یادداشت
114 subscribers
100 photos
10 videos
30 files
56 links
درباره شهر اردبیل
Download Telegram
⭕️ مهاجران آبی
🔹پرسش از چرا و چگونگی پیدایش مهاجرت بدلیل خشکسالی و کم آبی در ایران
🔹با حضور
👤 میر ایوب تقواطلب
👤 حسین بشیری
👤 محمد زینالی
✍ محسن پرستاری
🔹دهمین شماره فصلنامه صدای آب
🔻🔻🔻
https://t.me/mohsen_parastari
میدان محله پیرزرگر که زمانی خاستگاه رویداد بود به پارکینگ خودرو تبدیل شده است.
#محله
#رویداد

@ardabilnote
بهنامجو، اسطوره ی عقلانیت وبر

محمد زینالی اُناری
 
ماکس وبر، مهم ترین ویژگی جامعه ی مدرن و پیشرفت های آن را در کنش عقلانی معطوف به هدف می داند. از نظر او کنشگر در این موضوع، «محاسبه گر» است، «ابزارمند» است و مهم تر از همه، همه ی کارها را برای «هدف» مشخصی انجام می دهد. از این منظر، کسی که اهل حساب و کتاب است، با ابزار کار می کند و برای هدفی از پیش تعیین شده متوجه است، کسی است که شاکله های جامعه ی مدرن را شکل می دهد، یعنی همان امکاناتی که ما به آن توسعه و پیشرفت می گوئیم.

اما توجه به هدف، محتاج توجه به نکته ی مهمی بود که من در روز تودیعه دکتر خدابخش آن را نوشته ام. او می گفت من اقلا هزار بار به اسم آلوین تافلر و موج های تغییر و تحول اشاره کردم تا مردم بدانند که ما باید از امروز به آینده فکر کنیم و برای رسیدن آینده به جای کارهای زودگذر به زیرساخت های صنعتی و نهادسازی ها بیندیشیم. پس از توجه به اینده است که می توان از هدف صحبت کرد. در جامعه ای که تفکر یک روزه مستولی است و «امروز بخوریم و فردا منتظر تقدیر باشیم» ورد زبان مردم است، نمی توان به آینده اندیشید، چه رسد به کنش عقلانی معطوف به هدف؛ و هدف در آینده ای مشخص قابل دستیابی است.

بعد از خدابخش، نوبت مردی شد که می توانست در  زیرساخت فکری ای که در حوزهی فرهنگ و فکر مردم ایجاد شده، میتوانست به هدف های طولانی در جامعه فکر کند. جامعه ای که در چالش سبقت گرفتن از رشت و تبریز با آن همه سوابق درخشان فرهنگی و قوه ی کارشناسی اش بود، امروز می تواند ساخته شدن راه آهن را ببیند. بهنامجو، با محاسبه گری و ورود به قواعد نظام های پولی توانست امکان تحقق ابزارهای توسعه را رقم زند و به صورت عجیب و نادیده ای، زمان معکوس برای رسیدن به هدف نصب کرده است، آن هم در استانی که در زمان استانداران قبل، ساعت ها را می شکستند.

اما ماکس وبر، در سطور بعدی کتاب «اقتصاد و جامعه» به نکته ی مهمی هم اشاره می کند و آن خلق روابطی است که در دایره ی این کنش ها، به همبستگی می انجامد. به نظر او، معناهای ذهنی مشابه می تواند به همبستگی بیانجامد و معناهای ذهنی متفاوت می تواند تضاد را بیافریند. بهنامجو، می گوید ما برای ساختن جامعه به مشارکت همه ی گروه ها می اندیشیم و کسی نباید برای خاطر شوق به کار کردن مانعی ببیند. باید همه کار کنند تا با «عقلانیت جمعی» و رسیدن هدف های مطلوب و مشترک شان در توسعه ی استان اردبیل با هم همراه شوند.

@ardabilnote
از نزاع تا چماق

محمد زینالی اُناری

رتبه دار بودن اردبیل در نزاع می تواند دلایل عدیده ای داشته باشد و قابل بحث و بررسی باشد. یک ماه قبل بالاجبار نیم ساعتی در یک فروشگاه منتظر همسایه اش ماندم تا برسد. آن جا از دعواهای دسته جمعی شبانه، قتل و پیام انتقام صحبت به میان آمد. یکی از آن ها می گفت «بالاخره حل می شود». گفتم «قتل چگونه حل می شود لابد منظورتان دیه است؟» گفت «بله، بالاخره حل می شود. » یکی از کارشناسان گفت: « این پول ها را هم از همین راه ها در می آورند که به دیه ها می پردازند. دیه می گیرند و دیه می دهند و با همین پولها رشد می کنند و پولدار می شوند.» بالاخره نزاع، جرم و حتی چماق هم اقتصادی بابت خود دارد.

در جامعه ای که مبادلات مالی در میان گروهی بالا باشد که زود تهییج شوند و رانندگی مخاطره آمیز کنند، به خاطر فوتبال و این جور مسائل همدیگر را زیر بگیرند، طبیعی است گروهی که بی سواد و از نظر فرهنگی کم مایه هستند، مشکلاتی این گونه را هم پدید خواهند آورد؛ دیروز رتبه ی اول در نزاع های سطحی، امروز زیرگیری و راه اندازی دسته ی چماق دار و فردا خدا می داند چه! اقتصادی که مبادلات مالی را به سمت دلالی مسکن و مغازه، معاملات پرسود خودرو و اجناس مختلف و بخش های مختلف اقتصادی ببرد که به جای دانش و هوش، نیاز به سرمایه و حیله دارند، و نظارت صنفی بر این دسته ضعیف است، طبیعی است که روزی تیپا و فردایش چماق و زیرگیری در میان داشته باشد.

اقتصاد اردبیل، آدم های پرجسارتی را پرورش داده که می توانند برای شوخی و تفریح دعوا کنند و به راحتی جریمه اش را بدهند. اما اقتصاد اردبیل، قشر فرهنگی ای را پرورش نمی دهند که بتوانند فکری به حال بیماران و بیکاران این استان بکنند. معلمی باسواد برای مزدی مشخص یک سال درس می دهد و یک فرد بی سواد همان قدر مزد را در یک معامله ی مسکن سود می کند. باسوادها تا می توانند از این استان و حتی از این کشور دور می شوند تا برای دیگران نسخه بپیچند. اما نسخه ی ما اردبیلی ها را بالاخره دسته های نزاع و چماق می پیچند و روزی خواهد رسید که جای خالی تمام دانشجویان مهاجر را دسته های نزاع و چماق دار بگیرد.

هر کس بگوید نزاع و چماق علت دیگری دارد، دروغ گفته است. در جایی که آدم های باسواد و عمیق احساس ناامنی و ناراحتی داشته و روز به روز مهاجرت کنند، قشرهای متمول و پرریسک آن در حوزه های جرم و جنایت بیشتر و بیشتر خواهند شد. اقتصادی که می توانست با خلاقیت دانشجویان و دانشمندان استان به سوی تولید کار و رفاه جمعی برود، به سوی مبادلاتی چون دیه ی قتل و مزنه ی ضربه های چماق پیش برود. اقتصاد ما برای فکر و خلاقیت ناامن ولی برای سوداگری و «آل-وِر»های بی حساب و کتاب گنج قارون است.

گردونه ی زندگی در اردبیل، به جای تولید قشرهای فرهنگی و خلاق، نوکیسه های چماقدار پرورش می دهد. در جامعه ای که خیلی از منتقدین و نویسنده ها جرأت حرف زدن ساده را ندارند، کسانی هستند که جرأت می کنند بزنند و به قول خودشان با پول بشویند. دنبال عوامل روانشناختی نروید، این منطق اقتصاد است، هر کس پاداش ببیند، رشد میکند. دانشجو و دانشمند پاداش نمی بیند، اما معامله گر، دلال و کاسب هایی که صندوق و دفتر مالی شان جیب قلمبه شان است، رشد می کنند.  در این شهر، حیله به جای اندیشه رشد می کند و طبیعی است که احساس بر استدلال غلبه داشته باشد. حتی وقتی سخن از دانش و علم است، پدیده ی «مدرک» های پوشالی به بازتولید همان نظام سوداگری می انجامد.

من که نمی فهمم، ما در تولید علم که این قدر رشد داشته ایم و روانشناسی از گروه به دانشکده ارتقا یافته است، چطور از نزاع به چماق و زیرگیری ارتقا پیدا کرده ایم، به نظر شما این نشان از برعکس بودن یا نامعتبر بودن این آمار تولید علم نیست؟ روز به روز جمعیت دانشجو و استاد دانشگاه بیشتر می شود، اما اقتصاد بخش دلالی و سوداگری رشد می کند و باور مردم به علم و دانش سست تر و به زور و قلدری قوی تر می شود. گردونه ی ما که عوض نخواهد شد، بهتر است بنشینیم و منتظر اتفاقات بعدی باشیم.

@ardabilnote
Forwarded from محمد زینالی
ایرانین پای

محمد زینالی اُناری

اگر فیلم های امریکن پای را دیده باشید، موضوع اساسی آن نظارت والدین به روابط دوستانه ی دختران و پسران شان است تا آسیب کمتری از این موضوع ببینند، چرا که این پدیده در مدارس شیوع کرده و والدین نه می خواهند تقابل کنند و نه می خواهند فرزندان شان آسیب ببیند. و با بحث های علم روانشناسی بر این خصوص که عشق ورزی در دوران نوجوانی در صورت ناکامی، آسیب های جدی به روح و روان فرزندان می زند، آن را به صورت دوستی مدرسه ای نظارت کرده و سعی می کنند فرزندان از این عرف رایج در جامعه، آسیب نبینند و تم این فیلم ها چنین است که با این رویه فرزندان شان علاقه ی غیرآسیب زننده به غیرهمجنس را می آموزند تا بالأخره با ازدواج شان با جنس مخالف نسل آمریکایی را بقا دهند.

در جامعه ی ما، این نوع دوست پسر دوست دختری در غیاب روابط مدرسه ای شکل گرفته و خیلی ها که پیشتر مخالف هم بودند، برای این که دیپلماسی تک فرزندان امروزی  قویتر از نظارت والدین شده است، بالاجبار با فرزندان همراهی می کنند تا آسیب نبینند، اما با این روندی که در مهاجرت پولداران ایرانی به خارج وجود دارد، احتمال این که کسی به فکر هژمونی و بقای خانواده ی ایرانی باشد خیلی کم است. اما نگاه غالب این است که این رویه توسط هنجارهای رسمی ترویج نمی شود و به برنامه های تنظیم خانواده هم به دید سلامتی نوجوانان و بقای ایرانیت نگاه نمی شود.

اما گاهی سخنانی در جامعه ما زده می شود که هیچ ارتباطی با هنجارهای مشروع ما ندارد، اما به اشتباه به هنجارهای رسمی تنه هم می زند. اخیرا سخنرانی اظهار کرده است که دبستانی ها می توانند با هم باشند و رابطه نداشته باشند و این را در لفافه ی ازدواج اظهار کرده است. ایشان نمی دانند که با این اظهارات در واقع به ترویج فرهنگ دوست دختر -دوست پسری آن هم در سنین کودکی کمک کرده است. سالها بود در جامعه ی ما برخی از افراد دنبال چنین مشروعیتی بودند و ما آن را غربی می دانستیم، اینک سخنرانان مشروع خود ما این پدیده را ترویج می کنند.

اما مسئله ی اصلی ما این است که با ترویج این پدیده توسط سخنرانان مذهبی، چگونه می توان دوست پسرها و دوست دخترهای دبستانی را کنترل کرد؟ از فردا ممکن است اتفاقات بسیاری رخ دهد و بچه ها نتوانند خود را کنترل کنند و آسیب های جدی روانی و بهداشتی ببینند، ایدز گسترش پیدا کند و خانواده ی ایرانی به قهقرا برود. چرا که زدن حرف های بی مطالعه و بدون تخصص در ایران به راحتی صورت می گیرد. جامعه ای که سواد ضرورت سخن نباشد، بالأخره از بین میرود.

@thing
یادداشت pinned «توسعه؛ هنر یا داد و ستد محمد زینالی اُناری شاید سوای همیشگی توسط برخی از افراد مطرح شود که چرا میزان بودجه های اردبیل کمتر است، اما در جاهای دیگر بیشتر است. شاید بپرسند که چرا اردبیل نمی تواند مانند استان های برخوردار از صنعت و توریسم مانند اصفهان و مشهد…»
مردم اردبیل فقط یک بار زندگی می کنند

محمد زینالی اُناری

برگزاری نشست های مختلف تجلیل درباره ی اساتید و پیشکسوتان اداری و فرهنگی در اردبیل به یک روال جا افتاده تبدیل شده است. این خود به تنهایی جای شکر دارد، اما باید دید آیا این برنامه ها اثرگذار می باشند؟ آیا این رویدادها می توانند فرهنگی را در اردبیل ایجاد کنند یا تنها دل تجلیل شونده و دوستانش را برای مدت چند روز خوش می کند؟ فرهنگ، یک کالای یک بار مصرف نیست که خلق شود و پس از چند روز دیگر تمام شود. در این صورت به این چیزی که به صورت چند روزه تولید و از بین می رود، نمی توان گفت فرهنگ، می توان نام دیگری برایش گذاشت، مانند جشن یا اگر بهتر گفته شود مهمانی.

مردم اردبیل فقط یک بار زندگی می کنند. بسیاری از مردم اردبیل به این صورت، زندگی تک عمره دارند و وقتی مردند، یادشان از خاطره ها محو می شود. اما ذکر آن چیزی که سعدی گفته است مرد نکونام نمیرد هرگز، در اردبیل بسیار سخت است. ببینیم در تاریخ ایران چه کسانی و در کدام فرهنگ ها زندگی ماندگار داشته اند؟ این به معنای آن نیست که در میان مردم اردبیل آدم ناب و بزرگ وجود نداشته است، بلکه به این معنا است که ما برای آدم های بزرگ مان تاریخ ننوشته ایم. بلکه این روزها که خیلی جز جگر می خوریم و دل مان کباب می شود، تنها یک مهمانی می گیریم و اسمش را می گذاریم فرهنگ!

چند ماه پیش یک فرد از مشکین به بنده تلفن زد و گفت داریم در مورد روحانیون مشکین کتاب می نویسیم و در خصوص چگونگی ارتباط با پدرم سوالهایی پرسید. بعد از کمی صحبت متوجه شدم که موجی راه افتاده که در مشکین برای روحانیون کتابی بنویسند و برای برخی روحانیون در حد دو سطر نوشته شده است. بعد ایشان که با من حرف می زد، نمی دانست که قبلا کتاب دیگری، به سبک کتاب دهه ی چهلی آقای ننه کرانی، در دو جلد منتشر شده است که تقریبا شبیه مجله های تبلیغاتی منتشر شده و حتی در مشکین از وجود آن خبرندارند. به ایشان پیشنهاد کردم که فقط برای دو شخصیت خاص زندگی نامه بنویسند و برای یک جمعیت بزرگ کشکول ننویسند.

روش تولید خاطره و تاریخ در شهرها و حفظ اطلاعات زندگی مشاهیر در استان ما، دچار ابتذال و چشم و هم چشمی شده است و حتی برای نوشتن کتاب هم حد و وسعی چنان که باید باشد نداریم. عرصه ی فرهنگ در اردبیل تقریبا شبیه مغازه های قدیمی روستاها است که هم کافه بود، هم نفت و آفتابه می فروختند، هم سیگار، هم میوه و مواد غذایی. دایی من از این مغازه ها در شمس آباد باز کرده بود و یک بار در چاهش مار هم پیدا شده بود آن هم با لشگرش. به این صورت فرهنگی که اسیر کشکول زدگی و مهمانی بازار باشد، ممکن است از داخلش مار، گزش و خشونت هم پیدا شود.

مردم اردبیل تنها، فقط و فقط یک بار زندگی می کنند. حتی بزرگان اردبیل هم عمر یک باره دارند و قرار نیست به تاریخ تبدیل شوند. بلکه مراسم های تجلیل آن ها در نهایت تبدیل به یک مهمانی هیجانی می شود که بعد از مدتی اصلا یاد و خاطره ای از ان در میان نباشد. به برگزار کنندگان این مراسم ها پیشنهاد می کنم، هزینه ی مراسم را به یک خاطره نویس بدهند تا زندگی، آثار و خدمات افراد بزرگ و مشاهیر این شهر نوشته و منتشر شده به تاریخ و سند شهر و اندیشه های پیدا شده در اردبیل تبدیل شود. حتی اگر آن را امروزها نخوانیم و از ایشان بزرگواری یادنگیریم، می تواند به صورت سندی در بایگانی تاریخ اردبیل حفظ شود.

@ardabilnote
اسطوره سادگی نوروز

محمد زینالی اُناری؛

وقتی امام جمعه ی اردبیل درباره ی سادگی نوروز صحبت کرد، بحث تلویزیونی سال قبلم به یادم آمد. او معتقد است که باید نوروز را ساده بگیریم تا از این مشکلات رهایی یابیم، حال آن که نوروز از دیرباز بازگشت به سادگی طبیعت، صفای جمعی و صمیمیت خانوادگی بوده و همین گم شده ی ما است که امروز از آن غافل بوده ایم. اما این مهمانی ها و گردشگری های نوروزی که چند سالی است ما را سرگرم کرده است، هیچ نسبتی با نوروز کهن ما ندارد.

عید نوروز دارای چندین اسطوره است، که یکی از آن ها اسطوره ی طبیعت تحت تأثیر انقلاب کیهانی است و بیشتر ما به این موضوع می پردازیم. اسطوره ی بعدی سادگی و بازگشت به جمع های ساده به همراه ترک کار و آئین های روزمره است. سوم، اسطوره ی نور و ظلمت یا رفتن سرما و آمدن آفتاب است که بیشتر یادآور فلسفه ی زروانی است. در این روزها ما به سوی طبیعت، آسایش از کار و امیدواری به زندگی بازگشته یا به طور کل آفرینشی دوباره مییابیم.

اما حدود دو دهه ی اخیر با رونق زندگی نمایشی و گردشگری پوپولیستی که مردم ها شهرهای مختلف بروند و چادر بزنند یا در خانه معلم و مراکز رفاهی که نوعی از رانت و کسب امتیاز اجتماعی گروهی اصناف مختلف است، مواجه بودیم. این روش خودش را با همگانی کردن مصرف خودرو و نگه داشتن بودجه های رسمی به پایان سال، رسمیت بخشیده است. مردم ساده، که نگران شخصیت خودند را هم توجیه کرده است که میوه شیرینی بخرد و هر آن چه عرف و رسم نوروز است اجرا کند. همه ی والدین می توانستند به نوعی تحت تأثیر فرهنگ خیابان مکلف به خریدن بمب و لباس برای فرزندان و رفع ولع ویلاهای شمال قرار گیرند.

در بحبوحه ی تورم رادیکال که در هر دهه یک بار از ما مهمانی می کند، امام جمعه ی اردبیل فرصتی برای مقابله با این ابتذال پیدا کرده که بیشتر منتقدان آن را توجیه فقر و حذف صورت مسئله می دانند. اما این کار ایشان، به طبقه ی فرودست که قدرت چشم و هم چشمی با نخبگان بازار را ندارند، قدرت مقاومت داده، منزلت آن ها را در صورت حذف تشریفات تجملی نوروز، رسمیت و مشروعیت می بخشد. این نمونه ی عید نوروزی است که همیشه باید آن را اجرا کنیم، بازگشت به طبیعت، سادگی و امید.

فعلا کمپین نوروز ساده کمک می کند که «مسئله» فرودست را نابود نکند تا بتواند در فرصت مناسب به حل آن بیندیشد.

@ardabilnote
#شهرسازی به سبک #دیوید_کاپرفیلد

محمد زینالی اُناری

خوابیدیم، بیدار شدیم و مسیر سلیمانشاه به عالی قاپو از خیابان به پیاده راه تبدیل شده بود. کافی است تا یکی دو ماه به این خیابان نمی رفتید تا دفعه ی بعد ببینید عوض شده است. اما حافظه ی جمعی مربوط به ان عوض نشده است. خیلی ها فکر می کنند مثلا با کوبیدن مدرسه و تبدیل کردن آن به پارکینگ، یا تبدیل کردن آسفالت به سنگ، توسعه رخ می دهد. در حالی که نخست حافظه ی جمعی بخشی از نسلهای میان سال امروزی نابودمی شود، دوم، آن پایداری که موجب شکل گرفتن حافظه ی جمعی و هویت شهری شود، از بین می رود.

یک مسیر خیابانی که امروز شاهد آن هستیم یک بار در اثر تحول شهر از سیستم کوچه/محله به سیستم خانه/خیابان از حالت اندرونی به بیرونی یا از شهر درونگرا به برونگرای امروزی تبدیل شده است و چیزی مانند انقلاب یا تولد در آن صورت گرفته است و این خیابان ها در اثر سالیان سال و تحولات اندک و روزی یک مثقال، دارای فرهنگی شده اند که مختص به آن ها است. مثلا در فرهنگ مربوط به مسیر سلیمانشاه به عالی قاپو، تردد بخشی از مردم جاری بوده، برخی مبادلات رسمیت داشته و رسوم و آئین های خاص اردبیل در آن اجرا می شده است.

اما شهرسازان فکر میکنند شهر یعنی سازه و امروز که می خواهند برای مردم محیط های انسان محور درست کنند، سازه های انسان محور درست می کنند و نیاز می بینند که حتما آسفالت را به سنگفرش تبدیل کنند، در حالی که بخشی از فرهنگ مادی است و بخشی انتزاع همان عنصر مادی، یعنی فرهنگ. شهرسازان فکر می کنند با تغییر نوع کف سازی و زیباسازی یک محوطه، فرهنگ شکل خواهد گرفت. اما این اتفاق نمی افتد و برعکس می بینیم که اهل مبادله و اهل آئین این محل اعتراض می کنند، قطعا مسیرهای رانندگی مردم نیز بسته شده و مدتی غر زده اند.

آیا ما نمی توانیم به شهرسازی مشارکتی شهروندان پیش برویم؟ یعنی خود مردم باشند که نیازهای تغییر و تحول را احساس و پیشنهاد کنند. شهرسازان هم پس از برگزاری جلسات و هم اندیشی با مردم و دادن اطلاعات مربوط به تحولات به آن ها و تسهیلگری برای ایجاد نیاز این کار را آغاز کنند؟ یا نه، شهرسازی چیزی مثل معجزه های دیوید کاپرفیلد است و باید در یک حادثه ی دو ماه نرفتن به جایی ناگهان در برابر شما سبز شود؟ به فرض، با دنده ی سه بروید به جایی که به علت مسافرت، دو ماه از آن بی خبر بودید و ببینید بدون موافقت شما در ورودی مسیرتان نوارهایی کشیده شده و تان بسته شده است، پس شورا دموکراسی را کجا برده است؟

شورا، مجلس و بسیاری نهادهای دیگر و شهرسازان عزیز و محترم ما، فکر می کنند باید نقش دیوید کاپرفیلد را در ایران بازی کنند و وقتی انتخاب یا انتصاب شدند، باید از جانب خود تصمیم های خاص بگیرند. اما نماینده می تواند با کسانی که نمایندگی شان را کسب کرده، خصوصاً متخصصین جامعه، هم اندیشی کنند. در نتیجه جامعه ای که از تکروی شاهان به در آمده خود را در تکروی گروه ها محصور می بیند. طرح ها با آن همه زحمت و هزینه اجرا شده، با اعتراض مردم مواجه می گردند و آن گاه باید راه چاره ای برای کسب مجدد رضایت مردم کسب کنند. ولی چه بسا در این مرحله هم نخواهند با مردم صحبت کنند، شأن شان اجل است!

@ardabilnote
فرهنگ اسب سواری در اردبیل
محند زینالی اناری، ۱۰اردیبهشت۹۸، طلوع فردا


@ardabilnote
 

اضطراب واقعیت و خرابکاری فرهنگی

هفته #روابط_عمومی و #ارتباطات

محمد زینالی اُناری؛
دومینیک استریناتی در کتاب مقدمه ای بر نظریه های فرهنگ عامه، به مطالعه ی آنجلا مک رابی درباره ی نقش و اهمیت مجله ی جکی در برساختن ذهنیت مشترک میان مخاطبان جوان انگلیسی اشاره کرده و گفته است که این مجله برای دختران جوان و نوجوان، رمزها و ارزش های مشترکی تعریف کرده و در میان آن ها نشانه های سبک زندگی خاصی را درونی می کند که با تأثیرگذاری بر حوزه زندگی شخصی و تجسم آن ها از ارزش های عاطفی صورت می گیرد. به طور کل «جکی» در میان دختران جوان ایدئولوژی خاصی برای تبیین زندگی روزمره به صورت رمزهای معنایی تولید و برای کشف و خواندن در اختیار مخاطبان قرار می دهد.

ژان بوردریار، مفهومی دارد تحت عنوان واقعیت اشباع شده، از نظر او، آن چه در جهان رسانه ای شکل می گیرد، واقعیتی است که توسط رسانه ها، سخن ها و گفت و گوهای رایج در جامعه شکل می گیرد. در واقع، باید گفت واقعیت چیزی است که در یک مشارکت جمعی گفته می شده، رسمیت می یابد. از نظر او واقعیت ساخته می شود و جامعه از معناهای پراکنده شده توسط کسانی که متصدی ساختن واقعیت هستند، اشباع می شود. در جوامع محلی که تابع منابع خبری و مسائل عمومی جامعه ی بزرگ تر هستند، واقعیتی ساخته نمی شود و ذهن ها و چشم ها منفعل جوامع بزرگتر، چون سیستم ملی و سیستم جهانی با این وضع ماهواره های ما هستند.

هر گروه سنی، طبقاتی یا محلی، برای داشتن دنیای مشترک نیازمند داشتن دایره ی ارتباطی و واقعیت های نمایانی درون آن اند تا هویت خود را از درون آن ساخته و تعریف کنند. یعنی ما برای ساختن تفاهمات و فرهنگ محلی، نیازمند مجله ها یا رسانه های مشترکی هستیم که بتوانیم آن چه درون آن به عنوان فرهنگ و واقعیت ساخته و پرداخته می شود را فرابیابیم. اما واقعیت این است که در استان ما، نشریاتی که مانند جکی در طول سی سال توسط گروه مخاطبان خوانده شده و ذهنیت و معنای مشترک و در نهایت واقعیت خلق کند، وجود ندارد. انجام این کار از دست رسانه های تصویری هم بر نمی آید چون اساساً تصویری که آن ها می سازند، بیرون از فرد و روبروی او است و مانند مجله و متنی نیستند که فرصت را برای کشف به ذهن مخاطب بدهند و این تفاوت اساسی دنیای شفاهی و متنی است.

ما نشریاتی داریم که به صورت ادواری و در زمان انتخابات یا انتصابات خاصی رونق می گیرند و از قضا خرده روایت های تصویری (عکس و تیتر) برای عرض اندام افراد خاصی خلق می کنند و در دورانی که واقعیت مشترکی در میان مردم وجود نداشته و جامعه ی محلی دچار اضطراب واقعیت شده است، نهایت استفاده را از این آشفته بازای که خود عامل آن شده اند، می برند. البته رسانه هایی که شناسنامه دارند، با نظارتی که مکلف به آن هستند، تا حدی در اضطرابی که آفریده می شود، مسئول اند و این موضوع به خاطر نقشی که در تاریخ مکتوب دارند در وجدان تاریخ قابل قضاوت و به همین دلیل قابل کنترل است.

اما در این میان شبح رسانه ای جدیدی که در گستره ی موبایلی و نزدیک به حریم خصوصی مردم شکل گرفته و بیشتر به شکل اخبارهای در گوشی و زمزمه های خانگی و «بی شناسنامه» عمل می کند. این شبح با امکان نقش تلقینی خطرناکی که دارد از کوره ی این اضطراب، بیشترین نقش را می برد. شبح در غیبت نقشی که رسانه های مکتوب و مسئول می توانستند داشته باشند، با مشوش نمودن اذهان مردم و به ویژه افراد مسئولی که نگران موقعیت خود در پیشگاه واقعیت هستند، بهره برداری کرده و گاه تا حد خرابکاری پیش می رود. تا جایی که همچون اخبارهای سال 32 صبح یک رمز می آفرینند و بعد از ظهر آن را وارونه می کنند و معلوم هم نیست در این وسط چه اتفاقی می افتد و چه کسی چه کاری می کند!

@ardabilnote
Voice 44.3gpp
5.7 MB
چگونه می توان برای عاطفه عقل ساخت؟

@ardabilnote
Forwarded from جامعه شناسی سیاسی (Hossein Bashiri Guivi)
توهین به سرمایه های فرهنگی


حسین بشیری گیوی


در زمانیکه انگلیس در جنگ با کمبود بودجه مواجه شد مشاوران چرچیل گفتند که بودجه فرهنگ را به منابع جنگی اختصاص دهید. چرچیل در جواب گفت : پس از چه چیز دفاع کنیم.

برخی افراد در روزهای اخیر به سرمایه های فرهنگی استان توهین کرده و حتی پا را فراتر گذاشته به سرمایه های فرهنگی برچسب "شوونیست " می زنند.  نویسنده گمنام معلوم الحال فععالیت های فرهنگی هفته اردبیل را به حلقه 300 نفره شوونیست ها تشبیه می کند در واقع این نویسنده گمنام معلوم الحال با ادبیات سخیف از حوزه فرهنگ و ادب دفاع می کند. در چند سال گذشته با تلاش سرمایه های فرهنگی استان برنامه های متعدد و متنوع در حوزه های مختلف اعم از سیمپزیوم های جامعه شناسی ، فلسفه ، تاریخ ،شعر ، موسیقی ،هنر و ... برگزار می شد. به عنوان مثال انجمن جامعه شناسی توسعه پایدار در سیمپوزیوم توسعه پایدار استان اردبیل از اساتید برجسته جامعه شناسی برای سیمپزیوم دعوت و از این سرمایه های فرهنگی گرانقدر تجلیل به عمل آوردند از جمله دکترزاهدی اصل نیاری استاد تمام مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه، دکتر حبیب الله زنجانی خلخالی پدر جمعیت شناسی ایران ،دکتر شیخاوندی جامعه شناس ، دکتر سیف الهی ننه کران جامعه شناس که هر کدام با کوله باری از تجربه تمام اندوخته های خود را در طبق اخلاص گذاشته و راهکارهای توسعه را تقدیم مسئولین کردند.

در حوزه موسیقی استاد ودود موذن ، استاد نظری بقا و دیگر بزرگان با خلق قطعه های بی نظیر باباخان و شاه اسماعیل به هویت فرهنگی اردبیل غنا بخشیدند. در دیگر بخش ها هم چنین رویکردی حکمفرما بود در هفته اردبیل بیش از 18 نهادمدنی و کلیه مسئولین فرهنگی استان اعم از استاندار ، معاونت سیاسی –امنیتی ، مدیرکل امور اجتماعی استانداری ، شهردار اردبیل و بسیاری از نهادهای دولتی و غیر دولتی فعالیت شبانه روزی می کردند، که نویسنده گمنام معلوم الحال به این سرمایه های فرهنگی برچسب "شوونیست" می زند.

در هر روی این افراد با این ادبیات می خواهند چه گلی بر سر فرهنگ وادب اردبیل بزنند. لذا ضرورت دارد که دلسوزان فرهنگ و هنر استان اردبیل در مقابل چنین بی فرهنگی ها سکوت اختیار نکنند و به این روند خصمانه اعتراض کنند.

برنامه های هفته اردبیل به یک جریان فکری-فرهنگی تبدیل شده است لذا حفظ و حراست از این نهال نوپا در درجه اول نیازمند حمایت بزرگان فرهنگی این استان می باشد در درجه دوم اصحاب قلم و رسانه باید از این جریان فکری و فرهنگی حمایت کنند تا خللی در تکامل این جریان ایجاد نشود.
@azadikhojastehazadi
Forwarded from یادداشت
آیا در اردبیل افکار عمومی وجود دارد؟
محمد زینالی اُناری، پژوهشگر فرهنگ عامه

خیلی از اتفاقاتی می افتد که باید برای مردم اردبیل مهم باشد و به دنبال آن مطالبه هایی شکل بگیرد. اما مشاهده می شود حتی مقاله های انتقادی و مطبوعاتی که مسائل را تیتر می کنند هم نمی توانند روی مردم تأثیر بگذارند. چه بسا که مردم اصلا دنبال مطبوعات و خواندن و ... نیستند و سر در گریبان شان کرده اند و مشغول یک سری مناسک های اقتصادی و درد معیشت هستند. سقراط می گفت وقتی درد معیشت حل شود، مردم شروع به فکر کردن می کنند و همین شاید دلیل اصلی برای این باشد که چرا افکار عمومی وجود ندارد.

افکار عمومی شامل دو واژه است "افکار" و "عمومی". از این نظر، هم باید فکر وجود داشته باشد و مردم برای برخی مسائل فکر کنند و دغدغه خاطرشان باشد. هم عموم شکل بگیرد و مردم به عنوان عموم مردم خود را تصور کنند. در واقع وقتی افکار عمومی به برخی چیزها حساس نیستند، چه بسا مشکل در افکار باشد یا عموم. افکار عمومی هم یک قالب از توجه عموم مردم به مسائل است که همزاد با سازمان، دولت، حقوق شهروندی و ... بدنه های سیاسی ای را تشکیل می دهد که دستآورد ایرانی ها نیست و از الگوهای جهانی دموکراسی و سیاست تقلید شده است.

البته افکار عمومی در ایران به شدت حساس است و ماجرای حقوق نجومی و رانتخواری نشان داد که این فضای فکری در ایران وجود دارد. همین مسائل به سرعت به ذهن مردم اردبیل که اتفاقا به بعد مادی هم حساسند سرایت پیدا می کند. اما برای مسائل محلی خود اردبیل و مثلا خودکشی زنانی که همواره از مشکلات خانوادگی به این سمت رو می کنند، به آن صورت که باید واکنش نشان نمی دهد و در برابر سیل عظیم آسیبهای اجتماعی آن چه به آن بشود گفت افکار عمومی، حساس و تحریک نمی شود.

به این صورت می توان از عدم وجود افکار عمومی خاص برای مسائل اردبیل سخن گفت و باید نگاه کرد و دید که آیا وجود فکر در این استان مشکل است یا وجود عمومیتی برای مردم. از نظر این که بشود گفت، مردم فکر ندارند، چه بسا واکنش برانگیز باشد و مردم ناراحت شوند که چرا آنان فاقد فکر تصور می شوند. اما واکنش به موضوعات اقتصادی نشان می دهد که مردم به برخی مسائل فکر می کنند، خاصه آن که این مسائل به معیشت و نیازهای اساسی آنان و حتی نیازهای متجملانه آنان مربوط می شود.

اما بحث اصلی "عموم" است و این که آیا مردم اردبیل هم اندیشی و همراهی در مسائل دارند یا نه. یا اگر دارند، مسائل آنان در میهمانی ها و مجالس ترحیم به طوری ساماندهی شده است که فرصتی برای طرح بحث های اساسی شکل نگیرد. اساسا عموم شدن نیاز به شکل گیری یک نوع نشست هایی است که شاید بهترین و در عین حال بدترین آن ها را بتوانیم در کافه ها و هم نشینی های توأم با فراغت در نظر بیاوریم. اما این که در چنین نشست هایی بحث های اساسی مطرح می شود یا نه و این که اغلب افراد فرهیخته به این صورت با هم می نشینند یا نه؟

به نظر می رسد یکی از عناصر مدنیت و وجهه شهروندی که تمدن جدید و ضوابط شهروندی و دموکراسی را می سازد، داشتن باورهای مشترک و واکنش های مجتمع مردم به مسائل حساس و مشکلات جامعه مانند بی نظمی، اغتشاش و تهدیدهای خارجی است. اما اغلب افکار مشترک به مردم اردبیل از حوزه های ملی و کرسی های رسمی تعارف می شود و خود مردم چنان که باید فرصتی برای اتصال به هم و بحث کردن در مورد شهر و زندگی شان ندارند و چه بسا به این مسائل وقعی نمی نهند. همین موضوع شاخص های نخبگی و فرهیختگی افراد را هم نشان می دهد که چقدر قشرهای محترم جامعه فردگرا و بی تفاوت هستند.

در هر حال عدم مصرف مطبوعات محلی و داشتن تیراژ های ۱۰۰نسخه ای و انتشار آگهی نامه و روگرفت های اینترنتی در مطبوعات نشان می دهد که نه عموم به صورت حضوری و کافه ای و نه عموم به معنای مطبوعاتی در اردبیل وجود دارد و اگر چنان چه تهدیدی این شهر را هشدار دهد، کسانی نیستند که در مورد این هشدارها با هم بنشینند و دنبال پیگیری اقدامات رسمی و غیررسمی در این زمینه باشند. والا وقتی چند زن به دلیل مشکلات خانوادگی از ارتفاع خود را پرت می کنند، بایستی افکار عمومی جریحه دار شده و دنبال دیدگاه های کارشناسی و اقدامات رسمی در این مورد می شدند.

@ardabilnote
تأثیر گروه مرجع بر ارتقای کتابخوانی

محمد زینالی اُناری؛
امروز معارفه ی خانم رضاقلیزاده به عنوان مدیرکل جدید کتابخانه ی عمومی استان اردبیل برگزار شد و ایشان برنامه هایی برای آینده مطرح کردند که از نظر جامعه شناختی قال توجه است. البته دلیل این هم برخاستن ایشان از دانشکده ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران می باشد. توجه به هر ایده ای، ناشی از پرورش آن در دوران دانشجویی است و اگر در این دوران به خوبی تحصیل نکرده باشیم نمی توانیم برای کارهای عملی خود در کارشناسی برای سازمان ها یا مدیریت موفق باشیم و موجب رکود سازمان ها و بدنه ی مدیریتی می شویم. اما اگر بهره ای برده باشیم، مفید هستیم و به درد سرزمین می خوریم.

ایشان در برنامه های خود به نقش ارزشمند نویسنده های محلی تأکید کردند و نکته ی دیگری هم اشاره کردند و آن این که برای آن ها در محله های خودشان برنامه های خاصی تدارک می بینند. چندی پیش به نمایشگاه کتاب های آذربایجانی در دانشگاه رفتم و پیش از رسیدن خیال می کردم که شاعران اردبیل بخشی از پیکره ی این نمایشگاه خواهند بود و پر خواهد بود از عکس و زندگی نامه ی ایشان، غافل از این که یک نمایشگاه بی روح و بی حس برگزار شده بود و انگار نه انگار که در این دانشگاه گروه ادبیات می توانست روحی به جریان های ادبی اردبیل ببخشد.

اما پرورش روحیه ی کتاب خوانی با ارج نهادن به افراد کتاب خوان و نویسنده میسر خواهد شد و یکی از مهم ترین نقش های کتاب خوانی، شعر و داستان است. اردبیل از این حیث بی سرمایه نیست و نیروی انسانی فعالی در زمینه ی شعر و داستان دارد که متأسفانه مانند سایر هنرمندان در شهر خود غریب هستند. یک فرد عامیِ عادی نمی داند که کتاب خوان یعنی چه و او بیشتر از همه طلافروش ها و صاحبان ماشین های مدل بالا را می شناسد. اما اگر این گروه محوریت برنامه های کتابخوانی را بر عهده بگیرند، حداقل میتوانند پاشنه ی آشیل کتاب خوانی برای مشتاقان و علاقمندان و حتی افراد عادیِ عامی باشند.

نکته ی مهم دیگر، توجه ایشان به محله است. یکی دیگر از سرمایه های اردبیل که در حوزه ی فضایی قابل توجه است، محلات اصیل و محلات جدید هستند. مردم محلات را با مساجد و روابط صمیمانه ی حول آن می آرایند اما سایر پدیدارهایی که می تواند روابط محله را تقویت کند، مغفول اند، چون نگاه باورمند به اجتماع سالم در این شهر وجود نداشته است. اما هویت بخشی به محلات می تواند با هویت بخشی به افراد باسواد در آن محله مانند یک جرقه ی ناگهانی عمل کند و محلات را به شور و انرژی انسانی بالایی برساند، چرا که نویسندگان به خصوص شاعران اردبیل که مشتاق عشق و راستی هستند، سرشار از شور و انگیزش اند.


از دیگر برنامه های ایشان نوشتن خاطره توسط نیروی انسانی پیشکسوت استان که در دل خود نوعی تجربه پژوهی را مستتر دارد، موجب می شود تاریخ فعالیت های اقتصادی و ادواری استان به صورت خاطره گویی تقریر شود و این حرکت مبارک و ارزشمندی در جهت توجه مردم استان به فعالیت های سازنده ی دولتی و صنعتی است. سایر برنامه های ایشان اعم از توجه به کتابخانه های تخصصی و تجهیز کتابخانه در مناطق محروم که توجه به دو اصل شکوفایی توانمندی ها و عدالت محوری است، از شعارهای کمتر دیده شده ی چهل سال انقلاب اسلامی است که به خاطر برجسته بودن همت والای ایشان در مسئولیت های پیشین دور از دسترسی نیست.

برای ایشان آرزوی موفقیت در اجرای برنامه های سازنده دارم.

@ardabilnot
اردبیل از شهر موتوری به هتروتوپیاهای رویدادها

محمد زینالی اُناری؛
شهر دیگر معنا ندارد. ما از شهر سنتی یعنی مجمع البیوت مالکان به شهر موتوری کوچ کردیم که انسان ها تبدیل به رباط های صنعت شدند. اگرچه ما زیاد رباط های با تفکیک نقشی نشدیم و بیشتر ما به رباط های سوداگری تبدیل شدیم که راه اصل ما برای بقا، تملک زمین و سهیم شدن در منابع زیرزمینی بود. اما امروز به مدد خدا در حال تمرین کردن یک تحول و دگرگونی هستیم. یعنی شهرمان قرار است از آن حالت موتوریزه به حالت دیگری رنگ عوض کند. البته این تغییر رفتار به مدد تغییر دکوراسیون صورت گرفته و برای این تغییر دکوراسیون نیز زحمت های بسیاری کشیده شده است.

در شهر رویداد محور، دیگر خیابان های پرترافیک و سازمان های کنترل کننده ی امور ملکی و ترافیکی محل رشد و صعود نیست. اصلا دنیای کار دنیای رشد و صعود نیست، بلکه ما با فراغت هایی که تجربه می کنیم، و سرمایه گذاری مان در فراغت است که می توانیم فضاهای جدیدی بسازیم و با کار سخت و چند روزه، دنیای فراغت را می سازیم. اما امروز دیگر این فراغت، رد و بدل شدن در خیابان های داخل شهر و خوردن کباب و قهوه در کافه چیپیکاپاسو نیست؛ بلکه این بار ما به قلب فراغت جهان تبدیل می شویم و برای همین، سرمایه گذاری بزرگی در عرصه ی فراغت نموده ایم.

درباره ی گردشگری در اردبیل سخنرانی زیادی صورت گرفته است و حرف های تکراری زیادی گفته می شود. در این جا قرار نیست گزافه گویی شود، فقط به عرصه ای اشاره می شود که فراغت پیش روی ما می گذارد. گردشگری فراغت، غیر از گردشگری ورزشی و سلامت است. ما گم شده ی دنیا هستیم، اردبیل می تواند برای بسیاری از مردم جهان، دنیای فراغت را به بار بیاورد. کوه های طبیعی، موزه های مردم شناختی و امکانات ورزشی و تفریحی می توانند فرصت های خوبی برای ساختن رویدادهای فراغت به شمار آیند.

بالاخره با خلاقیت و جسارتی که در چند سال قبل صورت گرفت، سرمایه گذاری های سال های طولانی در سرعین، اردبیل و سایر شهرها جواب داد. اردبیل در طول این چند سال سه رویداد جهانی کشتی و والیبال را مدیریت کرد و دیگر از بازار گوشت و بستنی تبدیل به بازار فراغت برای جهانیان شد. ما مردم اردبیل، باید بتوانیم تجربه ی جهان محلی شدن و ورود به بازارهای فراغت جهانی را قدر بدانیم. اگر در دوره های قبل ان هم با وهم و خیال به استخدام های دولتی و صنعتی محتاج بودیم، امروز میتوانیم به بازار جدید فعالیت های اقتصادی ورود پیدا کنیم و برای جوانان خود عرصه های جدید فعالیت بیابد.

اما عرصه های جدید فعالیت، نیازمند دکوراسیون جدیدی هستند که با دنیای موتوری پیشین تفاوت داشت. در دنیای موتوری پیشین، ساختن خانه، خیابان و انداختن ماشین به آن ها نیاز روز و فرصت گره گشایی و گره زنی به شمار می رفت، حتی در حول و حوش دریاچه ی طبیعی. اما دنیای امروز، نیازمند فضاهای اختصاصی ماندن هتل ها، استادیوم ها، پارک های جنگلی، پیست ها و مسیرهای هوایی است. ما از شهر موتوریزه و شلوغ قدم در رویدادهای جهانی و فضاهای غیرموتوری گذاشته ایم و این نیازمند برنامه های جنبی و حاشیه های اقتصادی فراوانی است که باید روی آن برنامه ریزی کنیم تا برای جوانان و نیروهای شایسته ی استان عواید اقتصادی داشته باشد. شهر دیگر معنا ندارد، آنچه معنا دارد رویداد است.

*هتروتوپیا: فضاهایی که کار متفاوتی از فضای معمول شهر در آن انجام می گیرد، مانند بیمارستان، باشگاه و ...
@ardabilnote