👈🏻 موردپژوهی میدانی با دوربین عکاسی

✍🏻 نویسنده: کاظم حاجی‌زاده

🔸 جامعه‌شناس میدانی باید نقشۀ کامل و منظمی از مجموعۀ متغیرهای اجتماعی و روابط میان آن‌ها در ذهن داشته باشد و در حین رفت‌وآمد در میدان با مصاحبه و مشاهدۀ همزمان، خانه‌های نقشه را پر کند. همچنین می‌بایست ساعاتی را در روز به تثبیت، تنظیم و تحلیل داده‌ها اختصاص دهد و در هر نوبت با سؤالات مشخصی وارد زیرمیدان‌های میدان اصلی شود؛ به عنوان مثال اگر برنامۀ کاری فردا بازدید از یک مدرسه، یک بیمارستان و محلات فقیرنشین یک شهر مفروض است، لازم است با تمرکز ذهنی بر متغیرهای خاص همین محیط‌ها وارد آن‌ها شد، اگرچه حواس پنجگانه همواره باید آمادۀ دریافت داده‌های مربوط به متغیرهای از پیش تعیین‌نشده نیز باشند.

http://ow.ly/mWaq30cSQcI

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#جامعه_شناسی #علوم_اجتماعی
#پایش #یادداشت
@appliedhumanities

📚 علوم اجتماعی و عکاسی

✍🏻 نویسنده: کاظم حاجی‌زاده

🔸 نگارنده در سفری به جمهوری تاجیکستان (سال ۱۳۹۰) از طریق مشاهده و مصاحبه، عکس‌ها و یادداشت‌های فراوانی ثبت کرد؛ این کار بر اساس متغیرهای معرف‌سازی‌شدۀ مفاهیم اجتماعی و کاربست مهارت‌های جامعه‌شناختی انجام می‌گرفت.

🔸 سفر هواییِ کوتاهی بر فراز این سرزمین، اولین شواهد را دربارۀ این جامعه به دست می‌دهد که به دنبال آن نخستین فرضیه‌ها در ذهن برمی‌خیزند. وضعیت جغرافیایی این کشور با کوه‌های بلندی که مردم را در بین دره‌ها توزیع کرده‌اند، در شکل‌گیری هویت‌های محلی قوی -که در قالب لباس‌ها و آداب و رسوم متمایز منطقه‌ای و … ظاهر شده‌اند- سهم مهمی داشته است.

🔸 همین عامل پراکندگی و وجود اجتماعات نیمه‌بسته نقش بسیار مهمی در وقایع تاریخی این سرزمین ایفا کرده است و وضعیت اجتماعی و سیاسی امروز تاجیک‌ها نیز همچنان تحت تأثیر آن قرار دارد.

🔸 از نظر دورکیم در چنین جامعه‌ای، تقسیم کار ساده و جمع‌گرایی خاص‌گرایانه بر روابط اجتماعی حاکم است. بنابراین مشاهدۀ شرایط جغرافیایی و اقلیمی هر میدان می‌تواند در رمزگشایی خصوصیات اجتماعی آن بسیار مؤثر باشد.

✅ متن کامل این یادداشت را از سایت «بردار» بخوانید:
http://bordar-ensani.ir/موردپژوهی-میدانی-با-دوربین-عکاسی-1/
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۶ دقیقه

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#جامعه_شناسی #علوم_اجتماعی
#پایش #یادداشت
@appliedhumanities

📚 برنامه تنوع شغلی

✍🏻 مرتضی میرحسینی

👈🏻 در سال ۲۰۱۴ بنیاد ملون به وعده‌ی خود برای کمک مالی به انجمن تاریخی آمریکا عمل کرد؛ با این هدف که انجمن هرچه زودتر نخستین فاز از برنامه‌ی پیشنهادی خود را که «تنوع شغلی» نام داشت آغاز کند.

🔸 برنامه تنوع شغلی، برنامه‌ی گسترده‌ای بود که از تحقیقات و مطالعات جدید فرهنگی گرفته تا کارگاه‌هایی برای افزایش مهارت‌های کاربردی دانشجویان دکتری را در خود جای می‌داد. این برنامه محدود به دانشجویان نبود و اعضای هیئت علمی گروه‌های تاریخ را نیز شامل می‌شد. همچنین مقرر شده بود که برنامه‌های تازه و مبتکرانه‌ای برای نشست‌های سالانه انجمن تنظیم و زمینه‌ی ملاقات و گفت‌وگو میان اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های مشارکت‌کننده در برنامه فراهم شود.

✅ متن کامل این گزارش را از سایت «بردار» بخوانید:
http://bordar-ensani.ir/برنامه-تنوع-شغلی-رشته-تاریخ/
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۸ دقیقه

#مرتضی_میرحسینی
#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#تاریخ #اشتغال #یادداشت
@appliedhumanities

👈🏻 این واقعیت باید در ذهن دانشجویان تاریخ جا بیافتد که رقابت شدیدی میان آن‌ها و سایر کسانی که در این رشته تحصیل می‌کنند وجود دارد و هیچ تضمینی برای موفقیت آن‌ها نیست؛ مگر آنکه برنامه‌ریزی سنجیده و درستی داشته باشند و مهارت‌ها و نقایص خود را به خوبی بشناسند و روی آن‌ها کار کنند.

http://ow.ly/hRSA30d2AVn
#مرتضی_میرحسینی
#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#تاریخ #اشتغال #یادداشت
@appliedhumanities

📚 درنگ بر یک واژه:
👈🏻 «سلامت»

🔸 من تأکید می‌کنم که واقعیت «سلامت» واقعیتی فرهنگی در گسترده‌ترین معنای این واژه است؛ یعنی واقعیتی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است؛ به عبارت دیگر واقعتی مرتبط با سطحی از آگاهی فردی و جمعی.

✍🏻 میشل فوکو؛ نظامی محدود در برابر تقاضایی نامحدود
@appliedhumanities

http://ow.ly/KXN130d6Sco

📚 مروری بر مهم‌ترین مطالب کانال در هفته‌ای که گذشت (1)

🔸 تحلیل شبکه به مجموعۀ مراحل تحقیقی گفته می‌شود که درصدد شناسایی ساختار سیستم‌هاست. به بیان ساده‌ می‌توان گفت که پیش‌فرض اصلی روش تحلیل شبکه این است که روابط و پیوندهای میان کنشگران از صفات و ویژگی‌های خود افراد در یک شبکه اهمیت بیشتری دارد و البته قدرت تحلیلی آن نیز از همین جا ناشی می‌شود.
👈🏻 متن کامل: (http://ow.ly/43sb30d8BL9)

🔸 تصویری که غالباً در نگاه سنتی به روانشناسی وجود دارد، تصویر روانشناسی است که در مطب خود بیماران مبتلا به اختلالات روانی را می‌بیند و به آن‌ها کمک می‌کند که با مشکلات خود دست‌وپنجه نرم کنند. اما امروزه روانشناسی گسترش چشم‌گیری یافته است و تقریباً می‌توان گفت در تمام زمینه‌ها حضور دارد و نقشی مهم ایفا می‌کند.
👈🏻 متن کامل: (http://ow.ly/Wmq230d8ChY)

🔸 قبل از حرکت به طرف تدوین طرح تحقیق، غالباً لازم است برخی از مفاهیم سؤالات تحقیق‌تان را تعریف و عملیاتی کنید. عملیاتی‌سازی، فرایند تبدیل یک مفهوم یا متغیر از یک ایدۀ انتزاعی به چیزی است که بشود جستجویش کرد. در یک کلام: عملیاتی‌سازی باید دستورالعمل‌های روشن و مشخصی در زمینۀ «چه مشاهده کردن» و «چگونه مشاهده کردن» ارائه کند.
👈🏻 متن کامل: (http://ow.ly/NIjE30d8CNu)

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#مرور_هفتگی
@appliedhumanities

📚 مروری بر مهم‌ترین مطالب کانال در هفته‌ای که گذشت (2)

🔸 از آن جایی که مسیرهای شغلی رشتۀ روان‌شناسی بسیار متنوع است، شاید تصمیم‌گیری در مورد آن چشم‌انداز دلهره‌آوری داشته باشد. دانشجویان این رشته، به دو دسته تقسیم می‌شوند: دستۀ اول افرادی هستند که می‌دانند به لحاظ حرفه‌ای به دنبال چه هستند و با شروع تحقیقات در زمینۀ مورد علاقۀ خود (روان شناسی سلامت، روان شناسی کودک، نوروساینس و …) به سرعت در حیطۀ مورد نظر رشد می‌کنند. درصد قابل توجهی هم هستند که هنوز راه مشخصی برای آیندۀ حرفه‌ای خود انتخاب نکرده‌اند. مهم نیست شما جزو کدام دسته از این افراد هستید؛ در هر نقطه‌ای که هستید زمان آن فرارسیده تا گزینه‌های شغلی نوین و همخوان با علایق و شخصیت خود را انتخاب کنید.
👈🏻 متن کامل: (http://ow.ly/peIZ30d8Dcf)

🔸 جامعه‌شناس میدانی باید نقشۀ کامل و منظمی از مجموعۀ متغیرهای اجتماعی و روابط میان آن‌ها در ذهن داشته باشد و در حین رفت‌وآمد در میدان با مصاحبه و مشاهدۀ همزمان، خانه‌های نقشه را پر کند. همچنین می‌بایست ساعاتی را در روز به تثبیت، تنظیم و تحلیل داده‌ها اختصاص دهد و در هر نوبت با سؤالات مشخصی وارد زیرمیدان‌های میدان اصلی شود؛ به عنوان مثال اگر برنامۀ کاری فردا بازدید از یک مدرسه، یک بیمارستان و محلات فقیرنشین یک شهر مفروض است، لازم است با تمرکز ذهنی بر متغیرهای خاص همین محیط‌ها وارد آن‌ها شد، اگرچه حواس پنجگانه همواره باید آمادۀ دریافت داده‌های مربوط به متغیرهای از پیش تعیین‌نشده نیز باشند.
👈🏻 متن کامل: (http://ow.ly/8mnd30d8Dqe)

🔸 این واقعیت باید در ذهن دانشجویان تاریخ جا بیافتد که رقابت شدیدی میان آن‌ها و سایر کسانی که در این رشته تحصیل می‌کنند وجود دارد و هیچ تضمینی برای موفقیت آن‌ها نیست؛ مگر آنکه برنامه‌ریزی سنجیده و درستی داشته باشند و مهارت‌ها و نقایص خود را به خوبی بشناسند و روی آن‌ها کار کنند.
👈🏻 متن کامل: (http://ow.ly/1Uav30d8Dzq)

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#مرور_هفتگی
@appliedhumanities

👈🏻 از سایت ما دیدن کنید:
👉🏻 http://bordar-ensani.ir

@appliedhumanities

❗️ معیاری که درست نیست!

🔸 بوردیو در انتقاد به معیارهای متداول در تعیین میزان شایستگی کودکان می‌نویسد: «دانش‌آموزان [در اغلب مدارس] کمتر بر اساس شایستگی‌های ذاتی، و بیشتر براساس ویژگی‌های طبقه متوسط به بالا، یعنی میزانی از سرمایه فرهنگی که در اختیار دارند، باهوش یا کودن، خوش‌آتیه یا محکوم به شکست در نظر گرفته می‌شوند».

🔸 بچه‌ها نیز به نوبه خودشان، این قضاوت معلم‌ها را درونی می‌کنند و در نتیجه اعتماد‌ به‌نفس بالای بچه‌های طبقه متوسط به بالا در مدرسه هم تقویت می‌شود و اعتماد به‌نفس پایین بچه‌های طبقه کارگر و طبقه متوسط به پایین در مدرسه هم تضعیف می‌شود.

✍🏻 P. Bourdieu and J. Passeron; Reproduction in Education, Society and Culture, Printed in London (1990).

@appliedhumanities

http://ow.ly/qKUs30danQ5

👈🏻 علوم اجتماعی کاربردی: آغاز عصر روشنگری دوم
✍🏻 نویسنده: تمنا منصوری
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۶ دقیقه
@appliedhumanities

📚 کاربردی شدن و علوم اجتماعی
👈🏻 چرایی و ضرورت علوم اجتماعی کاربردی

✍🏻 نویسنده: تمنا منصوری


❓ رشتۀ علوم اجتماعی در ایران چه‌قدر در تربیت کارورز به‌جای اندیشمند صرف موفق عمل کرده است؟

❓ آیا می‌توان ادعا کرد که دانشجوی علوم اجتماعی فاصلۀ خود را از بازار کار همان‌قدر می‌بیند که یک دانشجوی رشته‌های فنی مهندسی؟

❓ آیا تغییر اجتماعی آرمانی است که از یک عالم اجتماع انتظار می‌رود، درحالی‌که بسترهای عملیاتی‌سازی آموخته‌های او فراهم نشده است؟

✅ برای تأمل بیشتر درباره این پرسش‌ها به سایت ما سری بزنید و متن کامل این یادداشت را بخوانید:
http://bordar-ensani.ir/علوم-اجتماعی-کاربردی-آغاز-عصر-روشنگری/
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۶ دقیقه

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#علوم_اجتماعی
#تمنا_منصوری
#یادداشت
@appliedhumanities

👈🏻 سنت قدیمی و غنی علوم اجتماعی با عصر روشنگری و از نیمۀ قرن ۱۷ آغاز شد، یعنی زمانی که فلسفۀ طبیعی دچار انقلاب‌هایی شد. عصر انقلاب‌های مختلف صنعتی در انگلیس و انقلاب سیاسی اجتماعی فرانسه زمانی بود که علاوه بر مطالعۀ پدیده‌های طبیعی و چگونگی ارتباط آن‌ها باهم، ساختار جهان و فعالیت عناصر آن (آنچه موردتوجه عالمان طبیعی بود)، دانش جامعه و جهان اجتماعی و تمرکز بر مطالعۀ پدیده‌های ساخت‌یافتۀ اجتماعی و چگونگی ارتباط آن‌ها با یکدیگر، ساختار جامعه و فعالیت اعضای آن نیز اهمیت پیدا کرد.

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#علوم_اجتماعی
#تمنا_منصوری
#یادداشت
@appliedhumanities

http://ow.ly/UuET30dboSh

📚 حقوق و تجاری سازی فناوری

✍🏻 نویسنده: علی مهاجرانی

🔸 در دانشکدۀ حقوق دانشگاه سیراکیوز (Syracuse University) به مدت ۲۵ سال است که پروژه‌ای تحت عنوان برنامۀ حقوق تجاری‌سازی فناوری (به اختصار TCLP) با هدف توسعۀ تجاری فنّاوری ارائه می‌شود. بر این اساس در این پروژه دانشجویان به طور جدی بر حوزه‌های فنی، قانونی و تجاری ناظر بر کاربردی‌سازی علوم و دریافت فنّاوری‌های جدید متمرکز می‌شوند. این دوره، زمینه و سرمایۀ فکری لازم برای کار در شرکت‌های حقوقی، سازمان‌های دولتی، دفاتر و مؤسسات انتقال انرژی و شرکت‌های سرمایه‌گذاری را فراهم می‌آورد.

✅ متن کامل:
http://bordar-ensani.ir/پروژۀ-حقوق-تجاری‌سازی-فناوری/
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۶دقیقه

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#حقوق #یادداشت
#علی_مهاجرانی
@appliedhumanities

📚 حقوق و تجاری سازی فناوری
👈🏻 پروژه حقوق تجاری‌سازی فناوری: دانشگاه سیراکیوز(Syracuse University)، دانشکدۀ حقوق
✍🏻 نویسنده: علی مهاجرانی
@appliedhumanities

👈🏻 صنعت فرهنگ، تبلیغات و جهان معاصر
❓ آیا سلایق ما به خواست دیگران شکل می‌گیرد؟

🔸 به اعتقاد آدورنو و به نوشته هورکهایمر در جهان معاصر صنعت فرهنگ به روش‌های زیادی می‌تواند نیازی در ما ایجاد کند که خواسته خود آن است، حتی اگر قبلا هزاران بار همان چیز را تجربه کرده باشیم.

🔸 مهم‌ترین کاری که تبلیغات می‌کند این است که ما را قانع می‌کند از همان چیزی که قبلاً مصرف کرده‌ایم بازهم بیشتر و بیشتر بخواهیم. و ما را به این سمت سوق می‌دهند که باور کنیم هر کالای پرفروش جدید یا هر فیلم جدید چیزی به‌کلی تازه بی‌سابقه است.

🔸 با اینکه دائماً همان غذای همیشگی را به خوردمان می‌دهند اما هر بار فکر می‌کنیم که این بار بهتر از گذشته است. به این ترتیب، صنعت فرهنگ امیال ما را دستکاری می‌کند تا خواهان همان چیزی باشیم که به ما عرضه می‌کند.

✅ منبع: Horkheimer, M. (1972): Art and Mass Culture

@appliedhumanities
http://ow.ly/L5Bh30deoVL

📚 روندهای جاری در نظام آموزشی آلمان
👈🏻 گزارشی از سخنرانی کراسیمیر استویانوف، استاد فلسفۀ تعلیم و تربیت دانشگاه آینشتات آلمان

✍🏻 گزارش از: آزاد محمدی

🔸 دانشگاه در آلمان سه ويژگي متمايز دارد:

➖ استقلال آكادميك: بدين معنا كه دولت در دانشگاه مداخله ندارد. دانشگاه هم به امر آموزش و هم امر پژوهش توجه دارد. استقلال آكادميك دانشگاه بخشي از قانون اساسي آلمان نيز هست؛

➖ در هم تنیده بودن آموزش و پژوهش: يعني فعاليت‌هاي آموزشي اساتيد بايد با فعاليت‌هاي پژوهشي همراه باشد؛

➖ گزينش سخت آموزش عالي آلمان: بدين معنا كه اساتيد دانشگاه در آلمان بايد دو مدرك دكتري از دو دانشگاه متفاوت داشته باشند و به عبارتي اساتيد دارای شايستگي زیاد را جذب می‌كنند.

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#دانشگاه #یادداشت #علوم_تربیتی
#آزاد_محمدی
@appliedhumanities

http://ow.ly/42h230dfwWL

✔️ در آلمان به معلمان و استادان «ثروت» گفته مي‌شود چون از جايگاه ارزشمندي برخوردارند. اساتيد و معلمان هيچ‌گاه از نظام آموزشي اخراج نمي‌شوند.

✔️ يكي از تحولات اخيري كه در دانشگاه آلمان رخ مي‌دهد ارزيابي اساتيد دانشگاه‌هاي آلمان بر مبناي شاخصۀ پژوهش و… است؛ به این صورت که مؤسساتي خارج از دانشگاه، اساتيد را ارزيابي مي‌كنند.

✔️ دومین تحول حركت به سوي كارآفريني است زیرا قابليت استخدام براي دانشجويان آلماني مهم است.

✔️ آخرين نكته بررسی امکان ترکیب نظام قديم آلمان كه هومبلتي است با نظام جديد است؛ از نظر كريسمير استويانوف علي‌الاصول امكان چنين تركيبي وجود دارد.

✅ پیشنهاد می کنیم که مطالعه متن کامل این گزارش را از دست ندهید:
(http://ow.ly/mOMn30dfxfC)
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۷ دقیقه

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#دانشگاه #یادداشت #علوم_تربیتی
#آزاد_محمدی
@appliedhumanities

👈🏻 وبر و سرچشمه اندیشه‌های او

✍🏻 پیتر برک، مدرس تاریخ فرهنگی دانشگاه کمبریج می‌نویسد:

🔸 در خصوص ماکس وبر باید اعتراف نمود که هم گستردگی و هم عمق دانش تاریخی وی به‌راستی شگفتی‌آور و بی‌نظیر بود. وی پس از تحریر اثر مشهور خود «اخلاقیات پروتستانی و روحیه سرمایه‌داری»، آثاری راجع به شرکت‌های تجاری قرون وسطا و تاریخ کشاورزی رُم باستان به رشته تحریر درآورد. تئودور مومزن، محقق بزرگ کلاسیک، وبر را خلفی لایق و ارزنده می‌دانست.

🔸 وبر حتی وقتی به مطالعات جامعه‌شناسی روی آورد و عمده توجه خود را معطوف نظریه اجتماعی کرد، باز دست از مطالعه «گذشته» برنداشت. علاوه بر توجه به تاریخ برای استخراج مواد و مصالح لازم، برای دریافت مفاهیم و برداشت‌های مورد نیاز نیز به مورخان روی آورد. مثلا نظریه مشهور «کاریزما»ی او، حاصل مباحثات وی با رودلف زوم مورخ روحانی، درباره سازمان «کاریزمایی» کلیساهای نخستین بود. کاری که وبر کرد این بود که با دادن جنبه‌ای غیردینی به این مفهوم، کاربرد عام‌تری برای آن قائل شد.

@appliedhumanities
http://ow.ly/Cr0x30dfzoS

📚 کاربردی‌سازی روانشناسی:
👈🏻 اپلیکیشن‌های حوزۀ روانشناسی؛ کمک فناوری به روانشناسی

✍🏻 نویسنده: طاهره کرمی شعار

🔸 نقش اینترنت و برنامه‌های تلفن همراه در زندگی امروزی بر کسی پوشیده نیست. خرید و فروش‌ انواعی از کالاها مانند لباس و دارو تا غذای گرم، به‌صورت آنلاین انجام می‌گیرد. در چنین دنیایی که اینترنت شکل بسیاری از ارتباطات را تغییر داده است، می‌توان به جایگاه روان‌درمانی آنلاین فکر کرد.

🔸 درمان آنلاین را می‌توان رساندن مشاورۀ سلامت روانی از طریق اینترنت معرفی کرد که به آن درمان الکترونیک، درمان از راه دور، درمان اینترنتی و درمان از طریق وب نیز گفته می‌شود. درمانگران و شبکه‌های درمان آنلاین از روش‌های مختلفی چون برنامه‌های انتقال پیام نوشتاری، گفت‌و‌گوی ویدیویی و ارسال صوت استفاده می‌کنند.

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#روانشناسی #یادداشت
#طاهره_کرمی_شعار
@appliedhumanities
http://ow.ly/fQfb30dh5o2

📚 روانشناسی و فناوری
👈🏻 ورود درمان‌گران به موبایل‌ها

🔸 اینکه برنامه‌ها یا اپلیکیشن‌ها می‌توانند جای درمانگران را بگیرند یا نه، مشخص نیست و دادۀ معتبری در این زمینه وجود ندارد، اما شکی نیست که

✔️ این برنامه‌ها در طول شبانه‌روز در دسترس هستند و تنها شامل یک جلسۀ ۵۰ دقیقه‌ای در هفته نیستند؛

✔️ این برنامه‌ها از درمانگران صبورتر هستند؛

✔️ اگر کسی از برنامه استفاده کند، برچسب بیمار نمی‌گیرد؛

✔️ همچنین بسیار ارزان‌قیمت‌تر از روان‌درمانی حضوری هستند.

🔸 مسلماً برای برخی افراد درمان حضوری یا دارو ضروری است، اما در بسیاری از موارد برنامه‌هایی که زیر نظر روان‌شناسان و روان‌پزشکان تهیه شده باشد، می‌تواند تأثیرات خوبی روی افراد داشته باشد.

✅ به سایت ما سری بزنید و با دو نوع ازاین برنامه‌ها آشنا شوید:
(http://ow.ly/ACuo30dh5Tz)
⏱ تخمین زمان مطالعه: ۸ دقیقه

#کاربردی_سازی_علوم_انسانی
#روانشناسی #یادداشت
#طاهره_کرمی_شعار
@appliedhumanities

📚 مباحث علامه طباطبایی راه به علوم اجتماعی کانتی نمی‌برد

👈🏻 دکتر محمدامین قانعی‌راد در نشست «نقد و بررسی کتاب شرایط امکان علوم اجتماعی در فلسفه‌ی غرب و فلسفه‌ی متاخر اسلامی»:
http://ow.ly/TV8X30dj2VL

🔸 کانت و هگل به عنوان فیلسوفان آزادی متوجه شدند دو مقوله‌ی فیزیک و متافیزیک مانع آزادی هستند. آن‌ها این دو را انکار نکردند، بلکه تعیین کننده بودن را از آن‌ها گرفتند. سپس«ایده» و «روح» مطرح شد که نسبتِ انسان با فیزیک و متافیزیک را تعریف می‌کردند. کانت و هگل در کنار طبیعت و مابعدالطبیعه، قلمروی سومی را به نام علوم اجتماعی شکل می‌دهند.

🔸 هدف کانت آزادسازی انسان از فیزیک و متافیزیک و سپردن به دست اخلاق است. یعنی کانت در پی ایجاد جامعه‌ی مدنی اخلاقی یا جامعه‌ی مدنی حقوقی است. اما کار علامه حفظ امت است، نه جامعه‌ی مدنی اخلاقی و حقوقی. امت، جامعه‌ای است که قانون‌گذار آن خداست و خدا به متافیزیک تعلق دارد؛ در حالی که کانت به دنبال رهایی انسان از متافیزیک است.

🔸 در تفکر اسلامی جوامع سرشت یکسانی دارند و حرکت آن‌ها به سمت وحدت است. آن چه این وحدت را شکل می‌دهد، عقیده است. عقیده هم همان چیزی است که خدا گفته است و این یعنی ماورالطبیعه.

🔸 براساس دو مفهوم تخلیه و تحلیه، انسان باید از آن چه هست و دارد تخلیه شود و توسط آن چه خدا می‌گوید تحلیه شود. این یعنی انسان از هر چه در علوم انسانی و اجتماعی وجود دارد، تخلیه شود و به جای آن‌ها الگوهایی ساخته شود که اعتباریات شرعی است.

🔸 از آراء علامه طباطبایی پوزیتیویسم علمی و متافیزیک شریعت‌گرا استخراج می‌شود، اما علوم اجتماعی به معنای کانتی آن، خیر.

✅ گزارش نشست «نقد و بررسی کتاب شرایط امکان علوم اجتماعی در فلسفه‌ی غرب و فلسفه‌ی متاخر اسلامی» در سایت «بردار» منتشر شده است. (http://ow.ly/CB0W30dj1jo)

@appliedhumanities