🤍Dərslərlə bağlı çətinliyi, sualı olanlar əlaqə saxlaya bilər.

✅ Kişilər üçün: @erebdiliadmin

✅ Qadınlar üçün: @erebdiliadminka

مَلْعَبٌ مَلَاعِبُ
🌱Stadion, oyun meydançası / Stadionlar
​قَمِيصٌ قُمْصَانٌ
🌱Köynək / Köynəklər
​مِلْعَقَةٌ مَلَاعِقُ
🌱Qaşıq / Qaşıqlar
​سِكِّينٌ سَكَاكِينُ
🌱Bıçaq / Bıçaqlar
​شَوْكَةٌ شَوْكَاتٌ
🌱Çəngəl / Çəngəllər
​شَيْخٌ شُيُوخٌ
🌱Şeyx, ağsaqqal / Şeyxlər
​عُمْرٌ أَعْم فَارٌ
🌱Ömür / Ömürlər
​عَاقِلٌ عُقَلَاءُ
🌱Ağıllı / Ağıllılar
​جَاهِلٌ جُهَلَاءُ/جَاهِلُونَ
🌱Cahil / Cahillər
​طِفْلٌ أَطْفَالٌ
🌱Uşaq (körpə) / Uşaqlar

↪️ t.me/arabcasoz

📝 Dərs 6

Kişi və Qadın cinsi (المذكر والمؤنث)

Ərəb dilində bütün isimlər ya kişi cinsində (مُذَكَّر), ya da qadın cinsində (مُؤَنَّث) olur.
Bu fərq fel, sifət, işarə əvəzliyi və xəbər formasına təsir edir.

🟢 Kişi cinsi (المذكر)

Kişi və ya kişi cinsində olan varlıqları bildirən sözlərdir.
Əgər bir sözdə qadın cinsi əlaməti (məsələn “ـة”) yoxdursa, adətən kişi cinsində sayılır.

💡 Misallar:

🟢رَجُلٌ — kişi
🟢وَلَدٌ — oğlan
🟢كِتَابٌ — kitab

🔴Qadın cinsi (المؤنث)

Qadın və ya qadın cinsində olan varlıqları bildirən sözlərdir. Ərəb dilində qadın cinsinin müəyyən əlamətləri var.


🖍 Qadın cinsinin əlamətləri (علامات التأنيث)

1️⃣Sonu “تاء مربوطة” (ـة / ة) ilə bitən sözlər.

Ən çox yayılmış qadın cinsi əlaməti nişanıdır.

💡Misallar:

⏺️طَالِبَةٌ — tələbə (qız)
⏺️مُدَرِّسَةٌ — müəllimə
⏺️مَدْرَسَةٌ — məktəb

2️⃣Qadın adları və mənaca qadın olan sözlər.

Bu sözlərdə “ـة” olmasa da, qadın mənası daşıdığı üçün müənnəs sayılır.

💡 Misallar:

⏺️بِنْتٌ — qız
⏺️أُمٌّ — ana
⏺️أُخْتٌ — bacı
⏺️حَامِلٌ — hamilə qadın

3️⃣Dişi heyvan adları
Heyvan adlarında da dişi və erkək formalar fərqlənir.

💡 Misallar:

⏺️نَاقَةٌ — dişi dəvə
⏺️بَقَرَةٌ — dişi inək
⏺️دَجَاجَةٌ — toyuq
⏺️قِطَّةٌ — pişik (dişi)

4️⃣Mənaca qadın olan, lakin “ـة”siz qadın sözləri.

Bəzi sözlərdə heç bir qadın cinsi əlaməti olmamasına baxmayaraq ərəblərdən belə eşidildiyi üçün qadın cinsində sayılır.

💡 Misallar:

⏺️شَمْسٌ — günəş
⏺️أَرْضٌ — yer
⏺️نَارٌ — od

5️⃣İnsan bədənində iki ədəd olan orqanlar (المثنى الطبيعي)

Ərəblər belə orqanları qadın cinsində qəbul edirlər.
Çünki bunlar “cüt” olduqları üçün “müənnəs məcazı” sayılır.

💡 Misallar:

⏺️عَيْنٌ — göz
⏺️أُذُنٌ — qulaq
⏺️يَدٌ — əl
⏺️رِجْلٌ — ayaq

6️⃣Qadınların mətbəxdə işlədiyi bəzi əşyalar

Ərəblər bu əşyaların çoxunu müənnəs (qadın cinsi) sayırlar, çünki çoxu “ـة” ilə bitir.

💡 Misallar:

⏺️قِدْرٌ — qazan
⏺️صَحْنٌ — boşqab
⏺️فُرْنٌ — soba
⏺️كُوبٌ — stəkan

🖍Cümləyə cinsin təsiri

Ərəb dilində fel, sifət, işarə əvəzliyi və xəbər ismin cinsinə uyğun gəlməlidir.

Ərəb dilində işarə əvəzliyi ismin cinsinə uyğun olur.
Yəni kişi cinsində olan isimlə kişi işarə əvəzliyi, qadın cinsində olan ismlə qadın işarə əvəzliyi işlədilir.

💡 Misallar:

🔵هَذَا طَالِبٌ — Bu tələbədir (oğlan).
⏺️هَذِهِ طَالِبَةٌ — Bu tələbədir (qız).
🔵ذَلِكَ رَجُلٌ — O kişidir.
⏺️تِلْكَ اِمْرَأَةٌ — O qadındır.

✍️ Tapşırıq

Aşağıdakı sözləri kişi və qadın cinsinə görə ayır:

كِتَابٌ – بِنْتٌ – قِدْرٌ – سَيَّارَةٌ – يَدٌ – رَجُلٌ – طَالِبَةٌ – عَيْنٌ – مِغْرَفَةٌ – قَلَمٌ – مَدْرَسَةٌ

📕 Nəticə:

Bu dərsdə ərəb dilində kişi və qadın cinsinin əsas qaydalarını, qadın cinsinin tanınma əlamətlərini, eləcə də ərəblərin qadın cinsində saydığı bəzi xüsusi sözləri (mətbəx əşyaları və cüt orqanlar) öyrəndik.

📲 t.me/arabcasoz

دِينَارٌ دَنَانِيرُ
🔴Dinar / Dinarlar
​دِرْهَمٌ دَرَاهِمُ
🔴Dirhəm / Dirhəmlər
​ثَوْبٌ ثِيَابٌ/أَثْوَابٌ
🔴Paltar / Paltarlar
​مَطَرٌ أَمْطَارٌ
🔴Yağış / Yağışlar
​رِيحٌ رِيَاحٌ
🔴Külək / Küləklər
​جِسْمٌ أَجْسَامٌ
🔴Bədən, cisim / Bədənlər
​لَحْمٌ لُحُومٌ
🔴Ət / Ətlər
​عَظْمٌ عِظَامٌ
🔴Sümük / Sümüklər
​جِلْدٌ جُلُودٌ
🔴Dəri / Dərilər
​شَعْرٌ شُعُورٌ
🔴Saç, tük / Saçlar

💌 t.me/arabcasoz

حَقْلٌ حُقُولٌ
😀Tarla, sahə / Tarlalar
​نَخْلَةٌ نَخِيلٌ
😀Xurma ağacı / Xurma ağacları
​نَبَاتٌ نَبَاتَاتٌ
😀Bitki / Bitkilər
​حَدِيقَةٌ حَدَائِقُ
😀Bağça / Bağçalar
​قَلْعَةٌ قِلَاعٌ
😀Qala / Qalalar
​سِلَاحٌ أَسْلِحَةٌ
😀Silah / Silahlar
​جِسْرٌ جُسُورٌ
😀Körpü / Körpülər
​صِفَةٌ صِفَاتٌ
😀Sifət, xüsusiyyət / Sifətlər
​اسْمٌ أَسْمَاءٌ
😀Ad, isim / Adlar
​فِعْلٌ أَفْعَالٌ
😀Fel, hərəkət / Fellər

😀 t.me/arabcasoz

Dərs 7🤩

Feillər (الأفعال)
Madi – Mudari – Əmr
(الفعل الماضي – الفعل المضارع – فعل الأمر)

🤩Feil nədir?

Feil (الفعل) — müəyyən bir zamanı bildirən və hərəkət mənası daşıyan sözdür.
Yəni feil bir işin, hərəkətin və ya halın keçmişdə, indi və ya gələcəkdə baş verdiyini bildirir.

🤩 Ərəb dilində feil üç əsas növdür:

🔢Keçmiş feil (الفعل الماضي)
🔢 İndiki və gələcək feil (الفعل المضارع)
🔠 Əmr feili (فعل الأمر)


🔢 Keçmiş feil – (الفعل الماضي)

🔵Mənası: keçmişdə baş vermiş işi bildirir.
🔵 Əlaməti: adətən “ـَ” (fəthə) ilə bitir.

↖️ Məsələn:

كَتَبَ yazdı
دَخَلَ daxil oldu
جَلَسَ oturdu
خَرَجَ çıxdı
نَصَرَ kömək etdi

🔢 İndiki və gələcək feil – (الفعل المضارع)

🔵 Mənası: hal-hazırda və ya gələcəkdə olan işi bildirir.
🔵Əlaməti: adətən “يَـ / تَـ / أَـ / نَـ” hərflərindən biri ilə başlayır.

↖️Məsələn:

يَكْتُبُ yazır
يَدْخُلُ daxil olur
يَجْلِسُ oturur
يَخْرُجُ çıxır
يَنْصُرُ kömək edir

🔠Əmr feili – (فعل الأمر)

🔵Mənası: bir işi əmr, istək və ya tələb şəklində bildirir.
🔵Əlaməti: cümlədə “hal və ya gələcəkdə” bir işin edilməsini tələb edir.

↖️Məsələn:

اُكْتُبْ yaz!
اُدْخُلْ daxil ol!
اِجْلِسْ otur!
اُخْرُجْ çıx!
اُنْصُرْ kömək et!

Ümumi misal: ⤵️

Keçmiş كَتَبَ yazdı
İndiki يَكْتُبُ yazır
Əmr اُكْتُبْ yaz!


📌Nümunələr:

🔵 يَكْتُبُ الطَّالِبُ الدَّرْسَ -
Tələbə dərsi yazır.
🔵 كَتَبَ الطَّالِبُ الدَّرْسَ -
Tələbə dərsi yazdı.
🔵 اُكْتُبِ الدَّرْسَ -
Dərsi yaz!

🤩 t.me/arabcasoz

1️⃣Yaz اُكْتُبْ – Yazır يَكْتُبُ – Yazdı كَتَبَ

2️⃣ Oxu اِقْرَأْ – Oxuyur يَقْرَأُ – Oxudu قَرَأَ

3️⃣ Get اِذْهَبْ – Gedir يَذْهَبُ – Getdi ذَهَبَ

4️⃣Otur اِجْلِسْ – Oturur يَجْلِسُ – Oturdu جَلَسَ

5️⃣Dur قُمْ – Durur يَقُومُ – Durdu قَامَ

6️⃣ Ye كُلْ – Yeyir يَأْكُلُ – Yedi أَكَلَ

7️⃣ İç اِشْرَبْ – İçir يَشْرَبُ – İçdi شَرِبَ

8️⃣ Aç اِفْتَحْ – Açar يَفْتَحُ – Açdı فَتَحَ

9️⃣ Kömək et اُنْصُرْ – Kömək edir يَنْصُرُ – Kömək etdi نَصَرَ

1️⃣0️⃣ Eşit اِسْمَعْ – Eşidir يَسْمَعُ – Eşitdi سَمِعَ

☁️ t.me/arabcasoz

​1️⃣1️⃣ Gir اُدْخُلْ – Girir يَدْخُلُ – Girdi دَخَلَ

1️⃣2️⃣ Çıx اُخْرُجْ – Çıxır يَخْرُجُ – Çıxdı خَرَجَ

​1️⃣3️⃣ Yu اِغْسِلْ – Yuyur يَغْسِلُ – Yudu غَسَلَ

​1️⃣4️⃣ Bax اُنْظُرْ – Baxır يَنْظُرُ – Baxdı نَظَرَ

​1️⃣5️⃣ Vur اِضْرِبْ – Vurur يَضْرِبُ – Vurdu ضَرَبَ

​1️⃣1️⃣ Min اِرْكَبْ – Minir يَرْكَبُ – Mindi رَكِبَ

​1️⃣7️⃣ Oyna اِلْعَبْ – Oynayır يَلْعَبُ – Oynadı لَعِبَ

​1️⃣8️⃣ Soruş اِسْأَلْ – Soruşur يَسْأَلُ – Soruşdu سَأَلَ

​1️⃣9️⃣ Bil اِعْلَمْ – Bilir يَعْلَمُ – Bildi عَلِمَ

2️⃣0️⃣​ Qayıt اِرْجِعْ – Qayıdır يَرْجِعُ – Qayıtdı رَجَعَ

✉️ t.me/arabcasoz

Dərs 8✍️

Feilin şəxslərə görə dəyişməsi (تَصْرِيفُ الفِعْلِ)
(Feilin təsrifi)☑

❓Təsrif nədir?

“Təsrif” (تَصْرِيف) — feilin şəxsə, ədəddə və cinsə görə dəyişdirilməsinə deyilir.
Yəni feil kim tərəfindən və neçə nəfər tərəfindən edildiyini göstərmək üçün dəyişir.

Ərəb dilində feil üç şəxsə (1-ci, 2-ci, 3-cü şəxsə),
iki cinsə (kişi və qadın),
və üç ədədə (tək, ikilik, cəm) görə dəyişir.

➖➖➖➖➖➖➖

🇸🇦 Keçmiş feil (الفعل الماضي) – “كَتَبَ” (yazdı) feili üzərində⬇️

3-cü şəxs tək:
كَتَبَ - o yazdı
كَتَبَتْ - o (qadın) yazdı
3-cü şəxs ikilik:
كَتَبَا o ikisi yazdı
كَتَبَتَا o ikisi (qadın) yazdı
3-cü şəxs cəm:
كَتَبُوا - onlar yazdılar
كَتَبْنَ - onlar (q.c) yazdılar

2-ci şəxs tək:
كَتَبْتَ - sən yazdın
كَتَبْتِ sən (q.c) yazdın
2-ci şəxs ikilik:
كَتَبْتُمَا - siz ikiniz (hər iki cins üçün) yazdınız
2-ci şəxs cəm:
كَتَبْتُمْ - siz yazdınız
كَتَبْتُنَّ - siz (q.c) yazdınız

1-ci şəxs tək-cəm:
كَتَبْتُ - mən yazdım
كَتَبْنَا - biz yazdıq

🇸🇦 İndiki və gələcək feil (الفعل المضارع) – “يَكْتُبُ” (yazır)⬇️

3-cü şəxs tək:
يَكْتُبُ - o yazır
تَكْتُبُ - o (q.c) yazır
3-cü şəxs ikilik:
يَكْتُبَانِ - o ikisi yazır
تَكْتُبَانِ - o ikisi (q.c) yazır
3-cü şəxs cəm:
يَكْتُبُونَ - onlar yazırlar
يَكْتُبْنَ - onlar (q.c) yazırlar
2-ci şəxs tək:
تَكْتُبُ - sən yazırsan
تَكْتُبِينَ - sən (q.c) yazırsan
2-ci şəxs ikilik:
تَكْتُبَانِ - siz yazırsınız
2-ci şəxs cəm:
تَكْتُبُونَ - siz yazırsınız
تَكْتُبْنَ - siz (q.c) yazırsınız
1-ci şəxs tək-cəm:
أَكْتُبُ mən yazıram
نَكْتُبُ biz yazırıq

🇸🇦Əmr feili (فِعْلُ الأَمْرِ) – “اُكْتُبْ” (yaz!)⬇️

2-ci şəxs tək:
اُكْتُبْ - !yaz
اُكْتُبِي - yaz! (q.c)
2-ci şəxs ikilik:
اُكْتُبَا - !ikiniz yazın
2-ci şəxs cəm:
اُكْتُبُوا - !yazın
اُكْتُبْنَ - !(yazın (q.c

➖➖➖➖➖➖

📝 Qeyd:

📎Əmr feilində yalnız 2-ci şəxs olur (yəni kiməsə əmr verilir).

📎Keçmiş və mudari feilində isə 1-ci, 2-ci, 3-cü şəxs olur.

📎Mudari feil başında gələn hərf şəxsə işarə edir:
يـ → o (3-cü şəxs kişi),
تـ → sən və ya o (qadın),
أَـ → mən,
نـ → biz.

✏️ Nümunələr:

🟢 كَتَبَ الطَّالِبُ الدَّرْسَ - Tələbə dərsi yazdı
🟢 يَكْتُبُ الطَّالِبُ الدَّرْسَ — Tələbə dərsi yazır
🟢 اُكْتُبِ الدَّرْسَ — Dərsi yaz!

🌐 t.me/arabcasoz

​▫️Fellər (madi-mudari-əmr)

▫️Gəl اِيتِ – Gəlir يَأْتِي – Gəldi أَتَى
​▫️Get اِذْهَبْ – Gedir يَذْهَبُ – Getdi ذَهَبَ
​▫️ Ye كُلْ – Yeyir يَأْكُلُ – Yedi أَكَلَ
▫️ İç اِشْرَبْ – İçir يَشْرَبُ – İçdi شَرِبَ
​▫️ Gör رَ – Görür يَرَى – Gördü رَأَى
​▫️ Oxu اِقْرَأْ – Oxuyur يَقْرَأُ – Oxudu قَرَأَ
​▫️ Yaz اُكْتُبْ – Yazır يَكْتُبُ – Yazdı كَتَبَ
​▫️ De قُلْ – Deyir يَقُولُ – Dedi قَالَ
​▫️ Otur اِجْلِسْ – Oturur يَجْلِسُ – Oturdu جَلَسَ
​▫️ Dur قُمْ – Durur يَقُومُ – Durdu قَامَ

▫️ t.me/arabcasoz

Dərs 9⬇️

Feil cümləsi (اَلْجُمْلَةُ الْفِعْلِيَّةُ)
(Feil cümləsinin quruluşu və hissələri)

❔ Feil cümləsi nədir?

Feil cümləsi (الجملة الفعلية) — feil ilə başlayan cümlədir.
Yəni cümlə bir hərəkətin və ya işin baş verdiyini bildirir.

🪶 Quruluşu adətən belə olur:
➡️ Feil + Fail + Məf’ul bih
(Feil + fel icraçısı + təsir obyekti)

〰️〰️〰️〰️〰️〰️

📖 Feil cümləsinin əsas hissələri:

🌸Feil (الفعل) — işi bildirən söz (yəni hərəkətin özü)
🌸Fail (الفاعل) — işi yerinə yetirən şəxs və ya varlıq
🌸Məf’ul bih (المفعول به) — işdən təsirlənən şəxs və ya varlıq

📎Quruluş qaydası:

🪁فِعْلٌ Feil Hərəkət bildirən söz (yazdı, oxudu, getdi və s.)
🪁فَاعِلٌ Fail Hərəkəti edən şəxs (kim?)
🪁مَفْعُولٌ بِهِ Məf’ul bih Hərəkətdən təsirlənən (nəyi? kimi?)

〰️〰️〰️〰️〰️〰️

💡Nümunələr:

➡️ Sadə feil cümləsi (Feil + Fail)
🪁كَتَبَ الطَّالِبُ
Tələbə yazdı.

كَتَبَ → yazdı (feil)
الطَّالِبُ → tələbə (fail)


➡️ Feil + Fail + Məf’ul bih

🪁كَتَبَ الطَّالِبُ الدَّرْسَ
Tələbə dərsi yazdı.

كَتَبَ → yazdı (feil)
الطَّالِبُ → tələbə (fail)
الدَّرْسَ → dərs (məf’ul bih)

➡️ Feil + Fail (qadın cinsində)

🪁جَلَسَتْ البِنْتُ
Qız oturdu.

جَلَسَتْ → oturdu (qadın üçün feil)
البِنْتُ → qız (fail)

➡️Feil + Fail + Məf’ul bih (cəm)
🪁نَصَرَ المُؤْمِنُونَ الضُّعَفَاءَ
Möminlər zəiflərə kömək etdilər.

نَصَرَ → kömək etdi (feil)
المُؤْمِنُونَ → möminlər (fail)
الضُّعَفَاءَ → zəiflər (məf’ul bih)

〰️〰️〰️〰️〰️〰️

📒Qrammatik qaydalar:

✅1. Feil adətən cümlənin əvvəlində gəlir.
✅2. Fail həmişə mərfu olur (yəni sondakı hərəkəsi “ـُ” dammadır).
✅3. Məf’ul bih həmişə mənsub olur (yəni sondakı hərəkəsi “ـَ” fəthədir).
✅4. Feil failin cinsinə və ədədlərinə uyğun olur (kişi/qadın, tək/çox).

💡Misallar:

ذَهَبَ الوَلَدُ - oğlan getdi
أَكَلَتِ البِنْتُ التُّفَّاحَةَ - qız alma yedi
جَلَسَ الطُّلَّابُ فِي الفَصْلِ - tələbələr sinifdə oturdu
قَرَأَ المُدَرِّسُ الكِتَابَ - müəllim kitabı oxudu

📎 t.me/arabcasoz

✅Kanalda paylaşılan Pdf-də dialoqlar və tapşırıqlar var. Tapşırıqlar mövzuların daha yaxşı mənimsənilməsi üçün nəzərdə tutulub. Tapşırıqları işləyəndən sonra aşağıdakı hesablara təhvil verə bilərsiniz.🔽

➡️Kişilər: @erebdiliadmin
➡️Qadınlar: @erebdiliadminka

🌟Fellər (madi-mudari-əmr)

​🌟 Aç اِفْتَحْ – Açır يَفْتَحُ – Açdı فَتَحَ
​🌟 Bağla أَغْلِقْ – Bağlayır يُغْلِقُ – Bağladı أَغْلَقَ
🌟​ Al خُذْ – Alır يَأْخُذُ – Aldı أَخَذَ
​🌟 Ver أَعْطِ – Verir يُعْطِي – Verdi أَعْطَى
​🌟 Gül اِضْحَكْ – Gülür يَضْحَكُ – Güldü ضَحِكَ
​🌟 Ağla اِبْكِ – Ağlayır يَبْكِي – Ağladı بَكَى
​🌟 Bişir اِطْبَخْ – Bişirir يَطْبَخُ – Bişirdi طَبَخَ
​🌟 İşlə اِعْمَلْ – İşləyir يَعْمَلُ – İşlədi عَمِلَ
​🌟 Öyrən تَعَلَّمْ – Öyrənir يَتَعَلَّمُ – Öyrəndi تَعَلَّمَ
​🌟 Danış تَكَلَّمْ – Danışır يَتَكَلَّمُ – Danışdı تَكَلَّمَ

🌟 t.me/arabcasoz

❤️Fellər (madi-mudari-əmr)

​❤️ Qalx اِنْهَضْ – Qalxır يَنْهَضُ – Qalxdı نَهَضَ
​❤️ Yat نَمْ – Yatır يَنَامُ – Yatdı نَامَ
​❤️ Unut اِنْسَ – Unudur يَنْسَى – Unutdu نَسِيَ
​❤️ Xatırla تَذَكَّرْ – Xatırlayır يَتَذَكَّرُ – Xatırladı تَذَكَّرَ
​❤️ Dayan قِفْ – Dayanır يَقِفُ – Dayandı وَقَفَ
​❤️ Uç طِرْ – Uçur يَطِيرُ – Uçdu طَارَ
​❤️ Gətir أَحْضِرْ – Gətirir يُحْضِرُ – Gətirdi أَحْضَرَ
​❤️ Düş اُسْقُطْ – Düşür يَسْقُطُ – Düşdü سَقَطَ
​❤️ İnan صَدِّقْ – İnanır يُصَدِّقُ – İnandı صَدَّقَ
​❤️ Bilmirəm لَا تَعْلَمْ – Bilmir لَا يَعْلَمُ – Bilmədi لَمْ يَعْلَمْ

❤️ t.me/arabcasoz