FR Publish F/s kaplan 423 excel နဲ့တွက်ပြီ ထပ်ပေးပါနော်

Impairment ဆိုတာ ဘာလဲ?
စာရင်းကိုင်ပညာမှာ "Prudence Concept" (သတိကြီးစွာထားခြင်း) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ပိုင်ဆိုင်မှု Asset တစ်ခုရဲ့ စာရင်းတန်ဖိုး Carrying Amount (CA) ဟာ သူ တကယ်တမ်း ပြန်ရှာပေးနိုင်မယ့်တန်ဖိုး Recoverable Amount (RA) ထက် ပိုပြီး များနေလို့ လုံးဝမရပါဘူး။
ကိုယ့်လုပ်ငန်းသုံး ဖုန်းတစ်လုံးကို $1,000 နဲ့ ဝယ်ထားပြီး စာရင်းထဲမှာ $1,000 ပြထားတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီဖုန်းက ရေထဲပြုတ်ကျပြီး ကွဲသွားပြီ၊ ပြန်ပြင်ရောင်းရင် $200 ပဲ ရမယ်၊ ဆက်သုံးရင်လည်း ဘာမှ သုံးစားလို့မရတော့ဘူး။ ဒီအခြေအနေမှာ စာရင်းထဲမှာ $1,000 လို့ ဆက်ပြထားရင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို "လိမ်" ရာ ကျသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် စာရင်းတန်ဖိုးကို $200 ဖြစ်သွားအောင် $800 ဆွဲချ (Write down) ပေးရပါမယ်။ ကျဆင်းသွားတဲ့ အဲဒီ $800 ဟာ Impairment Loss (တန်ဖိုးကျဆင်းမှု အရှုံး) ဖြစ်ပါတယ်။
အဓိက Formula: Impairment Loss = Carrying Amount (CA) - Recoverable Amount (RA)
⚖️ ၂။ Recoverable Amount (RA) ကို ဘယ်လိုရှာမလဲ? (The "Higher Of" Rule)
ပြန်ရနိုင်မယ့်တန်ဖိုး (RA) ကို တွက်တဲ့အခါ အောက်ပါတန်ဖိုး (၂) ခုထဲက "ပိုများတဲ့တန်ဖိုး (Higher)" ကို ယူရပါမယ်။
Fair Value less Costs of Disposal (FVLCTS): ဒီ Asset ကို အပြင်မှာ အခုချက်ချင်း ရောင်းလိုက်ရင် ရမယ့် ပေါက်ဈေးထဲကနေ ရောင်းချဖို့ ကုန်ကျမယ့် စရိတ်တွေ (ဥပမာ - ပွဲစားခ၊ အခွန်) နှုတ်ထားတဲ့ အသားတင်တန်ဖိုး ဖြစ်ပါတယ်။
Value in Use (VIU): ဒီ Asset ကို မရောင်းဘဲ လုပ်ငန်းထဲမှာ သက်တမ်းကုန်တဲ့အထိ ဆက်သုံးရင် အနာဂတ်မှာ ရလာမယ့် Cash Flows (ငွေသားစီးဝင်မှု) တွေကို ယနေ့တန်ဖိုး Present Value (PV) ပြောင်းလဲတွက်ချက်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ (တွက်တဲ့အခါ Discount Factor $(1+r)^{-n}$ နဲ့ မြှောက်ပြီး တွက်ရပါတယ်)။
🎯 ၃။ CGU (Cash Generating Unit) မှာ Loss ကို ဘယ်လိုခွဲဝေမလဲ?
Asset တစ်ခုချင်းစီ သီးသန့်တန်ဖိုး တွက်မရတဲ့အခါ (ဥပမာ- စက်ရုံတစ်ရုံလုံး) CGU အနေနဲ့ စုပေါင်းတွက်ချက်ပြီး Impairment Loss ကို အောက်ပါ ဦးစားပေးအစီအစဉ်အတိုင်း (Allocation Order) အဆင့်ဆင့် ခွဲဝေနှုတ်ရပါတယ် -
အဆင့် ၁ - သီးသန့်ပျက်စီးသွားတဲ့ Asset: မီးလောင်လို့ သို့မဟုတ် ပျက်စီးသွားလို့ သီးသန့် Impaired ဖြစ်သွားတဲ့ Asset ရှိရင် အဲဒီတန်ဖိုးကို အရင်ဆုံး နှုတ်ပစ်ပါ (ဥပမာ- Damage Plant)။
အဆင့် ၂ - Goodwill (နာမည်ကောင်းတန်ဖိုး): ကျန်တဲ့ Loss တွေကို Goodwill ပေါ်ကို ပုံချပြီး Goodwill တန်ဖိုးကို 0 ဖြစ်သွားတဲ့အထိ အရင်ဆုံး စာရင်းဖျက် (Write off) ပစ်ရပါမယ်။ Goodwill ဆိုတာ "စိတ်ကူးယဉ်တန်ဖိုး" မို့လို့ အရင်ဆုံး အသတ်ခံရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဆင့် ၃ - Other Assets (NCA များ): Goodwill တစ်ခုလုံး သုည ဖြစ်သွားတဲ့အထိ နှုတ်ပြီးလို့မှ Loss ကျန်သေးရင် ကျန်တဲ့ Non-Current Assets တွေ (ဥပမာ- Building, Plant & Equipment) ပေါ်ကို သူတို့ရဲ့ စာရင်းတန်ဖိုးအချိုးအစားအလိုက် Pro-rata Basis နဲ့ ခွဲဝေနှုတ်ရပါမယ်။
သတိပြုရန် ခြွင်းချက်: Current Assets တွေဖြစ်တဲ့ Cash နဲ့ Inventory တွေကိုတော့ Impairment လိုက်လုပ်ခွင့်မရှိပါဘူး (သူတို့မှာ ကိုယ်ပိုင်သီးသန့်စံနှုန်းတွေ ရှိပြီးသားမို့ပါ)။
🔄 ၄။ Impairment ပြန်တက်လာရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ? (Reversal Rule)
စီးပွားရေးပြန်ကောင်းလာလို့ တန်ဖိုးပြန်တက်ရင် Impairment Loss ကို ပြန်ဖျက် (Reverse) လို့ ရပေမယ့် အောက်ပါ တင်းကျပ်တဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေ ရှိပါတယ် -
Goodwill: Goodwill ကိုတော့ ဘယ်တော့မှ (လုံးဝ) တန်ဖိုးပြန်မြှင့်ခွင့် မရှိပါဘူး (Never reverse Goodwill impairment)။
Other Assets: အခြား Assets တွေကိုတော့ ပြန်မြှင့်ခွင့်ရှိပေမယ့် "Cap" (အကန့်အသတ်) တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ - အကယ်၍ Impairment သာ လုံးဝမလုပ်ခဲ့ရင် ဒီကနေ့မှာ ရှိနေမယ့် တန်ဖိုးလျော့ပြီးသား မူရင်းတန်ဖိုး "Depreciated Historic Cost" ထက် ပိုပြီးတော့ တန်ဖိုးမြှင့်ခွင့် မရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။
🔍 ၅။ Impairment ဖြစ်တော့မယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ? (Indicators)
Impairment ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေတဲ့ အဓိက အချက်ပြလက္ခဏာ (၂) မျိုး ရှိပါတယ် -
External Sources (အပြင်ပတ်ဝန်းကျင် အကြောင်းတရားများ):
Market Value Decline: Asset ရဲ့ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး သိသိသာသာ ထိုးကျသွားခြင်း။
Changes in Environment: ဥပဒေအသစ်တွေ ထွက်လာတာ သို့မဟုတ် ကိုယ့်ထက် ကောင်းတဲ့ နည်းပညာသစ်တွေ ပြိုင်ဘက်က ထုတ်လိုက်တာ။
Interest Rate Rise: အတိုးနှုန်းတွေ တက်လာခြင်း။ (အတိုးနှုန်းတက်ရင် VIU တွက်တဲ့အခါ PV နည်းသွားပြီး RA ပါ ကျဆင်းစေလို့ ဖြစ်ပါတယ်)။
Internal Sources (အဖွဲ့အစည်းတွင်း အကြောင်းတရားများ):
Physical Damage / Obsolescence: Asset မီးလောင်တာ၊ ကွဲသွားတာ သို့မဟုတ် ခေတ်နောက်ကျသွားတာ။
Changes in Asset Use: စက်ကို မသုံးဘဲ ပစ်ထားတာ (Idle) သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွဲကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ။
Worse Performance: အတွင်းပိုင်းအစီရင်ခံစာတွေအရ စက်ရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်တွေ အလွန်ညံ့ဖျင်းသွားတာ။