🎗استقبال گردشگران از کاوش های باستان شناسی👌
کاوش در کل چندار دره شمی در ایام نوروز با استقبال گردشگران، طبیعت گردان و بومیان منطقه ادامه یافت .
خبرگزاری میراث فرهنگی – میراث فرهنگی - جعفر مهر کیان سرپرست هیأت کاوش دره شمی با بیان این مطلب گفت: در تمامی ایام نوروز اعضای گروه به کار کاوش در محوطه مشغول بودند .
او حضور مردم و علاقهای که برای تماشای آثار معماری کشف شده در جریان حفاریها از خود نشان میدادند را برای ادامه کار امید بخش دانست .
این باستان شناس با بیان اینکه در کاوشهای صورت گرفته در کل چندار به آثار معماری منحصر به فردی دست یافته ایم که نباید به حال خود رها شوند تصریح کرد: از این رو این فصل از کاوش را می توان کاوش نجات بخشی نامید.
وی افزود: وجود محوطههای باستانی گسترده در دره شمی و لزوم دستیابی به دوره کمتر شناخته پارتی باعث شده کاوش های مستمری در این منطقه شکل گیرد که کشف سکوهای آیینی، گورهای زیرزمینی، تکههای سفال، تختگاه، درب سنگی، پوشش خرپشته ای درگاه، سازههای معماری تمام سنگی و... نمونه ای از آنهاست.
وی با اشاره به ساختارهای معماری کشف شده در این محوطه تاریخی گفت: به دلیل اینکه این محوطه هنوز تملک نشده، حفاری ها را در مناطق غیر کشاورزی متمرکز کردهایم.
او افزود: در این محوطه باستانی با سنگهای انباشتهای مواجهیم که سازههای بدوی ساخته شده زیر آنها به نظر نمی رسد متعلق به افرادی باشد که ما به دنبال کشف جلوههایی از فرهنگ آنها هستیم.
این باستان شناس با اشاره به نحوه قرار گیری تکههای سنگ در سراسر محوطه که گویی به یکباره پاشیده شدهاند تصریح کرد: شاید این نحوه قرار گیری سنگها از یک رویداد تاریخی مانند فروپاشی حکومت الیماییان در دوره ساسانی حکایت می کند.
مهرکیان افزود: دره شمی دامنههای کوه بی لوا در کرانه باختری تا خشک رود شمی در سوی خاوری و آب روهایی در شمال و جنوب گسترهای که یک مثلث را تشکیل می دهد در بر می گیرد.
وی تصریح کرد: این گستره که هستههای دیگری را در پیرامون خود جای داده قلمرویی باستانی است که بنا به شواهد تاریخی دوره اشکانیان را که در خوزستان باید دوره الیمایی بدانیم در بر می گیرد و ما در آن با فرهنگی آشنا می شویم که با داشتن ویژگیهای خاص بومی از ایلامیان، سلوکیان و پارتها بهره گرفته است.
مطالب مشابه را در آرك-تيم دنبال كنيد...🙏
🏺 @archteam2016
کاوش در کل چندار دره شمی در ایام نوروز با استقبال گردشگران، طبیعت گردان و بومیان منطقه ادامه یافت .
خبرگزاری میراث فرهنگی – میراث فرهنگی - جعفر مهر کیان سرپرست هیأت کاوش دره شمی با بیان این مطلب گفت: در تمامی ایام نوروز اعضای گروه به کار کاوش در محوطه مشغول بودند .
او حضور مردم و علاقهای که برای تماشای آثار معماری کشف شده در جریان حفاریها از خود نشان میدادند را برای ادامه کار امید بخش دانست .
این باستان شناس با بیان اینکه در کاوشهای صورت گرفته در کل چندار به آثار معماری منحصر به فردی دست یافته ایم که نباید به حال خود رها شوند تصریح کرد: از این رو این فصل از کاوش را می توان کاوش نجات بخشی نامید.
وی افزود: وجود محوطههای باستانی گسترده در دره شمی و لزوم دستیابی به دوره کمتر شناخته پارتی باعث شده کاوش های مستمری در این منطقه شکل گیرد که کشف سکوهای آیینی، گورهای زیرزمینی، تکههای سفال، تختگاه، درب سنگی، پوشش خرپشته ای درگاه، سازههای معماری تمام سنگی و... نمونه ای از آنهاست.
وی با اشاره به ساختارهای معماری کشف شده در این محوطه تاریخی گفت: به دلیل اینکه این محوطه هنوز تملک نشده، حفاری ها را در مناطق غیر کشاورزی متمرکز کردهایم.
او افزود: در این محوطه باستانی با سنگهای انباشتهای مواجهیم که سازههای بدوی ساخته شده زیر آنها به نظر نمی رسد متعلق به افرادی باشد که ما به دنبال کشف جلوههایی از فرهنگ آنها هستیم.
این باستان شناس با اشاره به نحوه قرار گیری تکههای سنگ در سراسر محوطه که گویی به یکباره پاشیده شدهاند تصریح کرد: شاید این نحوه قرار گیری سنگها از یک رویداد تاریخی مانند فروپاشی حکومت الیماییان در دوره ساسانی حکایت می کند.
مهرکیان افزود: دره شمی دامنههای کوه بی لوا در کرانه باختری تا خشک رود شمی در سوی خاوری و آب روهایی در شمال و جنوب گسترهای که یک مثلث را تشکیل می دهد در بر می گیرد.
وی تصریح کرد: این گستره که هستههای دیگری را در پیرامون خود جای داده قلمرویی باستانی است که بنا به شواهد تاریخی دوره اشکانیان را که در خوزستان باید دوره الیمایی بدانیم در بر می گیرد و ما در آن با فرهنگی آشنا می شویم که با داشتن ویژگیهای خاص بومی از ایلامیان، سلوکیان و پارتها بهره گرفته است.
مطالب مشابه را در آرك-تيم دنبال كنيد...🙏
🏺 @archteam2016
👆👆👆
شیء تزیینی به شکل سر قوچ که دارای هفت جفت سوراخ در پیرامون خود برای اتصال است
جنس: طلا
قدمت: 2170 تا 1900 پیش از میلاد
منطقه ی جغرافیایی: تپه حصار
محل نگهداری: موزه ی پنسیلوانیا
🏺 @archteam2016
شیء تزیینی به شکل سر قوچ که دارای هفت جفت سوراخ در پیرامون خود برای اتصال است
جنس: طلا
قدمت: 2170 تا 1900 پیش از میلاد
منطقه ی جغرافیایی: تپه حصار
محل نگهداری: موزه ی پنسیلوانیا
🏺 @archteam2016
👆📽📽📽
٩٥ تا ٩٨ درصد اشياء عتيقه كه مورد
معامله قرار ميگيرد تقلبيست-از زبان محمدرضا كارگر ،رئيس اداره كل موزه هاي كشور
🏺 @archteam2016
٩٥ تا ٩٨ درصد اشياء عتيقه كه مورد
معامله قرار ميگيرد تقلبيست-از زبان محمدرضا كارگر ،رئيس اداره كل موزه هاي كشور
🏺 @archteam2016
🎗یکی از جاذبههای گردشگری استان کهگیلویه و بویراحمد سنگی چند صد ساله است که با خاطرات ابا و اجدادی مردم روستای زیبای «مهگردی» این استان گره خورده است.
چیزی که در «مهگردی» بیش از هر چیز دیگر خودنمایی میکند و به عنوان نماد این منطقه شناخته میشود؛ سنگ زیبا و خارقالعادهای است که به «سنگ چهره» مشهور است.
چندي پيش «سنگ چهره» توسط افراد محلی برای یافتن گنج تخريب شد...😔
🏺 @archteam2016
چیزی که در «مهگردی» بیش از هر چیز دیگر خودنمایی میکند و به عنوان نماد این منطقه شناخته میشود؛ سنگ زیبا و خارقالعادهای است که به «سنگ چهره» مشهور است.
چندي پيش «سنگ چهره» توسط افراد محلی برای یافتن گنج تخريب شد...😔
🏺 @archteam2016
📸سنگ چهره در 100 متری روستای متروکه مهگردی و بر فراز صخرهای به ارتفاع 800 متر قرار دارد.
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
⛔️تصوير فوق نمونه ديگرى از جعلهاي تقليديست كه از روي ظرف نقره(نبرد مرد با بزبلدار) كه در شمال غرب ايران كشف شد جعل شده است كه نمونه اصلي را در زير مشاهده ميكنيد...
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
📸ظرف* به شکل نبرد مرد با بز بالدار
جنس: نقره
قدمت: سده ی هفتم پیش از میلاد (دوره ی پیش-هخامنشی)
محل نگهداری: موزه ی میهو
🏺 @achteam2016
جنس: نقره
قدمت: سده ی هفتم پیش از میلاد (دوره ی پیش-هخامنشی)
محل نگهداری: موزه ی میهو
🏺 @achteam2016
🎗يادمان ساسانيان در سرزمين اژدها...
ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۶۲ ﻣﯿﻼﺩﯼ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﭘﺴﺮ ﯾﺰﺩﮔﺮﺩ سوم به دستور پدر به سرزمين چين تاخته و با ﯾﮏ ﻟﺸﮑﺮ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭼﯿﻨﯽ امپراطوری تانگ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ تازيان ﺑﺴﻮﯼ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍﻫﯽ می شود.
ﺧﺒﺮ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭﯼ، ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺿﺪ اعراب می شوراند ﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﻟﺸﮑﺮ ﻋﺮﺏ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺍﻣﯿﺮ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﭘﺲ می نشیند. ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﺑﻤﺪﺕ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ می ماند ﻭ ﺍﻣﺎ ﭘﯿﺸﺮﻭﯼ ﻋﺮﺑﻬﺎ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻫﺮﺍﺕ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﭼﯿﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ می کشاند.
ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺑﺴﻮﯼ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ می رود ﺍﻣﺎ ﺳﭙﺎﻩ تازيان ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺍﻭ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﻧﻮﺍﺣﯽ ﺭﺍ ﭼﻨﺎﻥ ﮐﺸﺘﺎﺭ می کند ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ می شود ...
ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﭼﯿﻦ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﯼ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺎ ﻭ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺩﻡ ﭼﯿﻦ ﺍﺭﺯﺵ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺩﺍﺭﺩ . ﺑﺪﺳﺘﻮﺭ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﻫﺎﯼ ﭼﯿﻦ ﻧﺴﻞ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﭘﺎﺳﺒﺎﻧﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺗﻨﺪﯾﺴﻬﺎﯼ ﯾﺎﺩﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﮔﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ پيروز و ﯾﺰﺩﮔﺮﺩ سوم ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ...
بر پشت يکی از اين تنديس ها نوشته شده است：
پيرﻭﺯ ﺷﺎﻩ ﭘﺎﺭﺱ ( ﺍﯾﺮﺍﻥ ) ﮊﻧﺮﺍﻝ ﺑﺰﺭﮒ ﮔﺎﺭﺩ ﺟﻨﮕﯽ ﺭﺍﺳﺖ ﻭ ﺳﭙﻬﺒﺪ ﭘﺎﺭﺱ ( ﺍﯾﺮﺍﻥ )
" پژوهش دکتر تورج دريايی... "
🏺 @archteam2016
ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۶۶۲ ﻣﯿﻼﺩﯼ ﭘﯿﺮﻭﺯ ﭘﺴﺮ ﯾﺰﺩﮔﺮﺩ سوم به دستور پدر به سرزمين چين تاخته و با ﯾﮏ ﻟﺸﮑﺮ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭼﯿﻨﯽ امپراطوری تانگ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ تازيان ﺑﺴﻮﯼ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍﻫﯽ می شود.
ﺧﺒﺮ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭﯼ، ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺿﺪ اعراب می شوراند ﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﻟﺸﮑﺮ ﻋﺮﺏ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺍﻣﯿﺮ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﭘﺲ می نشیند. ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﺑﻤﺪﺕ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ می ماند ﻭ ﺍﻣﺎ ﭘﯿﺸﺮﻭﯼ ﻋﺮﺑﻬﺎ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻫﺮﺍﺕ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﭼﯿﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ می کشاند.
ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺑﺴﻮﯼ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ می رود ﺍﻣﺎ ﺳﭙﺎﻩ تازيان ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺍﻭ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﻧﻮﺍﺣﯽ ﺭﺍ ﭼﻨﺎﻥ ﮐﺸﺘﺎﺭ می کند ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ می شود ...
ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﭼﯿﻦ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﯼ ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺎ ﻭ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺩﻡ ﭼﯿﻦ ﺍﺭﺯﺵ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺩﺍﺭﺩ . ﺑﺪﺳﺘﻮﺭ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﻫﺎﯼ ﭼﯿﻦ ﻧﺴﻞ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﭘﺎﺳﺒﺎﻧﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺗﻨﺪﯾﺴﻬﺎﯼ ﯾﺎﺩﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﮔﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ پيروز و ﯾﺰﺩﮔﺮﺩ سوم ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ...
بر پشت يکی از اين تنديس ها نوشته شده است：
پيرﻭﺯ ﺷﺎﻩ ﭘﺎﺭﺱ ( ﺍﯾﺮﺍﻥ ) ﮊﻧﺮﺍﻝ ﺑﺰﺭﮒ ﮔﺎﺭﺩ ﺟﻨﮕﯽ ﺭﺍﺳﺖ ﻭ ﺳﭙﻬﺒﺪ ﭘﺎﺭﺱ ( ﺍﯾﺮﺍﻥ )
" پژوهش دکتر تورج دريايی... "
🏺 @archteam2016
💰با کمی تردید می توان این سکه دریک را به اردشیر یکم نسبت داد. وزن حدود 8.54 گرم و نقش کماندار پارسی روی سکه حک شده است.
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
💰با کمی تردید می توان این سکه شکل را به اردشیر یکم نسبت داد. وزن حدود 5.46 گرم و نقش کماندار پارسی روی سکه حک شده است.
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
⛔️معدن کاران 'غارتاریخی اسپهبد' را تهدید میکنند
پس از اقدامهای برخی از سدسازان و راهسازان که تاکنون به تخریب آثار ارزشمند تاریخی منجر شده است، معدن کاران نیز به صف آنها پیوستند.
خبرگزاری میراث فرهنگی – میراث فرهنگی - دست اندرکاران چند معدن در ماههای اخیر به حریم اثر تاریخی منحصر بفرد غار "دژ اسپهبد خورشید" تجاوز و دست اندازی کردند.
سامان توفیق سرپرست گروه باستان شناسی "غارتاریخی اسپهبد" واقع در سواد کوه مازندران با اعلام این مطلب گفت: هیات هنگام حضور در محل شاهد ادامه تجاوز و دست اندازی به اثر منحصر به فرد غار "دژ اسپهبد خورشید" و نادیده گرفتن حریم و عرصه آن و نابودی حریم منظر و حریم اصلی و پایین دست اثر بود.
او دلیل این امر را برداشت خاک باستانی و تاسیسات وابسته به آن توسط معدن دانه طلا و معدن فلوئورین اعلام کرد.
این باستان شناس تاکید کرد: ما شاهد انفجارهای پیاپی، ایجاد نقب و تونلهای متعدد به سمت پیکره و بالای اثر هستیم.
وی افزود: این در حالی است که درجلسات متعدد سرپرست پروژه با مدیران استانی مرتبط لزوم توقف عملیات، تمدید نکردن مجوز و جابجایی معادن و پاکسازی منطقه مطرح و توافقهایی نیز صورت گرفت ولی تا امروز با وجود پیگریها هیچگونه اقدامی صورت نگرفته است.
توفیق گفت: " تنگه کولا" که در پای غار دژ اسپهبد خورشید در 10 کیلومتری پل سفید سر راه باستانی ری – تبرستان قرار دارد به گواه متون تاریخی تنگه راهبردی و استراتژیک بوده و نقش بسیار مهمی در تاریخ ایران و تبرستان داشته است.
در این تنگه سه اثر ثبتی باستانی بسیار مهم و منحصر به فرد یعنی دژ باجگیران ( قلعه دیوسفید)، غار دژ کیلی، غار دژ کیجا کرچال قرار دارند که از سازه های وابسته به غار "دژ اسپهبد خورشید" هستند.
این باستان شناس اظهار داشت: با وجود پیگیریها و نامه نگاریهای انجام شده در گذشته در محدوده ی حریم درجه یک این آثار شرکت معدنی"پروچشمه" اقدام به برداشت سنگ کرده است و این در حالی است که هر سه اثر به فاصله کمتر از یک کیلومتر از هم و در ارتفاعات کوه "سرخل" دوبرار، در مقابل روستای سیمت و دو آب قرار دارند.
او تصریح کرد: این برداشت آسیب جبران ناپذیری به عرصه ی آثار و حریم آنها وارد و منظر آثار را مخدوش کرده است و در صورت تداوم امکان ثبت جهانی در بند کولا و آثار آن از بین خواهد رفت.
به گفته توفیق ماشین آلات معدنی همچنان مشغول برداشت و خالی کردن خاک زیر پای این آثار هستند که در صورت ادامه، رانش و ریزش کوه و آثار ثبتی و همچنین پیامدهای جبران ناپذیری به همراه خواهد داشت.
بنای " غار تاریخی اسپهبد خورشید " واقع در سوادکوه مازندران در تاریخ 18/12/1381 به شماره 7839 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و حریم و عرصه آن در سال 1384 تعیین شد.
پروژه بررسی و مستندسازی باستان شناسی" غار دژ اسپهبد خورشید " با توجه به اهمیت تاریخی و باستانی راه ترانزیتی سواد کوه به تهران با قدمت نزدیک به 2000 سال و استحکامات دفاعی و راهبانی ارزشمند در این مسیر با مجوز رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری شروع شده است.
گفتنی است درسال گذشته برخی از طرحهای عمرانی راه سازی و سدسازی که پیش ازمطالعات فرهنگی – تاریخی توسط میراث فرهنگی اجرایی شد خساراتی به میراث فرهنگی کشور وارد ساخت .
بر اساس بند ج ماده 114 قانون برنامه 5 ساله چهارم تمامی وزارتخانهها، سازمانها و موسسات دولتی موظفند قبل از اجرای طرحهای عمرانی گسترده و درمرحله امکانسنجی و مکانیابی نسبت به انجام مطالعات فرهنگی- تاریخی میراث فرهنگی در آن خصوص اقدام کنند و در طراحی و مکانیابی طرحهای یادشده نتایج مطالعات را رعایت کنند.
🏺 @archteam2016
پس از اقدامهای برخی از سدسازان و راهسازان که تاکنون به تخریب آثار ارزشمند تاریخی منجر شده است، معدن کاران نیز به صف آنها پیوستند.
خبرگزاری میراث فرهنگی – میراث فرهنگی - دست اندرکاران چند معدن در ماههای اخیر به حریم اثر تاریخی منحصر بفرد غار "دژ اسپهبد خورشید" تجاوز و دست اندازی کردند.
سامان توفیق سرپرست گروه باستان شناسی "غارتاریخی اسپهبد" واقع در سواد کوه مازندران با اعلام این مطلب گفت: هیات هنگام حضور در محل شاهد ادامه تجاوز و دست اندازی به اثر منحصر به فرد غار "دژ اسپهبد خورشید" و نادیده گرفتن حریم و عرصه آن و نابودی حریم منظر و حریم اصلی و پایین دست اثر بود.
او دلیل این امر را برداشت خاک باستانی و تاسیسات وابسته به آن توسط معدن دانه طلا و معدن فلوئورین اعلام کرد.
این باستان شناس تاکید کرد: ما شاهد انفجارهای پیاپی، ایجاد نقب و تونلهای متعدد به سمت پیکره و بالای اثر هستیم.
وی افزود: این در حالی است که درجلسات متعدد سرپرست پروژه با مدیران استانی مرتبط لزوم توقف عملیات، تمدید نکردن مجوز و جابجایی معادن و پاکسازی منطقه مطرح و توافقهایی نیز صورت گرفت ولی تا امروز با وجود پیگریها هیچگونه اقدامی صورت نگرفته است.
توفیق گفت: " تنگه کولا" که در پای غار دژ اسپهبد خورشید در 10 کیلومتری پل سفید سر راه باستانی ری – تبرستان قرار دارد به گواه متون تاریخی تنگه راهبردی و استراتژیک بوده و نقش بسیار مهمی در تاریخ ایران و تبرستان داشته است.
در این تنگه سه اثر ثبتی باستانی بسیار مهم و منحصر به فرد یعنی دژ باجگیران ( قلعه دیوسفید)، غار دژ کیلی، غار دژ کیجا کرچال قرار دارند که از سازه های وابسته به غار "دژ اسپهبد خورشید" هستند.
این باستان شناس اظهار داشت: با وجود پیگیریها و نامه نگاریهای انجام شده در گذشته در محدوده ی حریم درجه یک این آثار شرکت معدنی"پروچشمه" اقدام به برداشت سنگ کرده است و این در حالی است که هر سه اثر به فاصله کمتر از یک کیلومتر از هم و در ارتفاعات کوه "سرخل" دوبرار، در مقابل روستای سیمت و دو آب قرار دارند.
او تصریح کرد: این برداشت آسیب جبران ناپذیری به عرصه ی آثار و حریم آنها وارد و منظر آثار را مخدوش کرده است و در صورت تداوم امکان ثبت جهانی در بند کولا و آثار آن از بین خواهد رفت.
به گفته توفیق ماشین آلات معدنی همچنان مشغول برداشت و خالی کردن خاک زیر پای این آثار هستند که در صورت ادامه، رانش و ریزش کوه و آثار ثبتی و همچنین پیامدهای جبران ناپذیری به همراه خواهد داشت.
بنای " غار تاریخی اسپهبد خورشید " واقع در سوادکوه مازندران در تاریخ 18/12/1381 به شماره 7839 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و حریم و عرصه آن در سال 1384 تعیین شد.
پروژه بررسی و مستندسازی باستان شناسی" غار دژ اسپهبد خورشید " با توجه به اهمیت تاریخی و باستانی راه ترانزیتی سواد کوه به تهران با قدمت نزدیک به 2000 سال و استحکامات دفاعی و راهبانی ارزشمند در این مسیر با مجوز رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری شروع شده است.
گفتنی است درسال گذشته برخی از طرحهای عمرانی راه سازی و سدسازی که پیش ازمطالعات فرهنگی – تاریخی توسط میراث فرهنگی اجرایی شد خساراتی به میراث فرهنگی کشور وارد ساخت .
بر اساس بند ج ماده 114 قانون برنامه 5 ساله چهارم تمامی وزارتخانهها، سازمانها و موسسات دولتی موظفند قبل از اجرای طرحهای عمرانی گسترده و درمرحله امکانسنجی و مکانیابی نسبت به انجام مطالعات فرهنگی- تاریخی میراث فرهنگی در آن خصوص اقدام کنند و در طراحی و مکانیابی طرحهای یادشده نتایج مطالعات را رعایت کنند.
🏺 @archteam2016