگی بگذرانند؟
دولتهای دیرین، در مغان اقدام به برساخت کشاورزی صنعتی کرده اند، چیزی که سالها است به شعاری در دشت اردبیل و سایر شهرستان ها تبدیل شده و توانایی دگرگونی در اقتصاد کشاورزی را به دست نیاورده است. اقتصاد مغان در بعد دولتی آن صنعتی شد و وقتی خواستیم عاملیت مردم را از کردار سنتی به صنعتی تغییر دهیم، گیر اقدامات دستوری و ادارات پر پیچ و خم شدیم. اما امروز هم مغان توانایی اتکا بر این اقتصاد صنعتی را نداشته و مدام درگیر مسائل حاشیه ای است.
تک تیر کشاورزی صنعتی استان اردبیل، در مغان است که سالها به خاطر عدم توجه کافی موجب شده است فقرای مغان از دامن همین خاکهای حاصلخیز به سوی اردبیل و پارس آباد سرازیر شوند. یک صنعت مرغوب می تواند اثرگذاری مطلوبی به جای گذاشته و موجب توسعه یک ناحیه سرزمینی شود. اما می بینیم که کشت و صنعت مغان، سالها است درگیر مسائلی است که مانع این اثرگذاری در منطقه شده است. کسی چه می داند بر سر این سرمایه عظیم در چند دهه گذشته چه آمده است که نتوانسته است دامن توسعه منطقه مغان را جمع کند.
آری هیچ کس نمی داند در طول سالها در این اقتصاد نیمه دولتی چه می گذشته و اینک که به یمن دولت تدبیر و امید این استعداد صنعتی در حوزه کشاورزی در آستانه تحول است، چه بسا ممکن است دوباره آسیبهای چندین دهه قبل دست و پا گیر آن شود. مشکلات ناحیه کشاورزی مغان، در فقر و مهاجرت، آسیبی اساسی است که بر مردم اردبیل و مغان وارد می شود و چه بهتر که حمایت و پیگیری وضعیت این شرکت ملی برای مردم استان اردبیل به یک مطالبه اساسی تبدیل شود. چه بسا این ظرفیت بتواند با شتابی که اخیرا به خود گرفته است در آینده اسباب توسعه اساسی مغان و حتی استان اردبیل هم باشد.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
سه سال پیش وقتی با مینی بوسی به سمت مغان می رفتم تا ده روزی در یکی از شهرهای آن میهمان بوده و تحقیق کنم، به خاطر بیگاری ای که در این کار از من می رفت و حتی قرار نبود هزینه ماموریت به من پرداخت شود یا حتی واکسن های مورد نیاز را جهت جلوگیری از بیماری به من تزریق نکرده بودند حداقل از خانواده و آتیه آن ها شرمنده بودم، اما نگاه کردن به ستیغ براق قهوه ای خاک در طول راه مرا دلگرم می کرد. حال با خود می گفتم کشاورزی سنتی ما چقدر می تواند از این انبوه خاک استفاده کند و این خاک زیبا را به ثروت بی نهایت تبدیل کند.
ما غفلت کردیم، نباید به استان شدن اردبیل تکیه می کردیم و فقط آن را توسعه می دادیم. به هر رویه ای ماجراها در توسعه فکسنی این استان فقط به اردبیل ختم شد. محور توسعه باید شهرستان ها می شد و این رویه مهاجرت به اردبیل ایجاد نمی شد. نه این که اردبیل با مهاجرت و حاشیه نشینی دچار مشکل می شود، بلکه همین رویه دامن شهرها را هم می گیرد، اکنون، پارس آباد، مشکین و خلخال هم درگیر حاشیه نشینی هستند. حال آدمی به این غصه می خورد که چرا مردمی که متولد این خاکهای حاصلخیز هستند مجبورند در فضاهای دوداندود حاشیه شهر زندگی بگذرانند؟
دولتهای دیرین، در مغان اقدام به برساخت کشاورزی صنعتی کرده اند، چیزی که سالها است به شعاری در دشت اردبیل و سایر شهرستان ها تبدیل شده و توانایی دگرگونی در اقتصاد کشاورزی را به دست نیاورده است. اقتصاد مغان در بعد دولتی آن صنعتی شد و وقتی خواستیم عاملیت مردم را از کردار سنتی به صنعتی تغییر دهیم، گیر اقدامات دستوری و ادارات پر پیچ و خم شدیم. اما امروز هم مغان توانایی اتکا بر این اقتصاد صنعتی را نداشته و مدام درگیر مسائل حاشیه ای است.
تک تیر کشاورزی صنعتی استان اردبیل، در مغان است که سالها به خاطر عدم توجه کافی موجب شده است فقرای مغان از دامن همین خاکهای حاصلخیز به سوی اردبیل و پارس آباد سرازیر شوند. یک صنعت مرغوب می تواند اثرگذاری مطلوبی به جای گذاشته و موجب توسعه یک ناحیه سرزمینی شود. اما می بینیم که کشت و صنعت مغان، سالها است درگیر مسائلی است که مانع این اثرگذاری در منطقه شده است. کسی چه می داند بر سر این سرمایه عظیم در چند دهه گذشته چه آمده است که نتوانسته است دامن توسعه منطقه مغان را جمع کند.
آری هیچ کس نمی داند در طول سالها در این اقتصاد نیمه دولتی چه می گذشته و اینک که به یمن دولت تدبیر و امید این استعداد صنعتی در حوزه کشاورزی در آستانه تحول است، چه بسا ممکن است دوباره آسیبهای چندین دهه قبل دست و پا گیر آن شود. مشکلات ناحیه کشاورزی مغان، در فقر و مهاجرت، آسیبی اساسی است که بر مردم اردبیل و مغان وارد می شود و چه بهتر که حمایت و پیگیری وضعیت این شرکت ملی برای مردم استان اردبیل به یک مطالبه اساسی تبدیل شود. چه بسا این ظرفیت بتواند با شتابی که اخیرا به خود گرفته است در آینده اسباب توسعه اساسی مغان و حتی استان اردبیل هم باشد.
@ardabilnote
پایان راه آهن خواهی
محمد زینالی اُناری
چهار سال پیش یاداشتی در مورد "مترو" نوشتم و امیدوار بودم که روزی فرا برسد حداقل دو خط مترو از هیر به ثمرین و از نمین به سرعین در شهرستان اردبیل راه بیفتد و حوزه روستایی و شهری این محدوده را به هم پیوند بدهد. بعدا گفتند مترو برای کلان شهرها است که این هم تعریفی است که در اختیار انسان بوده است، اما اردبیل باید مترویی کلان شهری نمی داشت و نیازمند مترویی بود که برای جامعه مبتنی بر کشاورزی برنامه داشته باشد. بعدا بازار راه آهن داغ شد و روزی نشد که بازیگران سیاسی نخواهند مانور آن را رها کنند. راه آهن تبدیل شد به ذخیره ای برای هنرنمایی و انتقاد.
با چراغ سبز دولت آذربایجان به راه آهن گیلان، پایانی بر این ایده شروع شد و آن ها استقبال خود را به جای استان اردبیل از استان گیلان اعلام کردند و البته ما اردبیلی ها هم بودیم، رضایت مان به این بود که این خط را انتخاب کنیم، هم نزدیک تر به مرکز بود و هم بخش زیادی از مسیر که شهرهای آذربایجان را به ایران مرتبط می کرد، از قبل راه آهن داشتند. اما موضوع مهم تر این است که این راه آهن به نفع اردبیلیها هم هست، فقط آن جایی که ضرر می کند، مغان است. اما در این باب هم سخن بسیار است. باید دید مغان چقدر توانسته است از فرودگاهی که در اختیار دارد استفاده کند و نگذارد آن را تعطیل کنند. باید دید راه آهن چه تبعاتی بر تردد مردم این شهرها بر ایاب و ذهاب با مرکز کشور خواهد داشت. این ها نیازمند مطالعه است هر چند دیگر ضرورت آن منتفی شده است.
راه آهن بیش از آن که حساب سود و زیان داشته باشد، متکی بود بر احساس نیازی که از سوی منتقدان و هنرمندان طراح و شرکت هایی که دوست داشتند از این حرفه نانی در بیاورند در استان خلق شده بود. راه آهن پروژه ای بسیار هزینه بر است و در تمام دوران توسعه صنعتی ایران، پروژه ای نبود که مهندسان از آن نانی نبرند و بیش از مهندسان، شرکت های مهندسی و واردات ادوات صنعتی که حساب خرج و مخارج، ژست و ماشین و ادوکلن هایشان بر جامعه بسیار است. راه آهن خواهی اردبیلی ها و مغانی ها هم ایده ای بود که از پروپاگاندای این گروه در جامعه خلق شده بود، اگرچه راه آهن فی نفسه بد نیست و چه بسا ارزشمند هم باشد.
در جریان انقلاب صنعتی آلمانی ها راه آهن را از انگلیسی ها یاد گرفتند و خود چیزی ساختند که انگلیسی ها متعجب ماندند و پیشی گرفتن آلمانی ها آن ها را دچار احساس عقب ماندگی کرد. اما ما ایرانی ها بیش از آن که در جریان انقلاب صنعتی یا تقلید توسعه صنعتی چیزی بسازیم، آن را می خریم و به وسیله وسایل خارجی احداث می کنیم. این هم فی نفسه بد نیست، به شرطی که حساب سود و زیانش را داشته باشیم. از طرفی به این هم فکر کنیم که راه آهن پروژه ای ناسیونالیستی یا خودشیفتگی استانی نیست و می توان از طریق استان همجوار که یک ساعت با ما فاصله دارد از این امکانات استفاده نمود.
این همه اردبیلی ها از زمین ها، ماهی ها، ویلاها، لب دریا، بازارها، سایه بان جنگل ها و ... آستارا استفاده کردند، حالا چشم شان کور می شود ببینند که آستارا به خاطر بندر بودن یا داشتن هویت مشترک با آذربایجانی ها و مزیت نسبی در قضیه راه آهن جلو افتاده است، یا استان گیلان همچنین. بهتر نیست به خود بیاییم و به این فکر کنیم که راه آهن خواهی، پروژه ای ناسیونالیستی و هویتی نیست و بیش از این ماجرا باید محاسبه سود و زیان و از بین رفتن منابع طبیعی و تبعات تأثیر ان بر سیستم حمل و نقل خودرویی که به سنتی پر از شغل تبدیل شده ( و بیکاران فراوان خواهد داشت) هم در مورد آن بشود. به نظر می رسد کشور آذربایجان کاری کرده که این کار بی حساب و کتاب در استان اردبیل اتفاق نیفتد یا اگر اتفاق می افتد، از تب ان فروکاسته شود. به امید کارهای با حساب و کتاب که سنُار برای اردبیل و مردم شهرستان های مختلف آن رفاه و توسعه به بار بیاورد.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
چهار سال پیش یاداشتی در مورد "مترو" نوشتم و امیدوار بودم که روزی فرا برسد حداقل دو خط مترو از هیر به ثمرین و از نمین به سرعین در شهرستان اردبیل راه بیفتد و حوزه روستایی و شهری این محدوده را به هم پیوند بدهد. بعدا گفتند مترو برای کلان شهرها است که این هم تعریفی است که در اختیار انسان بوده است، اما اردبیل باید مترویی کلان شهری نمی داشت و نیازمند مترویی بود که برای جامعه مبتنی بر کشاورزی برنامه داشته باشد. بعدا بازار راه آهن داغ شد و روزی نشد که بازیگران سیاسی نخواهند مانور آن را رها کنند. راه آهن تبدیل شد به ذخیره ای برای هنرنمایی و انتقاد.
با چراغ سبز دولت آذربایجان به راه آهن گیلان، پایانی بر این ایده شروع شد و آن ها استقبال خود را به جای استان اردبیل از استان گیلان اعلام کردند و البته ما اردبیلی ها هم بودیم، رضایت مان به این بود که این خط را انتخاب کنیم، هم نزدیک تر به مرکز بود و هم بخش زیادی از مسیر که شهرهای آذربایجان را به ایران مرتبط می کرد، از قبل راه آهن داشتند. اما موضوع مهم تر این است که این راه آهن به نفع اردبیلیها هم هست، فقط آن جایی که ضرر می کند، مغان است. اما در این باب هم سخن بسیار است. باید دید مغان چقدر توانسته است از فرودگاهی که در اختیار دارد استفاده کند و نگذارد آن را تعطیل کنند. باید دید راه آهن چه تبعاتی بر تردد مردم این شهرها بر ایاب و ذهاب با مرکز کشور خواهد داشت. این ها نیازمند مطالعه است هر چند دیگر ضرورت آن منتفی شده است.
راه آهن بیش از آن که حساب سود و زیان داشته باشد، متکی بود بر احساس نیازی که از سوی منتقدان و هنرمندان طراح و شرکت هایی که دوست داشتند از این حرفه نانی در بیاورند در استان خلق شده بود. راه آهن پروژه ای بسیار هزینه بر است و در تمام دوران توسعه صنعتی ایران، پروژه ای نبود که مهندسان از آن نانی نبرند و بیش از مهندسان، شرکت های مهندسی و واردات ادوات صنعتی که حساب خرج و مخارج، ژست و ماشین و ادوکلن هایشان بر جامعه بسیار است. راه آهن خواهی اردبیلی ها و مغانی ها هم ایده ای بود که از پروپاگاندای این گروه در جامعه خلق شده بود، اگرچه راه آهن فی نفسه بد نیست و چه بسا ارزشمند هم باشد.
در جریان انقلاب صنعتی آلمانی ها راه آهن را از انگلیسی ها یاد گرفتند و خود چیزی ساختند که انگلیسی ها متعجب ماندند و پیشی گرفتن آلمانی ها آن ها را دچار احساس عقب ماندگی کرد. اما ما ایرانی ها بیش از آن که در جریان انقلاب صنعتی یا تقلید توسعه صنعتی چیزی بسازیم، آن را می خریم و به وسیله وسایل خارجی احداث می کنیم. این هم فی نفسه بد نیست، به شرطی که حساب سود و زیانش را داشته باشیم. از طرفی به این هم فکر کنیم که راه آهن پروژه ای ناسیونالیستی یا خودشیفتگی استانی نیست و می توان از طریق استان همجوار که یک ساعت با ما فاصله دارد از این امکانات استفاده نمود.
این همه اردبیلی ها از زمین ها، ماهی ها، ویلاها، لب دریا، بازارها، سایه بان جنگل ها و ... آستارا استفاده کردند، حالا چشم شان کور می شود ببینند که آستارا به خاطر بندر بودن یا داشتن هویت مشترک با آذربایجانی ها و مزیت نسبی در قضیه راه آهن جلو افتاده است، یا استان گیلان همچنین. بهتر نیست به خود بیاییم و به این فکر کنیم که راه آهن خواهی، پروژه ای ناسیونالیستی و هویتی نیست و بیش از این ماجرا باید محاسبه سود و زیان و از بین رفتن منابع طبیعی و تبعات تأثیر ان بر سیستم حمل و نقل خودرویی که به سنتی پر از شغل تبدیل شده ( و بیکاران فراوان خواهد داشت) هم در مورد آن بشود. به نظر می رسد کشور آذربایجان کاری کرده که این کار بی حساب و کتاب در استان اردبیل اتفاق نیفتد یا اگر اتفاق می افتد، از تب ان فروکاسته شود. به امید کارهای با حساب و کتاب که سنُار برای اردبیل و مردم شهرستان های مختلف آن رفاه و توسعه به بار بیاورد.
@ardabilnote
فیس آف
محمد زینالی اُناری
فیلم فیس آف بیش از موضوع جاسوسی اش، شیوه ای از نفوذ افراد به حوزه خصوصی همدیگر را نمایش می دهد، خوب حوزه خصوصی جاسوس ها بیشتر با شغل شان مرتبط است. آن ها هویت واقعی ندارند و حوزه خصوصی شان هم در فعالیت هایشان با این موضوع درگیر است. به همین خاطر شاید نام و حتی ظاهرشان تفاوت داشته باشد. در این جریان یکی از رقبای جاسوس نقابی از جاسوس دیگر را درست کرده و خود را به جای او در حوزه خصوصی اش وارد میکند و به یار یا همسر وی ارتباط صمیمی و ... برقرار می کند.
این روزها، فضای تلگرام هم ما را بیش از این که به هم نزدیک تر کند، از طریق چنین فیس آف هایی دورتر کرده است. بسیاری از مردم به جای این که تصویر خود را به عنوان فرد پشت خط ولو تصویری ساده و محترم نمی گذارند و در عوض از خود تصویر گل و بلبل، رهبران انقلابی و اسم خدا و عناوین متعدد می گذارند. خوب این افراد به جای معرفی واضح خود، صورتی از فرد یا هویت دیگری برای خود انتخاب می کنند. خوبی شغل جاسوسی این است که در آن تصویر انسانی افراد عوض نمی شود ولی در تلگرام و ارتباطات پیامی مردم،۳ تصویر انسانی افراد جای خود را به همه۴ چیز می دهد گاه الا خود فرد. اگرچه همه می دانند پشت این تصویر، انسانی وجود دارد که در حال نوشتن است، اما این انسان با راز و رمز نمی خواهد خودش باشد و کشف شود.
هویت نامکشوف ایرانی ها در ارتباطات در امضاهای آن ها هم دیده می شود. آن ها بیش از این که متکی بر اسم خود باشند، تکیه بر خطوطی منقوش یا مغشوش از خود دارند. به این صورت می توان رگه هایی از فیلم فیس آف، جاسوسی یا اگر بهتر گفته شود، بی اعتمادی اجتماعی مردم ایران را در این تعاملات دید. چه بسا زنان نتوانند به خاطر مزاحمت هایی که نظیر آن را در خیابان ها هم می بینند، خود را تشخص دهند و چه بسا افراد دیگری به خاطر مشکل شدن در محیط های کار از این کار صرف نظر کنند. همه چیز دست به دست هم می دهد تا اعتماد اجتماعی تضعیف شود.
وقتی این امر عملی شد، دیگر نمی توان گفت جامعه ای وجود دارد. بسیاری از افراد امکان معرفی خود در جامعه را ندارند و این یعنی جامعه و آشنا شدن در آن برای مردم تولید احساس مخاطره می کند. مردم بیش از این که به دیگران اعتماد ندارند، از ان ها می ترسند. یا این که از مشخص شدن خود واقعی شان می ترسند. این کارها به ظاهر ابتدایی و فردی می آید، ولی در جامعه ما بحران اعتماد و بحران انسجام اجتماعی ایجاد می کند. به تدریج شاید گفت جامعه در ایران یک توهم بوده و ارتباطات ایرانی فضایی است که در آن راهزن یا حرامی زیادی وجود دارد. بعد از اعتماد دیگر چه چیزی وجود دارد تا مردم را با هم متحد نگه دارد؟
مردم جاسوس نیستند، اما شم جاسوسی موقعی پیدا می شود که انسان ها از نقطه نظر اخلاق اجتماعی این عرف را رایج کنند که در ابزارهای تلفنی و پیامی می توان با هویت مجعول و به ظاهر مشروع به گفت و گو با آدمها یا مصرف تولیدات متنی آن ها پرداخت. فیس افی شدن کاربران تلگرام و .. نشان از این می دهد که اخلاق اجتماعی به شدت پایین آمده و موجب بی اعتمادی، ترس و گسیختگی اعضای جامعه می شود. این آثار بسیار زیاد بر آسیبهای اجتماعی و .. ایجاد می کند و چه بسا باید بدانیم بخشی از مشکلات مردم ناشی از پلیس بازی یا جاسوس بازی عده زیادی از شهروندان حساس و ترسو می باشد. اما باید در نظر داشت به تدریج جامعه به معرض اضمحلال می رود و در ان موقع نه اینترنتی خواهد بود و نه امکاناتی. لذا این مردم هستند که باید خود را در فضاهای اینترنتی تطبیق داده و به تولید اعتماد اجتماعی و ... تلاش کنند.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
فیلم فیس آف بیش از موضوع جاسوسی اش، شیوه ای از نفوذ افراد به حوزه خصوصی همدیگر را نمایش می دهد، خوب حوزه خصوصی جاسوس ها بیشتر با شغل شان مرتبط است. آن ها هویت واقعی ندارند و حوزه خصوصی شان هم در فعالیت هایشان با این موضوع درگیر است. به همین خاطر شاید نام و حتی ظاهرشان تفاوت داشته باشد. در این جریان یکی از رقبای جاسوس نقابی از جاسوس دیگر را درست کرده و خود را به جای او در حوزه خصوصی اش وارد میکند و به یار یا همسر وی ارتباط صمیمی و ... برقرار می کند.
این روزها، فضای تلگرام هم ما را بیش از این که به هم نزدیک تر کند، از طریق چنین فیس آف هایی دورتر کرده است. بسیاری از مردم به جای این که تصویر خود را به عنوان فرد پشت خط ولو تصویری ساده و محترم نمی گذارند و در عوض از خود تصویر گل و بلبل، رهبران انقلابی و اسم خدا و عناوین متعدد می گذارند. خوب این افراد به جای معرفی واضح خود، صورتی از فرد یا هویت دیگری برای خود انتخاب می کنند. خوبی شغل جاسوسی این است که در آن تصویر انسانی افراد عوض نمی شود ولی در تلگرام و ارتباطات پیامی مردم،۳ تصویر انسانی افراد جای خود را به همه۴ چیز می دهد گاه الا خود فرد. اگرچه همه می دانند پشت این تصویر، انسانی وجود دارد که در حال نوشتن است، اما این انسان با راز و رمز نمی خواهد خودش باشد و کشف شود.
هویت نامکشوف ایرانی ها در ارتباطات در امضاهای آن ها هم دیده می شود. آن ها بیش از این که متکی بر اسم خود باشند، تکیه بر خطوطی منقوش یا مغشوش از خود دارند. به این صورت می توان رگه هایی از فیلم فیس آف، جاسوسی یا اگر بهتر گفته شود، بی اعتمادی اجتماعی مردم ایران را در این تعاملات دید. چه بسا زنان نتوانند به خاطر مزاحمت هایی که نظیر آن را در خیابان ها هم می بینند، خود را تشخص دهند و چه بسا افراد دیگری به خاطر مشکل شدن در محیط های کار از این کار صرف نظر کنند. همه چیز دست به دست هم می دهد تا اعتماد اجتماعی تضعیف شود.
وقتی این امر عملی شد، دیگر نمی توان گفت جامعه ای وجود دارد. بسیاری از افراد امکان معرفی خود در جامعه را ندارند و این یعنی جامعه و آشنا شدن در آن برای مردم تولید احساس مخاطره می کند. مردم بیش از این که به دیگران اعتماد ندارند، از ان ها می ترسند. یا این که از مشخص شدن خود واقعی شان می ترسند. این کارها به ظاهر ابتدایی و فردی می آید، ولی در جامعه ما بحران اعتماد و بحران انسجام اجتماعی ایجاد می کند. به تدریج شاید گفت جامعه در ایران یک توهم بوده و ارتباطات ایرانی فضایی است که در آن راهزن یا حرامی زیادی وجود دارد. بعد از اعتماد دیگر چه چیزی وجود دارد تا مردم را با هم متحد نگه دارد؟
مردم جاسوس نیستند، اما شم جاسوسی موقعی پیدا می شود که انسان ها از نقطه نظر اخلاق اجتماعی این عرف را رایج کنند که در ابزارهای تلفنی و پیامی می توان با هویت مجعول و به ظاهر مشروع به گفت و گو با آدمها یا مصرف تولیدات متنی آن ها پرداخت. فیس افی شدن کاربران تلگرام و .. نشان از این می دهد که اخلاق اجتماعی به شدت پایین آمده و موجب بی اعتمادی، ترس و گسیختگی اعضای جامعه می شود. این آثار بسیار زیاد بر آسیبهای اجتماعی و .. ایجاد می کند و چه بسا باید بدانیم بخشی از مشکلات مردم ناشی از پلیس بازی یا جاسوس بازی عده زیادی از شهروندان حساس و ترسو می باشد. اما باید در نظر داشت به تدریج جامعه به معرض اضمحلال می رود و در ان موقع نه اینترنتی خواهد بود و نه امکاناتی. لذا این مردم هستند که باید خود را در فضاهای اینترنتی تطبیق داده و به تولید اعتماد اجتماعی و ... تلاش کنند.
@ardabilnote
آیا برندسازی فرهنگی در اردبیل لازم است؟
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
شهر نیازمند سیستمی است که بتواند مردم را تربیت کند. اولا این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که تربیت فقط مدرسه، معلم، معلم پرورشی، مربی دانشگاه و حتی مسئولین اردوی فرهنگی سیاسی نیست. تربیت در شهر، در خیابان های شهر نیز صورت می گیرد و نیازمند این است که به شهر به دید یک مدرسه یا نظام اخلاقی پر از نصیحت و خطابه نگاه نشود. تربیت در شهر از طریق نشانه های فرهنگی واجتماعی صورت می گیرد. لذا هر کوچه و هر تابلوی شهر مدام در حال پرورش مردم است.
روابط اجتماعی، موجب تقویت رفتارهای مثبت و طرد رفتارهای منفی مردم می شود. اما باید دانست نظارت و جهت دهی بر روابط اجتماعی باید از طریق پرورش، تقویت و اثرگذاری الگوهای موثر آن صورت گیرد. اما این تقویت و اثرگذاری هم خود نیاز به فعالیت های متنوعی می باشد. برندسازی فرهنگی، الگوسازی بای خلق و تثبیت هنجارهای اجتماعی است و بر عکس این که ما فکر کنیم این تفکری جدید است، این عمل در رفتارهای قدیم و جدید جوامع اجرا می شده است و اخیرا ما در خصوص آن دچار غفلت شده ایم.
برندسازی فرهنگی خود به خود در جواع صورت می گیرد و جوامع برای حفظ و تطبیق خود در سیستم زندگی نیازمند تربیت مردم از طریق الگوهای متداول و تقویت تربیت و اعتلای آن بوده و اجبارا آن را اجرا کرده اند. اگر در الگوهای قدیمی ما جوانمردی، ریاست محله و نظامیه ها میدان های تربیت و پرورش بودند، در جوامع فعلی میدان های تربیت جهانی شده اند و حوزه های محلی را به شدت تحت تأثیر قرار داده اند.
دولتی شدن برنامه های فرهنگی و فشل بودن مدیریت های فرهنگی به همراه ترس و تخطئه و عدم تفاهم و اجماع برای کارهای فرهنگی و به خصوص مواجبی شدن و تقلیل فعالیت های فرهنگی به مسائل مالی باعث شده است که فعالیت های فرهنگی به خصوص در مراتب محلی چندان مورد توجه قرار نگیرند. چنان که بیشتر تعاملات و تفکرات بسته به هزینه کرد بودجه های ملی و ... بوده و برنامه های اثرگذار فرهنگی در شهرهای کوچک اجرا نمی شود.
برندسازی فرهنگی از طریق اعتبار بخشی و اهمیت دادن سرمایه داران به ستاره های بدن و زیبایی صورت می گیرد و به همین خاطر هم هست که دنیا به شدت در حال مصرفی شدن است. البته برندسازی ستاره ها، برای صنایع مد، تغییر و مدیریت بدن بسیار عالی است، اما متاسفانه فشل بودن سطوح محله باعث شده است تنها برند جوانان و حتی مردم میان سال برای "فراآوری خود" همین ستاره ها باشند. اما برندسازی فرهنگی چگونه صورت می گیرد؟
طبیعتا محلی بودن یک سری ظرفیت ها و محدودیت هایی دارد، اما الگوی اصلی همان است که ستاره های هنری و بدن در پیشانی سرمایه داری و بازار به این کار مبادرت می ورزند. ستاره ها خود بخشی از صنعت مصرف هستند و در چرخه اقتصادی جهان جایی برای خود دارند. از همین رو، باید صنعت های محلی هم برای برندهای فرهنگی خود جایی باز کنند. برندهای فرهنگی، هزینه های خود را باید از محلی در بیاورند که تربیت را مد نظر قرار دارند. البته این موضوع جزئیاتی بیش از این دارد که امید است توسط مسئولان برای گزارش تفصیلی ان استقبال به عمل آید.
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
شهر نیازمند سیستمی است که بتواند مردم را تربیت کند. اولا این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که تربیت فقط مدرسه، معلم، معلم پرورشی، مربی دانشگاه و حتی مسئولین اردوی فرهنگی سیاسی نیست. تربیت در شهر، در خیابان های شهر نیز صورت می گیرد و نیازمند این است که به شهر به دید یک مدرسه یا نظام اخلاقی پر از نصیحت و خطابه نگاه نشود. تربیت در شهر از طریق نشانه های فرهنگی واجتماعی صورت می گیرد. لذا هر کوچه و هر تابلوی شهر مدام در حال پرورش مردم است.
روابط اجتماعی، موجب تقویت رفتارهای مثبت و طرد رفتارهای منفی مردم می شود. اما باید دانست نظارت و جهت دهی بر روابط اجتماعی باید از طریق پرورش، تقویت و اثرگذاری الگوهای موثر آن صورت گیرد. اما این تقویت و اثرگذاری هم خود نیاز به فعالیت های متنوعی می باشد. برندسازی فرهنگی، الگوسازی بای خلق و تثبیت هنجارهای اجتماعی است و بر عکس این که ما فکر کنیم این تفکری جدید است، این عمل در رفتارهای قدیم و جدید جوامع اجرا می شده است و اخیرا ما در خصوص آن دچار غفلت شده ایم.
برندسازی فرهنگی خود به خود در جواع صورت می گیرد و جوامع برای حفظ و تطبیق خود در سیستم زندگی نیازمند تربیت مردم از طریق الگوهای متداول و تقویت تربیت و اعتلای آن بوده و اجبارا آن را اجرا کرده اند. اگر در الگوهای قدیمی ما جوانمردی، ریاست محله و نظامیه ها میدان های تربیت و پرورش بودند، در جوامع فعلی میدان های تربیت جهانی شده اند و حوزه های محلی را به شدت تحت تأثیر قرار داده اند.
دولتی شدن برنامه های فرهنگی و فشل بودن مدیریت های فرهنگی به همراه ترس و تخطئه و عدم تفاهم و اجماع برای کارهای فرهنگی و به خصوص مواجبی شدن و تقلیل فعالیت های فرهنگی به مسائل مالی باعث شده است که فعالیت های فرهنگی به خصوص در مراتب محلی چندان مورد توجه قرار نگیرند. چنان که بیشتر تعاملات و تفکرات بسته به هزینه کرد بودجه های ملی و ... بوده و برنامه های اثرگذار فرهنگی در شهرهای کوچک اجرا نمی شود.
برندسازی فرهنگی از طریق اعتبار بخشی و اهمیت دادن سرمایه داران به ستاره های بدن و زیبایی صورت می گیرد و به همین خاطر هم هست که دنیا به شدت در حال مصرفی شدن است. البته برندسازی ستاره ها، برای صنایع مد، تغییر و مدیریت بدن بسیار عالی است، اما متاسفانه فشل بودن سطوح محله باعث شده است تنها برند جوانان و حتی مردم میان سال برای "فراآوری خود" همین ستاره ها باشند. اما برندسازی فرهنگی چگونه صورت می گیرد؟
طبیعتا محلی بودن یک سری ظرفیت ها و محدودیت هایی دارد، اما الگوی اصلی همان است که ستاره های هنری و بدن در پیشانی سرمایه داری و بازار به این کار مبادرت می ورزند. ستاره ها خود بخشی از صنعت مصرف هستند و در چرخه اقتصادی جهان جایی برای خود دارند. از همین رو، باید صنعت های محلی هم برای برندهای فرهنگی خود جایی باز کنند. برندهای فرهنگی، هزینه های خود را باید از محلی در بیاورند که تربیت را مد نظر قرار دارند. البته این موضوع جزئیاتی بیش از این دارد که امید است توسط مسئولان برای گزارش تفصیلی ان استقبال به عمل آید.
@thing
رولت دودی: تصویری از شکل گیری خرده فرهنگ های قومی در شهر اردبیل
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
بخش اول)
ساختن خانه در فضاهای روستایی به صورت کار عمومی مردمی صورت می گرفت. مردم خود خانه شان را می ساختند و هر گروه عشایری یا خانواده روستایی آشناو مسط به ساختن مسکن خود بود. در میان گروه های عشایری، ساختن خانه از طریق نصب سیاچادرها که در طول دوران مهاجرت ابزار آن را حمل می کردند، صورت می گرفت. اما در میان خانه های روستایی، ساختن خانه از طریق ترکیب کاه و گل صورت می گرفت که به تدریج معمارانی در روستاها به ساختن این خانه ها اقدام می کردند. صاحب خانه ها شخصی را که به این کار اشتهار داشت و بعدها به نام معمار و بنا می نامیدند، صدا می کردند تا او خانه را بسازد. خانه ها با ترکیبی از کاه و گل ساخته می شد و چهارچوبی ضخیم داشت که گاه طاقی هم در میان آن گذاشته می شد. نورگیری از بالا هم برای سایه روشن ساخته می شد. اغلب طویله ها در کنار خانه قرار داشت و این خانه های روستایی فعلی که به سبک شهر ساخته شده، خانه های جدیدی هست که به مدد مهندسی و تقلید از خانه های شهری شکل گرفته اند.
همین عشایر و روستائیان در شصت هفتاد سال اخیر عازم شهر شده اند. اطلاع دقیقی از مهاجرت همه نیست. یک مطالعه گسترده تر می تواند فرایند ساخته شدن محلات مربوط به شهرنشینان معاصر را مورد بررسی قرار دهد. اما چیزی که واضح است، در اینهمه سال، فرایندمهاجرت، از طریق اردو زدن در مرز شهر و خریدن زمین های ارزان قیمت برای احداث مسکن صورت گرفته است. اما مسکن های ساخته شده و در نهایت محله های ساخته شده، نه چون خانه های شهری، که بازتولیدی از فرهنگ روستایی بوده است. محله هایی که همین الأن هم حضور در آن ها یاد آور بافت روستایی است. عشایر و روستانشینان که در شهر مقیم می شوند، فرهنگ خانه سازی آن ها هم مقیم می شود. در این صد سال، اغلب عشایر نخست به صورت روستاهایی یکجانشین شده و حداقل فصول سرد را به این شیوه زیسته اند. لذا فرهنگ روستایی و فرمهای شبیه به خانه های قشلاقی در حاشیه شهر بازسازی می شود.
شهر اردبیل از اول هم شش محله داشت و مابقی این شهر در صد سال اخیر از افزوده شدن روستاها شکل گرفته است. نخست روستاهایی که در اطراف شهر بود به آن اضافه شدند. سپس محلاتی به صورت جدید و با مسما ساخته شدکه میراث مهاجرت بودند. در آغاز مهاجرانی از آن سوی مرز هم در آن بوده اند. مهاجران حتی از روستاهای استان های دیگر هم بودند و در نهایت محله های زیادی در پیرامون بافت قبلی ساخته شد که بافت شهر قدیم را رعایت می کرد. کوچه های تنگی که به ورودی مسجدی باز می شدند، اما آن حالت میدان های قدیمی که در محلات وجود داشت حفظ نشده بود. تفاوت محله نملر و زینال با اوچ دکان و تاوار مشهود است. محلات جدید، فاقد ساختار قدرت بودند چون در زمان دولت های مقتدری شکل گرفته بودند که دعوی اقتدار ملی داشت. اما در خانه های قدیمی، که حوزه های اندرونی و بیرونی داشتند، حوزه ای از اقتدار در محله و حتی خانه شکل می گرفت.
مهاجران پنجاه شصت سال اخیر، در زمانه ای که اقتدار کاملا به دولت ملی مربوط بود مهاجرت کردند و آن فرم های روستایی و محلات روستایی را در شهر بازسازی کردند. فرایند انبوه مهاجرت و اردو زدن در پشت دیوار (نامرئی) شهر که مدت ها " خارج از محدوده" شناخته می شد، به آنها اجازه داد حوزه ای محلی همانند محله های قدیمی شهر تأسیس کنند. اما این حوزه اقتدار، صرفا به دیانت و اقتدار غیر رسمی مربوط می شد و فرصتی برای شکل گیری هویت کامل محلی نداده بود. اقتدار شهر در این مدت مهاجرت، دست فرمانداران و روحانیون بعد از انقلاب بود. همچون قبل نیز اقتدار محلی در اختیار روسای محلات بود که میراث فرهنگ شهری کهن به حساب می آمد. خانه سازی ها در محلات حاشیه شهر شروع شدند تا این که محلات به تدریج به بافت شهری تبدیل شوند. شهرسازی در این محلات به صورت خانه سازی های روستایی شکل گرفت تا این که محلاتی فاقد ساختار و اقتدار شکل بگیرد ولذا شبکه های اجتماعی که از روستا به شهر می آمد در درون محله های حاشیه فرصت شکل دادن به اجتماعات را دادند. همین اجتماعات به ساخته شدن مساجد و هیئات مذهبی کمک می کرد.
@thing
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
بخش اول)
ساختن خانه در فضاهای روستایی به صورت کار عمومی مردمی صورت می گرفت. مردم خود خانه شان را می ساختند و هر گروه عشایری یا خانواده روستایی آشناو مسط به ساختن مسکن خود بود. در میان گروه های عشایری، ساختن خانه از طریق نصب سیاچادرها که در طول دوران مهاجرت ابزار آن را حمل می کردند، صورت می گرفت. اما در میان خانه های روستایی، ساختن خانه از طریق ترکیب کاه و گل صورت می گرفت که به تدریج معمارانی در روستاها به ساختن این خانه ها اقدام می کردند. صاحب خانه ها شخصی را که به این کار اشتهار داشت و بعدها به نام معمار و بنا می نامیدند، صدا می کردند تا او خانه را بسازد. خانه ها با ترکیبی از کاه و گل ساخته می شد و چهارچوبی ضخیم داشت که گاه طاقی هم در میان آن گذاشته می شد. نورگیری از بالا هم برای سایه روشن ساخته می شد. اغلب طویله ها در کنار خانه قرار داشت و این خانه های روستایی فعلی که به سبک شهر ساخته شده، خانه های جدیدی هست که به مدد مهندسی و تقلید از خانه های شهری شکل گرفته اند.
همین عشایر و روستائیان در شصت هفتاد سال اخیر عازم شهر شده اند. اطلاع دقیقی از مهاجرت همه نیست. یک مطالعه گسترده تر می تواند فرایند ساخته شدن محلات مربوط به شهرنشینان معاصر را مورد بررسی قرار دهد. اما چیزی که واضح است، در اینهمه سال، فرایندمهاجرت، از طریق اردو زدن در مرز شهر و خریدن زمین های ارزان قیمت برای احداث مسکن صورت گرفته است. اما مسکن های ساخته شده و در نهایت محله های ساخته شده، نه چون خانه های شهری، که بازتولیدی از فرهنگ روستایی بوده است. محله هایی که همین الأن هم حضور در آن ها یاد آور بافت روستایی است. عشایر و روستانشینان که در شهر مقیم می شوند، فرهنگ خانه سازی آن ها هم مقیم می شود. در این صد سال، اغلب عشایر نخست به صورت روستاهایی یکجانشین شده و حداقل فصول سرد را به این شیوه زیسته اند. لذا فرهنگ روستایی و فرمهای شبیه به خانه های قشلاقی در حاشیه شهر بازسازی می شود.
شهر اردبیل از اول هم شش محله داشت و مابقی این شهر در صد سال اخیر از افزوده شدن روستاها شکل گرفته است. نخست روستاهایی که در اطراف شهر بود به آن اضافه شدند. سپس محلاتی به صورت جدید و با مسما ساخته شدکه میراث مهاجرت بودند. در آغاز مهاجرانی از آن سوی مرز هم در آن بوده اند. مهاجران حتی از روستاهای استان های دیگر هم بودند و در نهایت محله های زیادی در پیرامون بافت قبلی ساخته شد که بافت شهر قدیم را رعایت می کرد. کوچه های تنگی که به ورودی مسجدی باز می شدند، اما آن حالت میدان های قدیمی که در محلات وجود داشت حفظ نشده بود. تفاوت محله نملر و زینال با اوچ دکان و تاوار مشهود است. محلات جدید، فاقد ساختار قدرت بودند چون در زمان دولت های مقتدری شکل گرفته بودند که دعوی اقتدار ملی داشت. اما در خانه های قدیمی، که حوزه های اندرونی و بیرونی داشتند، حوزه ای از اقتدار در محله و حتی خانه شکل می گرفت.
مهاجران پنجاه شصت سال اخیر، در زمانه ای که اقتدار کاملا به دولت ملی مربوط بود مهاجرت کردند و آن فرم های روستایی و محلات روستایی را در شهر بازسازی کردند. فرایند انبوه مهاجرت و اردو زدن در پشت دیوار (نامرئی) شهر که مدت ها " خارج از محدوده" شناخته می شد، به آنها اجازه داد حوزه ای محلی همانند محله های قدیمی شهر تأسیس کنند. اما این حوزه اقتدار، صرفا به دیانت و اقتدار غیر رسمی مربوط می شد و فرصتی برای شکل گیری هویت کامل محلی نداده بود. اقتدار شهر در این مدت مهاجرت، دست فرمانداران و روحانیون بعد از انقلاب بود. همچون قبل نیز اقتدار محلی در اختیار روسای محلات بود که میراث فرهنگ شهری کهن به حساب می آمد. خانه سازی ها در محلات حاشیه شهر شروع شدند تا این که محلات به تدریج به بافت شهری تبدیل شوند. شهرسازی در این محلات به صورت خانه سازی های روستایی شکل گرفت تا این که محلاتی فاقد ساختار و اقتدار شکل بگیرد ولذا شبکه های اجتماعی که از روستا به شهر می آمد در درون محله های حاشیه فرصت شکل دادن به اجتماعات را دادند. همین اجتماعات به ساخته شدن مساجد و هیئات مذهبی کمک می کرد.
@thing
رولت دودی: تصویری از شکل گیری خرده فرهنگ های قومی در شهر اردبیل
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
بخش دوم)
میراث اصلی شهر، تصورات و ایده های روستایی در محله های حاشیه ی شهر بود. تصورات و ایده های روستایی در گذشته در محله های زینال، آقا کاظم، علیه، جعفریه، حسینیه و ..شکل گرفته بود که در دوره ای بعد نوبت به شکل گرفتن علی آباد، هاشم آباد، سلمان آباد، بهار آباد و ... انجامید. این لایه بر روی لایه دیگری از شهری در آمد که پیشتر خود را در شهر ادغام کرده بود. اجتماعاتی نه چندان شبیه به اجتماعات شهری در این محلات تولید شد، به علاوه فرم خانه سازی و فرم روابط اجتماعی نیز مولودی از فرهنگ روستایی بود. خانه های ساده، کوچک و برعکس روستاها، بدون باغ و پیرامون در محیط های محلی ساخته شد که به تدریج به تولید فضاهای دود اندودی انجامید که کیفیت بصری خاصی برای زندگیایجاد نمی کرد. به این صورت محله هایی ساده و بی رنگ و فارغ از پیرامون روستایی که به آن شکل خانه ها رنگ و بنا می داد، در ساخت شهری تولید شده بود. میراث مهاجرت، ساخته شدن محله های دوداندودی بود که فقدان رنگ، فرم و حالت را در شهر جدید به یادگار گذاشت.
شهر امروزی، لایه سومی از مهاجرت را نیز به خود می بیند. به زعم تولیدات شهر از مسکن شهری، باز هم تولید مسکن های موقت وجود دارد و این رویه به ساخته شدن خانه هایی شبیه محلات روستایی و روابط اجتماعی قومی و قبیله ای می انجامد. این فرصت در شهرک های گلستان، بهشت زهرا و شهریار به وفور دیده می شود و روال مهاجرت به ان ها نیز از فقر روستایی که در قیاس با زندگی شهری و طبقات اعیان خود ار تعریف میکند، شکل میگیرد. بافت های موجود نیز شبیه بافت های قبلی شهر، تیره و تار و فاقد ساختار و فرم مشخص می باشد. همه آن ها اغلب کوچه هایی را می ماند که از ساخته شدن خانه ها در کنار هم تولید شده و خط پیاده ای ( به انداز خودرو) برای تردد نگه داشته و سپس به تصرف و ساختمان سازی فرصت داده است. باز هم معماران ساده روستایی این خانه ها را می سازند، اگرچه در بافت شهری شکل های خانه ها به صورت آهن و آجر بوده است. مصالح به تبع بازار شهر عوض می شوند، اما نقشه ها همان خانه های کوچک روستایی را تداعی می کند.ظواهر مردم به خاطر پوشاک شهری عوض می شود، اما سلیقه های آن ها در شکل پوشش و انتخاب رنگ، چندان تغییری نکرده است.
زن های این محلات دوست دارند در کوچه با همدیگر مراوده کنند و در آن موکت های خود را بشویند و فضای بیرون را جارو کنند. مردها دوست دارند خودبسنده باشند و به صورت خانوادگی اعم از پدر و پسر با هم کار کنند. بافت قبیله ای در آن رعایت می شوند و اغلب دوستی ها دلالت خونی و پیوند فامیلی دارند. نگاه قبایل مختلف به هم، نگاهی است که از اسلوب های کهن روستانشینی به ارث رفته است و عمدتا کدهای اعتماد و اجتماع به خویشاوندی و اصل و نسب ارجاع می یابد. ساخت هایی چون هیئات و مساجد مشترک گروه های محلی به شکل گرفتن ارجاعات محلی و ارزش یافتن گروه های قبیله ای رونق داده است. یکی از موضوعاتی که به شکل گیری فرهنگ های مشترک و متمایز کمک می کند، پیوندهای شهرستانی مهاجران می باشد. مهاجران اغلب از روستاهای شهرستان هایی می آیند که در آن ها فقر روستایی و احساس نیاز به رفاه شهری بیشتر است. در نتیجه لایه های شهرنشینی گروه ها در اثر سه نسل مهاجرت شکل گرفته و به تولید محله های بی سامان و در عین حال پیوندهای اشتراکی قبیله-شهری در پیرامون اردبیل انجامیده است.
شهری که چهارلایه است و به زعم این، شهرک های مدرنی هم داشته که آن ها هم بازتابی از فرهنگ محله ای شهر و مهاجرانی را دارد که بهتر از حاشیه نشینان در شهر ادغام شده اند. بافت های زیادی از نسل های قبل مهاجران نیز به خاطر افزایش ارزش زمین، تبدیل به احسنت شده اند، اما چهار لایه نسل های شهرنشینی خود را در بافت های تیره و دوداندودی نشان می دهد که در سال های جاری از توده مرکزی شهر در حال افزایش رفاه و ثروت را به روی خود دیده اند. اما شهر مانند رولتی است که ابتدا به صورت دوداندود ساخته می شود و سپی از توده مرکزی آن روع به تغییر و تحول می کند. اغلب خانه های متمول و شهرک های نسبتا مناسب و آپارتمان سازی ها در توده های مرکزی و بافت های تصرف نشده شکل گرفته و محله های تولیدی توسط مهاجران گاه به صورت سنتی دیرین در داخل شهر خود را می نماید. میزان حاشیه نشینی در آمارهای کشوری ۲۰درصد گزارش میشود، اما نسل های دوم و سوم شهر که نشان مهاجران قبل را به تن دارند، در اغلب بافت های خود، تمایز خود از فرم روستایی زندگی را داشته و در بسیاری از محلات هنوز مأمن فقر شهری و تفکرات سنتی هستند.
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
بخش دوم)
میراث اصلی شهر، تصورات و ایده های روستایی در محله های حاشیه ی شهر بود. تصورات و ایده های روستایی در گذشته در محله های زینال، آقا کاظم، علیه، جعفریه، حسینیه و ..شکل گرفته بود که در دوره ای بعد نوبت به شکل گرفتن علی آباد، هاشم آباد، سلمان آباد، بهار آباد و ... انجامید. این لایه بر روی لایه دیگری از شهری در آمد که پیشتر خود را در شهر ادغام کرده بود. اجتماعاتی نه چندان شبیه به اجتماعات شهری در این محلات تولید شد، به علاوه فرم خانه سازی و فرم روابط اجتماعی نیز مولودی از فرهنگ روستایی بود. خانه های ساده، کوچک و برعکس روستاها، بدون باغ و پیرامون در محیط های محلی ساخته شد که به تدریج به تولید فضاهای دود اندودی انجامید که کیفیت بصری خاصی برای زندگیایجاد نمی کرد. به این صورت محله هایی ساده و بی رنگ و فارغ از پیرامون روستایی که به آن شکل خانه ها رنگ و بنا می داد، در ساخت شهری تولید شده بود. میراث مهاجرت، ساخته شدن محله های دوداندودی بود که فقدان رنگ، فرم و حالت را در شهر جدید به یادگار گذاشت.
شهر امروزی، لایه سومی از مهاجرت را نیز به خود می بیند. به زعم تولیدات شهر از مسکن شهری، باز هم تولید مسکن های موقت وجود دارد و این رویه به ساخته شدن خانه هایی شبیه محلات روستایی و روابط اجتماعی قومی و قبیله ای می انجامد. این فرصت در شهرک های گلستان، بهشت زهرا و شهریار به وفور دیده می شود و روال مهاجرت به ان ها نیز از فقر روستایی که در قیاس با زندگی شهری و طبقات اعیان خود ار تعریف میکند، شکل میگیرد. بافت های موجود نیز شبیه بافت های قبلی شهر، تیره و تار و فاقد ساختار و فرم مشخص می باشد. همه آن ها اغلب کوچه هایی را می ماند که از ساخته شدن خانه ها در کنار هم تولید شده و خط پیاده ای ( به انداز خودرو) برای تردد نگه داشته و سپس به تصرف و ساختمان سازی فرصت داده است. باز هم معماران ساده روستایی این خانه ها را می سازند، اگرچه در بافت شهری شکل های خانه ها به صورت آهن و آجر بوده است. مصالح به تبع بازار شهر عوض می شوند، اما نقشه ها همان خانه های کوچک روستایی را تداعی می کند.ظواهر مردم به خاطر پوشاک شهری عوض می شود، اما سلیقه های آن ها در شکل پوشش و انتخاب رنگ، چندان تغییری نکرده است.
زن های این محلات دوست دارند در کوچه با همدیگر مراوده کنند و در آن موکت های خود را بشویند و فضای بیرون را جارو کنند. مردها دوست دارند خودبسنده باشند و به صورت خانوادگی اعم از پدر و پسر با هم کار کنند. بافت قبیله ای در آن رعایت می شوند و اغلب دوستی ها دلالت خونی و پیوند فامیلی دارند. نگاه قبایل مختلف به هم، نگاهی است که از اسلوب های کهن روستانشینی به ارث رفته است و عمدتا کدهای اعتماد و اجتماع به خویشاوندی و اصل و نسب ارجاع می یابد. ساخت هایی چون هیئات و مساجد مشترک گروه های محلی به شکل گرفتن ارجاعات محلی و ارزش یافتن گروه های قبیله ای رونق داده است. یکی از موضوعاتی که به شکل گیری فرهنگ های مشترک و متمایز کمک می کند، پیوندهای شهرستانی مهاجران می باشد. مهاجران اغلب از روستاهای شهرستان هایی می آیند که در آن ها فقر روستایی و احساس نیاز به رفاه شهری بیشتر است. در نتیجه لایه های شهرنشینی گروه ها در اثر سه نسل مهاجرت شکل گرفته و به تولید محله های بی سامان و در عین حال پیوندهای اشتراکی قبیله-شهری در پیرامون اردبیل انجامیده است.
شهری که چهارلایه است و به زعم این، شهرک های مدرنی هم داشته که آن ها هم بازتابی از فرهنگ محله ای شهر و مهاجرانی را دارد که بهتر از حاشیه نشینان در شهر ادغام شده اند. بافت های زیادی از نسل های قبل مهاجران نیز به خاطر افزایش ارزش زمین، تبدیل به احسنت شده اند، اما چهار لایه نسل های شهرنشینی خود را در بافت های تیره و دوداندودی نشان می دهد که در سال های جاری از توده مرکزی شهر در حال افزایش رفاه و ثروت را به روی خود دیده اند. اما شهر مانند رولتی است که ابتدا به صورت دوداندود ساخته می شود و سپی از توده مرکزی آن روع به تغییر و تحول می کند. اغلب خانه های متمول و شهرک های نسبتا مناسب و آپارتمان سازی ها در توده های مرکزی و بافت های تصرف نشده شکل گرفته و محله های تولیدی توسط مهاجران گاه به صورت سنتی دیرین در داخل شهر خود را می نماید. میزان حاشیه نشینی در آمارهای کشوری ۲۰درصد گزارش میشود، اما نسل های دوم و سوم شهر که نشان مهاجران قبل را به تن دارند، در اغلب بافت های خود، تمایز خود از فرم روستایی زندگی را داشته و در بسیاری از محلات هنوز مأمن فقر شهری و تفکرات سنتی هستند.
اینک، سه لایه از شهرنشینی مهاجران، می تواند تصویر دود اندودی از فرم های خانه سازی، اجتماعات محلی و شبکه های گسسته های شهری را به نمایش بگذارد که نه دارای انسجام هستند و نه فرصت تغییر و تحول به شیوه های زندگی می دهند. اگرچه رفته رفته دودها جای خود را به خامه می دهند و خانه های روستایی تبدیل به آپارتمان هایی با مبلمان شهری می شوند، اما هنوز تصورات زندگی روستایی در شهر حفظ و نگهداری می شوند. یکی از مهم ترین فرم های زندگی، فرم های ذهنی زندگی می باشد. در واقع گذشته از معماری، اجتماعات و مناسک های مذهبی، معناهای زندگی است که پیرامون همین زندگی ساده روستایی اعم از کار معیشتی، استدلالهای ساده مثال گونه و حفظ الگوهای تفکر ضرب المثل گونه و تکرار باورها و الگوهای پیشینیان از شیوه زندگی شکل می گیرد. همین شیوه زیست روزمره است که به شکل دادن فرم خانه و اجتماعات می انجامد. همین الگو به خاطر پیوندهای تاریخی مهاجران پیشین، در شهر به الگوی غالب زندگی تبدیل شده است. به همین جهت، شیوه کار ساده و خانه سازی های ساده معماری غالب شهر اردبیل را تشکیل می دهد.
شهر اردبیل، تصویری تار عنکبوتی داشت که هم اکنون به شکل رولت دودی تبدیل شده که در آن الگوهای تیره و تار از زندگی روستایی در تصویر عینی شکل می گیرد. گذشته از این، الگوهای ساده و قدیمی از زندگی شهری روز به روز در حال افزوده شدن می باشد و به همین خاطر تولیدات صنعتی در شهر وجود ندارد و اغلب مردم این سامان به صورت کارگر ساده به فضای شهری اضافه شده اند. اما گروه هایی به صورت سوداگر و معامله گر زمین و کارگران بخش های ساده صنعتی شکل گرفته اند که رفته رفته شکل غالب ااقتصاد شهری را به خود اختصاص داده اند. کار ساده، تجمع های خویشاوندی و دلالی و فروشندگی که شکل های ساده اشتغال روستایی هستند، در شهر اوج گرفته اند و اغلب مردم خرید و فروش و کارگری ساختمانی و عاملیت بر روی قطعات صنعتی که به شکل تعمیرکاری لوازم برقی و خودرویی دیده می شد، پیدا شده را به عنوان شغل غالب خود انتخاب می کنند. رولت دودی، انتخابی عام و واقعیتی محلی از اجتماعات روستایی را در حاشیه شش محله قدیمی شهر اردبیل شکل داده است که افزوده شدن شهرک های جدید و خانه های ویلایی تولیدی طبقات مرفه تر و گروه های قدیمی تر هم نمی تواند این الگوها را عوض کند.
@thing
شهر اردبیل، تصویری تار عنکبوتی داشت که هم اکنون به شکل رولت دودی تبدیل شده که در آن الگوهای تیره و تار از زندگی روستایی در تصویر عینی شکل می گیرد. گذشته از این، الگوهای ساده و قدیمی از زندگی شهری روز به روز در حال افزوده شدن می باشد و به همین خاطر تولیدات صنعتی در شهر وجود ندارد و اغلب مردم این سامان به صورت کارگر ساده به فضای شهری اضافه شده اند. اما گروه هایی به صورت سوداگر و معامله گر زمین و کارگران بخش های ساده صنعتی شکل گرفته اند که رفته رفته شکل غالب ااقتصاد شهری را به خود اختصاص داده اند. کار ساده، تجمع های خویشاوندی و دلالی و فروشندگی که شکل های ساده اشتغال روستایی هستند، در شهر اوج گرفته اند و اغلب مردم خرید و فروش و کارگری ساختمانی و عاملیت بر روی قطعات صنعتی که به شکل تعمیرکاری لوازم برقی و خودرویی دیده می شد، پیدا شده را به عنوان شغل غالب خود انتخاب می کنند. رولت دودی، انتخابی عام و واقعیتی محلی از اجتماعات روستایی را در حاشیه شش محله قدیمی شهر اردبیل شکل داده است که افزوده شدن شهرک های جدید و خانه های ویلایی تولیدی طبقات مرفه تر و گروه های قدیمی تر هم نمی تواند این الگوها را عوض کند.
@thing
فَشِنِ شورا
محمد زینالی اُناری
یک جک یا کنایه در مورد فوتبال هست که به ادبیات طنزپردازان می توان نوشت: ظریفی گفته که به جای این که بیست و دو نفر را در میدان دنبال یک توپ بدوانید، چند توپ به میدان بیندازید تا بندگان خدا این قدر به پر و پای هم نپیچند. وضع امروزی ثبت نام برای عضویت در شورای شهر هم همین ماجرا را پیش ما گذاشته است و آدم آرزو می کند که کاش مدرسه یا فستیوالی باز می شد و این همه آدم که شمارش از ۱۰۰ در اردبیل بالا رفته است، می رفتند و آن جا در مراسم شرکت می کردند و سه سال آزگار با هم گل می گفتند و گل می شنفتند.
دلایل این که اقبال نسبت به ثبت نام در شورا خیلی پرفروغتر از وضع معمول است، چه می تواند باشد؟ هیچ پاسخی قانع کننده تر از این وجود ندارد که مردم اردبیل هنوز تکلیف شان با شورا روشن نیست و نتوانسته اند مفهوم و معنای این موضوع را بفهمند. آیا شورا برای عضویت همه کس و همه ی گروه های موجود است؟ ایا شورا برای نشان دادن رشادت یا ژست های خودنمایانه است؟ آیا شورا برای احساس حضور و وجود افراد است؟ برای همین باید به قصه ی کوتاه دیگری اشاره کنم.
کمی اگر تخفیف بدهید، موضوع این است که حدود یک و نیم سال پیش و نه ماه مانده به انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از آشنایان را دیدم که بعد از احوال پرسی کوتاهی گفت: می خواهم بیایم ( ایستیه م گئله م) گفتم خوب تو الان پیش من هستی و در حال راه رفتن با هم حرف می زنیم. گفت نه می خواهم بیایم و باشم. گفتم خوب دیگر سعی کن کارت را از تهران به اردبیل بگیری. بعد با نگاهی عاقل اندر سفیه که تو مقصود مرا یا حرف آدمیزاد را نمی فهمی به من گفت: می خواهم بیایم و ورود کنم به مجلس. بعد من یاد این حرف های آدم بزرگ ها افتادم و به ایشان گفتم عقلت را از دست داده ای؟ او هم شروع کرد به گفتن دلایلش.
حال که این همه آدم دلیل برای آمدن دارند، باید به سراغ دلیل های آن ها برویم و ببینیم هر فردی چه دلایلی برای حضور خود ذکر می کند؟ آیا همه درد شهر و شهرنشینی و شهروندی و ساماندهی به اردبیل را دارند؟ اگر چنین است، چرا شیوه حضور خودشان را ساماندهی نمی کنند؟ آیا صد و اندی از مردم شهر که برای عضویت و رقابت آماده می شوند در این خصوص با هم تعامل داشته اند که به وجود همدیگر اعتماد کرده و گوی سبقت یا افتخار خدمت را به او تقدیم کنند؟
یا این که میزان اعتماد مردم به هم پایین است و خود می خواهند به عهد شهروندی و نمایندگی مردم وفا کنند. اما در جامعه ای که نمایندگان یا کاندیداها این قدر به هم اعتماد پایینی دارند، چرا انتظار دارند مردم به آن ها اعتماد کنند. در واقع می توان نتیجه گرفت موضوع، به نمایندگی حقوق مردم مربوط نیست و قصه چیز دیگری است. این حضورها و آمدن ها، دلیل مسئولیت پذیری اجتماعی ندارد و بیشتر چنین می نماید که دلایل فردگرایانه و شخصی می باشند.
خوب وقتی دلایل اعضایی که خود را لایق نمایندگی مردم می دانند این قدر شخصی است، وضع بدتر می شود. به این می ماند که روزی از کاندیدایی پرسیدم نظرت درباره سروش، ملکیان و روشنفکران و نواندیشی دینی چیست؟ طرفداران کاندیدایی که قرار است برود مجلس و در خصوص حقوق، مقتضیات زندگی، اعتبارات و قوانین فرهنگی و .. تصمیم گیری کند معترض شدند که چرا تفتیش عقاید می کنی؟!! در حالی که تفتیش عقاید چیز دیگری است و نماینده برای نمایندگی مردم باید از اعتقادات سیاسی و فرهنگی خود آن ها را روشن و مطمئن کند. تحت تأثیر این رفتارها است که نمایندگی و حتی شورایی شدن به امری شخصی تبدیل می شود.
حال این امور شخصی طبیعی است که به جای این که به دم زدن به سخنرانی های صریح و عقلایی به شعارهای سطحی و تصویرهای زیبا تکیه کنند و فریب و اغوا جای تفاهم و تصریح را بگیرد. افراد زیادی با همین ابزار خودرا به عنوان یار و یاور مردم معرفی کنند و با تکیه با گروه های خودی و دوستان یا هم قبیله ای های زیادشان وارد انتخابات شوند. جدال سیاسی و فرهنگی شهر به آوردگاه قبیله ای و ژست هایی شبیه مراسم عروسی تبدیل شود و به تدریج به جایی برسیم که شورا دیگر به محلی برای میهمانی یا سالن مد و فشن تبدیل شود.
این جا بحران "اخلاق"، اعتماد و تعریف مسئله ای به نام شورا و نمایندگی برای مردم وجود دارد و نشان می دهد که در سالهای گذشته، متولیان فرهنگی و اخلاقی جامعه به جای تطهیر و سلامت بخشی به اخلاق، کار دیگری کردند تا به تدریج ما با وضع رقت بار خودنمایی و قبیله گرایی روبر و شویم. این انتخابات هم تمام خواهد شد و شاید باز هم صدای دعوای همسر عضو شورا یا رواج پیدا کردن آسفالت های بی کیفیت و عناصر تخریب کننده دیگر در شهر باشیم. اما باید به خود بیاییم و فکری برای سامان دادن به امور جمعه کنیم. از چند سیاستمدار و فیلسوف اخلاق دعوت کنیم ما را برای فرهنگ تصمیم گیری و فرهنگ زندگی جمعی و انتخاب نماینده اماده کنند.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری
یک جک یا کنایه در مورد فوتبال هست که به ادبیات طنزپردازان می توان نوشت: ظریفی گفته که به جای این که بیست و دو نفر را در میدان دنبال یک توپ بدوانید، چند توپ به میدان بیندازید تا بندگان خدا این قدر به پر و پای هم نپیچند. وضع امروزی ثبت نام برای عضویت در شورای شهر هم همین ماجرا را پیش ما گذاشته است و آدم آرزو می کند که کاش مدرسه یا فستیوالی باز می شد و این همه آدم که شمارش از ۱۰۰ در اردبیل بالا رفته است، می رفتند و آن جا در مراسم شرکت می کردند و سه سال آزگار با هم گل می گفتند و گل می شنفتند.
دلایل این که اقبال نسبت به ثبت نام در شورا خیلی پرفروغتر از وضع معمول است، چه می تواند باشد؟ هیچ پاسخی قانع کننده تر از این وجود ندارد که مردم اردبیل هنوز تکلیف شان با شورا روشن نیست و نتوانسته اند مفهوم و معنای این موضوع را بفهمند. آیا شورا برای عضویت همه کس و همه ی گروه های موجود است؟ ایا شورا برای نشان دادن رشادت یا ژست های خودنمایانه است؟ آیا شورا برای احساس حضور و وجود افراد است؟ برای همین باید به قصه ی کوتاه دیگری اشاره کنم.
کمی اگر تخفیف بدهید، موضوع این است که حدود یک و نیم سال پیش و نه ماه مانده به انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از آشنایان را دیدم که بعد از احوال پرسی کوتاهی گفت: می خواهم بیایم ( ایستیه م گئله م) گفتم خوب تو الان پیش من هستی و در حال راه رفتن با هم حرف می زنیم. گفت نه می خواهم بیایم و باشم. گفتم خوب دیگر سعی کن کارت را از تهران به اردبیل بگیری. بعد با نگاهی عاقل اندر سفیه که تو مقصود مرا یا حرف آدمیزاد را نمی فهمی به من گفت: می خواهم بیایم و ورود کنم به مجلس. بعد من یاد این حرف های آدم بزرگ ها افتادم و به ایشان گفتم عقلت را از دست داده ای؟ او هم شروع کرد به گفتن دلایلش.
حال که این همه آدم دلیل برای آمدن دارند، باید به سراغ دلیل های آن ها برویم و ببینیم هر فردی چه دلایلی برای حضور خود ذکر می کند؟ آیا همه درد شهر و شهرنشینی و شهروندی و ساماندهی به اردبیل را دارند؟ اگر چنین است، چرا شیوه حضور خودشان را ساماندهی نمی کنند؟ آیا صد و اندی از مردم شهر که برای عضویت و رقابت آماده می شوند در این خصوص با هم تعامل داشته اند که به وجود همدیگر اعتماد کرده و گوی سبقت یا افتخار خدمت را به او تقدیم کنند؟
یا این که میزان اعتماد مردم به هم پایین است و خود می خواهند به عهد شهروندی و نمایندگی مردم وفا کنند. اما در جامعه ای که نمایندگان یا کاندیداها این قدر به هم اعتماد پایینی دارند، چرا انتظار دارند مردم به آن ها اعتماد کنند. در واقع می توان نتیجه گرفت موضوع، به نمایندگی حقوق مردم مربوط نیست و قصه چیز دیگری است. این حضورها و آمدن ها، دلیل مسئولیت پذیری اجتماعی ندارد و بیشتر چنین می نماید که دلایل فردگرایانه و شخصی می باشند.
خوب وقتی دلایل اعضایی که خود را لایق نمایندگی مردم می دانند این قدر شخصی است، وضع بدتر می شود. به این می ماند که روزی از کاندیدایی پرسیدم نظرت درباره سروش، ملکیان و روشنفکران و نواندیشی دینی چیست؟ طرفداران کاندیدایی که قرار است برود مجلس و در خصوص حقوق، مقتضیات زندگی، اعتبارات و قوانین فرهنگی و .. تصمیم گیری کند معترض شدند که چرا تفتیش عقاید می کنی؟!! در حالی که تفتیش عقاید چیز دیگری است و نماینده برای نمایندگی مردم باید از اعتقادات سیاسی و فرهنگی خود آن ها را روشن و مطمئن کند. تحت تأثیر این رفتارها است که نمایندگی و حتی شورایی شدن به امری شخصی تبدیل می شود.
حال این امور شخصی طبیعی است که به جای این که به دم زدن به سخنرانی های صریح و عقلایی به شعارهای سطحی و تصویرهای زیبا تکیه کنند و فریب و اغوا جای تفاهم و تصریح را بگیرد. افراد زیادی با همین ابزار خودرا به عنوان یار و یاور مردم معرفی کنند و با تکیه با گروه های خودی و دوستان یا هم قبیله ای های زیادشان وارد انتخابات شوند. جدال سیاسی و فرهنگی شهر به آوردگاه قبیله ای و ژست هایی شبیه مراسم عروسی تبدیل شود و به تدریج به جایی برسیم که شورا دیگر به محلی برای میهمانی یا سالن مد و فشن تبدیل شود.
این جا بحران "اخلاق"، اعتماد و تعریف مسئله ای به نام شورا و نمایندگی برای مردم وجود دارد و نشان می دهد که در سالهای گذشته، متولیان فرهنگی و اخلاقی جامعه به جای تطهیر و سلامت بخشی به اخلاق، کار دیگری کردند تا به تدریج ما با وضع رقت بار خودنمایی و قبیله گرایی روبر و شویم. این انتخابات هم تمام خواهد شد و شاید باز هم صدای دعوای همسر عضو شورا یا رواج پیدا کردن آسفالت های بی کیفیت و عناصر تخریب کننده دیگر در شهر باشیم. اما باید به خود بیاییم و فکری برای سامان دادن به امور جمعه کنیم. از چند سیاستمدار و فیلسوف اخلاق دعوت کنیم ما را برای فرهنگ تصمیم گیری و فرهنگ زندگی جمعی و انتخاب نماینده اماده کنند.
@ardabilnote
Forwarded from محمد زینالی
آذر تکریم، جامعه شناس و دبیر علوم اجتماعی با حضور در فرمانداری اردبیل برای انتخابات شورای اسلامی اردبیل ثبت نام کرد
@ardabilnote
@ardabilnote
Forwarded from محمد زینالی اناری
آذر تکریم در این خصوص گفت: حضور زنان در عرصه های سیاسی و اجتماعی خود نشان گر بلوغ جامعه و اهمیت کرسی های اجتماعی است و این که تا کنون زنان کمتر در این کسوت ها حضور داشته اند، ضعف این کرسی ها محسوب می شده است.
وی افزود: با حضور زنان، می توان اداره شهر را به صورت کامل و با عدالت اجرا کرد و بر این مقصود بر آن شدم که در این انتخابات شرکت کرده و بتوانم سهمی در اداره بخردانه شهر داشته باشم.
تکریم با اشاره به وضعیت آسیبهای اجتماعی اشاره کرد: تا کنون شهرها به صورت قطبی اداره شده و نگاه ها به زنان، جوانان و حاشیه نشینان کارشناسی نبوده و امیدوارم با تجربه و دانشی که در باره جوانان و جامعه دارم، بتوانم عضوی موثر در ترکیب شورای اسلامی شهر اردبیل باشم.
@ardabilnote
وی افزود: با حضور زنان، می توان اداره شهر را به صورت کامل و با عدالت اجرا کرد و بر این مقصود بر آن شدم که در این انتخابات شرکت کرده و بتوانم سهمی در اداره بخردانه شهر داشته باشم.
تکریم با اشاره به وضعیت آسیبهای اجتماعی اشاره کرد: تا کنون شهرها به صورت قطبی اداره شده و نگاه ها به زنان، جوانان و حاشیه نشینان کارشناسی نبوده و امیدوارم با تجربه و دانشی که در باره جوانان و جامعه دارم، بتوانم عضوی موثر در ترکیب شورای اسلامی شهر اردبیل باشم.
@ardabilnote
Forwarded from نکته: جامعه شناسی تجربه
گذار از دموقراضه
محمد زینالی اُناری
شاید خیلی ها با جریان یا ژانری که از دموکراسی بد می گوید آشنا باشند. امثال عشقی نیز در زمانی منتقد این بودند که ما جمهوری داشته باشیم و به نتیجه هم رسیدند. در این موج، اشاره به این مفهوم است که در چنین وضعیتی، مردم خردمندتر با مردم ساده تر هم ارزشند و این انصاف نیست. آری انصاف نیست که مردمی که خیلی از مسائل را می دانند همراه مردمی که وقت رسیدن به این مسائل را ندارند، با هم سر سفره دموکراسی بنشینند. اما شاید این هم داستانی است که ما آن را از وسط می خوانیم.
دموکراسی یعنی تفاهم و اجماع مردم در حل و فصل مسائل. یعنی همراهی در رویکردهای عملی و تصمیم گیری برای زندگی. این که ما آن را در رای دادن بر اساس عکس و مکث خلاصه کنیم، نه دموکراسی که شاید بتوان آن را هجوگونه، دموقراضه نامید. دموکراسی ای که نتواند همدلی و توسعه ی انسانی مطلوب ایجاد کند، هجو گونه و کم بها است. این جا است که نقد از دموکراسی، نقد از آن چیزی است که ما دموکراسی اش می نامیم؛ شبح یا تصویری کم رنگ از دموکراسی؛ تقلید کودکانه ای از دموکراسی.
خردمندان هر جامعه مسئول آگاه ساختن آن هایی هستند که فرصت کافی برای خردمندی نداشته اند. اساتید والامرتبه بایستی سهمی در جهل بزهکاران و منحرفان را قبول کرده و آن ها را از بدبختی و منزلت پایین نجات دهند. در این جا است که برابری فرصت برادری می دهد و اگر ما نخواهیم در برابری به برادری برسیم، این نابرابری فرهنگی آسیبی می شود که دودش در چشم خردمندان می رود. هر چه خردمندان خاص تر و نادرترند، جمعیت آدم های معمولی بیشتر است و بیشتر.
توسعه ای که فرودگاه و سفرهای کیش و دوبی برای شهر ما به ارمغان آورده است، حاشیه نشینی های گسترده هم به وجود آورده است. توسعه ای که دانش آموزهای مبتکر به همراه دارد، جمعیت بالای معتادان و خودکشی هم به همراه داشته است. پس این دموکراسی، آن قدر هم برای ضعفا و ساده تر ها بخت و اقبال نداشته و سهم عمده منافع آن را طبقات متوسط و بالای جامعه به دست می آورند. نقش خردمندان در این نابرابری به میان می آید که در چنین شرایطی باید چه کنند تا سهم خردمندی و قوه فکر جامعه را بالا ببرند.
در چنین شرایطی می بینیم که خردمندی، با از یاد بردن افراد ساده جامعه، خود در گرداب این فراموشی می افتد. از یاد بردن آن هایی که سهم اندکی در توسعه داشته اند، موجب میشود، همانان باعث وقوع پدیده های اجتماعی شوند که دودش به چشم همگان برود. اما راه این مشکل چیست؟ چه باید کرد تا این دموکراسی زیان ده نباشد؟ پیشرفت و مطالعه گوشه نشینانه، اگرچه لذت بخش و پر از دستأوردهای فکری و صنعتی است، اما باید بدانیم که دستآورد اجتماعی آن دردسرهای زیادی است که محصول گوشه نشینی ما است. قبلا هم رهبانیت نکوهش شده بود و این نوع گوشه گیری مذموم تلقی می شد.
امروز شاید شباهت چندانی میان گوشه گیری عرفانی و تمایزهای سلیقه ای طبقات جامعه نباشد، اما تناسب عجیبی در وقوع بحران های اجتماعی از این دو رویکرد وجود دارد. همین جا است که می بینیم عبارت "زکات علم نشر آن است"، چقدر ارزشمند می افتد. آری در گذشته هم بی سوادی انبوه اولین دردسر اهل علم بود. اما سوال این است که چقدر اهل فرهنگ و باسوادها و کسانی که خود را نخبه می دانند، وقت خود را برای همراهی با مردم ساده و کم سواد صرف می کنند؟ شاید بیش از آن که صدقه و پول خود را به افراد بی سواد هدیه کنند، آن می آرزد که با آن ها هم نشین شده و با هم گفت و گو کنند.
https://telegram.me/thing
محمد زینالی اُناری
شاید خیلی ها با جریان یا ژانری که از دموکراسی بد می گوید آشنا باشند. امثال عشقی نیز در زمانی منتقد این بودند که ما جمهوری داشته باشیم و به نتیجه هم رسیدند. در این موج، اشاره به این مفهوم است که در چنین وضعیتی، مردم خردمندتر با مردم ساده تر هم ارزشند و این انصاف نیست. آری انصاف نیست که مردمی که خیلی از مسائل را می دانند همراه مردمی که وقت رسیدن به این مسائل را ندارند، با هم سر سفره دموکراسی بنشینند. اما شاید این هم داستانی است که ما آن را از وسط می خوانیم.
دموکراسی یعنی تفاهم و اجماع مردم در حل و فصل مسائل. یعنی همراهی در رویکردهای عملی و تصمیم گیری برای زندگی. این که ما آن را در رای دادن بر اساس عکس و مکث خلاصه کنیم، نه دموکراسی که شاید بتوان آن را هجوگونه، دموقراضه نامید. دموکراسی ای که نتواند همدلی و توسعه ی انسانی مطلوب ایجاد کند، هجو گونه و کم بها است. این جا است که نقد از دموکراسی، نقد از آن چیزی است که ما دموکراسی اش می نامیم؛ شبح یا تصویری کم رنگ از دموکراسی؛ تقلید کودکانه ای از دموکراسی.
خردمندان هر جامعه مسئول آگاه ساختن آن هایی هستند که فرصت کافی برای خردمندی نداشته اند. اساتید والامرتبه بایستی سهمی در جهل بزهکاران و منحرفان را قبول کرده و آن ها را از بدبختی و منزلت پایین نجات دهند. در این جا است که برابری فرصت برادری می دهد و اگر ما نخواهیم در برابری به برادری برسیم، این نابرابری فرهنگی آسیبی می شود که دودش در چشم خردمندان می رود. هر چه خردمندان خاص تر و نادرترند، جمعیت آدم های معمولی بیشتر است و بیشتر.
توسعه ای که فرودگاه و سفرهای کیش و دوبی برای شهر ما به ارمغان آورده است، حاشیه نشینی های گسترده هم به وجود آورده است. توسعه ای که دانش آموزهای مبتکر به همراه دارد، جمعیت بالای معتادان و خودکشی هم به همراه داشته است. پس این دموکراسی، آن قدر هم برای ضعفا و ساده تر ها بخت و اقبال نداشته و سهم عمده منافع آن را طبقات متوسط و بالای جامعه به دست می آورند. نقش خردمندان در این نابرابری به میان می آید که در چنین شرایطی باید چه کنند تا سهم خردمندی و قوه فکر جامعه را بالا ببرند.
در چنین شرایطی می بینیم که خردمندی، با از یاد بردن افراد ساده جامعه، خود در گرداب این فراموشی می افتد. از یاد بردن آن هایی که سهم اندکی در توسعه داشته اند، موجب میشود، همانان باعث وقوع پدیده های اجتماعی شوند که دودش به چشم همگان برود. اما راه این مشکل چیست؟ چه باید کرد تا این دموکراسی زیان ده نباشد؟ پیشرفت و مطالعه گوشه نشینانه، اگرچه لذت بخش و پر از دستأوردهای فکری و صنعتی است، اما باید بدانیم که دستآورد اجتماعی آن دردسرهای زیادی است که محصول گوشه نشینی ما است. قبلا هم رهبانیت نکوهش شده بود و این نوع گوشه گیری مذموم تلقی می شد.
امروز شاید شباهت چندانی میان گوشه گیری عرفانی و تمایزهای سلیقه ای طبقات جامعه نباشد، اما تناسب عجیبی در وقوع بحران های اجتماعی از این دو رویکرد وجود دارد. همین جا است که می بینیم عبارت "زکات علم نشر آن است"، چقدر ارزشمند می افتد. آری در گذشته هم بی سوادی انبوه اولین دردسر اهل علم بود. اما سوال این است که چقدر اهل فرهنگ و باسوادها و کسانی که خود را نخبه می دانند، وقت خود را برای همراهی با مردم ساده و کم سواد صرف می کنند؟ شاید بیش از آن که صدقه و پول خود را به افراد بی سواد هدیه کنند، آن می آرزد که با آن ها هم نشین شده و با هم گفت و گو کنند.
https://telegram.me/thing
Telegram
نکته: جامعه شناسی تجربه
جامعه شناسی تجربه
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience
not for selling
یادداشت ها و فعالیتهای
محمد زینالی اناری:
@Mohamadzeinaliunari
(گروه بحث کانال)
@SoExperience
not for selling
آیا در اردبیل افکار عمومی وجود دارد؟
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
خیلی از اتفاقاتی می افتد که باید برای مردم اردبیل مهم باشد و به دنبال آن مطالبه هایی شکل بگیرد. اما مشاهده می شود حتی مقاله های انتقادی و مطبوعاتی که مسائل را تیتر می کنند هم نمی توانند روی مردم تأثیر بگذارند. چه بسا که مردم اصلا دنبال مطبوعات و خواندن و ... نیستند و سر در گریبان شان کرده اند و مشغول یک سری مناسک های اقتصادی و درد معیشت هستند. سقراط می گفت وقتی درد معیشت حل شود، مردم شروع به فکر کردن می کنند و همین شاید دلیل اصلی برای این باشد که چرا افکار عمومی وجود ندارد.
افکار عمومی شامل دو واژه است "افکار" و "عمومی". از این نظر، هم باید فکر وجود داشته باشد و مردم برای برخی مسائل فکر کنند و دغدغه خاطرشان باشد. هم عموم شکل بگیرد و مردم به عنوان عموم مردم خود را تصور کنند. در واقع وقتی افکار عمومی به برخی چیزها حساس نیستند، چه بسا مشکل در افکار باشد یا عموم. افکار عمومی هم یک قالب از توجه عموم مردم به مسائل است که همزاد با سازمان، دولت، حقوق شهروندی و ... بدنه های سیاسی ای را تشکیل می دهد که دستآورد ایرانی ها نیست و از الگوهای جهانی دموکراسی و سیاست تقلید شده است.
البته افکار عمومی در ایران به شدت حساس است و ماجرای حقوق نجومی و رانتخواری نشان داد که این فضای فکری در ایران وجود دارد. همین مسائل به سرعت به ذهن مردم اردبیل که اتفاقا به بعد مادی هم حساسند سرایت پیدا می کند. اما برای مسائل محلی خود اردبیل و مثلا خودکشی زنانی که همواره از مشکلات خانوادگی به این سمت رو می کنند، به آن صورت که باید واکنش نشان نمی دهد و در برابر سیل عظیم آسیبهای اجتماعی آن چه به آن بشود گفت افکار عمومی، حساس و تحریک نمی شود.
به این صورت می توان از عدم وجود افکار عمومی خاص برای مسائل اردبیل سخن گفت و باید نگاه کرد و دید که آیا وجود فکر در این استان مشکل است یا وجود عمومیتی برای مردم. از نظر این که بشود گفت، مردم فکر ندارند، چه بسا واکنش برانگیز باشد و مردم ناراحت شوند که چرا آنان فاقد فکر تصور می شوند. اما واکنش به موضوعات اقتصادی نشان می دهد که مردم به برخی مسائل فکر می کنند، خاصه آن که این مسائل به معیشت و نیازهای اساسی آنان و حتی نیازهای متجملانه آنان مربوط می شود.
اما بحث اصلی "عموم" است و این که آیا مردم اردبیل هم اندیشی و همراهی در مسائل دارند یا نه. یا اگر دارند، مسائل آنان در میهمانی ها و مجالس ترحیم به طوری ساماندهی شده است که فرصتی برای طرح بحث های اساسی شکل نگیرد. اساسا عموم شدن نیاز به شکل گیری یک نوع نشست هایی است که شاید بهترین و در عین حال بدترین آن ها را بتوانیم در کافه ها و هم نشینی های توأم با فراغت در نظر بیاوریم. اما این که در چنین نشست هایی بحث های اساسی مطرح می شود یا نه و این که اغلب افراد فرهیخته به این صورت با هم می نشینند یا نه؟
به نظر می رسد یکی از عناصر مدنیت و وجهه شهروندی که تمدن جدید و ضوابط شهروندی و دموکراسی را می سازد، داشتن باورهای مشترک و واکنش های مجتمع مردم به مسائل حساس و مشکلات جامعه مانند بی نظمی، اغتشاش و تهدیدهای خارجی است. اما اغلب افکار مشترک به مردم اردبیل از حوزه های ملی و کرسی های رسمی تعارف می شود و خود مردم چنان که باید فرصتی برای اتصال به هم و بحث کردن در مورد شهر و زندگی شان ندارند و چه بسا به این مسائل وقعی نمی نهند. همین موضوع شاخص های نخبگی و فرهیختگی افراد را هم نشان می دهد که چقدر قشرهای محترم جامعه فردگرا و بی تفاوت هستند.
در هر حال عدم مصرف مطبوعات محلی و داشتن تیراژ های ۱۰۰نسخه ای و انتشار آگهی نامه و روگرفت های اینترنتی در مطبوعات نشان می دهد که نه عموم به صورت حضوری و کافه ای و نه عموم به معنای مطبوعاتی در اردبیل وجود دارد و اگر چنان چه تهدیدی این شهر را هشدار دهد، کسانی نیستند که در مورد این هشدارها با هم بنشینند و دنبال پیگیری اقدامات رسمی و غیررسمی در این زمینه باشند. والا وقتی چند زن به دلیل مشکلات خانوادگی از ارتفاع خود را پرت می کنند، بایستی افکار عمومی جریحه دار شده و دنبال دیدگاه های کارشناسی و اقدامات رسمی در این مورد می شدند.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
خیلی از اتفاقاتی می افتد که باید برای مردم اردبیل مهم باشد و به دنبال آن مطالبه هایی شکل بگیرد. اما مشاهده می شود حتی مقاله های انتقادی و مطبوعاتی که مسائل را تیتر می کنند هم نمی توانند روی مردم تأثیر بگذارند. چه بسا که مردم اصلا دنبال مطبوعات و خواندن و ... نیستند و سر در گریبان شان کرده اند و مشغول یک سری مناسک های اقتصادی و درد معیشت هستند. سقراط می گفت وقتی درد معیشت حل شود، مردم شروع به فکر کردن می کنند و همین شاید دلیل اصلی برای این باشد که چرا افکار عمومی وجود ندارد.
افکار عمومی شامل دو واژه است "افکار" و "عمومی". از این نظر، هم باید فکر وجود داشته باشد و مردم برای برخی مسائل فکر کنند و دغدغه خاطرشان باشد. هم عموم شکل بگیرد و مردم به عنوان عموم مردم خود را تصور کنند. در واقع وقتی افکار عمومی به برخی چیزها حساس نیستند، چه بسا مشکل در افکار باشد یا عموم. افکار عمومی هم یک قالب از توجه عموم مردم به مسائل است که همزاد با سازمان، دولت، حقوق شهروندی و ... بدنه های سیاسی ای را تشکیل می دهد که دستآورد ایرانی ها نیست و از الگوهای جهانی دموکراسی و سیاست تقلید شده است.
البته افکار عمومی در ایران به شدت حساس است و ماجرای حقوق نجومی و رانتخواری نشان داد که این فضای فکری در ایران وجود دارد. همین مسائل به سرعت به ذهن مردم اردبیل که اتفاقا به بعد مادی هم حساسند سرایت پیدا می کند. اما برای مسائل محلی خود اردبیل و مثلا خودکشی زنانی که همواره از مشکلات خانوادگی به این سمت رو می کنند، به آن صورت که باید واکنش نشان نمی دهد و در برابر سیل عظیم آسیبهای اجتماعی آن چه به آن بشود گفت افکار عمومی، حساس و تحریک نمی شود.
به این صورت می توان از عدم وجود افکار عمومی خاص برای مسائل اردبیل سخن گفت و باید نگاه کرد و دید که آیا وجود فکر در این استان مشکل است یا وجود عمومیتی برای مردم. از نظر این که بشود گفت، مردم فکر ندارند، چه بسا واکنش برانگیز باشد و مردم ناراحت شوند که چرا آنان فاقد فکر تصور می شوند. اما واکنش به موضوعات اقتصادی نشان می دهد که مردم به برخی مسائل فکر می کنند، خاصه آن که این مسائل به معیشت و نیازهای اساسی آنان و حتی نیازهای متجملانه آنان مربوط می شود.
اما بحث اصلی "عموم" است و این که آیا مردم اردبیل هم اندیشی و همراهی در مسائل دارند یا نه. یا اگر دارند، مسائل آنان در میهمانی ها و مجالس ترحیم به طوری ساماندهی شده است که فرصتی برای طرح بحث های اساسی شکل نگیرد. اساسا عموم شدن نیاز به شکل گیری یک نوع نشست هایی است که شاید بهترین و در عین حال بدترین آن ها را بتوانیم در کافه ها و هم نشینی های توأم با فراغت در نظر بیاوریم. اما این که در چنین نشست هایی بحث های اساسی مطرح می شود یا نه و این که اغلب افراد فرهیخته به این صورت با هم می نشینند یا نه؟
به نظر می رسد یکی از عناصر مدنیت و وجهه شهروندی که تمدن جدید و ضوابط شهروندی و دموکراسی را می سازد، داشتن باورهای مشترک و واکنش های مجتمع مردم به مسائل حساس و مشکلات جامعه مانند بی نظمی، اغتشاش و تهدیدهای خارجی است. اما اغلب افکار مشترک به مردم اردبیل از حوزه های ملی و کرسی های رسمی تعارف می شود و خود مردم چنان که باید فرصتی برای اتصال به هم و بحث کردن در مورد شهر و زندگی شان ندارند و چه بسا به این مسائل وقعی نمی نهند. همین موضوع شاخص های نخبگی و فرهیختگی افراد را هم نشان می دهد که چقدر قشرهای محترم جامعه فردگرا و بی تفاوت هستند.
در هر حال عدم مصرف مطبوعات محلی و داشتن تیراژ های ۱۰۰نسخه ای و انتشار آگهی نامه و روگرفت های اینترنتی در مطبوعات نشان می دهد که نه عموم به صورت حضوری و کافه ای و نه عموم به معنای مطبوعاتی در اردبیل وجود دارد و اگر چنان چه تهدیدی این شهر را هشدار دهد، کسانی نیستند که در مورد این هشدارها با هم بنشینند و دنبال پیگیری اقدامات رسمی و غیررسمی در این زمینه باشند. والا وقتی چند زن به دلیل مشکلات خانوادگی از ارتفاع خود را پرت می کنند، بایستی افکار عمومی جریحه دار شده و دنبال دیدگاه های کارشناسی و اقدامات رسمی در این مورد می شدند.
@ardabilnote
"کار انسانی" عضو شورا
محمد زینالی اُناری
اغلب مردم مشاغلی را به رسمیت می شناسند که تجاری، تولیدی و اداری مالی بوده و مستقیما در همه آن ها پول نقش اصلی را دارد. بر فرض مثال آن ها بیشتر از پزشک این مصداق را در نظر دارند که پس از معاینه دارو یا عمل جراحی و .. به آن ها تجویز و اجرا کند یا مهندس برای آن ها نقشه و خانه تدارک ببیند. به نظر آن ها مشاغل بیشتر حالت مبادله ای دارند و مردم باید پول داده و خدمات یا کار آن ها را بخرند. مشاغل هم فکر می کنند که باید کار آن چنان عینی و قابل تصور مردم باشد که آن را دیده و بپسندند تا بخرند. به همین دلیل بسته بندی و دکوراسیون مکان در عرضه خدمات دیرزمانی است که اهمیت زیادی یافته است.
در عصر بازگشت به انسان که آن را پست مدرن هم می خوانند، نوع دیگری از کار هم وجود دارد که برای جامعه ما هم اکنون کمتر شناخته شده است. بسیاری از معترضان به سیستم اداری مدرن جوامع شعار بازگشت به انسان و انسان مداری در خدمات خود را مد نظر قرار دادند تا جایی که تقابلی عارفانه از سوی گروهی از فیلسوفان با جریان غالب به میان آمد که به انسان، فهم او و زندگی او اصلی ترین توجه را داشت. بعد از آن، توجه به همه اقشار جامعه مد نظر قرار گرفت و همه رفتند سراغ آن که کاری کنند که وضع بشر بهتر شود و همه بتوانند فعال و پویا شوند. مردم دیگر فقط مشتری خدمات نبودند و روابط هم فقط مادی قلمداد نشد. در این شرایط مشتری ها دارای حقوقی انسانی بودند و به درک و فهم آن ها اهمیت زیادی قائل می شد تا جایی که حتی بانک ها هم برای مشتری ها بهترین صندلی را تدارک می دیدند.
بخشی از کار مختص این است که بدون وجود کالا و خدات فقط با مردم صحبت کرده و آرائ و نیازهای ان ها بشنوند تا بتوانند از فرصت های اجتماعی به سود مردم استفاده کنند. آن ها سعی می کردند مردم را برای اکتساب مهارت ها و احقاق حقوق شان توانمند کنند. " کار انسانی" محور اصلی مشاغل اجتماعی و حتی اقتصادی و پزشکی شد. پرستاری از جنبه مراقبت پزشکی به سمت نظریه های روانشناسی و جامعه شناسی رفت تا بتواند به مراقبت بالینی تبدیل شود. از تلفیق سیاستگذاری، روانشناسی و اقتصاد، رشته ای به عنوان مددکاری اجتماعی شکل گرفت تا گروه های اجتماعی ضعیف را حتی در رده ی نفر به نفر توانمند کند تا دیگر محتاج کمک های مردمی و صدقات امداد نباشند. رونشناسان سعی می کردند وقت زیادی بگذارند تا بیماران پریشان بتوانند با تجدید روحیه خود حتی جایزه نوبل ریاضی هم بگیرند.
کار اصلی بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران این شد که از آکتور بودن و قانونگذاری صرف به سمت انسان مداری رفته و سعی کنند از طریق گفت و گو و اهمیت قائل شدن به دیدگاه های مردم ساعتهای زیادی به شنیدن نظرات مردم و دیدن مشکلات آن ها بگذارند. از این رو بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران جزء جنبش های اجتماعی محیط زیست و طرفداری از صلح شدند تا در برابر قدرت های رسمی با نیازهای مردم همسو باشند و جامعه را توسعه دهند. در حال حاضر هم بسیاری از رشته های دیگر سعی می کنند جامعه را با کاربری انسانی طراحی و توسعه بخشند.
هم اینک خدمات بسیاری وجود دارد که کار آن ها به جای ارائه ی بودجه و مواجب، باید کار انسانی قلمداد شود. آن ها باید زمان ارزنده ای برای مخاطبان بگذارند با خونسردی و خنده رویی با مردم صحبت کنند. راهنمایی های مکرر بکنند تا مشتری خدمات آن ها را بتواند به خوبی دریافت کند. دیگر زمانه "مشکل خودتان است و به من ارتباطی ندارد" گذشته است. سازمان های امدادی و حمایتی باید اغلب کارشان را با شنیدن و گفت و گو کردن با مددجویان و نیازمندان بگذرانند. کار انسانی می تواند انسان های ضعیف و فاقد قدرت را تقویت کرده و نیاز آن ها به کمک، دیده شدن و همدردی را مرتفع کند. چرا که مردم آسیب دیده بیش از این که به پول و امکانات ناقص نیاز داشته باشند نیازمند فهمیده شدن، شنیده شدن و مورد اعتماد و پذیرش قرار گرفته شدن هستند. طراحی و توسعه کار انسانی از شنیده شدن پیام مولوی و سعدی توسط متخصصان فهیم رشته های روانشناسی، پرستاری و اقتصاد آغاز شده است.
یک داوطلب شورا هم باید کسی باشد که کار انسانی را ملاک و پیشه ی خود قرار داده باشد. به ویژه این که او در این زمینه تخصص داشته باشد. آن ها باید بیش از این که تجربه تولید، خدمات و برش و ترکیب داشته باشند، متکی بر فهمیدن، شنیدن و فعالیت کردن به نفع گروه های فاقد قدرت و فاقد توان باشند، چرا که مردم بعد از رای دادن، توانایی و قدرت خود را به این افراد وا می نهند و منتظر دیده شدن و شنیده شدن و وارد کردن سخن آن ها به ساحت قدرت می باشند. نماینده شورا باید بتوند با همه گروه های مردم ارتباط داشته و در شهر نیازسنجی کند.
کار انسانی کاری است که با اهمیت دادن به مردم شهر می تواند موجب توسعه اعتماد، برابری، آموزش، توانمندی و در نهایت توسعه اقتصادی درون زا شود.
@thing
محمد زینالی اُناری
اغلب مردم مشاغلی را به رسمیت می شناسند که تجاری، تولیدی و اداری مالی بوده و مستقیما در همه آن ها پول نقش اصلی را دارد. بر فرض مثال آن ها بیشتر از پزشک این مصداق را در نظر دارند که پس از معاینه دارو یا عمل جراحی و .. به آن ها تجویز و اجرا کند یا مهندس برای آن ها نقشه و خانه تدارک ببیند. به نظر آن ها مشاغل بیشتر حالت مبادله ای دارند و مردم باید پول داده و خدمات یا کار آن ها را بخرند. مشاغل هم فکر می کنند که باید کار آن چنان عینی و قابل تصور مردم باشد که آن را دیده و بپسندند تا بخرند. به همین دلیل بسته بندی و دکوراسیون مکان در عرضه خدمات دیرزمانی است که اهمیت زیادی یافته است.
در عصر بازگشت به انسان که آن را پست مدرن هم می خوانند، نوع دیگری از کار هم وجود دارد که برای جامعه ما هم اکنون کمتر شناخته شده است. بسیاری از معترضان به سیستم اداری مدرن جوامع شعار بازگشت به انسان و انسان مداری در خدمات خود را مد نظر قرار دادند تا جایی که تقابلی عارفانه از سوی گروهی از فیلسوفان با جریان غالب به میان آمد که به انسان، فهم او و زندگی او اصلی ترین توجه را داشت. بعد از آن، توجه به همه اقشار جامعه مد نظر قرار گرفت و همه رفتند سراغ آن که کاری کنند که وضع بشر بهتر شود و همه بتوانند فعال و پویا شوند. مردم دیگر فقط مشتری خدمات نبودند و روابط هم فقط مادی قلمداد نشد. در این شرایط مشتری ها دارای حقوقی انسانی بودند و به درک و فهم آن ها اهمیت زیادی قائل می شد تا جایی که حتی بانک ها هم برای مشتری ها بهترین صندلی را تدارک می دیدند.
بخشی از کار مختص این است که بدون وجود کالا و خدات فقط با مردم صحبت کرده و آرائ و نیازهای ان ها بشنوند تا بتوانند از فرصت های اجتماعی به سود مردم استفاده کنند. آن ها سعی می کردند مردم را برای اکتساب مهارت ها و احقاق حقوق شان توانمند کنند. " کار انسانی" محور اصلی مشاغل اجتماعی و حتی اقتصادی و پزشکی شد. پرستاری از جنبه مراقبت پزشکی به سمت نظریه های روانشناسی و جامعه شناسی رفت تا بتواند به مراقبت بالینی تبدیل شود. از تلفیق سیاستگذاری، روانشناسی و اقتصاد، رشته ای به عنوان مددکاری اجتماعی شکل گرفت تا گروه های اجتماعی ضعیف را حتی در رده ی نفر به نفر توانمند کند تا دیگر محتاج کمک های مردمی و صدقات امداد نباشند. رونشناسان سعی می کردند وقت زیادی بگذارند تا بیماران پریشان بتوانند با تجدید روحیه خود حتی جایزه نوبل ریاضی هم بگیرند.
کار اصلی بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران این شد که از آکتور بودن و قانونگذاری صرف به سمت انسان مداری رفته و سعی کنند از طریق گفت و گو و اهمیت قائل شدن به دیدگاه های مردم ساعتهای زیادی به شنیدن نظرات مردم و دیدن مشکلات آن ها بگذارند. از این رو بسیاری از هنرمندان و سیاستمداران جزء جنبش های اجتماعی محیط زیست و طرفداری از صلح شدند تا در برابر قدرت های رسمی با نیازهای مردم همسو باشند و جامعه را توسعه دهند. در حال حاضر هم بسیاری از رشته های دیگر سعی می کنند جامعه را با کاربری انسانی طراحی و توسعه بخشند.
هم اینک خدمات بسیاری وجود دارد که کار آن ها به جای ارائه ی بودجه و مواجب، باید کار انسانی قلمداد شود. آن ها باید زمان ارزنده ای برای مخاطبان بگذارند با خونسردی و خنده رویی با مردم صحبت کنند. راهنمایی های مکرر بکنند تا مشتری خدمات آن ها را بتواند به خوبی دریافت کند. دیگر زمانه "مشکل خودتان است و به من ارتباطی ندارد" گذشته است. سازمان های امدادی و حمایتی باید اغلب کارشان را با شنیدن و گفت و گو کردن با مددجویان و نیازمندان بگذرانند. کار انسانی می تواند انسان های ضعیف و فاقد قدرت را تقویت کرده و نیاز آن ها به کمک، دیده شدن و همدردی را مرتفع کند. چرا که مردم آسیب دیده بیش از این که به پول و امکانات ناقص نیاز داشته باشند نیازمند فهمیده شدن، شنیده شدن و مورد اعتماد و پذیرش قرار گرفته شدن هستند. طراحی و توسعه کار انسانی از شنیده شدن پیام مولوی و سعدی توسط متخصصان فهیم رشته های روانشناسی، پرستاری و اقتصاد آغاز شده است.
یک داوطلب شورا هم باید کسی باشد که کار انسانی را ملاک و پیشه ی خود قرار داده باشد. به ویژه این که او در این زمینه تخصص داشته باشد. آن ها باید بیش از این که تجربه تولید، خدمات و برش و ترکیب داشته باشند، متکی بر فهمیدن، شنیدن و فعالیت کردن به نفع گروه های فاقد قدرت و فاقد توان باشند، چرا که مردم بعد از رای دادن، توانایی و قدرت خود را به این افراد وا می نهند و منتظر دیده شدن و شنیده شدن و وارد کردن سخن آن ها به ساحت قدرت می باشند. نماینده شورا باید بتوند با همه گروه های مردم ارتباط داشته و در شهر نیازسنجی کند.
کار انسانی کاری است که با اهمیت دادن به مردم شهر می تواند موجب توسعه اعتماد، برابری، آموزش، توانمندی و در نهایت توسعه اقتصادی درون زا شود.
@thing
مهندسان و پزشکان اردبیل را نابود خواهند کرد (۱)
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
یکی از آرزوهای اغلب تحلیل گران سیاسی این است که در انتخابات شورا تحصص گرایی رخ دهد، اما ظاهرا به علت قدرت اقتصادی غالب مهندسان و پزشکان و اغلب کاربران اداری در رشته های تکنیکی، این نمایندگی را در اردبیل این اصناف ربوده اند. ظاهرا تفسیر آن ها از تخصص گرایی بیشتر دال بر آسفالت، خانه سازی و پاساژ چیدن است. در حالی که تخصص گرایی در سیاست بیشتر معطف به رشته های سیاسی است. موج اول شهرسازی و نوگرایی شهری در ایران از توسعه عمرانی و سلیقه بسیاری از مشاغل تکنیکی لطمه دید. در آن زمان عده ی بسیاری از مهاجران فقیر پشت دیوارهای شهر تهران اسکان موقت داشتند تا این که بازار شهرسازی تحت عنوان برنامه توسعه رونق گرفت و تهران با برداشتن دیوار خود مهاجران فقیر روستایی را جزء تهرانی ها حساب کرد. آری قبل از برلین یک بار هم در تهران دیوار برداشته شده و محدوده شهری خودرا بزرگتر کرده بود. تهران به عنوان اصلی ترین شهر نسل اولی ایران به تدریج ساختمان ها و خیابان های جدید و مدرن به خود می دید، ارگان ها و راه آهن به خود می دید و تا امکاناتی چون سالن تئاتر، سینما و کانون پرورش فکری کودکان هم پیش رفت.
اردبیل از شهرهایی است که نسل دوم نوسازی را در ایران تجربه کرده است. نوسازی نسل اول زمانی به راه افتاد که آستانه های تجدد و دیوان سالاری در کشور به راه افتاده بود و متخصصین از خارج برگشته و دارالفنون به دنبال زورآزمایی در مهارت و تخصص خود بودند. ناگهان در اثر ایجاد آرمانشهری به نام تهران، بخش عظیمی از مردم به پشت دیوارهای شهر مهاجرت کرده بودند تا از فقر روستایی نجات یابند. همان موقع زمانی بود که گاه عشایر به شهرهایی چون اردبیل حمله می کردند و بازار آن را تاراج کرده و سپس به اتش می زدند. بعدا رضاخان آمد و غائله را خواباند و با اثبات قدرتش کشور را به دست گرفت و برنامه های نوسازی را پیاده کرد. سپس در شهر تهران به عنوان اصلی ترین شهر نسل اول، اتفاقات زیادی افتاد، سازمان و دولت به راه افتاد، خیابان ها و ساختمان های جدید به راه افتادند، اغلب شهرها دارای نماد و فرهنگ جدید شدند و به خاطر مهاجرت و افزایش خدمات بهداشتی روز به روز بر تعداد شهرنشینان اضافه شد.
توسعه ی صرفا تکنیکی و یک جانبه ی تهران اتفاقاتی را موجب شد که امروز عامل اصلی آسیب های فرهنگی و اجتماعی به شمار می رود. پزشکان با دیکتاتوری خود در رده های بالای سیاستگذاری و اعمال فشار بر سیاستهای مالیاتی و اقتصادی در حذف طب سنتی و آوردن طب جدید و تبدیل کردن عطاری ها به داروسازی موجب زیرزمینی شدن تجارت داروهای آرام بخش محلی (افیون) شدند که این ماده دارویی سابقا در بسیاری از روستاهای ایران کشت می شد. بعد همه جا جار زدند که استعمار باعث تریاکی شدن مردم ایران شد، در حالی که داروهای صنعتی را استثمار آورد و پزشکان نشستند و برای مردم نسخه های بدخط شیمیایی نوشتند تا واردات دارو و وابستگی به صنعت پزشکی گل کند بعد پشت سر هم لوازم جراحی و آزمایشگاه آوردند که تا به امروز هم نابرابری در خدمات پزشکی ادامه دارد. از آن طرف هم اغلب کارگران و توده های کم توان در انتخاب دارو و درمان را به جرم اصغر آقا بودن دادند دست قانون و چقدر آنسان به خاطر این روش بد تلف شد. اینک شهرهای نسل دوم نیز اسیر مطب هایی هستند ک مانند دکه و دکان عطاری ها به صورت فردگرایانه اداره می شود و هنوز همین گروه از متخصصین که بر سیستم خود مدیریت می کنند، نتوانسته اند به شکل دادن کلینیک هایی بپردازند که یک پرونده مادر برای مردم شکل دهند تا در صورت مراجعه انسانها به پزشکان، با مراجعه به پرونده اش از وضعیت تاریخی او آگاه باشند. در نتیجه به جای این که پزشکی علم پژوهش و پیشگیری از کاهش سلامت جسمانی انسانهای شهرنشین باشد، علم نقل و نبات دادن، بریدن و مثلا نجات درصدی بیمارانی است که این روزها در دست دردسر کبد و سرطان دست و پا می زنند.
@ardabilnote
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه
یکی از آرزوهای اغلب تحلیل گران سیاسی این است که در انتخابات شورا تحصص گرایی رخ دهد، اما ظاهرا به علت قدرت اقتصادی غالب مهندسان و پزشکان و اغلب کاربران اداری در رشته های تکنیکی، این نمایندگی را در اردبیل این اصناف ربوده اند. ظاهرا تفسیر آن ها از تخصص گرایی بیشتر دال بر آسفالت، خانه سازی و پاساژ چیدن است. در حالی که تخصص گرایی در سیاست بیشتر معطف به رشته های سیاسی است. موج اول شهرسازی و نوگرایی شهری در ایران از توسعه عمرانی و سلیقه بسیاری از مشاغل تکنیکی لطمه دید. در آن زمان عده ی بسیاری از مهاجران فقیر پشت دیوارهای شهر تهران اسکان موقت داشتند تا این که بازار شهرسازی تحت عنوان برنامه توسعه رونق گرفت و تهران با برداشتن دیوار خود مهاجران فقیر روستایی را جزء تهرانی ها حساب کرد. آری قبل از برلین یک بار هم در تهران دیوار برداشته شده و محدوده شهری خودرا بزرگتر کرده بود. تهران به عنوان اصلی ترین شهر نسل اولی ایران به تدریج ساختمان ها و خیابان های جدید و مدرن به خود می دید، ارگان ها و راه آهن به خود می دید و تا امکاناتی چون سالن تئاتر، سینما و کانون پرورش فکری کودکان هم پیش رفت.
اردبیل از شهرهایی است که نسل دوم نوسازی را در ایران تجربه کرده است. نوسازی نسل اول زمانی به راه افتاد که آستانه های تجدد و دیوان سالاری در کشور به راه افتاده بود و متخصصین از خارج برگشته و دارالفنون به دنبال زورآزمایی در مهارت و تخصص خود بودند. ناگهان در اثر ایجاد آرمانشهری به نام تهران، بخش عظیمی از مردم به پشت دیوارهای شهر مهاجرت کرده بودند تا از فقر روستایی نجات یابند. همان موقع زمانی بود که گاه عشایر به شهرهایی چون اردبیل حمله می کردند و بازار آن را تاراج کرده و سپس به اتش می زدند. بعدا رضاخان آمد و غائله را خواباند و با اثبات قدرتش کشور را به دست گرفت و برنامه های نوسازی را پیاده کرد. سپس در شهر تهران به عنوان اصلی ترین شهر نسل اول، اتفاقات زیادی افتاد، سازمان و دولت به راه افتاد، خیابان ها و ساختمان های جدید به راه افتادند، اغلب شهرها دارای نماد و فرهنگ جدید شدند و به خاطر مهاجرت و افزایش خدمات بهداشتی روز به روز بر تعداد شهرنشینان اضافه شد.
توسعه ی صرفا تکنیکی و یک جانبه ی تهران اتفاقاتی را موجب شد که امروز عامل اصلی آسیب های فرهنگی و اجتماعی به شمار می رود. پزشکان با دیکتاتوری خود در رده های بالای سیاستگذاری و اعمال فشار بر سیاستهای مالیاتی و اقتصادی در حذف طب سنتی و آوردن طب جدید و تبدیل کردن عطاری ها به داروسازی موجب زیرزمینی شدن تجارت داروهای آرام بخش محلی (افیون) شدند که این ماده دارویی سابقا در بسیاری از روستاهای ایران کشت می شد. بعد همه جا جار زدند که استعمار باعث تریاکی شدن مردم ایران شد، در حالی که داروهای صنعتی را استثمار آورد و پزشکان نشستند و برای مردم نسخه های بدخط شیمیایی نوشتند تا واردات دارو و وابستگی به صنعت پزشکی گل کند بعد پشت سر هم لوازم جراحی و آزمایشگاه آوردند که تا به امروز هم نابرابری در خدمات پزشکی ادامه دارد. از آن طرف هم اغلب کارگران و توده های کم توان در انتخاب دارو و درمان را به جرم اصغر آقا بودن دادند دست قانون و چقدر آنسان به خاطر این روش بد تلف شد. اینک شهرهای نسل دوم نیز اسیر مطب هایی هستند ک مانند دکه و دکان عطاری ها به صورت فردگرایانه اداره می شود و هنوز همین گروه از متخصصین که بر سیستم خود مدیریت می کنند، نتوانسته اند به شکل دادن کلینیک هایی بپردازند که یک پرونده مادر برای مردم شکل دهند تا در صورت مراجعه انسانها به پزشکان، با مراجعه به پرونده اش از وضعیت تاریخی او آگاه باشند. در نتیجه به جای این که پزشکی علم پژوهش و پیشگیری از کاهش سلامت جسمانی انسانهای شهرنشین باشد، علم نقل و نبات دادن، بریدن و مثلا نجات درصدی بیمارانی است که این روزها در دست دردسر کبد و سرطان دست و پا می زنند.
@ardabilnote