⁉️ Yangon Stock Exchange (YSX) ဆိုတာ ဘာလဲ?
⚫️ Stock Exchange (စတော့အိတ်ချိန်း) ဆိုတာ ရိုးရိုးလေး တွေးကြည့်ရင် ဈေးတစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ကုန်ပစ္စည်းတွေ ရောင်းတာမဟုတ်ဘဲ Company တွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု (Shares - ရှယ်ယာ) တွေကို ရောင်းဝယ်ကြတဲ့ နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
🔴 YSX ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်တည်ထောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် YSX မှာ FMI, သီလဝါ (MTSH), First Private Bank စတဲ့ နာမည်ကြီး company ၈ ခုလောက် ဝင်ရောက် စာရင်းသွင်း (List) လုပ်ထားတာကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
🌟အခု လက်ရှိ YSX ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ ဆူးလေဘုရားလမ်းနဲ့ ကုန်သည်လမ်း ထောင့်က အဆောက်အအုံကြီးက သာမန် အဆောက်အအုံ မဟုတ်ဘူး ဗျာ။ အရင်တုန်းက Central Bank of Myanmar (မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်) နဲ့ Myawaddy Bank (မြဝတီဘဏ်) တို့ ရုံးစိုက်ခဲ့တဲ့ နေရာဟောင်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။
◾️ ၁၉၃၉ ခုနှစ်ကတည်းက အိန္ဒိယ ရီဇတ်ဘဏ် (Reserve Bank of India) အနေနဲ့ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ခေတ်အဆက်ဆက် မြန်မာ့ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ငွေကြေးစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တဲ့ အချက်အချာကျတဲ့ နေရာမှာ အခုခေတ်ရဲ့ စတော့အိတ်ချိန်းကို ဖွင့်လှစ်ထားတာဟာ တိုက်ဆိုင်မှု သက်သက်မဟုတ်ဘဲ စီးပွားရေးအရ သမိုင်းအစဉ်အလာကို ဆက်ထိန်းထားတာလို့ တွေးကြည့်လို့ ရပါတယ် ဗျာ။
⁉️⁉️ Stock ဈေးကွက်ရဲ့ သဘောတရား
ဒီနေရာမှာ မေးစရာရှိတာက "Company တွေက ဘာလို့ သူတို့ရဲ့ ရှယ်ယာကို အများပြည်သူဆီ ချရောင်းတာလဲ?" ဆိုတာပါပဲ။
⚫️ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု အကြီးကြီး ချဲ့ထွင်ဖို့ဆိုရင် ငွေအရင်းအနှီး အများကြီး လိုပါတယ်။ ဘဏ်ကနေ သွားချေးရင် အတိုးတွေ အများကြီး ပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အများပြည်သူဆီကနေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ လက်ခံပြီး ငွေရှာကြတာ ဟုတ်ပါတယ် ဗျာ။
🔴 ဒါဆို "အများပြည်သူ (Investors) တွေကရော ဘာလို့ ရှယ်ယာ သွားဝယ်ကြတာလဲ?" ဆိုရင် အဓိက အချက် (၂) ချက် ရှိပါတယ်။
◾️ ပထမတစ်ခုက Company မြတ်ရင် အမြတ်ဝေစု (Dividend) ရချင်လို့ပါ။
◾️ ဒုတိယတစ်ခုက ကိုယ်ဝယ်ထားတဲ့ ရှယ်ယာဈေးတက်လာတဲ့အခါ ပြန်ရောင်းပြီး အမြတ် (Capital Gain) ယူချင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
⁉️⁉️⁉️ YSX မှာ Company တိုင်း ဝင်ခွင့်ရသလား? (Listing Criteria)
⚫️ YSX မှာ Company တိုင်း ဝင်ချင်တိုင်း ဝင်ခွင့်မပေးထားဘူး ဗျာ။ တကယ့်ကို ခိုင်မာတဲ့ လုပ်ငန်းတွေပဲ ဝင်ခွင့်ရအောင် အောက်ပါ စည်းကမ်းတွေ အများကြီး သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
🔴 အခြေခံ သတ်မှတ်ချက်များ (Formal Criteria):
◾️ အများပိုင် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ရမယ်: သာမန် ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီ (Private Company) မဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ ကုမ္ပဏီများ ဥပဒေအရ Public Company အဖြစ် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားရပါမယ်။
◾️ Paid-up Capital (မတည်ရင်းနှီးငွေ): လျှောက်ထားတဲ့အချိန်မှာ ကုမ္ပဏီရဲ့ အမှန်တကယ် လက်ငင်း ရရှိထားတဲ့ မတည်ရင်းနှီးငွေက အနည်းဆုံး ကျပ်သန်း (၅၀၀) (ကျပ်သိန်း ၅,၀၀၀) ရှိရပါမယ်။ *(ဒါဟာ ငွေကြေး အင်အားမတောင့်တင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီသေးသေးလေးတွေ ဝင်လာပြီး ဒေဝါလီခံသွားတာမျိုး၊ လိမ်လည်သွားတာမျိုး မဖြစ်အောင် Risk Management အရ ကြိုတင် ကာကွယ်ထားတဲ့ ဇကာတစ်ထပ် ဖြစ်ပါတယ်)*။
◾️ အမြတ်အစွန်း (Profit): လျှောက်ထားတဲ့ အချိန်မတိုင်ခင် နောက်ဆုံး (၂) နှစ်ဆက်တိုက် အမြတ်ထွက်ထားတဲ့ ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ရပါမယ်။
◾️ ရှယ်ယာရှင် အရေအတွက်နဲ့ သက်တမ်း: အနည်းဆုံး ရှယ်ယာရှင် (၁၀ဝ) ယောက် ရှိရမှာ ဖြစ်ပြီး၊ ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု သက်တမ်းကလည်း ဆက်တိုက် အနည်းဆုံး (၂) နှစ် ရှိနေရပါမယ်။ ဈေးကွက်ထဲမှာ လည်ပတ်နေမယ့် ရှယ်ယာ (Floating shares) အရေအတွက်က အနည်းဆုံး ၅,၀၀၀ စောင်နဲ့ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး တန်ဖိုး ကျပ်သန်း ၅၀၀ ဖိုး အနည်းဆုံး ရှိရပါမယ်။
🔴 ၂။ အတွင်းပိုင်း စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ (Substantive Criteria):
◾️ ဒါရိုက်တာတွေရဲ့ နောက်ခံသမိုင်း: ကုမ္ပဏီရဲ့ ဒါရိုက်တာတွေ၊ အကြီးအကဲတွေက ရိုးသားဖြောင့်မတ်ပြီး၊ ရာဇဝတ်မှု ပြစ်ဒဏ်ကျဖူးတာ၊ Blacklist စာရင်းဝင်နေတာမျိုး လုံးဝ မရှိရပါဘူး။
◾️ စာရင်းအင်းနဲ့ အခွန် (Accounting & Tax): ငွေစာရင်းတွေကို မြန်မာနိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာ စာရင်းကိုင်နဲ့ စာရင်းစစ် စံညွှန်း (Standards) တွေနဲ့အညီ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်၊ စာရင်းစစ်ခံရပါမယ်။ အခွန်တွေကိုလည်း တိတိကျကျ ပေးဆောင်ထားရပါမယ်။
◾️ Insider Trading တားဆီးရေး: ကုမ္ပဏီရဲ့ အတွင်းရေး သတင်းကို အများပြည်သူမသိခင် ကြိုသိပြီး ကိုယ့်လူတွေချည်းပဲ ရှယ်ယာကြိုဝယ်တာမျိုး (Insider Trading) မဖြစ်အောင် တားဆီးမယ့် စနစ်တွေ သေချာ ထားရှိရပါမယ်။
◾️ ခိုင်မာတဲ့ Business Plan: အနာဂတ်မှာ ဝင်ငွေ ဘယ်လိုရှာမယ်၊ ဈေးကွက်အခြေအနေနဲ့ လုပ်ငန်းရဲ့ Risk တွေကို ဘယ်လို ရင်ဆိုင်မလဲ ဆိုတဲ့ စီးပွားရေး စီမံကိန်း သေချာ ရေးဆွဲထားရပါမယ်။
🌟 : ဒီ စည်းမျဉ်းတွေက တော်တော်လေး တင်းကျပ်တယ်၊ ရှုပ်ထွေးတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ ဘာမှန်းမသိတဲ့ ကုမ္ပဏီလေးတွေ ဝင်မလာအောင် စစ်ထုတ်လိုက်တာပါ။ ဒါမှသာ တကယ် ခိုင်မာပြီး အတွင်းပိုင်း စီမံခန့်ခွဲမှုအားကောင်းတဲ့ (Good Corporate Governance) ကုမ္ပဏီတွေပဲ ရွေးချယ်ခွင့်ရပြီး သာမန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေရဲ့ ငွေတွေ ဆုံးရှုံးမှု
⚫️ Stock Exchange (စတော့အိတ်ချိန်း) ဆိုတာ ရိုးရိုးလေး တွေးကြည့်ရင် ဈေးတစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ကုန်ပစ္စည်းတွေ ရောင်းတာမဟုတ်ဘဲ Company တွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု (Shares - ရှယ်ယာ) တွေကို ရောင်းဝယ်ကြတဲ့ နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
🔴 YSX ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်တည်ထောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆိုရင် YSX မှာ FMI, သီလဝါ (MTSH), First Private Bank စတဲ့ နာမည်ကြီး company ၈ ခုလောက် ဝင်ရောက် စာရင်းသွင်း (List) လုပ်ထားတာကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
🌟အခု လက်ရှိ YSX ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ ဆူးလေဘုရားလမ်းနဲ့ ကုန်သည်လမ်း ထောင့်က အဆောက်အအုံကြီးက သာမန် အဆောက်အအုံ မဟုတ်ဘူး ဗျာ။ အရင်တုန်းက Central Bank of Myanmar (မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်) နဲ့ Myawaddy Bank (မြဝတီဘဏ်) တို့ ရုံးစိုက်ခဲ့တဲ့ နေရာဟောင်းကြီး ဖြစ်ပါတယ်။
◾️ ၁၉၃၉ ခုနှစ်ကတည်းက အိန္ဒိယ ရီဇတ်ဘဏ် (Reserve Bank of India) အနေနဲ့ စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ခေတ်အဆက်ဆက် မြန်မာ့ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ ငွေကြေးစနစ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တဲ့ အချက်အချာကျတဲ့ နေရာမှာ အခုခေတ်ရဲ့ စတော့အိတ်ချိန်းကို ဖွင့်လှစ်ထားတာဟာ တိုက်ဆိုင်မှု သက်သက်မဟုတ်ဘဲ စီးပွားရေးအရ သမိုင်းအစဉ်အလာကို ဆက်ထိန်းထားတာလို့ တွေးကြည့်လို့ ရပါတယ် ဗျာ။
⁉️⁉️ Stock ဈေးကွက်ရဲ့ သဘောတရား
ဒီနေရာမှာ မေးစရာရှိတာက "Company တွေက ဘာလို့ သူတို့ရဲ့ ရှယ်ယာကို အများပြည်သူဆီ ချရောင်းတာလဲ?" ဆိုတာပါပဲ။
⚫️ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု အကြီးကြီး ချဲ့ထွင်ဖို့ဆိုရင် ငွေအရင်းအနှီး အများကြီး လိုပါတယ်။ ဘဏ်ကနေ သွားချေးရင် အတိုးတွေ အများကြီး ပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အများပြည်သူဆီကနေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ လက်ခံပြီး ငွေရှာကြတာ ဟုတ်ပါတယ် ဗျာ။
🔴 ဒါဆို "အများပြည်သူ (Investors) တွေကရော ဘာလို့ ရှယ်ယာ သွားဝယ်ကြတာလဲ?" ဆိုရင် အဓိက အချက် (၂) ချက် ရှိပါတယ်။
◾️ ပထမတစ်ခုက Company မြတ်ရင် အမြတ်ဝေစု (Dividend) ရချင်လို့ပါ။
◾️ ဒုတိယတစ်ခုက ကိုယ်ဝယ်ထားတဲ့ ရှယ်ယာဈေးတက်လာတဲ့အခါ ပြန်ရောင်းပြီး အမြတ် (Capital Gain) ယူချင်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။
⁉️⁉️⁉️ YSX မှာ Company တိုင်း ဝင်ခွင့်ရသလား? (Listing Criteria)
⚫️ YSX မှာ Company တိုင်း ဝင်ချင်တိုင်း ဝင်ခွင့်မပေးထားဘူး ဗျာ။ တကယ့်ကို ခိုင်မာတဲ့ လုပ်ငန်းတွေပဲ ဝင်ခွင့်ရအောင် အောက်ပါ စည်းကမ်းတွေ အများကြီး သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
🔴 အခြေခံ သတ်မှတ်ချက်များ (Formal Criteria):
◾️ အများပိုင် ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ရမယ်: သာမန် ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီ (Private Company) မဟုတ်ဘဲ မြန်မာနိုင်ငံ ကုမ္ပဏီများ ဥပဒေအရ Public Company အဖြစ် တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားရပါမယ်။
◾️ Paid-up Capital (မတည်ရင်းနှီးငွေ): လျှောက်ထားတဲ့အချိန်မှာ ကုမ္ပဏီရဲ့ အမှန်တကယ် လက်ငင်း ရရှိထားတဲ့ မတည်ရင်းနှီးငွေက အနည်းဆုံး ကျပ်သန်း (၅၀၀) (ကျပ်သိန်း ၅,၀၀၀) ရှိရပါမယ်။ *(ဒါဟာ ငွေကြေး အင်အားမတောင့်တင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီသေးသေးလေးတွေ ဝင်လာပြီး ဒေဝါလီခံသွားတာမျိုး၊ လိမ်လည်သွားတာမျိုး မဖြစ်အောင် Risk Management အရ ကြိုတင် ကာကွယ်ထားတဲ့ ဇကာတစ်ထပ် ဖြစ်ပါတယ်)*။
◾️ အမြတ်အစွန်း (Profit): လျှောက်ထားတဲ့ အချိန်မတိုင်ခင် နောက်ဆုံး (၂) နှစ်ဆက်တိုက် အမြတ်ထွက်ထားတဲ့ ကုမ္ပဏီ ဖြစ်ရပါမယ်။
◾️ ရှယ်ယာရှင် အရေအတွက်နဲ့ သက်တမ်း: အနည်းဆုံး ရှယ်ယာရှင် (၁၀ဝ) ယောက် ရှိရမှာ ဖြစ်ပြီး၊ ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု သက်တမ်းကလည်း ဆက်တိုက် အနည်းဆုံး (၂) နှစ် ရှိနေရပါမယ်။ ဈေးကွက်ထဲမှာ လည်ပတ်နေမယ့် ရှယ်ယာ (Floating shares) အရေအတွက်က အနည်းဆုံး ၅,၀၀၀ စောင်နဲ့ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး တန်ဖိုး ကျပ်သန်း ၅၀၀ ဖိုး အနည်းဆုံး ရှိရပါမယ်။
🔴 ၂။ အတွင်းပိုင်း စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ (Substantive Criteria):
◾️ ဒါရိုက်တာတွေရဲ့ နောက်ခံသမိုင်း: ကုမ္ပဏီရဲ့ ဒါရိုက်တာတွေ၊ အကြီးအကဲတွေက ရိုးသားဖြောင့်မတ်ပြီး၊ ရာဇဝတ်မှု ပြစ်ဒဏ်ကျဖူးတာ၊ Blacklist စာရင်းဝင်နေတာမျိုး လုံးဝ မရှိရပါဘူး။
◾️ စာရင်းအင်းနဲ့ အခွန် (Accounting & Tax): ငွေစာရင်းတွေကို မြန်မာနိုင်ငံ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာ စာရင်းကိုင်နဲ့ စာရင်းစစ် စံညွှန်း (Standards) တွေနဲ့အညီ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်၊ စာရင်းစစ်ခံရပါမယ်။ အခွန်တွေကိုလည်း တိတိကျကျ ပေးဆောင်ထားရပါမယ်။
◾️ Insider Trading တားဆီးရေး: ကုမ္ပဏီရဲ့ အတွင်းရေး သတင်းကို အများပြည်သူမသိခင် ကြိုသိပြီး ကိုယ့်လူတွေချည်းပဲ ရှယ်ယာကြိုဝယ်တာမျိုး (Insider Trading) မဖြစ်အောင် တားဆီးမယ့် စနစ်တွေ သေချာ ထားရှိရပါမယ်။
◾️ ခိုင်မာတဲ့ Business Plan: အနာဂတ်မှာ ဝင်ငွေ ဘယ်လိုရှာမယ်၊ ဈေးကွက်အခြေအနေနဲ့ လုပ်ငန်းရဲ့ Risk တွေကို ဘယ်လို ရင်ဆိုင်မလဲ ဆိုတဲ့ စီးပွားရေး စီမံကိန်း သေချာ ရေးဆွဲထားရပါမယ်။
🌟 : ဒီ စည်းမျဉ်းတွေက တော်တော်လေး တင်းကျပ်တယ်၊ ရှုပ်ထွေးတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့်၊ ဘာမှန်းမသိတဲ့ ကုမ္ပဏီလေးတွေ ဝင်မလာအောင် စစ်ထုတ်လိုက်တာပါ။ ဒါမှသာ တကယ် ခိုင်မာပြီး အတွင်းပိုင်း စီမံခန့်ခွဲမှုအားကောင်းတဲ့ (Good Corporate Governance) ကုမ္ပဏီတွေပဲ ရွေးချယ်ခွင့်ရပြီး သာမန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေရဲ့ ငွေတွေ ဆုံးရှုံးမှု
❤3
မဖြစ်ရအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
⁉️ ရှယ်ယာတစ်စောင်ရဲ့ Nominal Value (မူလတန်ဖိုး) ဘယ်လောက်ရှိလဲ?
⚫️ Nominal Value (Par Value လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်) ဆိုတာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုက သူတို့ရဲ့ ရှယ်ယာတွေကို စပြီး ဖန်တီးထုတ်ဝေတုန်းက သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ "မူလတန်ဖိုး" ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
🔴 လက်တွေ့ ဥပမာ (MTSH ရဲ့ Share Split) -
◾️ ၂၀၁၄ ခုနှစ်လောက်က သီလဝါ (MTSH) ကုမ္ပဏီဟာ အများပြည်သူကို ရှယ်ယာစတင်ရောင်းချတုန်းက ရှယ်ယာတစ်စောင်ရဲ့ Par Value ကို (၁၀,၀၀၀) ကျပ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။
◾️ ဒါပေမယ့် ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ ရှယ်ယာရှင်တွေ သဘောတူညီချက်နဲ့ "Share Split (ရှယ်ယာ အရေအတွက်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း)" လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ မူလ ရှယ်ယာ (၁) စောင်ကို ရှယ်ယာ (၁၀) စောင် အဖြစ် အချိုးချပြီး ခွဲလိုက်တာပါ။
◾️ ဒါကြောင့် သင်္ချာသဘောတရားအရ မူလတန်ဖိုး (၁၀,၀၀၀) ကျပ်တန် ရှယ်ယာကို (၁၀) စောင် ခွဲလိုက်တဲ့အတွက် အခုဆိုရင် Par Value က (၁,၀၀၀) ကျပ် ဖြစ်သွားတာပေါ့ ဗျာ။
🌟 - ဘာလို့ ဒီလို Share Split လုပ်ရတာလဲ?
၁။ ဝယ်လိုအားကို ဆွဲတင်ခြင်း (Affordability): ရှယ်ယာတစ်စောင်ကို (၁၀,၀၀၀) ကျပ်ကနေ ဈေးကွက်ထဲမှာ တက်သွားလို့ သိန်းဂဏန်းလောက် ဖြစ်သွားရင် လူတိုင်း ဝယ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၂။ ဈေးကွက် လည်ပတ်မှု အားကောင်းစေခြင်း (Liquidity): (၁) စောင်ကို (၁၀) စောင်ခွဲလိုက်တဲ့အခါ ဈေးကွက်ထဲ အရောင်းအဝယ်လုပ်လို့ရမယ့် အရေအတွက် ပိုများလာပါတယ်။ တစ်စောင်ချင်းစီရဲ့ တန်ဖိုးကလည်း သက်သာသွားတဲ့အတွက် ကျနော်တို့လို သာမန်လူလတ်တန်းစား (Retail Investors) တွေပါ အလွယ်တကူ ဝယ်နိုင်၊ ရောင်းနိုင် သွားအောင် ဗျူဟာကျကျ ဖန်တီးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
🌟 သတိထားရမယ့် အချက်က Nominal Value (မူလတန်ဖိုး) နဲ့ Market Value (ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး) ဟာ မတူဘူး ဆိုတာပါပဲ။ စာရွက်ပေါ်က မူလတန်ဖိုးက (၁,၀၀၀) ပဲ ဖြစ်နေပါစေ၊ လက်တွေ့ YSX ဈေးကွက်ထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါ ကုမ္ပဏီက အမြတ်တွေ အများကြီးရရင် ရသလို လူတိုင်းက လုဝယ်ကြတဲ့အတွက် ဈေးတွေ တက်သွားတတ်ပါတယ်။ (ဥပမာ - MTSH ရဲ့ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးက (၃,၄၅၀) ကျပ် လိုမျိုး ဖြစ်နေတတ်တာပါ)။
⁉️ Securities Company တွေက ဘာလုပ်ပေးတာလဲ?
⚫️ ကျနော်တို့က ရှယ်ယာသွားဝယ်ချင်ရင် YSX ရုံးကြီးဆီ တိုက်ရိုက်သွားပြီး ဝယ်လို့ မရပါဘူး။ ဒီနေရာမှာ Securities Company တွေက ဝင်လာပါပြီ။
◾️ သူတို့က ကျနော်တို့ (Investors) နဲ့ YSX ကြားမှာ တရားဝင် ချိတ်ဆက် အရောင်းအဝယ်လုပ်ပေးတဲ့ ပွဲစား (Broker) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
🔴 ဘာလို့ သူတို့က မပါမဖြစ် လိုအပ်တာလဲ?
◾️ စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ရလို့ပါ (Risk Management): ငွေမည်းတွေ ဈေးကွက်ထဲ ဝင်မလာအောင် ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး (AML) မူဝါဒတွေနဲ့အညီ ဖောက်သည်တွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကို တာဝန်ယူ စစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ အတွင်းရေး သတင်းကိုကြိုသိပြီး လာဝယ်တဲ့သူမျိုး (Insider Trading) တွေကိုလည်း စောင့်ကြည့် တားဆီးပေးရပါတယ်။
◾️ နည်းပညာ ပံ့ပိုးပေးရလို့ပါ: အခုခေတ်မှာ လူတိုင်းက အိမ်ကနေ ဖုန်းလေးတစ်လုံး၊ ကွန်ပျူတာလေး တစ်လုံးရှိရုံနဲ့ အလွယ်တကူ ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ် (Online Trading) လုပ်လို့ရအောင် သူတို့က Platform တွေ၊ Application တွေ ဖန်တီးပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရားဝင် လည်ပတ်နေတဲ့ Securities ကုမ္ပဏီတွေကတော့ -
* CB Securities
* KBZSC (KBZ Stirling Coleman Securities)
* AYA Trust Securities
* KTZ Ruby Hill Securities
* UAB Securities
* Myanmar Securities Exchange Centre (MSEC) တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။
⁉️ YSX ဈေးကွက်ထဲမှာ ဘဏ်တွေက ဘယ်လို ပတ်သက်နေလဲ?
ဘဏ်တွေအကြောင်း ပြောရမယ်ဆိုရင် အဓိက (၂) မျိုး ရှိပါတယ် ဗျာ။
🔴 ၁။ ရှယ်ယာ ဝင်ရောက် ရောင်းချနေတဲ့ ဘဏ်များ (Listed Banks): YSX မှာ လက်ရှိ စာရင်းဝင် (List) လုပ်ထားတဲ့ Company (၈) ခုထဲမှာ ဘဏ်လုပ်ငန်း (၂) ခု ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ Myanmar Citizens Bank Ltd. (MCB) နဲ့ First Private Bank Limited (FPB) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အနေနဲ့ ဒီဘဏ်တွေရဲ့ ရှယ်ယာတွေကို ဝယ်ယူပြီး အမြတ်ဝေစု ခွဲယူလို့ ရနေပါပြီ။
🔴 ၂။ ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှု လုပ်ပေးတဲ့ ဘဏ် (Settlement Bank): စတော့ဈေးကွက်မှာ ရှယ်ယာဝယ်တဲ့သူက ငွေပေးရမယ်၊ ရောင်းတဲ့သူက ငွေရမယ်၊ ဒီလို ငွေကြေး အပေးအယူ ရှင်းလင်းမှု (Settlement) တွေကို ချောချောမွေ့မွေ့ ဖြစ်အောင် နောက်ကွယ်ကနေ တာဝန်ယူ လုပ်ပေးဖို့အတွက် Kanbawza Bank (KBZ) ကို YSX ရဲ့ Settlement Bank အဖြစ် ရွေးချယ် သတ်မှတ်ထားပါတယ် ဗျာ။
ဒါ့အပြင် ကြားခံ ပွဲစားအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့ Securities Company တွေထဲမှာလည်း ဘဏ်တွေကို အခြေခံထားတဲ့ CB Securities Ltd. လိုမျိုး ကုမ္ပဏီတွေ ပါဝင်ပါတယ် ဗျာ။ ဒါကြောင့် YSX မှာ ဘဏ်တွေဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
=
⁉️ Share (ရှယ်ယာ) ဘယ်လို ဝယ်မလဲ? (အကောင့်ဖွင့်နည်း)
⚫️ ရှယ်ယာစဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး Securities company တစ်ခုခုမှာ Securities Account သွားဖွင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
⁉️ ရှယ်ယာတစ်စောင်ရဲ့ Nominal Value (မူလတန်ဖိုး) ဘယ်လောက်ရှိလဲ?
⚫️ Nominal Value (Par Value လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်) ဆိုတာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုက သူတို့ရဲ့ ရှယ်ယာတွေကို စပြီး ဖန်တီးထုတ်ဝေတုန်းက သတ်မှတ်လိုက်တဲ့ "မူလတန်ဖိုး" ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
🔴 လက်တွေ့ ဥပမာ (MTSH ရဲ့ Share Split) -
◾️ ၂၀၁၄ ခုနှစ်လောက်က သီလဝါ (MTSH) ကုမ္ပဏီဟာ အများပြည်သူကို ရှယ်ယာစတင်ရောင်းချတုန်းက ရှယ်ယာတစ်စောင်ရဲ့ Par Value ကို (၁၀,၀၀၀) ကျပ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။
◾️ ဒါပေမယ့် ၂၀၁၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှာ ရှယ်ယာရှင်တွေ သဘောတူညီချက်နဲ့ "Share Split (ရှယ်ယာ အရေအတွက်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း)" လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ မူလ ရှယ်ယာ (၁) စောင်ကို ရှယ်ယာ (၁၀) စောင် အဖြစ် အချိုးချပြီး ခွဲလိုက်တာပါ။
◾️ ဒါကြောင့် သင်္ချာသဘောတရားအရ မူလတန်ဖိုး (၁၀,၀၀၀) ကျပ်တန် ရှယ်ယာကို (၁၀) စောင် ခွဲလိုက်တဲ့အတွက် အခုဆိုရင် Par Value က (၁,၀၀၀) ကျပ် ဖြစ်သွားတာပေါ့ ဗျာ။
🌟 - ဘာလို့ ဒီလို Share Split လုပ်ရတာလဲ?
၁။ ဝယ်လိုအားကို ဆွဲတင်ခြင်း (Affordability): ရှယ်ယာတစ်စောင်ကို (၁၀,၀၀၀) ကျပ်ကနေ ဈေးကွက်ထဲမှာ တက်သွားလို့ သိန်းဂဏန်းလောက် ဖြစ်သွားရင် လူတိုင်း ဝယ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
၂။ ဈေးကွက် လည်ပတ်မှု အားကောင်းစေခြင်း (Liquidity): (၁) စောင်ကို (၁၀) စောင်ခွဲလိုက်တဲ့အခါ ဈေးကွက်ထဲ အရောင်းအဝယ်လုပ်လို့ရမယ့် အရေအတွက် ပိုများလာပါတယ်။ တစ်စောင်ချင်းစီရဲ့ တန်ဖိုးကလည်း သက်သာသွားတဲ့အတွက် ကျနော်တို့လို သာမန်လူလတ်တန်းစား (Retail Investors) တွေပါ အလွယ်တကူ ဝယ်နိုင်၊ ရောင်းနိုင် သွားအောင် ဗျူဟာကျကျ ဖန်တီးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
🌟 သတိထားရမယ့် အချက်က Nominal Value (မူလတန်ဖိုး) နဲ့ Market Value (ဈေးကွက်ပေါက်ဈေး) ဟာ မတူဘူး ဆိုတာပါပဲ။ စာရွက်ပေါ်က မူလတန်ဖိုးက (၁,၀၀၀) ပဲ ဖြစ်နေပါစေ၊ လက်တွေ့ YSX ဈေးကွက်ထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါ ကုမ္ပဏီက အမြတ်တွေ အများကြီးရရင် ရသလို လူတိုင်းက လုဝယ်ကြတဲ့အတွက် ဈေးတွေ တက်သွားတတ်ပါတယ်။ (ဥပမာ - MTSH ရဲ့ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးက (၃,၄၅၀) ကျပ် လိုမျိုး ဖြစ်နေတတ်တာပါ)။
⁉️ Securities Company တွေက ဘာလုပ်ပေးတာလဲ?
⚫️ ကျနော်တို့က ရှယ်ယာသွားဝယ်ချင်ရင် YSX ရုံးကြီးဆီ တိုက်ရိုက်သွားပြီး ဝယ်လို့ မရပါဘူး။ ဒီနေရာမှာ Securities Company တွေက ဝင်လာပါပြီ။
◾️ သူတို့က ကျနော်တို့ (Investors) နဲ့ YSX ကြားမှာ တရားဝင် ချိတ်ဆက် အရောင်းအဝယ်လုပ်ပေးတဲ့ ပွဲစား (Broker) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
🔴 ဘာလို့ သူတို့က မပါမဖြစ် လိုအပ်တာလဲ?
◾️ စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ရလို့ပါ (Risk Management): ငွေမည်းတွေ ဈေးကွက်ထဲ ဝင်မလာအောင် ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး (AML) မူဝါဒတွေနဲ့အညီ ဖောက်သည်တွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကို တာဝန်ယူ စစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ အတွင်းရေး သတင်းကိုကြိုသိပြီး လာဝယ်တဲ့သူမျိုး (Insider Trading) တွေကိုလည်း စောင့်ကြည့် တားဆီးပေးရပါတယ်။
◾️ နည်းပညာ ပံ့ပိုးပေးရလို့ပါ: အခုခေတ်မှာ လူတိုင်းက အိမ်ကနေ ဖုန်းလေးတစ်လုံး၊ ကွန်ပျူတာလေး တစ်လုံးရှိရုံနဲ့ အလွယ်တကူ ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ် (Online Trading) လုပ်လို့ရအောင် သူတို့က Platform တွေ၊ Application တွေ ဖန်တီးပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရားဝင် လည်ပတ်နေတဲ့ Securities ကုမ္ပဏီတွေကတော့ -
* CB Securities
* KBZSC (KBZ Stirling Coleman Securities)
* AYA Trust Securities
* KTZ Ruby Hill Securities
* UAB Securities
* Myanmar Securities Exchange Centre (MSEC) တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။
⁉️ YSX ဈေးကွက်ထဲမှာ ဘဏ်တွေက ဘယ်လို ပတ်သက်နေလဲ?
ဘဏ်တွေအကြောင်း ပြောရမယ်ဆိုရင် အဓိက (၂) မျိုး ရှိပါတယ် ဗျာ။
🔴 ၁။ ရှယ်ယာ ဝင်ရောက် ရောင်းချနေတဲ့ ဘဏ်များ (Listed Banks): YSX မှာ လက်ရှိ စာရင်းဝင် (List) လုပ်ထားတဲ့ Company (၈) ခုထဲမှာ ဘဏ်လုပ်ငန်း (၂) ခု ပါဝင်ပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ Myanmar Citizens Bank Ltd. (MCB) နဲ့ First Private Bank Limited (FPB) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်တို့အနေနဲ့ ဒီဘဏ်တွေရဲ့ ရှယ်ယာတွေကို ဝယ်ယူပြီး အမြတ်ဝေစု ခွဲယူလို့ ရနေပါပြီ။
🔴 ၂။ ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှု လုပ်ပေးတဲ့ ဘဏ် (Settlement Bank): စတော့ဈေးကွက်မှာ ရှယ်ယာဝယ်တဲ့သူက ငွေပေးရမယ်၊ ရောင်းတဲ့သူက ငွေရမယ်၊ ဒီလို ငွေကြေး အပေးအယူ ရှင်းလင်းမှု (Settlement) တွေကို ချောချောမွေ့မွေ့ ဖြစ်အောင် နောက်ကွယ်ကနေ တာဝန်ယူ လုပ်ပေးဖို့အတွက် Kanbawza Bank (KBZ) ကို YSX ရဲ့ Settlement Bank အဖြစ် ရွေးချယ် သတ်မှတ်ထားပါတယ် ဗျာ။
ဒါ့အပြင် ကြားခံ ပွဲစားအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့ Securities Company တွေထဲမှာလည်း ဘဏ်တွေကို အခြေခံထားတဲ့ CB Securities Ltd. လိုမျိုး ကုမ္ပဏီတွေ ပါဝင်ပါတယ် ဗျာ။ ဒါကြောင့် YSX မှာ ဘဏ်တွေဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
=
⁉️ Share (ရှယ်ယာ) ဘယ်လို ဝယ်မလဲ? (အကောင့်ဖွင့်နည်း)
⚫️ ရှယ်ယာစဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး Securities company တစ်ခုခုမှာ Securities Account သွားဖွင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
❤1
🔴 ၁။ လူပုဂ္ဂိုလ် (Individual) အနေနဲ့ အကောင့်ဖွင့်မယ်ဆိုရင်-
◾️ ပြည်တွင်းက လူတွေအတွက်: မှတ်ပုံတင် (NRC) မိတ္တူ လိုပါတယ် (မှတ်ပုံတင် မပီပြင်ရင် ပတ်စ်ပို့ ဒါမှမဟုတ် ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် ထပ်လိုနိုင်ပါတယ်)။ ပြီးရင် ကိုယ်ပိုင် ဘဏ်အကောင့်နံပါတ်၊ နေရပ်လိပ်စာ၊ ဖုန်း၊ အီးမေးလ် စတဲ့ အချက်အလက်တွေ ပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
◾️ နိုင်ငံခြားသားတွေ အတွက်: နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport) မိတ္တူ လိုပါတယ်။ ပြည်တွင်းနေထိုင်သူ (Resident) ဖြစ်ရင် ပြည်ဝင်ခွင့် ဗီဇာ (Visa) အထောက်အထား ပြရမှာပါ။ ဒါ့အပြင် ဘဏ်အကောင့် ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း အထောက်အထား (Documentary evidence for ownership of bank accounts) လည်း လိုအပ်ပါတယ်။
🔴 ၂။ ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်း (Institution) အနေနဲ့ ဖွင့်မယ်ဆိုရင်-
◾️ ကုမ္ပဏီ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ် (Registration Certificate) မိတ္တူ လိုပါတယ်။
◾️ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ကနေ "ဒီ Securities Account ကို ဖွင့်ပါမယ်" ဆိုပြီး သဘောတူထားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် (BOD Resolution) လိုပါတယ်။
◾️ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီတွေဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာတွေ၊ ရှယ်ယာရှင်တွေရဲ့ မှတ်ပုံတင်/ပတ်စ်ပို့ အထောက်အထားတွေ၊ ဘဏ်အကောင့် အထောက်အထားတွေအပြင် ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ (Authorization letter) တွေပါ ထပ်ပြီး လိုအပ်ပါတယ်။
🌟 ရှယ်ယာဝယ်ဖို့ကို ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် အချက်အလက်တွေ အများကြီး တောင်းပြီး စစ်ဆေးနေတာလဲ?
အဓိကကတော့ ကျနော်တို့ YSX ဈေးကွက်ထဲကို မသမာတဲ့ ငွေမည်းတွေ ဝင်မလာအောင်၊ ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး (AML) နဲ့ Customer ကို သေချာ မှန်ကန်စွာ သိရှိဖို့ (KYC - Know Your Customer) စည်းမျဉ်းတွေအရ တိတိကျကျ စစ်ဆေးရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်သူဘယ်ဝါမှန်း မသိတဲ့ သူတွေ၊ မသမာတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ ဈေးကွက်ထဲ ဝင်မမွှေနိုင်အောင် ကြိုတင် ကာကွယ်ရတဲ့ သဘောပါပဲ ဗျာ။
⁉️ Annual Report က ဘာလို့ အရေးကြီးတာလဲ?
⚫️ ကျနော်တို့က ရှယ်ယာဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် "ဒီ Company က ရှေ့ဆက် အမြတ်ထွက်မှာလား? အရှုံးပေါ်ပြီး ဒေဝါလီခံသွားမလား?" ဆိုတာကို သေချာ စဉ်းစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်ဖို့ Annual Report (နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာ) က အသက်ပါပဲ။
🔴 Annual Report ဆိုတာ Company တစ်ခုရဲ့ တစ်နှစ်စာ ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်း (Report Card) ပါပဲ ဗျာ။
◾️ အဲဒီ Report ထဲမှာ Company ရဲ့ ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေ၊ အမြတ်အစွန်း တွေအပြင် ရှေ့ဆက်သွားမယ့် Business Plan တွေ၊ ဈေးကွက် အခြေအနေနဲ့ Risk တွေကို အကုန်ရေးပြထားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
◾️ ဒီလို အချက်အလက်တွေကို အများပြည်သူသိအောင် အချိန်နဲ့တပြေးညီ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကြေညာပေးရမယ့် တာဝန် လည်း သူတို့မှာ ရှိပါတယ်။
🌟 ဒါမှသာ ကျနော်တို့လို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ့် သူတွေက "ဒီ Company ရဲ့ Annual Report အရတော့ သူတို့ရဲ့ ပရောဂျက်တွေက အနာဂတ်မှာ ပိုပြီး ဝင်ငွေကောင်းလာနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ရှယ်ယာဝယ်ထားသင့်တယ်" ဆိုပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် ဆုံးဖြတ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
🌟 အနှစ်ချုပ်
ACCA မှာ သင်ရမယ့် Financial Term တွေ၊ Law တွေ ဆိုတာ အလွတ်ကျက်ဖို့ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ တကယ့် လက်တွေ့ စီးပွားရေးလောက (ဥပမာ - YSX လို ဈေးကွက်မျိုး) မှာ ငွေကြေးတွေ ဘယ်လို စီးဆင်းနေတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဘယ်လို ကာကွယ်ရမယ် ဆိုတာတွေကို နားလည်အောင် သင်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
◾️ ပြည်တွင်းက လူတွေအတွက်: မှတ်ပုံတင် (NRC) မိတ္တူ လိုပါတယ် (မှတ်ပုံတင် မပီပြင်ရင် ပတ်စ်ပို့ ဒါမှမဟုတ် ယာဉ်မောင်းလိုင်စင် ထပ်လိုနိုင်ပါတယ်)။ ပြီးရင် ကိုယ်ပိုင် ဘဏ်အကောင့်နံပါတ်၊ နေရပ်လိပ်စာ၊ ဖုန်း၊ အီးမေးလ် စတဲ့ အချက်အလက်တွေ ပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
◾️ နိုင်ငံခြားသားတွေ အတွက်: နိုင်ငံကူးလက်မှတ် (Passport) မိတ္တူ လိုပါတယ်။ ပြည်တွင်းနေထိုင်သူ (Resident) ဖြစ်ရင် ပြည်ဝင်ခွင့် ဗီဇာ (Visa) အထောက်အထား ပြရမှာပါ။ ဒါ့အပြင် ဘဏ်အကောင့် ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း အထောက်အထား (Documentary evidence for ownership of bank accounts) လည်း လိုအပ်ပါတယ်။
🔴 ၂။ ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်း (Institution) အနေနဲ့ ဖွင့်မယ်ဆိုရင်-
◾️ ကုမ္ပဏီ မှတ်ပုံတင်လက်မှတ် (Registration Certificate) မိတ္တူ လိုပါတယ်။
◾️ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ကနေ "ဒီ Securities Account ကို ဖွင့်ပါမယ်" ဆိုပြီး သဘောတူထားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် (BOD Resolution) လိုပါတယ်။
◾️ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီတွေဆိုရင် သက်ဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာတွေ၊ ရှယ်ယာရှင်တွေရဲ့ မှတ်ပုံတင်/ပတ်စ်ပို့ အထောက်အထားတွေ၊ ဘဏ်အကောင့် အထောက်အထားတွေအပြင် ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ (Authorization letter) တွေပါ ထပ်ပြီး လိုအပ်ပါတယ်။
🌟 ရှယ်ယာဝယ်ဖို့ကို ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် အချက်အလက်တွေ အများကြီး တောင်းပြီး စစ်ဆေးနေတာလဲ?
အဓိကကတော့ ကျနော်တို့ YSX ဈေးကွက်ထဲကို မသမာတဲ့ ငွေမည်းတွေ ဝင်မလာအောင်၊ ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး (AML) နဲ့ Customer ကို သေချာ မှန်ကန်စွာ သိရှိဖို့ (KYC - Know Your Customer) စည်းမျဉ်းတွေအရ တိတိကျကျ စစ်ဆေးရလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘယ်သူဘယ်ဝါမှန်း မသိတဲ့ သူတွေ၊ မသမာတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ ဈေးကွက်ထဲ ဝင်မမွှေနိုင်အောင် ကြိုတင် ကာကွယ်ရတဲ့ သဘောပါပဲ ဗျာ။
⁉️ Annual Report က ဘာလို့ အရေးကြီးတာလဲ?
⚫️ ကျနော်တို့က ရှယ်ယာဝယ်တော့မယ်ဆိုရင် "ဒီ Company က ရှေ့ဆက် အမြတ်ထွက်မှာလား? အရှုံးပေါ်ပြီး ဒေဝါလီခံသွားမလား?" ဆိုတာကို သေချာ စဉ်းစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်ဖို့ Annual Report (နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာ) က အသက်ပါပဲ။
🔴 Annual Report ဆိုတာ Company တစ်ခုရဲ့ တစ်နှစ်စာ ကျန်းမာရေး မှတ်တမ်း (Report Card) ပါပဲ ဗျာ။
◾️ အဲဒီ Report ထဲမှာ Company ရဲ့ ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေ၊ အမြတ်အစွန်း တွေအပြင် ရှေ့ဆက်သွားမယ့် Business Plan တွေ၊ ဈေးကွက် အခြေအနေနဲ့ Risk တွေကို အကုန်ရေးပြထားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
◾️ ဒီလို အချက်အလက်တွေကို အများပြည်သူသိအောင် အချိန်နဲ့တပြေးညီ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကြေညာပေးရမယ့် တာဝန် လည်း သူတို့မှာ ရှိပါတယ်။
🌟 ဒါမှသာ ကျနော်တို့လို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ့် သူတွေက "ဒီ Company ရဲ့ Annual Report အရတော့ သူတို့ရဲ့ ပရောဂျက်တွေက အနာဂတ်မှာ ပိုပြီး ဝင်ငွေကောင်းလာနိုင်တယ်၊ ဒါကြောင့် ရှယ်ယာဝယ်ထားသင့်တယ်" ဆိုပြီး မှန်မှန်ကန်ကန် ဆုံးဖြတ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
🌟 အနှစ်ချုပ်
ACCA မှာ သင်ရမယ့် Financial Term တွေ၊ Law တွေ ဆိုတာ အလွတ်ကျက်ဖို့ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ၊ တကယ့် လက်တွေ့ စီးပွားရေးလောက (ဥပမာ - YSX လို ဈေးကွက်မျိုး) မှာ ငွေကြေးတွေ ဘယ်လို စီးဆင်းနေတယ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ဘယ်လို ကာကွယ်ရမယ် ဆိုတာတွေကို နားလည်အောင် သင်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ် ဗျာ။
❤1
ACCA RQF Lvl 3 FA2 Maintaining Financial Record 82% Higher Mark Congratulations 👏🎉🎉🎉 ပါအရမ်းတော်သောလေး 🥳🥳🥳
🌟 အစအဆုံး Online Zoom Live+ Campus Revesion aps learning center ရဲ့ တီချယ်နဲ့ပဲ တက်ပြီ UK ဖြေတော့ချက်ချင်းအောင်သွားပါပြီ 🥳🥳
🌟 MA2 မှာလဲအမှတ်များများရပြီ ACCA ခရီလမ်းကို လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဆက်လျှောက်နိုင်ပါစေနော် .
ACCA RQF Lvl 3 FA2 Zoom Live Class တန်းခွဲသစ် လေးလဲ May 4 ရက်နေ့စပါမယ်နော်ရှင့် ။ Zoom အတန်းတွေဆိုပေမဲ့ UK Exam ဖြေဆိုခါနီဆို အနီးကပ် Revesion Guide တွေမြေပြင်မှာ လာခေါ်လို့ရပါတယ်ရှင့်။
အစအဆုံးသင်ပေးတဲ့ဆရာမကော Guide ဆရာမကော တစ်ယောက်ထဲပဲမို့ အာဘော်ကွဲနေမှာစိုရိမ်စရာမလိုဘူးနော်ရှင့်
🌟 အစအဆုံး Online Zoom Live+ Campus Revesion aps learning center ရဲ့ တီချယ်နဲ့ပဲ တက်ပြီ UK ဖြေတော့ချက်ချင်းအောင်သွားပါပြီ 🥳🥳
🌟 MA2 မှာလဲအမှတ်များများရပြီ ACCA ခရီလမ်းကို လွယ်လွယ်ကူကူနဲ့ ဆက်လျှောက်နိုင်ပါစေနော် .
ACCA RQF Lvl 3 FA2 Zoom Live Class တန်းခွဲသစ် လေးလဲ May 4 ရက်နေ့စပါမယ်နော်ရှင့် ။ Zoom အတန်းတွေဆိုပေမဲ့ UK Exam ဖြေဆိုခါနီဆို အနီးကပ် Revesion Guide တွေမြေပြင်မှာ လာခေါ်လို့ရပါတယ်ရှင့်။
အစအဆုံးသင်ပေးတဲ့ဆရာမကော Guide ဆရာမကော တစ်ယောက်ထဲပဲမို့ အာဘော်ကွဲနေမှာစိုရိမ်စရာမလိုဘူးနော်ရှင့်
❤1
Congratulations 🎉🎉👏 part1 FA Campus' Revesion 2 လအတန်းထဲက သင်တန်းသူလေး
🥳🥳 အရင်ကျောင်းကဆရာမတွေ အများကြီးတော်လို့ ချက်ချင်းအောင်သွားတာပါ ။ Congratulations 👏🎉 နော်
Part1 Diploma ရပြီ ACCA ခရီလမ်းကနေ ဝင်ငွေတွေအများကြီးရပါစေလို့လဲဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ရှင့်🩵🩵
🥳🥳 အရင်ကျောင်းကဆရာမတွေ အများကြီးတော်လို့ ချက်ချင်းအောင်သွားတာပါ ။ Congratulations 👏🎉 နော်
Part1 Diploma ရပြီ ACCA ခရီလမ်းကနေ ဝင်ငွေတွေအများကြီးရပါစေလို့လဲဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ရှင့်🩵🩵
❤1
Forwarded from APS ACCA learning center
စာရင်းကိုင်အကြောင်းအခြေခံကနေနားလည်ချင်ရင် ဒီ notes ကိုဖတ် - https://t.me/apslearning/3916
Forwarded from Aps Learning Center
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
CONSO SOFP အကျဉ်း ချုပ် , CONSO SOPL စာမေးထားသော
❤1
IFRS တွေပဲဆိုပေမဲ့ SME တွေ Share နဲ့ပက်သက်တဲ့ IFRS တွေသိပ်ခေါင်းမစာတဲ့ ဟာပဲဖတ်ချင်ရင် ဒီစာအုပ် ကိုဖတ်
မူရင်း eng book - https://t.me/apslearning/4676
Burmeses section 1-6 -https://t.me/apslearning/4636
Burmeses section 7-12 -https://t.me/apslearning/4664
burmeses section 13 - 18- https://t.me/apslearning/4686 burmeses section 19- 20 - https://t.me/apslearning/4705
ဒီပိုစ်မှာ update ဖြစ်ရင် လာ edit ပေးမယ်နော် နေ့တိုင်း section 6 ခုချင်းတင်ပေးပါမယ်ရှင့်❤️❤️💗
မူရင်း eng book - https://t.me/apslearning/4676
Burmeses section 1-6 -https://t.me/apslearning/4636
Burmeses section 7-12 -https://t.me/apslearning/4664
burmeses section 13 - 18- https://t.me/apslearning/4686 burmeses section 19- 20 - https://t.me/apslearning/4705
ဒီပိုစ်မှာ update ဖြစ်ရင် လာ edit ပေးမယ်နော် နေ့တိုင်း section 6 ခုချင်းတင်ပေးပါမယ်ရှင့်❤️❤️💗
Telegram
APS ACCA learning center
❤4
ကိုယ်လုပ်ထားတဲ့စာအုပ် ကိုယ်ထိုင်ဖတ် 😁🩵🩵🩵
Part1 BT စာအုပ်နဲ့သိမ်းထားချင်သူတွေအတွက် - @aps_learning_center13
Part1 BT စာအုပ်နဲ့သိမ်းထားချင်သူတွေအတွက် - @aps_learning_center13
❤7