💡 Բացատրեˊք, թե ինչ է փողը, և ինչպես է այն հայտնվում
Արդեն 4-5 տարեկանում երեխաները հասկանում են, որ գումարը պետք է ինչ-որ իր գնելու 🪙 համար, սակայն չեն գիտակցում, թե որտեղից է այն հայտնվում: Պետք է բացատրել, որ գումարն աշխատանքի արդյունք է, այն անվերջ չէ: Կարող եք նաև առիթն օգտագործել, ներկայացնել տարբեր 👩‍⚕👨‍🏫մասնագիտություններ և առաջարկել, որ փոքրիկն ընտրի դրանցից մեկը: Փոքրիկը կարող է լինել, օրինակ, 👨‍🍳 խոհարար, ձեզ համար որևէ համեղ բան պատրաստի, իսկ դուք դրա համար նրան գումար տաք: Կարող եք նաև ներկայացնել, որ դարեր առաջ, երբ փող չկար, մարդիկ ապրանքներ էին փոխանակում և այդ կերպ ձեռք բերում անհրաժեշտ 🥖🍉 ապրանքները:

💡 Ներկայացրեˊք ընտանեկան բյուջեն
Երբ երեխաները մեծանում են, և իրենք են ցանկանում ինչ-որ իրեր գնել, այդ ժամանակ էլ պետք է երեխային ներկայացնել, թե ինչ է ընտանեկան բյուջեն: 💰 Կարող եք պատմել, որ կան պարտադիր ծախսեր, ինչպիսիք են` կոմունալ վճարումները, 🚰🔥մթերային ապրանքները, հագուստը և այլն: Պետք է ներկայացնել, որ ծնողներն իրենց ծախսերը պլանավորում են` հիմնվելով իրենց եկամուտների վրա: Անպայման նշեˊք, որ այդ ծախսերի մեջ ներառված են նաև իր համար անհրաժեշտ պարագաները/ծառայությունները:

💡 Սովորեցրեˊք խելացի գնումներ կատարել
Սրա լավագույն տարբերակներից մեկը խանութում 🎮 քվեսթ խաղալն է: Երեխաները սիրում են խանութ գնալ, գնումներ կատարել, բայց պետք է միևնույն ժամանակ գիտակցեն, որ գումարն անսպառ չէ: Առաջարկում ենք երեխային տալ, օրինակ, 1000 դրամ և թույլ տալ, որ դրա սահմանում գնի, ինչ ցանկանում է: 🛒

💡 Օգնեˊք նպատակներ սահմանել և գումար խնայել դրանց հասնելու համար
Հավանաբար նկատել եք, որ կան մարդիկ, որոնք մեծ գումարներ չեն աշխատում, բայց կարողանում են միջոցներ խնայել մեծ նպատակների համար` մեքենա, տուն, զարդեր և այլն: Սակայն կան նաև այնպիսի մարդիկ, որոնք աշխատում են ավելի շատ գումար, սակայն ոչ մի կերպ չեն կարողանում խնայողություններ կատարել: 🪙 Պատճառն այն է, որ առաջինը մտածում է իր վաղվա օրվա մասին, իսկ մյուսն ապրում է այս օրով:
Որպեսզի ձեր երեխան էլ վաղը կարողանա ճիշտ խնայողություններ կատարել, սկսեˊք այսօր: 👌 Օգնեˊք նրան իր ցանկությունները վերածել ֆինանսական նպատակների: Նա պետք է սովորի ընտրություն կատարել` հրաժարվել ավելորդ փոքր գնումներից` ավելի մեծ ձեռքբերումներ ունենալու համար:

💡 Թոˊղ ինքնուրույն վճարումներ կատարի
Օրինակ, եթե երեխան գումար է խնայել հեռակառավարվող մեքենա 🚔 գնելու համար, խանութում թող ինքը վճարի դրա դիմաց: Նա կհպարտանա, որ ինքնուրույն հասել է իր նպատակին, և միշտ կհիշի այդ պահը:

💡 Պատմեˊք ֆինանսական գործիքների մասին
Արդեն մանկապարտեզի տարիքից կարող եք երեխային պատմել բանկային քարտի մասին: 💳 Վստահաբար նա տեսնելու է, թե ինչպես եք դուք վճարումներ կատարում քարտով, և կարող է տպավորություն ստեղծվել, որ այդ կախարդական քարտով հնարավոր է վճարել ամեն ինչի համար: Բացատրեˊք` ինչ է քարտը, ու ինչպես է այնտեղ գումար հայտնվում:

💡 Հարգեˊք երեխայի սխալվելու իրավունքը
Թոˊւյլ տվեք, որ երեխան սովորի իր սխալների վրա: Օրինակ, եթե նա որևէ մեծ նպատակի համար հավաքած գումարը ծախսել է ինչ-որ անկարևոր իր գնելու համար, միˊ բարկացեք: Միասին 🧮հաշվեք, թե որքան պետք է նա կուտակի, և օգնեˊք ճիշտ հետևություններ անել:

🎙💸Լսենք փողի մասին
5 փոդքասթ ֆինանսական գրագիտության մասին

Վերջին մի քանի տարիներին փոդքասթ 🎧 մշակույթը մեծ առաջընթաց է ապրել։ Ոմանք դա կապում են կյանքի ռիթմի արագացման հետ: Սակայն փաստը մնում է փաստ, որ այսօր ամբողջ աշխարհում թողարկվում է 🙈 երեքից-չորս միլիոն փոդքասթ։

Նախորդ հրապարակման մեջ առանձնացրել էինք ռուսալեզու պոդքասթները, որտեղ խոսում էին ֆինանսական գրագիտությունից։ Այս հրապարակման մեջ առանձնացրել ենք ֆինանսների մասին թոփ 5 լավագույն անգլալեզու փոդքասթները։

🎙 The Ramsey Show
Այս փոդքասթը թողարկվում է յուրաքանչյուր աշխատանքային օր և մեծ տարածում ունի։ 40 րոպե տևողությամբ փոդքասթի ընթացքում քաղաքացիները զանգահարում ու պատմում են իրենց ֆինանսական խնդիրների 🗣️ մասին։ Իսկ հաղորդման հեղինակ և վարող Դեյվ Ռեմսին փորձում է նմանատիպ քեյսերի օրինակով բացատրել, թե սովորաբար որտեղից են առաջանում նման խնդիրները և ինչպես վարվել նման պարագայում։ Այսինքն` կոնկրետ օրինակներով սովորեցնում է մարդկանց տնօրինել իրենց ֆինանսական միջոցները հատկապես ֆորսմաժորային իրավիճակներում։😉

🎙 The Clark Howard Podcast
Տնտեսական լրագրող Քլարքս Հովարդը երկար տարիներ ուսումնասիրում է սպառողական վարքագիծը և իր փոդքասթի ընթացքում խոսում է ֆինանսական հոսքերը կառավարելուց։ 🪙Խոսում է՝ ելնելով սպառողական վարքագծից։ Խորհուրդները խիստ գործնական են ու կյանքի կոնկրետ իրավիճակներից վերցրած օրինակներով։ 👍Կարևոր փաստ. ամերիկյան սպառողական շուկան ռադիկալ տարբերվում է հայկականից, այնպես որ այս փոդքասթից կարող ես սովորել միայն հիմնարար դրույթները ու ծանոթանալ ամերիկյան սպառողների վարքագծին։

🎙 Women and Money
Կանանց ու փողերի փոխհարաբերությունները միշտ էլ ոչ միանշանակ ու բարդ են եղել։ 🤔Մոտ 40 տարվա փորձով Սյուզե Օստմանն իր ուկնդիրներին պատմում է, որ ֆինանսական խնդիրները փողի պակասության պատճառով չէ, որ առաջանում են։ Նա իր ուկնդիրներին սովորեցնում է կառավարել փողն ու փոխել մտածելակերպն ու վերաբերմունքը փողի նկատմամբ։

🎙 So Money
Հաղորդման հեղինակ, ֆինանսական թղթակից Ֆարնուշ Րուբին իր հաղորդման ընթացքում զրուցում է աշխարհի առաջատար բիզնեսմենների հետ։ 👥 Հաղորդման ընթացքում գործարարները անկեղծանում են ֆինանսական ռազմավարությունների, սխալ գործարքների ու հաջողված պատմությունների մասին։ Նրա հաղորդման հյուրերը այնպիսի ազդեցիկ դեմքեր են, ինչպիսիք են` Արիանա Հաֆինգթոնը, Սեթ Գոդինը և Մարգարեթ Չոն։ Բացի այդ, ուրբաթ օրերին ունկնդիրները հնարավորություն ունեն հարցեր ուղղելու հաղորդման հեղինակին։

🎙 BiggerPockets Money
Այս փոդքասթը կհետաքրքրի հատկապես գործատուներին։ Մինդի Ջենսենն ու Սքոթ Թրենչը խոսում են լիդերների, ղեկավարների ու տնօրենների ֆինանսական գրագիտության տեսանկյունից, սովորեցնում են՝ ինչպես հարստություն կուտակել, ինչպես ավելի շատ վաստակել, ծախսել խնայողաբար ու խուսափել ավելորդ հոսքերից։

😅«Իսկ փողը ծառի վրա՞ է աճում»
Արամ, 5 տարեկան

Երեխաներն ամեն օր նորովի են բացահայտում աշխարհը, ամեն անգամ նոր հարցեր են տալիս ու քեզ ծուղակը գցում: 😅Իսկ ինչպե՞ս ես պատասխանում փողի վերաբերյալ հարցերին:

❓ «Մաˊմ, պաˊպ, ի՞նչքան աշխատավարձ ես ստանում»:
Եթե չես ուզում, որ վաղը ամբողջ դպրոցը խոսի քո 🫣աշխատավարձից, կարող ես ասել, որ այն բավականացնում է ձեր ընտանիքի ծախսերը հոգալու և ժամանցն ապահովելու համար: Կամ պարզապես ասաˊ, որ ամեն ամիս աշխատավարձը կարող է տարբեր լինել ու կախված է մի շարք հանգամանքներից: 😊

❓ «Մամ, ի՞նչ ա նշանակում` փեշով փող»:
Հայտնի լեհ պրոֆեսոր, հոգեբան Տոմաշ Զելեսկեվիչի ուսումնասիրությունը փաստում է, որ 👦 5-8 տարեկանում երեխաները փողի վերաբերյալ ունեն շատ զգացմունքային ընկալումներ: Նրանց համար փողն ունի կախարդական ազդեցություն: Այս ընկալումները փոխելու համար փողի մասին խոսելիս անհրաժեշտ է բերել շատ առարկայական օրինակներ: Օրինակ` փողն անհրաժեշտ է, որ մենք միասին գնանք հանգստանալու կամ մեր տան համար գեղեցիկ իրեր գնենք: 🪑

❓ «Արմենի համար պապան iPhone ա առել, իսկ դու իմ համար ե՞րբ ես առնելու»:
Այս հարցին պատասխանելիս պետք չէ քննադատել դասընկերոջ ծնողներին, որոնք նրա համար թանկարժեք իրեր են գնում: Առավել ևս, պետք չէ անմիջապես մտածել թանկարժեք հեռախոս գնելու մասին:❌ Նրան բացատրիˊր, որ պետք է ուշադրություն դարձնել ոչ թե բրենդին, այլ հեռախոսի հնարավորություններին: Միասին քննարկեք, թե այդ նույն թանկարժեք հեռախոսն ինչ ֆունկցիաներ ունի, ու դրա քանի տոկոսն է օգտագործելու նա, առանձնացրեˊք այն ծրագրերը, որոնց կարիքը ունի երեխան: 📱 Եթե պարզեք, որ հեռախոսը չի բավարարում նրա պահանջմունքները, միասին մտածեք ավելի օպտիմալ տարբերակ գտնելու մասին:
Իսկ եթե երեխան սկսել է համեմատել ձեր ընտանիքը իր դասընկերների ընտանիքների հետ, պետք չէ խուսափել թեմայից: 🤓Բացատրիˊր, որ յուրաքանչյուր ընտանիք առաջնորդվում է իր արժեքներով: Սա լավ առիթ է, որպեսզի միասին քննարկեք և պարզեք, թե ինչպիսին է երեխան իրեն տեսնում արդեն հասուն կյանքում:

❓ «Ինչո՞ւ ինձ չես տալիս քո քարտը»:
Ահա և հիանալի հնարավորություն, որպեսզի երեխայի հետ խոսես ֆինանսական գրագիտության ու 🔐 անվտանգության մասին.
▪ Չի կարելի քարտի PIN կոդն ասել ուրիշին
▪ Երբեք չի կարելի քարտը տալ ուրիշին և տեսադաշտից բաց թողնել, օրինակ` սրճարանում վճարում կատարելիս մատուցողը պետք է մոտեցնի POS տերմինալը և տեղում ընդունի վճարումը
▪ Պետք է շտապ զանգել բանկ, եթե անծանոթ գնման մասին SMS է ստացել
▪ Պետք չէ օգտագործել հասարակական WiFi, երբ մուտք ես գործում օնլայն/մոբայլ բանկինգ
▪ Չի կարելի գնումներ կատարել կասկածելի կայքերից
▪ Պետք չէ անցնել այն հղումներով, որտեղ ասվում է` իբր հեռախոս կամ պլանշետ ես շահել

Եթե ֆինանսական գրագիտության մասին մեր հրապարակումները հավանում ես և ուզում ես այս թեմայով ավելի շատ նյութեր տեսնել մեր ալիքում, քո սիրելի էմոջին թող այստեղ: Մենք կընդունենք դա որպես համաձայնություն ու ավելի շատ կխոսենք այս թեմայով: 😍

Visa պրեմիում քարտեր. ճոխությո՞ւն, թե՞ ....

Մենք գիտենք, որ դու սիրում ես հատուկ ուշադրություն 😉 և արտոնյալ պայմաններով սպասարկում. դրա համար պատմում ենք, թե ինչու պիտի հենց այսօր պատվիրես Visa պրեմիում քարտատեսակներից մեկը: 😎Եվ այսպես.

✔ Visa Platinum, Visa Signature և Visa Infinite պրեմիում քարտապաններն ունեն 15% հատուկ զեղչ Cinema Star կինոթատրոնների ամբողջ ցանցում: Այնպես որ, օգտագործի՛ր առիթն ու գնաˊ բոլոր 🎞 ֆիլմերի պրեմիերաներին:

✔ Եկել ենք ասենք, որ եթե ընդմիջումդ 🥪 պատվիրես Yandex Eats-ով և վճարես քո Visa Gold, Visa Platinum, Visa Signature կամ Visa Infinite քարտերով, ապա հաջորդ պատվերիդ համար կստանաս անվճար առաքման վաուչեր:

✔ Իսկ եթե սիրում ես բացահայտել Հայաստանը, ապա մի շարք հյուրանոցներում և ռեստորաններում ունես հատուկ առաջարկներ. Jellyfish (Visa Platinum, Visa Signature կամ Visa Infinite), Apricot Hotels & Resorts (Visa Platinum, Visa Signature և Visa Infinite), Apaga Resort (Visa Platinum, Visa Signature կամ Visa Infinite):

✈ Եթե առաջիկայում պլանավորում ես մեկնել ճամփորդության.

🧳 Visa Platinum, Visa Signature, Visa Infinite քարտապաններն ունեն բիզնես-սրահների անվճար այցելություն Lounge Key ծրագրով:

🧳 Visa քարտապանները Booking.com-ում ունեն 🛋 մինչև 10% քեշբեք նշումով առաջարկների համար:

🧳 Ճանապարհորդելիս քեզ միշտ անհրաժեշտ է ճանապարհորդական և բժշկական 🩺 ապահովագրություն, իսկ եթե դառնաս Visa Signature, Visa Infinite քարտապան, ապա ծառայությունը կլինի անվճար:

🧳 Եթե երբևէ ճանապարհորդել ես, ապա գիտես, թե օդանավակայաններում որքան ժամանակ են խլում գրանցումները: Visa Signature, Visa Infinite քարտապանները հնարավորություն ունեն Եվրոպայի օդանավակայաններում անվճար օգտվելու Fast Track ծառայությունից:

🧳 Visa Signature, Visa Infinite քարտապաններն ունեն նաև Visa Concierge ծառայությունից անվճար օգտվելու հնարավորություն: Հիմա երևի կհարցնես, թե ինչ է դա: Visa Concierge-ը քեզ կօգնի.
▪ Գտնել անհրաժեշտ տեղեկություններ տրանսպորտի անցաքարտերի, տարբեր հասցեների և հեռախոսահամարների, միջոցառումների մասին:
▪ Կօգնի առաքում կազմակերպելու կամ սեղան ամրագրելու հարցում, կգտնի ապրանք կամ ծառայություն, կհիշեցնի իրադարձության կամ միջոցառման մասին:
▪ Կկազմակերպի արձակուրդ` կվարձակալի բնակարան կամ մեքենա, կգծի երթուղին, կվերադարձնի կորցրած ուղեբեռը:
▪ Visa Platinum|Visa Signature|Visa Infinite քարտապաններն Զվարթնոց օդանավակայանում ունեն նաև ուղեբեռի 🧳 անվճար փաթեթավորման հնարավորություն:

Visa պրեմիում քարտերի առավելությունները շատ են: Ավելի մանրամասն դրանց կարող ես ծանոթանալ այստեղ:


Իսկ մինչ այդ բացի ՛ր MyAmeria-դ և պատվիրի ՛ր Ամերիաբանկի Visa Premium քարտերից մեկը:

💲 Ինչպե՞ս վարել ընտանեկան բյուջեն

Ինչպե՞ս վարել ընտանեկան բյուջեն, միավորե՞լ եկամուտներն ու ծախսերը, թե՞ ոչ: Այս հարցերի պատասխանները կարելի է գտնել միայն 🤔 քննարկումների և փորձարկումների արդյունքում:
Մենք ընտանեկան բյուջեն վարելու երեք տարբերակ ենք 👇 առանձնացրել, որոնք գուցե կիրառելի ու օգտակար լինեն շատ զույգերի համար:

🟩 Առանձին բյուջե: Զույգը նախընտրում է չունենալ ընդհանուր բյուջե. ծախսերն անհատական են, եկամուտները` առանձին:
Օրինակ` Աննան ու Նարեկը նոր են ամուսնացել: Սրճարանում կամ ռեստորանում վճարում է Նարեկը, Աննան պատասխանատու է մշակութային ժամանցի համար. գնում է թատրոնի, կինոյի կամ համերգների տոմսերը:🎟 Նրանք երբեմն կարող են սննդի առաքման կամ այլ գնումներ կատարելու համար դիմել միմյանց, սակայն դա չի կրում հաճախակի բնույթ: Ճամփորդության ✈ ծախսերը զույգը հոգում է միասին:

➕ Առավելություններ. յուրաքանչյուրը կրում է ֆինանսական պատասխանատվություն և ֆինանսական պահանջներ չունի զուգընկերոջից:
➖ Թերություններ. Կենցաղը համատեղ վարելու ընթացքում դժվար է հաշվել ծախսերն ու կիսել դրանք: Բացի այդ, այս տարբերակը դժվար թե համապատասխանի այն զույգերին, ում աշխատավարձի չափը էականորեն տարբերվում է:
🗒 Օգտակար խորհուրդներ. Ընդհանուր ծախսերը ցանկալի է կատարել քարտով, որպեսզի հետագայում հեշտ լինի կատարել հաշվարկները:

🟩 Խառը բյուջե: Ֆինանսների տնօրինման այս մոդելի դեպքում զույգն ունի համատեղ ծախսերի համար նախատեսված ընդհանուր 💰 բյուջե, ինչպես նաև անձնական բյուջե: Ընդհանուր բյուջեն հատկացվում է նախապես պլանավորված ծախսերին, իսկ անձնական բյուջեն տնօրինելու կանոններ չկան:
Օրինակ` Նանեն և Հովհաննեսը ամուսնացած են շուրջ մեկ տարի: Հովհաննեսն աշխատում է որպես վաճառքի բաժնի ղեկավար, իսկ Նանեն բանկերից մեկում` որպես ֆինանսական խորհրդատու: Ամուսնանալիս նրանք որոշում են կայացրել, որ ընդհանուր ծախսերը, ինչպիսիք են` կոմունալ վճարները, առօրյա գնումները պետք է հոգան համատեղ բյուջեով, իսկ անհատական ծախսերի` ընդմիջումների և շոփինգի գումարը հատկացվում է անձնական բյուջեից:

➕Առավելություններ. Մանրամասն հաշվարկների դեպքում բոլոր ընդհանուր ծախսերն արդեն պլանավորված են լինում, և զույգից յուրաքանչյուրը պահպանում է իր ֆինանսական անկախությունը:
➖ Թերություններ. Այս եղանակն ընտրելու դեպքում պետք է կատարել եկամուտների ու ծախսերի հաշվարկ և ստանձնել պրոցեսը համակարգելու պատասխանատվությունը:

🟩 Ընդհանուր բյուջե. Այս դեպքում ընտանեկան բյուջեն ձևավորվում է բոլոր եկամուտներից: Սա ենթադրում է, որ զույգը ❌հրաժարվում է «իմ» ու «քո» ծախսեր հասկացություններից: Բյուջեի կառավարման այս եղանակը համապատասխանում է այն ընտանիքներին, որոնք երկար ժամանակ է, ինչ ամուսնացած են, և ունեն երեխաներ կամ զույգից մեկն ավելի մեծ եկամուտ ունի, քան մյուսը:
Օրինակ. Հայկն ու Նարինեն ունեն 6 և 8 տարեկան երեխաներ: Հայկը ընտանիքի հիմնական աշխատողն է, Նարինեն զբաղվում է երեխաների կրթությամբ և ֆրիլանս գրաֆիկ դիզայներ է: Ընտանիքի բյուջեն ընդհանուր է և հասանելի է բոլորին:

➕ Առավելություններ. Ընդհանուր բյուջեն ավելի է միավորում ❣️ընտանիքը, քանի որ բոլորը միասին են ծախսում, տնտեսում և օպտիմալացնում ծախսերը:
➖ Թերություններ. Այս դեպքում չպլանավորված գնումները կարող են ընտանիքում անհամաձայնությունների առիթ դառնալ, իսկ միմյանց նվերներ գնելն ու անակնկալներ անելը կվերածվի Ֆորտ Բոյար խաղի խոչընդոտների:

🎲 6 ֆինանսական դաս Մոնոպոլիայից

Ստրատեգների ամենասիրելի խաղը` Մոնոպոլիան, կօգնի զարգացնել ֆինանսների կառավարման քո հմտությունները:
Ահա թե ինչ դասեր կարելի է քաղել այս խաղից.

🟩 Մոնոպոլիայում, ինչպես կյանքում. սկսի՛ր խնայել ու ներդրումներ կատարել
Եթե հենց խաղի սկզբից չսկսես ներդրումներ 📈 կատարել, ապա ուշ թե շուտ խաղից դուրս կմնաս և ֆինանսներիդ մեծ մասը ստիպված կլինես որպես վարձ փոխանցել նրան, ով ավելի խելացի է ու ավելի շուտ է սկսել ներդրումների ուղին:

🟩 Ինչպես հայտնի առածն է ասում, բոլոր ձվերը մի զամբյուղում մի՛ դիր
Մոնոպալիա խաղալիս դու չես կարող հաղթել, եթե ներդրումներ կատարես միայն մեկ կառույցում: Լավագույն խաղացողները գնում են մի քանի 🏠 «անշարժ գույք»` ամեն գունային կատեգորիայից առնվազն մեկ հատ:
Իրական կյանքում էլ է այդպես: Եթե ուզում ես առաջին քայլերն անել ներդրումների ոլորտում, արիˊ MyAmeria-ի MyInvest հարթակ, որտեղ քեզ են սպասում 20 000-ից ավելի արժեթղթեր ու 30-ից ավելի ներդրումային շուկաներ: MyInvest-ի միջոցով կարող ես գնել կամ վաճառել բաժնետոմսեր, պարտատոմսեր կամ ներդրումային ֆոնդերի փայեր (ETFs):

🟩 Պլանավորիˊր անկանխատեսելի ծախսերը
Մոնոպոլիա խաղալիս դու պետք է խնայողություններ անես, որոնք քեզ պետք կգան 💸 հարկեր վճարելու կամ մեկ այլ խաղացողի տարածքում հայտնվելու դեպքում վարձ վճարելու համար:
Ճիշտ այդպես է նաև կյանքում: Պետք է հիշել, որ միշտ կարող են լինել անկանխատեսելի ծախսեր:

🟩 Ստեղծի՛ր եկամուտի պասիվ աղբյուրներ
Ասաˊ, որ Մոնոպոլիա խաղալիս «հյուրանոց» ունենալուց լավ բան չկա Նա, ով կհայտնվի քո տարածքում, ստիպված պետք է գումար վճարի քեզ:
Խաղից դուրս էլ է այդպես: Եթե կարողանաս ստեղծել եկամուտի պասիվ աղբյուրներ, ապա փողդ կաշխատի քո օգտին:

🟩 Եղիˊր կարգապահ
Չնայած այստեղ նշում ենք Մոնոպոլիայում «նոր տարածքներ» գնելու կարևորության մասին, բայց պետք չէ ամեն նոր տարածքում հայտնվելիս գնել այն: Պետք է խելամտորեն կատարել դրանց ընտրությունը, եթե ուզում ես մինչև վերջ մնալ խաղում:
Այսպես է նաև իրական կյանքում: Հրաժարվիˊր փողդ քամուն տալու վատ սովորությունից: 🌪

Եˊվ Մոնոպոլիայում, ևˊ իրական կյանքում պետք չէ հույսը դնել «հաջողության խաղաքարտի» վրա: Քո հաջողության գրավականը ֆինանսական գրագիտություն է: 😉

Ինչպե՞ս խուսափել մարքեթոլոգների ծուղակներից 🤭

Գնում ես ձեր բակի խանութ` հաց ու կաթ գնելու, բայց վերադառնում ես երկու լի տոպրակով. ծանո՞թ իրավիճակ է: 😅
Դե արի՛ պատմենք, թե ինչպես կարող ես խուսափել չպլանավորված գնումներից:

✅ Ամեն ինչ իր տեղում
Իմպուլսիվ գնումներն իրականում այնքան էլ իմպուլսիվ չեն: Մերչենդայզերները լավ գիտեն իրենց գործը: Ապրանքների դասավորությունն ու համակարգումը մասնագիտություն է, որն ունի իր կանոնները: Օրինակ` 🥖🍼 հացը, կաթնամթերքը տեղադրված են խանութի ամենավերջում, այն էլ` իրարից շատ հեռու: Դրանք գնելու համար դու անցնում ես տարբեր ապրանքների կողքով և վերցնում նաև դրանք, իսկ դրամարկղի մոտ քեզ սպասում են շոկոլադները: Վիճակագրությունը փաստում է, որ գայթակղությանը չեն դիմանում շատերը:
Հագուստի խանութներում էլ է նույն կերպ: Սրահներում կողք կողքի դրված են 👕👖 գունային և ոճային գեղեցիկ համադրությամբ շապիկներ և տաբատներ, պայուսակները ցուցադրված են կոշիկների մոտ, իսկ դրամարկղում սպասում են աքսեսուարներն ու օծանելիքները:

📍Ինչպե՞ս խուսափել ավելորդ ծախսերից
- Կազմի՛ր անհրաժեշտ իրերի 🗒 ցանկ և հետևի՛ր դրան:
- Նախապես հաշվի՛ր, թե որքան գումար ես նախատեսում ծախսել և հետևի՛ր քո 🧮 բյուջեին: Իսկ եթե նախատեսում ես գնումներ կատարել կանխիկ եղանակով, ապա նախատեսվածից ավելի կանխիկ գումար մի՛ վերցրու:
- Սոված մի՛ գնա խանութ:
- Շոփինգի գնալուց առաջ ուսումնասիրի՛ր զգեստապահարանդ, կազմի՛ր համադրություններ և տե՛ս, թե ինչն է պակասում: Այսպես կխուսափես հերթական շապիկը գնելուց: Չէ՞ որ այսօր իր աստեղային ժամին սպասող վերնաշապիկի համար տաբատ էիր փնտրում:
- Խանութում ուսումնասիրի՛ր դարակների վերևում և ներքևում դրված ապրանքները: Այդտեղ սովորաբար ավելի մատչելի տարբերակներ կգտնես:

✅ Դեֆիցիտի էֆեկտ
Հաճախ վաճառողները ստեղծում են ապրանքի բացակայության էֆեկտ` քո աչքին բարձրացնելով ապրանքի գինը: Օրինակ` 🔔օնլայն խանութներում հաճախ կարելի է նկատել, որ ապրանքի կողքին նշված է առկա սահմանափակ քանակը, օրինակ` 3 հատ: Հյուրանոցների դեպքում էլ գործում նույն մեխանիզմը: Կայքում կարող ես տեսնել, թե զուգահեռաբար քանի հոգի է դիտարկում տվյալ հյուրանոցը: Այս քայլերը միտում ունեն շտապեցնելու քեզ և դրդելու գնման:

📍Ինչպե՞ս չտրվել խուճապի
- Մի՛ շտապիր, նույնիսկ եթե քո նախընտրած ապրանքից մնացել է մի քանի հատ: Եթե այն սպառվի, ապա այլ խանութում հնարավոր կլինի գտնել այն միգուցե ավելի մատչելի արժեքով:
- Միանգամից գնում մի՛ կատարիր, հատկապես եթե խոսքը խոշոր գնումների մասին է: Ավելացրո՛ւ այն զամբյուղում, հաջորդ օրը թարմ ուղեղով մեկ անգամ էլ մտածի՛ր` արժե գնել, թե ոչ:
- Մի՛ շտապիր դիմել խնայողական հաշվիդ օգնությանը: Օրինակ` եթե որևէ օնլայն դասընթաց ես ցանկանում գնել, և մնացել է մի քանի օր, փորձի՛ր ճշտել, թե ինչ հաճախականությամբ է կազմակերպվում այդ դասընթացը:

✅ Միֆ զեղչեր և ակցիաներ
Կան սրահներ, որոնք ոչ թե իրական զեղչեր են տրամադրում, այլ ստեղծում են զեղչի իմիտացիա: Որոշ խանութներ էլ զեղչերը տրամադրում են միայն իրենց քարտապաններին: Իհարկե, կան խանութներ, որոնց զեղչերն իրական են ու շոշափելի: Դրա համար պետք է կարողանալ տարբերել իրական զեղչը միֆից և չընկնել թակարդը:

📍Ինչպե՞ս տնտեսել
- Մանրամասն ուսումնասիրի՛ր, թե որ դեպքում է տրամադրվում զեղչը:
- Ստուգի՛ր` արդյոք դրամարկղում հաշվել են զեղչը
- Երբ զեղչը գործում է մի քանի ապրանք գնելու դեպքում, մտածի՛ր` արդյոք քեզ անհրաժեշտ են այդ ապրանքները:
- Երկար ժամանակով որևէ բաժանորդագրություն ձեռք բերելն ավելի մատչելի է, բայց, օրինակ, 🏋‍♂ ֆիթնես ակումբի տարեկան բաժանորդագրություն ձեռք բերելիս լավ մտածի՛ր` արդյոք դու պատրաստ ես կանոնավոր կերպով հաճախել մարզումների: Հակառակ դեպքում տարեկան բաժանորդագրությունը կլինի գումարի կորուստ:
- Երբ պատրաստվում ես խոշոր գնում կատարել, համեմատի՛ր ⚖ գները: Օնլայն խանութների առկայությունը թույլ է տալիս դա անել հաշված րոպեների ընթացքում:

✅ Խորամանկ գնապիտակներ
Մեր ուղեղը 🧠 հաճախ մեզ խաբում է: Օրինակ` 3900 թիվը ընկալում է 3000, այնինչ դա ավելի մոտ է 4000-ին: Վաճառողներն օգտվում են այս հնարքից և գները նշում են հենց այս կերպ` դրանով դրդելով քեզ գնումների:

📍Ի՞նչ անել
Նման գնապիտակների դեպքում կենտրոնացի՛ր և գումարը մեծացրո՛ւ դեպի վերև` իրական հաշվարկ կատարելու համար:


Առջևում Սև ուրբաթն է: Այդ առիթով արժի մեկ անգամ էլ կարդալ այս նյութը մինչ գնումներ անելը 

📢🥰Լավ լուրով ենք եկել:
Ամերիաբանկի բոլոր քարտապանները կարող են գնել Symphonic Rock համերգի տոմսերը 20% հատուկ զեղչով: 🏷️

Տոմսերը ձեռք բերելու համար արիˊ https://ameria.me/3tVEMuL և մուտքագրիˊր 👉🏻AMERIA20 պրոմո կոդը:

Համերգը կկայանա նոյեմբերի 8-ին` ժամը 19:30-ին, Դվին մյուզիք հոլում: Համերգին հնչելու են հայտնի ու սիրված ռոք երգերի մեղեդիները Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ:🤘🏻🎸🎼

Մաղթում ենք հաճելի ժամանց:💚

Ներդրումներով կարող են զբաղվել բոլորը: 💹
Քեզ պարզապես պետք է ինտերնետ, սմարթֆոն, մի քիչ գումար ու #MyAmeria հավելվածը:

📲Մոˊւտք գործիր MyAmeria, ներքևի աջ անկյունում գտիˊր MyInvest բաժինն ու մի քլիքով հասիˊր արժեթղթերի շուկաներ:
Ի դեպ, արժեթղթերի շուկաներ հասնել քեզ կօգնեն ոչ միայն MyInvest-ը, այլև մեր ներդրումային վլոգը:

Դե ներբեռիˊր MyAmeria, օնլայն դարձիˊր Ամերիաբանկի բրոքերային հաճախորդ ու հետևիˊր մեր վլոգին:

MyAmeria հավելվածը ներբեռնիˊր այստեղ` 👉 https://ameria.me/myinvest
Արժեթղթերի շուկան ու գործիքները բացահայտիˊր այստեղ` 👉https://youtu.be/XvyaxLWnb6s

ameriabank.am | 010/012 561111
Բանկը վերահսկվում է ՀՀ ԿԲ կողմից

Ի՞նչ են ասում փողի մասին Օլիմպոսում գտնվողները 💸

«Հաջողությունն ամեն օր չի գալիս: Երբ ոսկու անձրև է գալիս, պետք է հանել դույլը, ոչ
թե մատնոցը».
Ուորեն Բաֆեթ, բիզնես մագնատ, ներդրող

Ոչ ոք ավելի լավ չգիտի հնարավորությունից օգտվելու կարևորությունը, քան միլիարդատեր Ուորեն Բաֆեթը: Բաֆեթն իր 📜 հարստությունը վաստակել է` գնելով միլիոնավոր բաժնետոմսեր, երբ շուկայում համեմատաբար հանգիստ վիճակ էր: Ուորեն Բաֆեթի օրինակը ցույց է տալիս, որ հնարավոր է մեծ գումարներ չունենալ, բայց, միևնույնն է, ներդրումներ կատարել և գումար վաստակել:

«Զգուշացի ՛ր մանր ծախսերից: Նույնիսկ փոքր արտահոսքը կարող է խորտակել մեծ նավը». Բենջամին Ֆրանկլին, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, գիտնական, գյուտարար, լրագրող, հրատարակիչ

Խոշոր 🧮ծախսերը հեշտ է հաշվել, ինչը չես ասի մանր ծախսերի մասին: Մանր ծախսերը կուտակվում են և կարող են հեշտությամբ քանդել քո բյուջեն: Դրանից խուսափելու համար ամեն ամիս ուսումնասիրիˊր քո եկամուտներն ու ծախսերը և օպտիմալացրոˊւ բյուջեդ:

«Բյուջեն մեզ ասում է, թե ինչ չենք կարող թույլ տալ մեզ, սակայն միևնույն ժամանակ չի արգելում անկանխատեսելի գնումներ անել». Ուիլիամ Ֆիզեր, գրող, հրատարակիչ

Բյուջեն հրաշալի գործիք է, որն ուղղորդում է քեզ, թե ուր պետք է գնան քո միջոցները: Հաջողության հասնելու համար հետևի ՛ր ծախսերիդ և փորձի ՛ր չծախսել ավելի շատ, քան նախատեսել ես:

«Համոզվաˊծ եղիր, որ ունես ֆինանսական գիտելիքներ: Կարևոր չէ` դու ունես շատ գումար, թե ոչ, դու պետք է ամեն դեպքում ուսումնասիրես ֆինանսները». Դայմոնդ Ջոն, բիզնեսմեն, ներդրող, հեռուստատեսային դեմք

Պարտադիր չէ ֆինանսական վերլուծաբան լինել ֆինանսներն ուսումնասիրելու համար: Բոլորը պետք է ֆինանսապես կրթված լինեն: Սկսի ՛ր ուսումնասիրել ֆինանսները հենց այսօրվանից, կարդա ՛ համապատասխան գրքեր, բաժանորդագրվի ՛ր ֆինանսական բլոգերին:

«Ինչ-որ բան սկսելու համար պարզապես դադարի ՛ր խոսել և անցի ՛ր գործի». Ուոլթ Դիսնեյ, ռեժիսոր, հնչյունավորող, մուլտիպլիկատոր և ձեռնարկատեր

Ուզո՞ւմ ես ինքդ կառավարել 🪙 ֆինանսներդ, փոխել աշխատանքդ, սկսել քո բիզնեսը: Ցանկացած ֆինանսական որոշում պարզապես միտք է, քանի դեռ չես անցել գործի: Մտքերդ փոխակերպիˊր գործողության և իրականությոˊւն դարձրո ւ ֆինանսական նպատակներդ:

«Ինձ միˊ ասա, թե ինչն ես արժևորում. ցոˊւյց տուր ինձ քո բյուջեն, և ես քեզ կասեմ, թե դու ինչն ես արժևորում». Ջո Բայդեն, քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ նախագահ

Հաճախ պարզապես բյուջեի կազմումը չի նշանակում, որ դու ճիշտ ուղու վրա ես: Պետք է դա կազմել` հիմնվելով նպատակների վրա, որպեսզի ապագայում ֆինանսական հաջողության հասնելու շանսերն ավելի մեծ լինեն:

🧮 Կազմում ենք բյուջե՝ ըստ խառնվածքի ու նախասիրությունների

Արիˊ հասկանանք՝ ինչպես են կազմում բյուջե տարբեր նախասիրությունների տեր մարդիկ։

👉Նախագծողներ, պլանավորողներ
Այս խմբի մարդկանց հաճախ անվանում են պեդանտ կամ պերֆեկցիոնիստ։ Նրանք սիրում են, որ ամեն ինչ լինի կարգավորված ու հստակ։ ✋ Նախընտրում են, որ իրենց ֆինանսներն ունենան հստակ կառուցվածք, սխեմա, հաճախ նաև հիերարխիա։ Նրանք ստեղծում են համալիր բյուջե, հաճախ օգտագործում են էլեկտրոնային աղյուսակներ կամ հատուկ հավելվածներ, հետևում են եկամուտներին ու ծախսերին մինչև վերջին լուման։ 🪙 Այսպիսի մարդիկ կարող են իրենց ֆինանսական միջոցները տրոհել հստակ կատեգորիաների ու դուրս չգալ այն սահմաններից, որոնք իրենք են սահմանել։
🖇Խորհուրդ
Եթե պատկանում ես այս խմբին, բյուջե կազմելու համար օգտագործիˊր հատուկ գործիքներ ու հավելվածներ։ 📱Դրանք հնարավորություն կտան հեշտությամբ ու ավելի ճշգրիտ կերպով հետևելու քո եկամուտներին ու ծախսերին, նաև ավտոմատացնելու որոշ գործընթացներ։ Այդպիսի ծրագրերից են Mint-ը, YNAB-ը կամ էլ Google Sheets ու Microsoft Excel էլեկտրոնային աղյուսակները։

👉Ազատական կամ սպոնտան խառնվածքի տեր մարդիկ
Այս խմբում կարող են տեղավորվել հիմնականում ստեղծագործող մարդիկ ու ճանապարհորդները։ 🧳Նրանք նախընտրում են ունենալ ավելի ճկուն բյուջե ու չեն հետևում որևէ հստակ կառուցվածքի, չեն ընկնում տարատեսակ սխեմաների ու բանաձևերի հետևից։ Նրանք ավելի շատ նախընտրում են կյանքի սպոնտան ձևը, իրենց եկամուտների մասին ունեն ընդհանուր պատկերացումներ, և երբեք դրանք չեն տրոհում ըստ առաջնահերթությունների։ Նրանք հակված են բավականին իմպուլսիվ գնումների։ 🛍
🖇Խորհուրդ
Ի՞նչ են խորհուրդ տալիս մասնագետներն այս խմբի մարդկանց. մշտապես ունենալ ընդհանուր պատկերացումներ ֆինանսական եկամուտների ու պարտադիր ծախսերի մասին, կատարել փոքր խնայողություններ` տհաճ անակնկալներից և ֆորս մաժորային իրավիճակներից խուսափելու համար։ 🤗

👉Խնայողներ
Այս տեսակին են դասվում ներդրումների հանդեպ սեր ունեցող անձինք։ Նրանք բավականին զգուշավոր են ծախսերի հարցում, նախընտրում են իրենց եկամուտների մեծ մասը խնայել կամ էլ ներդրում կատարել որևէ ոլորտում։ 📈 Իրենց բյուջեն կազմելիս սովորաբար երկարաժամկետ ծրագրեր են կազմում։
🖇Խորհուրդ
Եթե գտար քեզ խնայողների խմբում, ավտոմատացրոˊւ խնայողություններդ և պարբերաբար փոխանցումնեˊր արա քո խնայողական հաշվի վրա։

👉Օպտիմիստներ
Նախորդ կատեգորիայի մարդիկ նույնպես կարող են օպտիմիստներ լինել։ Սակայն այս երկու տիպի ամենամեծ տարբերությունն այն է, որ օպտիմիստները չեն վախենում մեծ ռիսկերի գնալ, ներդրումներ կատարել այնպիսի բիզնեսներում ու ստարտափներում, որտեղ երաշխիքներն այնքան էլ շատ չեն։ 😅Թեև ռիսկերի մասին նրանք հիանալի գիտեն։
🖇Խորհուրդ
Սիրելիˊ լավատես, դիվերսիֆիկացրոˊւ քո ներդրումները, որպեսզի հավասարաչափ բաշխես ռիսկերը։ Ուշադիր հետևիˊր շուկայի տենդենցներին ու տնտեսական իրադարձություններին և պատրաˊստ եղիր պոտենցիալ կորուստներին։

👉Ռեալիստներ․ բալանսավորված և պրակտիկ
Ռեալիստները գործարարներն ու քաղաքական գործիչներն են։ Նրանց կազմած բյուջեն բալանսավորված է ու պրակտիկ։ Նրանք շատ խիստ չեն, բայց ոչ էլ չափազանց ճկուն։ Նրանց ֆինանսական քաղաքականությունը մեծ մասամբ կախված է տվյալ պահին տիրող իրավիճակից։ 🤔 Նրանք իրենց ծախսերը կատարում են՝ ելնելով առօրյա կարիքներից, նաև հասցնում են խնայել սև օրվա կամ ավելի մեծ նախագծերի համար։
🖇Խորհուրդ
Ուշադրություն է պետք դարձնել հիմնական ծախսերին, քանի որ հենց այստեղ են թաքնված չնախատեսված «մարտահրավերները»։

📌 Ի դեպ, ըստ նախասիրությունների ու խառնվածքի բյուջե կազմելու ուսումնասիրությունն առաջինն արել են FINRA-ն և Սպառողների ֆինանսական պաշտպանության բյուրոն (CFPB)։

📈 5 պատճառ` ներդրումներ անելու համար

Փող խնայելն իհարկե լավ է, բայց բարձի տակ պահած գումարը օգուտ չի բերում: Իսկ որպեսզի այն օգուտ բերի, պետք է լինի շարժման մեջ և աշխատի քեզ համար:

Մենք առաջարկում ենք մտածել ներդրումների մասին հենց այսօրվանից ու այս բլոգը կարդալուց հետո 😎

🟩 Ֆինանսական անկախություն, կայուն եկամուտներ և ապահովության զգացում
Ներդրումները ֆինանսական անկախության հասնելու, կայուն եկամուտներ և ապահով ապագա ունենալու միջոց են: Որքան շուտ մտնես ներդրումների աշխարհ և հետևողական քայլեր ձեռնարկես այս ոլորտում, այնքան ավելի շուտ ձեռք կբերես ֆինանսական անկախություն և կայունություն ողջ կյանքի համար: 35 տարեկանում թոշակի անցնելն ու Բալիում ապրելը կարող է հետաքրքիր հեռանկար լինել 😎

💰 Ֆինանսական մեծ նպատակներ
Շատերի համար ֆինանսական ներդրումները եկամուտի պասիվ աղբյուրներ են և թույլ են տալիս ժամանակի ընթացքում մեծացնել ֆինանսական ռեսուրսները, կուտակել գումար մեծ նպատակների համար։ Անկախ նրանից, թե քո նպատակը տուն գնելն է, երեխաների կրթությունը ֆինանսավորելը, թե շուրջերկրյա ճամփորդության մեկնելը, ներդրումները զգալի եկամտաբերության ներուժ ունեն և կարող են օգնել, որ դու հասնես ֆինանսական քո երկարաժամկետ նպատակներին:

📉 Գնաճը հաղթահարելու միջոց
Նկատե՞լ ես, չէ՞, որ ժամանակի ընթացքում ապրանքների գներն աճում են: Օրինակ 10 տարի առաջ 1000 դրամով կարող էիր գնել ավելի շատ ապրանք, քան հիմա: 10 տարի հետո էլ ավելի քիչ ապրանք կկարողանաս գնել, քան այսօր: Դրա պատճառը գնաճն է նույն ինֆլյացիան։ Տնտեսագիտական մանրուքների մեջ չխորանալով ասենք, որ ներդրումները կարող են օգնել, որ քո գումարն աշխատի գնաճին համահունչ տեմպով կամ նույնիսկ գերազանցի այն։ Այսինքն քո խնայողություններն աճեն ավելի արագ, քան կկազմի գնաճը։

💚 Ավելի մեծ խնայողություններ ապագայում
Ներդրումները թույլ են տալիս խնայողություններն օգտագործել տնտեսական աճի համար։ Օրինակ գնելով ինչ-որ արժեթուղթ (բաժնետոմս, պարտատոմս) դու ուղղում ես քո գումարը ինչ-որ նպատակի իրագործմանը։ Այսպես, պետական պարտատոմսերից ստացված գումարը կիրառվում է ենթակառուցվածքների զարգացման համար, մասնավոր ընկերությունները դրանք ուղղում են իրենց համակարգերի բարելավմանը, իսկ բանկերը վարկավորմանը։ Արդյունքում քո գումարն օգտագործվում է տնտեսական աճի, երկրի ու բնակիչների կյանքի որակը բարելավելու համար, իսկ դու հնարավորություն ես ստանում ավելի մեծ խնայողություններ ունենալու ապագայում:

💼 Ռիսկերի կառավարում
Մեր ալիքի հետևորդներն արդեն գիտեն, որ «Բոլոր ձվերը մի զամբյուղի մեջ պետք չէ դնել»: Այս ասացվածքը վերաբերում է նաև ներդրումներին: Եթե ներդրումներդ բաշխես տարբեր ոլորտներում և ակտիվներում, ապա կնվազեցնես կորուստների ռիսկը: Օրինակ դու կարող ես ձեռք բերել բնակարան ու տալ վարձակալության, բայց եթե այդ շուկայում տատանումներ լինեն, հնարավոր է կորուստներ կրես։ Եթե այս որոշմանը համադրես այլ գործիքներ, օրինակ արժեթղթեր ձեռք բերես, ապա արդեն միայն մեկ շուկայից կախված չես լինի: Եթե ներդրումներից մեկը ձախողվի, ապա մյուս ներդրումների շնորհիվ կունենաս կայուն եկամուտ:

Նշենք, որ ներդրումներ կատարելը միայն շահույթ գեներացնելը չէ: Դա ռազմավարական քայլ է ուղղված ֆինանսական ապահով ապագային։ Եթե որոշել ես մուտք գործել ներդրումների աշխարհ, պետք է ֆիքսես, որ ներդրումային ճանապարհորդությունը նաև ուսուցման գործընթաց է: Սկսիˊր փոքր քայլերից և ուսումնասիրիˊր ոլորտը:

Այս ճանապարհին մենք կլինենք քո կողքին: 🤓

Այսուհետ մենք պարբերաբար քեզ կներկայացնենք ներդրումների մասին պատմող կարճ հոլովակներ, որոնք կուղղորդեն և կօգնեն քեզ:

📺 Առաջին հոլովակն այստեղ է: Դիտիˊր և պարզիˊր, թե ինչ է պետք ներդրումներ կատարելու համար, ֆինանսական ներդրումային ինչ գործիքներ կան և շատ ավելին https://youtu.be/XvyaxLWnb6s