قیامهای شیعی و صوفی پیشا صفوی؛ از سربداران تا نعمتاللهیان
••• The Oxford Handbook of Iranian History •••
درقرن چهارده، جنبش سربداران در سبزوار علیه مأمور مالیات مغول شکل گرفت و به جمهوریای با هویت تشیع دوازدهامامی و باور به ظهور مهدی انجامید. آنان منتظر آمدن منجی بودند و اسبی سفید از دروازهها بیرون میگذاشتند. سرانجام سربداران در برابر تیمور تسلیم شدند. سید نعمتالله (نوربخش) خودشو مهدی معرفی کرد و قلعهای گرفت ولی سرکوب شد و پس از دستگیری و فرار، سرانجام در هرات به دست شاهرخ بازداشت و مجبور به انکار ادعاش شد در مقابل، نقشبندیان (صوفیان سنیگرا) در ماوراءالنهر به رهبری عبیدالله احرار با ثروت و نفوذ فراوان، در کشمکشهای جانشینی تیموریان نقشآفرینی کردن. احرار با حمایت از سلطان ابوسعید، قدرتو در سمرقند به دست گرفت. سربداران و نوربخشیان با شورش و آخرالزمانگرایی، و نقشبندیان با ثروت و حمایت از پادشاهان، سه الگوی جنبشهای شیعی-صوفی را پیش از صفویان نمایندگی میکنند. صفویان بعدها همه این ویژگیها را در راه رسیدن به قدرت ترکیب کردند
••• The Oxford Handbook of Iranian History •••
@AntonyFans21 From @Emamiyeh_128
شورش سربداران در پی مرگ آخرین ایلخان، ابوسعید بهادر (۷۳۶ قمری/۱۳۳۵ میلادی)، در منطقۀ بیهق خراسان رخ داد و منجر به تأسیس یک حکومت محلی شد وجه تسمیۀ آنها سربدار: (سر به دار) به فعالیتهای اولیۀ شبه نظامی و راهزنی اونا اشاره داشت
در ابتدا هویت مذهبی سربداران مبهم و «شاید نیمی شیعه و نیمی سنی» توصیف شده ولی حکومت سربداران حدود بیست و پنج سال پس از تأسیس به یک دولت رسمی شیعۀ دوازده امامی جعفری تبدیل شدند
@AntonyFans21
سربدران، حکومتی شیعی در خراسان بودند که بر روی سکههای خود نام ائمه رو ضرب کردند و توسط تیمور سرنگون شدند همچنین مرعشیان نیز در مازندران حکومتی شیعه داشتند و تیمور نیز با ادعای نسب از علی(ع) و چنگیز و استفاده از سربازان فراوان شیعه در سپاه خود، اما با سرکوب شیعیان مخالف و استفاده ابزاری از مذهب، قدرت گرفتش تیموریان پس از او، ضمن تقویت تسنن، به زیارتگاههای مهم شیعه نیز توجه نشان دادند مخصوصا در عصر شاهرخ پسر تیمور که خیلی از نظر فرهنگی و معماری آسیای مرکزی و خراسان پیشرفت کرد و گوهرشاد خاتون همسر شاهرخ هم خیلی موثر بود که مسجد گوهرشاد هم در هرات و هم در مشهد رو ایشون ساخته
@AntonyFans21
Antony | آنتونی
سربدران، حکومتی شیعی در خراسان بودند که بر روی سکههای خود نام ائمه رو ضرب کردند و توسط تیمور سرنگون شدند همچنین مرعشیان نیز در مازندران حکومتی شیعه داشتند و تیمور نیز با ادعای نسب از علی(ع) و چنگیز و استفاده از سربازان فراوان شیعه در سپاه خود، اما با سرکوب…
در مورد مشعشیان شیعه که در خوزستان حکومت میکردند و از دوره تیموری تا افشاری بودند هم نوشته و همچنین شرق گیلان و بیه پیش های سادات قره کیایی یا کیاییان که همون خاندانی هستند که بعدا شاه اسماعیل رو در بچگی تربیت کردند پس از فرارش به گیلان و همچنین توسط شاه عباس نیز نابود شدند مشعشیان هم که نادرشاه نابود کرده احتمالا همچنین میگه تیمور احتمالا صوفی نقشبندیه که میگفت از خاندان امام علی علیه السلام و چنگیز خان هستم و تو کارزار های ضد سنی شیعه جذب میکرد با این حرفا تو کارزار های ضد شیعه هم میرفت از سنیا تعریف میکرد
من تایید نمیکنم( البته من چه شخص خاصی بخوام باشم که در این مسائل حرف بزنم ولی در کل) اما در برخی منابع میگفتن تیمور هم شیعه بوده
@AntonyFans21
اینجا هم در سفرنامه شخص اوژن فلاندن به ایران اشاره شده که تیمور کاری به قم نداشته و فقط غنائم و جواهرات گرفت و برخلاف جا های دیگه که این خونخوار ظالم همه رو میکشت و هر چیزی اون شهر داشت رو نابود میکرد در قم چنین کاری نکرد
@AntonyFans21
اتابکان لر کوچک یا خورشیدیان، دودمانی لرتبار بودند که از سال ۵۷۰ تا ۱۰۰۶ هجری قمری بر لرستان و ایلام فرمانروایی کردند. پایتختشان شهر شاپورخواست (خرمآباد کنونی) و مقر حکومتشان قلعه فلکالافلاک بود بنیانگذار این سلسله، شجاعالدین خورشید بود که در سال ۵۷۰ قمری طوایف پراکندهٔ لر رو متحد کرد و حکومت مستقل خود را تأسیس نمود. عنوان اتابک برای آنان بیشتر جنبهٔ سیاسی داشت تا واقعی، چرا برخلاف دیگر اتابکان، وظیفهٔ تربیت شاهزادگان را نداشتند و این عنوان را برای تحکیم جایگاه خود و همپیمانی با سلجوقیان انتخاب کردند.
دین رسمی آنان، آیین شیعه و یارسان ذکر شده و زبان رایج در این دوره لری، لکی (درباری) و فارسی بوده حکومت آنان تا اوایل دوره صفوی دوام آورد، ولی با سیاست تمرکزگرایانهٔ شاه عباس اول در تنش قرار گرفت. موقعیت استراتژیک لرستان در مرز عثمانی و روابط گاهوبیگاه اتابکان با عثمانیها، تهدیدی برای صفویان محسوب میشد. سرانجام، آخرین اتابک، شاهوردی خان، پس از شورش، در لشکرکشی شاه عباس دستگیر و کشته شد و این سلسله منقرض گردید. پس از آن، حکومت منطقه به والیان فیلی واگذار شد
@AntonyFans21
🔸تشیع قراقویونلو ؛ مسجد کبود و کتیبه های شیعی آنها
••• ملا محمدامین حشری تبریزی ، روضه اطهار ، تصحیح عزیز دولتآبادی ص ۶۱ •••
– شیخ فرمود که من از قرآن چهل آیه بنمایم که همه دلالت بر ولایت حضرت علی (ع) کند چهل آیه و حدیث بسیار از صحیح بخاری و صحیح مسلم و از تفاسیر و کتب اهل سنت آورد چنانکه همه ساکت شدند و خود محضر نوشتند که آنچه شیخ کرده محض ثواب و موافق قول خدا و رسول است و محضر را به مهر پادشاه زمان جهانشاه رسانیدند. در آن ولا جهانشاه به ساختن عمارت موسوم به دار الضيافه در مقابل مسجدش امر فرموده بود و استادان چابک دست در کار بودند، پادشاه فرمود که جهت تیمن و تبرک این عبارت برآن عمارت بنویسند چنان نمودند و اکنون به خط کوفی علی ولی الله بسیار بر آن دیوار کالانوار ظاهر و لایح است.
••• ملا محمدامین حشری تبریزی ، روضه اطهار ، تصحیح عزیز دولتآبادی ص ۶۱ •••
@AntonyFans21 from @Qoyunlu_Studies
صفویه که معرف حضور هستند و شیعه بودن پس باید بریم سراغ افشاریه که شیعه بوده و رد شبهه نادرشاه سنی
ރ | توسل نادرشاه به پیغمبر (ص) و ابوتراب (ع) و اهل بیت علیهمالسلام در نبرد کارنال
نادرشاه خود را از فراز مرکب بر زمین افکنده، و تاج شاهی و مغفر نادری را برکناری افکنده، اشک گلگون از دیدۂ پر خون ریخته رخسار بی مثال خود را بر زمین مالیده، به درگاه احد بیهمتا و قادر توانا نالیده، می گفت که: ای گشاینده ابواب مرادات، و ای نماینده اسباب سعادات، و ای واهب مواهب کرامات، و ای آنکه رد سؤال هیچ سایلی ننموده ای، به حق عاشقان راهت، و به حرمت نیازمندان درگاهت، و به حرمت شبخیزان سحرگاهت، و به آه سینه دردمندان بیمارت، و به آب چشم گریان یتیمانت، و به درد دل جگرسوز بیوه زنانت، و به عزت سرور انبیا و رسل و بهتر و مهتر ارباب توكل، و به حرمت علی مرتضی و عترت اتقیا و باقی امامان پیشوا که در این دم و در این ساعت نوید فتح و ظفر در این غرقاب پر خطر به این بنده مضطر عطا فرمای، و از این طوفان پر انقلاب همگی این عساکر را نجات بخش. القصه، ساعتی به درگاه جناب صمدیت الهی زاری و تضرع کرد.
@AntonyFans21
همچنین نادرشاه نخواست که ایران رو سنی کنه بلکه میخواست اسلام ۵ مذهبی بشه و فقه جعفری به چهار بخش حنبلی و شافعی و حنفی و ادریسی و مالکی اضافه بشه و ۵ مذهبه بشه که خب این فضای وحدتی رو نادرشاه پس از اتمام جنگ هاش با عثمانی میخواست انجام بده که چند دهه بعد خیلی زود با ظهور وهابی ها وحدت بهم خورد و همچنین پنج مذهبی شدن اسلام هیچوقت انجام نشد
دین و مذهب اولجایتو خان
📕THE ENCYCLOPAEDIA OF ISLAM
او در ابتدا مسیحی بود و با نامنیکولاس به افتخار پاپ نیکولاس چهارم غسل تمعید داده بود سپس بودایی شد و پس از مسلمان شدن غازان خان او نیز حنفی شد و بعد از مشاهده درگیری های علمای سنی و شیعه به مذهب شیعه روی آورد.
در بیشتر دوران سلطنت، کار ساخت پایتخت جدید، سلطانیه در دشتی در جنوب شرقی زندگان امروزی ادامه یافت. این شهر توسط ارغون تأسیس شده بود؛ ساخت آن در سال ۷۱۳ به پایان رسید. از آنجایی که اولجایتو عادات کوچنشینی اجداد خود را حفظ کرده و به صورت فصلی از قشلاقهای تابستانی مهاجرت میکرد، شاید باید سلطانیه را به جای پایتخت او، «اقامتگاه اصلی فصلی» نامید. گفته میشود که اولجایتو آرزو داشت بقایای امامان شیعه علی و حسین را به آرامگاه جدیدی در سلطانیه منتقل کند. این آرامگاه قابل توجه در نهایت به آرامگاه اولجایتو تبدیل شد. این بنا هنوز پابرجاست، تنها بنای مهم پایتخت جدید که پابرجا مانده و چشمگیرترین یادگار مثبت از دوره مغول در تاریخ ایران است.
📕THE ENCYCLOPAEDIA OF ISLAM
@AntonyFans21
در مورد اخباری و اصولی در قاجار باید بذارم فقط و کریم خان زند و یکم دیگه در مورد عصر پهلوی و شیعه و بعد هنرمندان و دانشمندان غیر سیاسی ایرانی شیعه در طول تاریخ و بعد تموم میشه