ငွေထွက်ငွေဝင်ပမာဏ (money flow) များအရမ်း ကြီးမားတဲ့အထိ ဖြစ်နေတဲ့အခါကြီးမားတဲ့ငွေပမာဏတစ်ခုကို လျှို့ဝှက်ဖယ်သိမ်း (divert) လုပ်သွားလည်း
သတိမမိနိုင် (unnoticed) ဖြစ်နိုင်တယ်။

ကုမ္ပဏီ A ကတော့:

CEO တစ်ဦး
Accountant တစ်ဦး CFO
Sales Team တစ်ဦး executive Director
Admin Staff တစ်ဦး executive Director
တာဝန်ခွဲခြားမှုက တိတိကျကျရှိတယ်။

NED တစ်ဝက် ➤ မူဝါဒချမှတ် + ED အလုပ်ကိုပြန်စဉ်းစား

➡️ အဖွဲ့အစည်းက ရိုးရှင်းပြီး Communication လွယ်တယ်။ Reporting line တိတိကျကျ။ Internal control တည်ဆောက်ဖို့လည်း ပိုလွယ်ရပါမယ်

မတော်တဆဖြစ်နိုင်တဲ့အရေးပေါ်အခြေအနေတွေ (မီးလောင်မှု၊ မိုးရေကြီးခြင်း၊ စနစ်ပျက်ခြင်း) မှာ
လုပ်ငန်းရပ်မသွားအောင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ စနစ်။အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ Business Continuity (လုပ်ငန်းဆက်လက်လည်ပတ်နိုင်ခြင်း) ဖြစ်တယ်။ဥပမာများ – Data backup, Generator, Disaster recovery plan (DRP)

Company system, data, asset တို့ကို ခိုးယူခြင်း၊ ချိုးဖောက်ခြင်းတွေမှကာကွယ်ရေး။Physical control နဲ့ Logical (IT) control ဆိုပြီး ၂ မျိုးခွဲလို့ရတယ်။

Physical controls – အခန်းတွေကို key card နဲ့ဝင်ခြင်း, CCTV, security guard
Logical controls – Password, Firewall, Anti-virus, Encryption

📒 Protection Control (ကာကွယ်ရေးထိန်းချုပ်မှု)

တကယ်ထိခိုက်မှုတက်လာချိန်မှာ system ကိုတုံ့ပြန်နိုင်အောင်
ချက်ချင်းကာကွယ်နိုင်တဲ့ Active control ဖြစ်တယ်။

လုံခြုံရေးနဲ့ဆင်တူပေမယ့် ပိုမိုတုန့်ပြန်နိုင်တဲ့ nature ရှိတယ်။ဥပမာများ – Antivirus, Firewall, Screen lock, Swipe access card



Contingency – ကြိုတင်ပြင်

Security – ခိုးမသွားအောင်

Protection – ခိုးလာချင်ရင် ချက်ချင်းတား



---