📚📚📚👆
نگاهى به برخى از آلياژهاي رايج در دوره اسلامى براساس متون و شواهد باستان شناختى
✍محمد ابراهيم زارعي
🏺 @archteam2016
نگاهى به برخى از آلياژهاي رايج در دوره اسلامى براساس متون و شواهد باستان شناختى
✍محمد ابراهيم زارعي
🏺 @archteam2016
ancientworld | جهان باستان
🎗🔍راز گرم شدن حمام شیخبهایی تنها با یک شمع🔥 ✍قسمت اول حمام شیخبهایی با راز نامکشوف خود یعنی گرم شدن منبع حمام با شمعی که همواره روشن بوده، تبلور هنر معماری و ذهن خلاق ایرانیان در طراحی بناها است؛ موضوعی که سالها ذهن دانشمندان جهان را مشغول کرد. حمام شیخبهایی…
🎗🔥راز گرم شدن مخزن حمام شیخ بهایی با یک شمع🤔
✍قسمت دوم
⁉️اما معمای دیگر این حمام این است که چگونه یک شمع میتواند یک مخزن آب را گرم کند؟
در سالهای اخیر یک مخترع مشهدی پس از ۳۰۰ سال با شبیه سازی حمام شیخ بهایی به راز این موضوع پی برد.
علیاصغر برهمند، رئیس انجمن مخترعان خراسان رضوی و طراح شبیه سازی حمام شیخ بهایی مدعی شد که منبع آب این گرمابه از طلا بوده و با توجه به این که طلا رساناترین فلز انتقال گرما است با حرارت کم انرژی زیادی تولید و آب منبع گرم میشده است.
در طرح شبیه سازی شده به علت دسترسی نداشتن به طلا از مس استفاده شده که در حمام منازل هم قابل استفاده است و موجب صرفه جویی ۳۰ درصدی در مصرف سوخت میشود.
این اثر پژوهشی که به تایید انجمن مخترعان خراسان رضوی رسیده موفق به کسب دو نشان طلای سوئیس در سال ۲۰۰۶ و مدال طلای مسکو ۲۰۰۷ شده است.
در واقع بنا بر نظر برهمند شیخ بهایی با استفاده از طلا که رسانایی بالایی دارد و در انتقال گرما نقش موثری ایفا میکند منبع این حمام را ساخت و به دلیل استفاده از طلا و جلوگیری از سرقت آن، راز ساخت آن را پنهان نگه داشت.
معاون میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان درارتباط با سخن برخی افراد به ظاهر کارشناس در ارتباط با اینکه این حمام ارتباطی با شیخ بهایی ندارد، بیان داشت: در مرتبط بودن این حمام با شیخ بهایی هیچ شکی از نظر تاریخی وجود ندارد ضمن اینکه حمام در محلهای قرار دارد که دیگر آثار مرتبط با شیخ بهایی همچون عصارخانه شیخ بهایی (جماله) و خانه شیخ بهایی و موارد دیگر مرتبط با زندگی این فرد نیز در همین محله است.
دلیل خاموش شدن شمع حمام چیست؟
گرماخانه شیخ بهایی دارای دو سربینه است که سربینه بزرگ متعلق به مردان و سربینه کوچک متعلق به زنان است و دارای استخر و تعدادی خزینه و آب انبار هست.
در ارتباط با این حمام نکته مهم این است که آب دیگهای آن تا اواسط دوره پهلوی با شعله شمع به جوش میآمده است اما اکنون این سیستم کارآیی ندارد که دلایل مختلفی برای این امر ذکر شده است.
اما یکی از مشهورترین دلایل ذکر شده برای خاموشی شعله شمع این حمام این است که تعدادی از محققان خارجی در زمان صفویه و قاجار برای پی بردن به راز شمع، بخشی از سازه اصلی را تخریب و پس از آن شمع خاموش شده است.
گفتنی است ساخت حمام شیخ بهایی ۲۹ تیر ۱۳۷۷ با شماره ۲۰۶۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و تا ۲۰ سال پیش همچنان این بنا به عنوان حمام استفاده میشده است.
🏺 @archteam2016
✍قسمت دوم
⁉️اما معمای دیگر این حمام این است که چگونه یک شمع میتواند یک مخزن آب را گرم کند؟
در سالهای اخیر یک مخترع مشهدی پس از ۳۰۰ سال با شبیه سازی حمام شیخ بهایی به راز این موضوع پی برد.
علیاصغر برهمند، رئیس انجمن مخترعان خراسان رضوی و طراح شبیه سازی حمام شیخ بهایی مدعی شد که منبع آب این گرمابه از طلا بوده و با توجه به این که طلا رساناترین فلز انتقال گرما است با حرارت کم انرژی زیادی تولید و آب منبع گرم میشده است.
در طرح شبیه سازی شده به علت دسترسی نداشتن به طلا از مس استفاده شده که در حمام منازل هم قابل استفاده است و موجب صرفه جویی ۳۰ درصدی در مصرف سوخت میشود.
این اثر پژوهشی که به تایید انجمن مخترعان خراسان رضوی رسیده موفق به کسب دو نشان طلای سوئیس در سال ۲۰۰۶ و مدال طلای مسکو ۲۰۰۷ شده است.
در واقع بنا بر نظر برهمند شیخ بهایی با استفاده از طلا که رسانایی بالایی دارد و در انتقال گرما نقش موثری ایفا میکند منبع این حمام را ساخت و به دلیل استفاده از طلا و جلوگیری از سرقت آن، راز ساخت آن را پنهان نگه داشت.
معاون میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان درارتباط با سخن برخی افراد به ظاهر کارشناس در ارتباط با اینکه این حمام ارتباطی با شیخ بهایی ندارد، بیان داشت: در مرتبط بودن این حمام با شیخ بهایی هیچ شکی از نظر تاریخی وجود ندارد ضمن اینکه حمام در محلهای قرار دارد که دیگر آثار مرتبط با شیخ بهایی همچون عصارخانه شیخ بهایی (جماله) و خانه شیخ بهایی و موارد دیگر مرتبط با زندگی این فرد نیز در همین محله است.
دلیل خاموش شدن شمع حمام چیست؟
گرماخانه شیخ بهایی دارای دو سربینه است که سربینه بزرگ متعلق به مردان و سربینه کوچک متعلق به زنان است و دارای استخر و تعدادی خزینه و آب انبار هست.
در ارتباط با این حمام نکته مهم این است که آب دیگهای آن تا اواسط دوره پهلوی با شعله شمع به جوش میآمده است اما اکنون این سیستم کارآیی ندارد که دلایل مختلفی برای این امر ذکر شده است.
اما یکی از مشهورترین دلایل ذکر شده برای خاموشی شعله شمع این حمام این است که تعدادی از محققان خارجی در زمان صفویه و قاجار برای پی بردن به راز شمع، بخشی از سازه اصلی را تخریب و پس از آن شمع خاموش شده است.
گفتنی است ساخت حمام شیخ بهایی ۲۹ تیر ۱۳۷۷ با شماره ۲۰۶۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و تا ۲۰ سال پیش همچنان این بنا به عنوان حمام استفاده میشده است.
🏺 @archteam2016
🖐غار دستها (به اسپانیایی: Cueva de las Manos) غاری در استان سانتاکروز در آرژانتین است✋🏾
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
🎗✋🏽🖐"غار دست "در ريو واقع در استان کروز آرژانتين است . اين غار 30هزار سال قدمت دارد و غاري استثنايي در زمينه هنر است . اين نقاشي ها توسط جوامع شکارچي که حدود 9 تا 13 هزار سال پيش در اين غار زندگي مي کردند کشيده شده است. آنها از استخوانها چيزي شبيه به اسپري رنگ درست کرده بودند و براي کشيدن اين نقاشي ها دور دست هاي خود را رنگ کرده اند ، از آنجايي که بيشتر اين تصاوير مربوط به دست چپ است معلوم مي شود کساني که اين نقاشي ها را کشيده اند راست دست بودند .
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
💰سکه دو کالکو ، مهرداد دوم اشکانی
[کالکو واحد پولی است که به سکه های برنزي در دوره های سلوکی و هم چنین پارتی می گفتند]
🏺 @archteam2016
[کالکو واحد پولی است که به سکه های برنزي در دوره های سلوکی و هم چنین پارتی می گفتند]
🏺 @archteam2016
🏵ويژگى ها:
روی سکه : تصویر نیمرخ مهرداد دوم، شاه اشکانی
پشت سکه : تصویر یک اسب دیده می شود و اطراف آن به یونانی [ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΣΑΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΟΥΣ] نوشته شده است، که به معنی "شاه بزرگ ارشک دادگستر" میباشد.
سال ضرب : در حدود سال 123 تا 88 پیش از میلاد
جنس سکه : برنز
وزن استاندارد : 3.5 گرم
میانگین قطر : 22 میلیمتر
🏺 @archteam2016
روی سکه : تصویر نیمرخ مهرداد دوم، شاه اشکانی
پشت سکه : تصویر یک اسب دیده می شود و اطراف آن به یونانی [ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΣΑΚΟΥ ΕΠΙΦΑΝΟΥΣ] نوشته شده است، که به معنی "شاه بزرگ ارشک دادگستر" میباشد.
سال ضرب : در حدود سال 123 تا 88 پیش از میلاد
جنس سکه : برنز
وزن استاندارد : 3.5 گرم
میانگین قطر : 22 میلیمتر
🏺 @archteam2016
🏵📖چاپ عکسی کتاب مثنوی مولانا و دعای اعتصام خواجه نصیرالدین طوسی از نسخ موزه دکتر محفوظی، به انتشار رسید.
🏺 @archteam2016
🏺 @archteam2016
🎗📖«محمدصادق محفوظی» با بیان این که خط زیبا و اِعرابدار، همچنین فهرستدار بودن، از ویژگیهای خاص هنری این کتاب میباشد که به زیبایی بصری آن جلوهای متفاوت بخشیده است، اظهار داشت: مثنوی مذکور به خط «محمدابراهیم قمی» کاتب نامدار دوره سلطنت شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، از جمله نسخههای بدیعی است که دارای ویژگیهای سبکی و ادبی خاص میباشد و ابیاتی در آن درج گردیده که در دیگر نسخههای مثنوی در سراسر دنیا نیست.
وی با تأکید بر این که نگاه هنری نسخه، در چاپ عکسی از دیگر ویژگیهای اثر مذکور به شمار میآید، افزود: تمامی مثنویهایی که تا کنون بر مبنای چاپ عکسی انتشار یافتهاند بیشتر با نگاه قدمت و اصالت نسخه تکثیر شدهاند.
محفوظی، با اشاره به ویژگیهای ظاهری نسخه حاضر مثنوی مولانا که به دستور «محمداسماعیلبن تاجالدین حسن» در جمادی الاول سال 1099 هجری قمری کتابت شده است، توضیح داد: متن اثر یادشده به خط نسخِ چهار ستونی در جداولی به رنگ سیاه و زرین نگارش یافته و بعضی از عناوین در حاشیه، اصلاح یا افزوده شده اند.
این مجموعهدار، با تأکید بر فهرست بینظیر اثر تازه انتشار یافته، گفت: فهرست چکیده مطالب مثنوی در جدولهای مربع شکل با خط نستعلیق نگاشته شده و حتی شماره سلسله داستانها در هر مربع به شیوهای منحصر به فرد به ثبت رسیده است.
وی، با بیان این که یادداشتهای کاتب و مصحح در اثر یاد شده، هردو قابل مشاهده هستند، تصریح کرد: در حقیقت میتوان اذعان داشت که کاتب نسخه به دلیل چیرگی و تسلط به دو زبان فارسی و عربی، مصحح آن نیز بوده است.
این استاد دانشگاه، از اختلاف در نقل نسخه مذکور با دیگر نسخههای مشهور مثنوی، به عنوان یکی دیگر از جنبههای تأثیرگذار آن یادکرد و گفت: ساختار اشعار این مثنوی به گونهای است که در بسیاری از ابیات به مواردی برمیخوریم که با 3 نسخه علاءالدوله، قونیه و نیکلسون هیچگونه تطابقی ندارد.
محفوظی، ضمن اظهار تأسف از این که تعدادی از صفحات میانی این اثر مفقود میباشد، توضیح داد: حدود 30 برگ از این مثنوی در دسترس نیست.
وی، با اشاره به خریداری اثر نفیس خطی مثنوی مولانا از کتابخانه مرحوم دکتر «یوسف نیری»، از خدمات ارزنده وی در عرصه مجموعه داری و میراث ایرانی اسلامی قدردانی نمود.
کتاب عکسی مثنوی مذکور، با 528 صفحه در 3000 نسخه انتشار یافته که نگارش مقدمه آن را نیز «سیدصادق حسینی اشکوری» بر عهده داشته است.
گفتنی است، وجود یادداشتها و مُهرهای متنوع در صفحات نخستین کتاب، بیانگر اثبات تملک اثر از سوی مقامات آن دوران است و تمامی موارد یادشده در چاپ عکسی کتاب، به وضوح قابل رویت می باشد.
🏺 @archteam2016
وی با تأکید بر این که نگاه هنری نسخه، در چاپ عکسی از دیگر ویژگیهای اثر مذکور به شمار میآید، افزود: تمامی مثنویهایی که تا کنون بر مبنای چاپ عکسی انتشار یافتهاند بیشتر با نگاه قدمت و اصالت نسخه تکثیر شدهاند.
محفوظی، با اشاره به ویژگیهای ظاهری نسخه حاضر مثنوی مولانا که به دستور «محمداسماعیلبن تاجالدین حسن» در جمادی الاول سال 1099 هجری قمری کتابت شده است، توضیح داد: متن اثر یادشده به خط نسخِ چهار ستونی در جداولی به رنگ سیاه و زرین نگارش یافته و بعضی از عناوین در حاشیه، اصلاح یا افزوده شده اند.
این مجموعهدار، با تأکید بر فهرست بینظیر اثر تازه انتشار یافته، گفت: فهرست چکیده مطالب مثنوی در جدولهای مربع شکل با خط نستعلیق نگاشته شده و حتی شماره سلسله داستانها در هر مربع به شیوهای منحصر به فرد به ثبت رسیده است.
وی، با بیان این که یادداشتهای کاتب و مصحح در اثر یاد شده، هردو قابل مشاهده هستند، تصریح کرد: در حقیقت میتوان اذعان داشت که کاتب نسخه به دلیل چیرگی و تسلط به دو زبان فارسی و عربی، مصحح آن نیز بوده است.
این استاد دانشگاه، از اختلاف در نقل نسخه مذکور با دیگر نسخههای مشهور مثنوی، به عنوان یکی دیگر از جنبههای تأثیرگذار آن یادکرد و گفت: ساختار اشعار این مثنوی به گونهای است که در بسیاری از ابیات به مواردی برمیخوریم که با 3 نسخه علاءالدوله، قونیه و نیکلسون هیچگونه تطابقی ندارد.
محفوظی، ضمن اظهار تأسف از این که تعدادی از صفحات میانی این اثر مفقود میباشد، توضیح داد: حدود 30 برگ از این مثنوی در دسترس نیست.
وی، با اشاره به خریداری اثر نفیس خطی مثنوی مولانا از کتابخانه مرحوم دکتر «یوسف نیری»، از خدمات ارزنده وی در عرصه مجموعه داری و میراث ایرانی اسلامی قدردانی نمود.
کتاب عکسی مثنوی مذکور، با 528 صفحه در 3000 نسخه انتشار یافته که نگارش مقدمه آن را نیز «سیدصادق حسینی اشکوری» بر عهده داشته است.
گفتنی است، وجود یادداشتها و مُهرهای متنوع در صفحات نخستین کتاب، بیانگر اثبات تملک اثر از سوی مقامات آن دوران است و تمامی موارد یادشده در چاپ عکسی کتاب، به وضوح قابل رویت می باشد.
🏺 @archteam2016
🏵دستبندی که به اردک ختم می شود، جنس: طلا و سنگ های قیمتی مانند لاجورد، فیروزه، عقیق، عقیق یمانی،
قدمت: هخامنشي
اندازه: 11.7 در 10.5 سانتی متر، قطر: 2.4 سانتی متر
🏺 @archteam2016
قدمت: هخامنشي
اندازه: 11.7 در 10.5 سانتی متر، قطر: 2.4 سانتی متر
🏺 @archteam2016
🎗👟يك گروه بين المللي باستانشناسي قديمي ترين كفش چرمي جهان را پيدا كرده اند.
اين كفش 1000 سال پيرتر از هرم بزرگ جيزه در مصر است. اين كفش 5500 ساله در غاري در ارمنستان كشف شده و به خاطر شرايط خشكي و خنكي هواي اين غار به خوبي حفظ شده است.
باستانشناسان در ابتدا گمان مي کردند كه كفش و ساير اشياي پيدا شده در اين غار 600 تا 700 سال قدمت دارند . زمانى كه دو نوار ريز از چرم و تكه كوچكي از داخل كفش به وسيله آزمايشگاه هاي مستقلي در دانشگاه هاي كاليفرنياي آمريكا و آكسفورد لندن با كربن تاريخ گذاري شدند، سن واقعي اين كفش مشخص گرديد. آنها فهمیدند كه اين كفش چند صد سال قديمي تر از كفشي است كه در وسايل مرد يخي اي موسوم به اتزي ( Ötzi ) پيدا شده بود.
اين كفش چرمي 5500 ساله شباهت زيادي به كفش راحتي اي به نام پامپوتي دارد. اين كفش چرمي بدون پاشنه حتي تا دهه 1950 ميلادي هم در جزاير آران واقع در ساحل غربي ايرلند استفاده مي شد.
در حقيقت، شباهت هاي بي شماري بين تكنيك ساخت و سبك اين كفش با كفش هايي كه در دوره هاي بعد در سراسر اروپا پيدا شده وجود دارد. مي توان گفت كه اين نوع كفش براي هزاران سال در منطقه وسيعي با تنوع آب و هوايي زياد مورد استفاده قرار ميگرفته است.
اين گروه نتوانست دي ان اي كفش باستاني پيدا شده را براي تعيين منشأ چرمش جدا كند. اما تجزيه و تحليل هاي ميكروسكوپي از منافذ مخفي كفش نشان مي دهد كه اين كفش احتمالاً از پوست گاو درست شده.
سازنده آن هم يك محصول با پايه روغن گياهي را براي دباغي آن مورد استفاده قرار داده.
تا پيش از اين كشف، كفش هايي كه به وسيله اتزي پوشيده شده بود، قديمي ترين كفش چرمي جهان شناخته مي شد. البته كفش هاي اتزي در واقع جوراب هايي از علف بودند كه با تسمه هايي از چرم خرس و گوزن به هم بسته شده بودند.
پيش از اينها صندل هاي 7420 ساله اي كه از مواد گياهي درست شده، در غاري در ميسوري آمريكا يافت شده است. به اين ترتيب كفش چرمي بندي اي كه اخيراً كشف شده را با 4680 راديوكربن سن، مي توان اولين كفش چرمي بندي جهان به حساب آورد.
🏺 @archteam2016
اين كفش 1000 سال پيرتر از هرم بزرگ جيزه در مصر است. اين كفش 5500 ساله در غاري در ارمنستان كشف شده و به خاطر شرايط خشكي و خنكي هواي اين غار به خوبي حفظ شده است.
باستانشناسان در ابتدا گمان مي کردند كه كفش و ساير اشياي پيدا شده در اين غار 600 تا 700 سال قدمت دارند . زمانى كه دو نوار ريز از چرم و تكه كوچكي از داخل كفش به وسيله آزمايشگاه هاي مستقلي در دانشگاه هاي كاليفرنياي آمريكا و آكسفورد لندن با كربن تاريخ گذاري شدند، سن واقعي اين كفش مشخص گرديد. آنها فهمیدند كه اين كفش چند صد سال قديمي تر از كفشي است كه در وسايل مرد يخي اي موسوم به اتزي ( Ötzi ) پيدا شده بود.
اين كفش چرمي 5500 ساله شباهت زيادي به كفش راحتي اي به نام پامپوتي دارد. اين كفش چرمي بدون پاشنه حتي تا دهه 1950 ميلادي هم در جزاير آران واقع در ساحل غربي ايرلند استفاده مي شد.
در حقيقت، شباهت هاي بي شماري بين تكنيك ساخت و سبك اين كفش با كفش هايي كه در دوره هاي بعد در سراسر اروپا پيدا شده وجود دارد. مي توان گفت كه اين نوع كفش براي هزاران سال در منطقه وسيعي با تنوع آب و هوايي زياد مورد استفاده قرار ميگرفته است.
اين گروه نتوانست دي ان اي كفش باستاني پيدا شده را براي تعيين منشأ چرمش جدا كند. اما تجزيه و تحليل هاي ميكروسكوپي از منافذ مخفي كفش نشان مي دهد كه اين كفش احتمالاً از پوست گاو درست شده.
سازنده آن هم يك محصول با پايه روغن گياهي را براي دباغي آن مورد استفاده قرار داده.
تا پيش از اين كشف، كفش هايي كه به وسيله اتزي پوشيده شده بود، قديمي ترين كفش چرمي جهان شناخته مي شد. البته كفش هاي اتزي در واقع جوراب هايي از علف بودند كه با تسمه هايي از چرم خرس و گوزن به هم بسته شده بودند.
پيش از اينها صندل هاي 7420 ساله اي كه از مواد گياهي درست شده، در غاري در ميسوري آمريكا يافت شده است. به اين ترتيب كفش چرمي بندي اي كه اخيراً كشف شده را با 4680 راديوكربن سن، مي توان اولين كفش چرمي بندي جهان به حساب آورد.
🏺 @archteam2016
⚠️لوحک سنگی بسیار جالب و زیبا اما طبق معمول تقلبي...🤔
در این لوح نوشته شده:
sakaibaida/adam/aratanada/xama/haxamanaishiya/auramazda/patuva
سکائیبید،هستم،ارتاناد، هخامنشی اهورامزدا،بپاید
در اين نوشتار خطاي نگارشي وجود دارد که در ترجمه مشخص است.
لذا باتوجه به ترجمه و ظاهر لوح، جديد بودن و جعلي بودن آن را درمي يابيم.
🏺 @archteam2016
در این لوح نوشته شده:
sakaibaida/adam/aratanada/xama/haxamanaishiya/auramazda/patuva
سکائیبید،هستم،ارتاناد، هخامنشی اهورامزدا،بپاید
در اين نوشتار خطاي نگارشي وجود دارد که در ترجمه مشخص است.
لذا باتوجه به ترجمه و ظاهر لوح، جديد بودن و جعلي بودن آن را درمي يابيم.
🏺 @archteam2016