مرجع تخصصی نقشه‌برداری

Forwarded from مرجع تخصصی نقشه‌برداری | آپسیس

🌞🌙 شب عروسی ماه و خورشيد
@apsis
🖊 محمدعلی دادخواه پژوهشگرً

مبنای سنجش زمان در ایران کهن نوروز بود و همه چيز با این ملکه آسمان سنجيده می شد٬ به همين دليل درازترین شب سال را «نوده» می گفتند٬ به این معنا که 90روز تا نوروز باقی مانده است. اما داستانی که برای شب یلدا از گذشته های دور گفته می شده این است که در اسطوره های ایران آمده که ماه دلداده خورشيد می شود اما خورشيد به او روی خوش نشان نمی دهد. ماه از فروردین تا دی به دنبال خورشيد است تا بالاخره مجبور می شود که به نزد «زهره» برود و قصه دلباختگی خود را به زهره بگوید. زهره به ماه دلداری می دهد که غمگين نباشد زیرا به مراد دل خود خواهد رسيد و یادآور می شود که خورشيد هم چند روزی است دل و دماغ کار کردن ندارد٬ به گونه ای که روزها دیر سرکار خود می رود و شب ها زود به خانه برمی گردد. شب چله (یلدا) به پيشنهاد زهره ماه به خواستگاری خورشيد می رود و خورشيد بله را می گوید و آن شب ماه و خورشيد عروسی می کنند و خورشيد روز بعد دیرتر از همه زمان ها به سرکار خود می رود٬ زیرا شب گذشته شب عروسی اش بوده است.

در ادبيات ما بارها به این پيوند اشاره شده است:

حله مستانه لوليا به عروسی ما بيا/ لب چون قند برگشا که سلام عليک

شمس و قمرم آمد سمع و بصرم آمد/ وان سين برم آمد وان کان برم آمد

پيش از ظهور حضرت زرتشت آیين مهری که ستایش خورشيد در آن است٬ در ایران پيروان فراوانی داشت٬ به همين علت به خورشيد احترام فراوان می گذاشتند. علت آنکه هندوانه در شب یلدا بر سر سفره قرار می گيرد این است که هندوانه حاصل کار خورشيد در تابستان است و این ميوه گرد آتشين نمادی از خورشيد است.
باید یادآور شد آریاییهای کهن کشاورز بودند٬ به همين دليل آمد و شد زمستان و تابستان برای آنها بسيار مهم بود و آغاز شب چله که زیادتر شدن مدت شب را به همراه دارد برای آنها فرخنده سالی بود. همچنين انگيزه آنکه در این شب چله انار به یکدیگر هدیه می دهند این است که انار به شکل آتشدان که بر سر آن دودکشی است و در دل آن گلوله های آتش و نماد مهر٬ عشق و دوستی ایرانيان است فارغ از هر نوع رنگ٬ باور و منطقه جغرافيایی است که به وسيله این ميوه به یکدیگر پيشکش می کنند و مهر و عشق را به یکدیگر هدیه می دادند. در شاهنامه آمده است که در شب چله که شب عروسی رستم و تهمينه بوده٬ رستم اناری سرخ به تهمينه پيشکش کرد که نماد عشق و دلدادگی است و تهمينه اناری سبزرنگ هدیه داد که نماد آرامش و آسایش است.

36 views17:31