علی دینی ترکمانی
1.25K subscribers
10 photos
7 videos
11 files
176 links
توسعه فراگیر و همه‌جانبه، بدون عملیاتی شدن رویکرد سوسیال دموکراسی رادیکال ممکن نمی‌شود. دموکراتیزه کردن سازمان تولید و نظام تصمیم سازی(توزیع قدرت اقتصادی و سیاسی) تنها راهکار تامین جامعه‌ی متوازن، پیشرو و
باثبات است.
https://t.me/alidin_alidni پل ارتباطی
Download Telegram
🖊اردن و آتش بیاری دوباره صندوق بین‌المللی پول
علی دینی ترکمانی

🔸کارشناسان اقتصادی صندوق بین‌المللی پول با پیچیدن نسخه زیر،  مردم اردن را به خیزش در برابر دولت این کشور واداشته‌اند: کاهش مخارج دولت از طریق کاهش یارانه کالاها و حامل‌های انرژی، و کاهش کسری در بودجه از طریق افزایش درآمدهای مالیاتی حقوق‌بگیران دولتی و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط. 
🔸ابزار مورداستفاده برای تحمیل سیاست‌های پیشنهادی صندوق، وام موسوم به تعدیل ساختاری و تثبیت اقتصادی است. وام به شرطی پرداخت می‌شود که کشور متقاضی، شرایط پیشنهادی صندوق در مورد جهت‌گیری سیاست اقتصادی را بپذیرد.
🔸اولین بار نیست که صندوق، آتش بیار معرکه می‌شود. سیاست‌های اقتصادی این نهاد و بانک جهانی، در کشورهای مختلف موج‌های مخالفت اجتماعی را به پا کرده است. با وجود این، داستان همچنان ادامه دارد. چرا؟ چون اولاً، این نهاد و کارشناسان آن ارزیابی درستی از آنچه در کف خیابان‌های شهرهای کشورها می‌گذرد، ندارند. مانند پزشکی هستند که نسخه واحدی از جمله آمپول پنی‌سیلین را برای تمام بیماران، صرف‌نظر از ویژگی‌های مختلفشان چون آلرژی، تجویز می‌کند.
ثانیاً، سیاست‌ها نه با نگاه برابری گرایانه فقرزدایانه اجتماعی، که با نگاه خشک منطق اقتصادی مبتنی بر نظریه قیمت های نسبی متعارف اقتصادی تجویز می‌شود، که پیامد آن در یونان و اسپانیا و اردن قیام مردم است. در این نگاه، بار اصلی ریاضت اقتصادی بر دوش طبقات فقیر و متوسط جامعه می‌افتد و طبقه مرفه و صاحب ثروت بالای جامعه فرصتی پیدا می‌کند تا در موقعیت تورمی جدید، به ثروت بیشتری دست پیدا کند. 
🔸به نظر من عقل و هوش سیاست‌مدار اقتصاد نخوانده‌ای چون مسعود بن سلمان، از کارشناسان اقتصاد خوانده صندوق بیشتر است. زیرا، وی در تلاش برای پاسخ به مشکل کسری بودجه، راهی با پیامد مهم  اجتماعی انتخاب می‌کند مذاکره با صاحبان ثروت‌های بالا و تأمین منابع مالی کمک به فقرا از محل ثروت این ثروتمندان.
این اقدام، در اصل، تلاشی برای بازسازی نظام مالیاتی بر مبنای اصل هر که بام ثروتش بیشتر، پرداخت مالیاتش خیلی بیشتر، است.
🔸بازسازی اساسی نظام مالیاتی به‌نحوی‌که صاحبان ثروت‌های بالا را نشانه‌گیری کند، در بسته پیشنهادی صندوق و بانک جهانی جایی ندارد. سیاستی که هم به کاهش کسری بودجه کمک می‌کند و هم وفاق اجتماعی را تقویت می‌کند. 
🔸دولت اردن مانند دولت‌های دیگر برای خاموش کردن شعله قیام ناچار از عقب‌نشینی است. اگر چنین اتفاقی بیافتد، می‌توان این درس را گرفت که سیاست اقتصادی در خلاء اجتماعی رخ نمی‌دهد. اقتصاد از اجتماع جدا نیست. بخشی از منطق آن را شرایط اجتماعی تعیین می‌کند. بنابراین، باید که در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی، پیش از به آب دادن بند، آن را در نظر گرفت. 
۱۵ خرداد ۹۷

https://t.me/alidinee
🖊تأثیر جایگزینی یوان و روبل و یورو به جای دلار بر نرخ دلار

علی دینی ترکمانی

🔸در شهریور ماه سال گذشته، دولت اعلام کرد که از این پس، مبادلات تجاری با کشورهای چین و روسیه به روبل و یوان انجام خواهد شد تا بازار ارز کنترل شود. اخیراً نیز اعلام شد، که آمار واردات و صادرات به یورو نیز ثبت خواهد شد تا احتمالاً از وزن اثرگذاری دلار در بازار ارز کاسته شود.
🔸تجربه ماه‌های گذشته نشان می‌دهد که کنترل تلاطم بازار ارز در شرایطی که موتور انتظارات بر اثر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و جهانی فعال می‌شود، از طریق تسویه حساب‌های تجاری به یوان و روبل با کشورهای مذکور، امکان‌ناپذیر است. زیرا، اولاً، سهم مبادلات تجاری با این دو کشور از کل مبادلات تجاری ایران خیلی بالا نیست؛ ثانیاً، دلار هنوز پول اصلی نظام اقتصاد جهانی است و به این اعتبار در میان ارزها، ذخیره اصلی جهانی است. بنابراین، وقتی موتور انتظارات فعال می‌شود، تقاضای سفته بازانه برای دلار نیز فعال می‌شود که تأثیر آن بر افزایش نرخ دلار بسیار بیشتر از تأثیر مبادلات دوجانبه بر کاهش تقاضای واقعی برای دلار است. 
🔸 نظام مبادلات دوجانبه با روسیه و چین، به معنای بازی در زمین اقتصادی و ارزی این کشورهاست. اگر منافعی داشته باشد، بیشتر عاید این کشورها می‌شود که در پی جااندازی پول ملی خود به‌عنوان پول جهانی هستند. این مسئله به‌ویژه در مورد چین صادق است که از طریق روابط تجاری دوجانبه با کشورهای مختلف، در پی قرار دادن یوان در کنار دلار و یوروست. در حال حاضر چین با بیش از ۵۰ کشور روابط بانکی را برقرار کرده که اجازه می‌دهد، گردشگران چینی با کارت عابر بانک یوان، در کشورها هزینه کنند. طبیعی است هر چه تعداد کشورها بیشتر شود، به معنای افزایش قلمروی جغرافیایی یوان به‌مثابه ارز مورد قبول جهانی است.
🔸ثبت آمار واردات و صادرات به یورو در کنار دلار، از منظر ساماندهی بازار ارز یا جایگزین سازی یورو به جای دلار، اقدامی بی‌ثمر است. در عرصه‌ی جهانی هنوز دلار واحد اصلی ثبت آمارها و همین‌طور تسویه حساب‌های بین‌المللی میان اقتصادها و بانک‌هاست. جایگزین سازی ارزی دیگر به جای دلار زمانی ممکن می‌شود که دلار بر اثر تضعیف جدی اقتصاد آمریکا، اثربخشی خود در تسویه حساب‌های بین‌المللی و ذخیره جهانی را از دست بدهد. همان‌طور که پوند استرلینگ انگلستان بعد از جنگ جهانی دوم جای خود را به دلار داد. چنین اتفاقی چندان دور از انتظار نیست ولی نه از طریق اقدام یک جانبه کشوری با ظرفیت اقتصادی کوچکی در جهت جایگزین سازی یورو به جای دلار. این اتفاق مستلزم طراحی و معماری نوین نظام ارزی جهان است که در حیطه تصمیم‌گیری قدرت‌های بزرگ اقتصادی است مانند، تصمیم‌گیری در مورد جایگزین سازی دلار به جای پوند در مذاکرات برتون وودز میان آمریکا و انگلستان و در پی آن تأسیس بانک بین‌المللی‌ترمیم و توسعه (بعداً بانک جهانی) و صندوق بین‌المللی پول.
🔸خلاصه کلام این‌که تلاش‌ها برای جایگزین سازی ارزی دیگر به جای دلار اگر نفعی داشته باشد، عاید کشورهایی چون چین و روسیه می‌شود که در عرصه اقتصاد جهانی، قدرت‌های جدید محسوب می‌شوند. هزینه‌های چنین تلاشی نصیب اقتصاد ایران می شود که عبارت است از: افزایش هزینه مبادله ارزی، درگیری بیشتر با قدرت دارنده ذخیره اصلی جهانی و قدرت‌های همسوی با آن، افت عملکرد اقتصادی و در تحلیل نهایی ناتوانی در کنترل تلاطم‌های ارزی که بند نافش با دلار گره‌خورده است. 

۲۰ خرداد ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
علی دینی ترکمانی pinned «🖊مهران مدیری و علی کریمی و نرخ دلار علی دینی ترکمانی 🔸اظهارنظر طنز آمیز اخیر مهران مدیری درباره افزایش‌های نرخ دلار و کاهش ارزش پول ملی، و اثر آن بر کیفیت زندگی مردم، به همراه پیش‌بینی علی کریمی از نرخ دلار در سال جاری، موجب طرح نکات انتقادی از سوی برخی…»
🖊درس های مدیریتی کی روش برای اقتصاد ایران
علی دینی ترکمانی

🔸 برد ایران در برابر مراکش آن هم در بازی اول، با ترکیبی از بازیکنان با تجربه و بسیار جوان، تحسین برانگیز است. این بازی خوب، همچون بازی خوب ایران در برابر آرژانتین در جام جهانی پیشین، دال بر چند نکته مدیریتی است:
۱. کار را باید به کاردان سپرد. به قول کارتن دوران کودکی ما: کار هر مرد نیست خرمن کوفتن/ گاو نر می خواهد و مرد کهن.
۲. ثبات مدیریتی بسیار مهم است. در جایی که طول عمر مدیران به طور متوسط حدود سه سال است و با تغییرات مدیریتی همه چیز تغییر می کند، نمی توان نظام برنامه ریزی قوی که سهل است، نیمچه قوی داشت. ثبات مدیریتی به معنای نفی روی آوردن به تغییرات در جایی که لازم است, مانند تعویض بازیکن با هدف تغییر تاکتیک و استراتژی، نیست. به معنای قاعده مند کردن تغییرات است.
۳.انتخاب بهترین ها و میدان دادن به آن ها صرف نظر از هویت قومی، رویکرد فکری و علایق و سلایق شان بسیار مهم است. شایسته سالاری در همه حوزه ها،یعنی باور جدی به این تفکر که ایران از آن همه ایرانیان، صرف نظر از دین و مذهب و قومیت و زبان و اندیشه سیاسی و اجتماعی شهروندان، است. اعتقاد به این که، به این دلایل، خون کسی رنگین تر نیست. تنها دلیل برای قرار گرفتن در موقعیت های مهم، شایستگی و علاقه به منافع ملی است.
۴. نمی دانم کی روش بعد از بازی با دیدن فیلم بازی پخش شده در شبکه سه، چه خواهد گفت. اما، می توانیم حدس بزنیم که از انعطاف ناپذیری صدا و سیما و اصرار آن بر به قاب تصویر نکشیدن خانم های حاضر در ورزشگاه سن پترزبورگ تعجبی نخواهد کرد. ولی احتمالا خواهد گفت سیستم انعطاف ناپذیر نمی تواند با چالش ها، مواجهه خوب که هیچ، نه چندان بد داشته باشد.
۲۷ خرداد ۹۷
https://t.me/alidinee
🖊درس های کی روش برای انتقال تکنولوژی
علی دینی ترکمانی

🔸انتقال و جذب و نهادینه سازی تکنولوژی در رشته فعالیت های مختلف، هدف مهم اقتصادها و کشورهایی است که در پی کاهش فاصله توانمندی های تکنولوژیک خود با اقتصادها و کشورهای توسعه یافته هستند. در نیل به این هدف، برخی مانند ژاپن و کره جنوبی و چین و هند موفق و برخی مانند ما ناموفق بوده اند.
🔸در توضیح چرایی این اختلاف در عملکردها، معمولا نظریه متعارف اقتصادی از نقش مدیریت و حکمرانی خوب غفلت می کند و بیشتر بر نوع سیاست های اقتصادی و درجه دخالت دولت در اقتصاد توجه دارد. تلاشش بر این بوده و هست که نشان دهد موفقیت گروه موفق، ریشه در آزادسازی های اقتصادی و کاهش مداخله دولت دارد.
🔸اما، واقعیت مدیریت و سازمان تولید و نظام حکمرانی، قوی تر از آن است که نادیده گرفته شود و حکم جعبه سیاهی را پیدا کند که نیازی به حضور در تجزیه و تحلیل اقتصادی، در مقام متغیر توضیحی مستقل بسیار مهم، نداشته باشد.
🔸این واقعیت را کی روش و عملکرد درخشان تیمی که ساخته و پرداخته است، به خوبی تایید می کند. تیمی که هم خوب دفاع و هم خوب بازی می کند. هم نتیجه گراست و هم زیبا بازی می کند و فراتر از انتظار، صحنه هایی بسیار مهیج را بر صحن سبز رنگ فوتبال، آن هم در برابر اسپانیا، خلق می کند.
🔸دسترسی به قدرت رقابتی بالا درفوتبال، مانند هر محصول یا خدمتی دیگر، مستلزم وجود عوامل طرف عرضه (بازیکنان خوب)، عوامل طرف تقاضا ( تماشاچیان و علاقه مندان زیاد)، امکانات لجستیک و پشتیبانی، و مدیریت مبتنی بر بر نامه ریزی راهبردی آینده نگر است.
🔸بسته به نوع توانمندی در ترکیب این عوامل، تکنولوژی های متفاوتی شکل می گیرد که برخی از آن ها در عرض هم حرکت می کنند و برخی در مدار پایین تری قرار دارند. هر باشگاه فوتبالی روش خاصی برای تمرین دارد. روش خاصی برای آرایش بازیکنانش دارد. زمان خاصی برای تمرین دارد. حتی از لباس ها و کفش های خاصی استفاده می کند تا نتیجه لازم را بگیرد. آشنایی با این روش ها در باشگاه های بزرگ جهان و انتقال آن به تیمی در کشوری چون ایران، مستلزم دانش علمی و فنی بالای کادر رهبری کننده و مهارت های مدیریتی آنان است.
🔸 تیم قابل تحسین ایران در جام جهانی روسیه، محصول و خروجی نوع خاصی از مدیریت است. مدیریتی که به رغم درگیر بودن با چالش های مختلف، از جمله کمبودهای لجستیکی، نبود دیدارهای تدارکاتی مهم و مداخله های دستگاه ها و گروه های مختلف، به دلیل اتکا به پیشروترین دانش علمی و فنی رایج در مرزهای جهانی و اصول سازمان و مدیریت قوی، می تواند موفق عمل کند.
🔸موفقیت کی روش دال بر اهمیت آن چیزی است که "نقش شخصیت در تاریخ" نامیده می شود. در متن جامعه ای ولو همراه با کژکاردی های تاریخی، می توان کارهایی کرد کارستان، اگر شخصیت های دوران سازی در کار باشد.

۱ تیر ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊ممنوعیت وارداتی ۱۴۰۰ قلم کالا و بازگشت تدریجی به شرایط جنگی

علی دینی ترکمانی

🔸 دستور وزیر صنعت، معدن و تجارت به سازمان توسعه و تجارت مبنی بر لغو ثبت سفارش ۱۴۰۰ قلم کالا از جمله خودرو، از منظر سیاست‌گذاری اقتصادی، در شرایط کنونی، اجتناب‌ناپذیر است. راهکاری است برای مدیریت تقاضای ارز و منابع ارزی. 
🔸طبیعی است چنین راهکاری بدون هزینه هم نیست. هزینه آن افزایش بیشتر قیمت کالاها به‌ویژه موارد لیست ممنوعه وارداتی است. بنابراین، باید در انتظار تورم بیشتری در آینده بود.
🔸در صورت بازگشت بیشتر تحریم‌ها و ناتوانی طرف حساب‌های تجاری در استفاده از معافیت‌های تحریمی آمریکا، فشارهای ارزی بر اثر کاهش قابل توجه درآمدهای ارزی نفتی و مشکلات مرتبط با نقل و انتقالات ارزی، بیشتر خواهد شد و موتور انتظارات تورمی با سرعت بیشتری فعال خواهد شد. بنابراین، باید در انتظار رکورد زنی های جدید نرخ دلار بود.
🔸با افزایش نرخ آزاد دلار، فاصله میان نرخ رسمی و نرخ آزاد بیشتر می‌شود. در اینجا دو راه‌کار برای مواجهه با این وضع وجود دارد. اول، افزایش نرخ رسمی دلار به حدود ۷ هزار تومان بخصوص با استدلال حذف رانت؛ دوم، تعدیل خزنده آن و روی آوردن تدریجی به نظام توزیع دولتی کالاهای اساسی در نرخ‌های تثبیت شده.
🔸اشکال سیاست اول این است که با افزایش نرخ رسمی به حدود ۷ هزار تومان، علامت افزایش خیلی بیشتر نرخ دلار در بازار آزاد را صادر می‌کند. به بیانی دیگر، نرخ رسمی پایین، حکم لنگرگاه مختصری را دارد که کمی آرامش به کشتی طوفان زده اقتصادی می‌دهد. افزایش شدید نرخ دلار، به معنای کنار گذاشتن لنگرگاه مختصر و سپردن کشتی اقتصاد به‌دست امواج سهمگین تورمی و ارزی است.
اشکال سیاست دوم این است که همراه با فساد است. مابه‌التفاوت قیمت‌ها میان قیمت‌های دولتی و آزاد، انگیزه برای سوءاستفاده و رانت جویی را فراهم می‌کند، به‌ویژه وقتی‌که سازوکار نظارتی ضعیف باشد.
🔸منطق سیاست‌گذاری در شرایط جنگی و شبه جنگی، سیاست دوم را بر سیاست اول اولویت می‌دهد. در این شرایط حتی راست‌ترین اقتصاددانان نیز مدافع سهمیه‌بندی ارزی و کالایی هستند چرا که در مجموع، منافع آن بیشتر از رهاسازی کامل نرخ ارز به‌دست امواج پرتلاطم ارزی است.
🔸اما، صرف‌نظر از موقعیت فعلی و سیاست‌گذاری متناسب با آن، قرار گرفتن اقتصاد و جامعه ایران در موقعیت جنگی و شبه جنگی دیگر، به معنای عقب‌ماندگی اقتصادی و فناورانه بیشتر نسبت به رقبای منطقه ایست. با این نگاه، بهترین سیاست، عادی شدن شرایط در عرصه سیاست خارجی است که به نظر نمی‌رسد، با توجه به تیزتر شدن تنش‌ها، در افق دیده شود. 

سوم تیر ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊درس‌های مدیریتی کی روش: رهبری، اشتراک منافع، کار گروهی

علی دینی ترکمانی

🔸عملکرد تیم ملی فوتبال ایران در مرحله اول جام جهانی روسیه, فراتر از انتظار بود. تیمی که رفته‌رفته نمایش بهتری ارائه کرد و دیشب برای دقایقی قابل توجه، چنان قهرمان اروپا و مدعی جام جهانی را به لاک دفاعی فرو برد و به وحشت انداخت که لرزه ها و رعشه ها را به‌راحتی می‌شد بر اندام بسیار تنومندش دید. در دقایق پایانی، این رونالدو و یارانش بودند که وقت را تلف، و برای شنیدن سوت پایان بازی لحظه شماری می‌کردند. 
🔸 این تیم در قیاس با تیم ۱۹۹۴م، از نظر چهره‌های شاخص و فوق ستاره، نمره کمتری می‌گیرد، اما از نظر عملکرد و کار گروهی و توانایی در کنترل و مدیریت بازی، چه در دفاع و چه در حمله، امتیاز به مراتب بیشتری دارد.
🔸چند دلیل آموزنده برای این عملکرد قابل تحسین وجود دارد. اول، نقش رهبری کی روش است، مربی در سطح جهانی با سبک مدیریتی قوی و شایسته سالار و با کلاس؛ نقش کی روش دال بر رد دیدگاه افرادی است که به‌ویژه با رویکرد پست مدرنی، جایی برای جایگاه رهبری در پیشبرد تغییر و تحولات، در حوزه‌های مختلف، قائل نیستند. چنین افرادی با توجه بیش از اندازه به روابط شبکه‌ای افقی، غافل از نقش اجتناب ناپذیر سازمان دهنده رهبری در سلسله مراتب سازمانی هستند. 
🔸 رهبری مهم است اما به تنهایی کافی نیست. ایجاد شرایطی که همه افراد و گروه های اجتماعی درگیر در فعالیت، احساس اشتراک منافع کنند نیز مهم است. در سطح اجتماعی، این به معنای میدان دادن به گروه‌های اجتماعی مختلف برای حضور در نظام تصمیم سازی است. همین‌طور به معنای ایجاد سازوکاری است که همه افراد، در ثروت مادی و معنوی خلق شده، احساس سهیم بودن را داشته باشند. به این اعتبار، میان رهبری نخبه‌گرا و رهبری مشارکت‌گرا تفاوت وجود دارد. در دومی شایسته سالاری با نگاهی دموکراتیک و مشارکت از پایین به بالا و تقویت روابط افقی دنبال می‌شود. در اولی، نگاه از بالا به پایین آمرانه همراه با توزیع نابرابر منافع سیطره دارد.
🔸اگر این دو شرط، چه در سطح خرد بنگاهی و چه در سطح کلان اجتماعی، وجود داشته باشد، همکاری گروهی نیز شکل می‌گیرد. هر فعالیت تولیدی و خدماتی، فی‌نفسه گروهی و اجتماعی است. رهبری کارآمد بر بستر ساختار دموکراتیک، این اجازه را می‌دهد که افراد درگیر در تولید، احساس تعلق خاطر به مجموعه را بکنند. در نتیجه، عملکرد مطلوب حاصل می‌شود. 
🔸در غیاب این شرایط، پیشبرد پروژه‌هایی که مستلزم همکاری جمعی در سطوح مختلف است شکست می‌خورند. طراح این پروژه‌ها دولت است. اجرای این پروژه‌ها بر عهده مردم و گروه‌های اجتماعی مختلف است. اگر دولت کارآمد نباشد و همین‌طور اگر احساس منافع مشترک میان مردم و دولت، برای مثال به دلیل ظهور و بروز نوکیسه‌های وصل به رانت‌ها یا بی توجهی به شایسته سالاری، وجود نداشته باشد، انگیزه برای همکاری اجتماعی تضعیف و اقتصاد و جامعه در تله ضد همکاری گروهی گرفتار می‌شود.

پنجم تیر ۱۳۹۷

https://t.me/alidinee
🖊استیو هنکه و برآورد تورم ۱۴۷ درصدی ایران

علی دینی ترکمانی

🔸استیو هنکه، استاد اقتصاد دانشگاه بسیار معتبر جان هاپکینز، در برآوردی اعلام کرده میزان تورم سالیانه ایران در سال ۱۳۹۶ به‌جای رقم اعلام شده ۹/۷ درصد، ۱۴۷ درصد است. یعنی به‌طور متوسط قیمت کالاها و خدمات حدود دو و نیم برابر شده است. 
🔸مبنای محاسبه وی افزایش نرخ دلار در بازار آزاد ارز است. دراین‌باره چند نکته وجود دارد:
اول، مرغ همسایه غاز است را باید کنار گذاشت که متأسفانه در جامعه ما بسیار رایج است. هنکه استاد دانشگاه برجسته جهانی است؛ اما در برآورد میزان تورم اشتباه فاحش می‌کند که تغییرات نرخ ارز را بیش‌ازاندازه در محاسبه تورم دخالت می‌دهد؛
دوم، تردیدی نیست که با افزایش نرخ دلار، سطح عمومی قیمت‌ها بیشتر می‌شود، اما بسته به نوع کالاها و مبنای ارزی آنها، با میزان‌هایی متفاوت؛ طبعاً بخشی از کالاها که با نرخ رسمی وارد می‌شوند، تورم کمتری دارند. 
🔸علاوه بر این، شاخص تورم بر مبنای سبد حدود ۴۰۰ قلم کالایی برآورد می‌شود که در گروه‌های زیر طبقه‌بندی می‌شوند:
خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها
دخانیات
پوشاک و کفش
مسکن، آب و برق و گاز و سایر سوخت‌ها
اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه
بهداشت و درمان
حمل و نقل
ارتباطات
تفریح و امور فرهنگی
تحصیل
رستوران و هتل
کالاها و خدمات متفرقه

بر مبنای ترکیب متوسط هزینه‌های مصرفی خانوارها، سهم هر کدام از گروه‌ها مشخص و از آن به‌عنوان وزن در محاسبه شاخص تورم استفاده می‌شود. برای مثال، مسکن، آب و برق و گاز حدود ۳۵ درصد هزینه‌های خانوارها را به‌طور متوسط در بر می‌گیرد. بنابراین، وزن آن در محاسبه شاخص تورم ۳۵ درصد است. 
🔸با استفاده از این وزن‌ها می‌توان برآوردی تقریبی از تورم داشت. اگر هزینه مسکن، آب و برق و گاز دو برابر شود، از این محل، شاخص تورم ۳۵ درصد بیشتر می‌شود. اگر نیم برابر یعنی ۵۰ درصد افزایش یابد، شاخص ۱۷/۵ درصد از این محل بیشتر می‌شود. به همین صورت با داشتن درصد تغییرات قیمت‌های گروه‌های کالایی و وزن آنها، به‌صورت تقریبی می‌توان برآوردی داشت. اگر قیمت همه کالاها در طول یک سال دقیقاً دو برابر شود، در این صورت میزان تورم ۱۰۰ درصد است.
🔸 میزان تورم باید بیشتر از آن چیزی باشد که به‌طور رسمی اعلام می‌شود، ولی نه به اندازه ۱۵ برابر؛ اشتباه استیو هنکه در این است که نرخ دلار را به کل اقتصاد تعمیم می‌دهد و فرض را بر وجود ضریب همبستگی صد درصدی میان نرخ دلار و نرخ همه کالاها و خدمات می‌گذارد. این در حالی است که نرخ طلا و گوشی موبایل با ضریب همبستگی خیلی بالایی با نرخ دلار تغییر می‌کند و قیمت نان و مسکن با ضریب کمتری؛ اشتباه دیگر وی در این است که تفاوت نرخ دلار در ابتدا و انتهای سال را مبنای افزایش این نرخ می‌گیرد. درحالی‌که باید تفاوت میانگین نرخ دلار در دو سال ۹۶ و ۹۵ یا دو سال ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ را مبنا بگیرد. 
🔸 سه نکته پایانی:
۱. مرغ همسایه غاز نیست؛
۲. رعایت انصاف و صداقت در نقد و تحلیل وظیفه کارشناسی است؛
۳. با توجه به نبود معافیت‌های تحریمی آمریکا برای خریداران نفت ایران و بنابراین کاهش شدید صادرات نفت و درآمدهای ارزی، باید به انتظار بازگشت تورم سال‌های ۹۱ و ۹۲ بود.

۹ تیر ۱۳۹۷

https://t.me/alidinee
🖊 پیامد طرح ایده متوقف شدن صادرات نفت در منطقه

علی دینی ترکمانی

🔸آقای روحانی در دیدار با ایرانیان مقیم سوئیس گفته است: "معنی ندارد نفت ایران صادر نشود و نفت منطقه صادر شود."
در این‌باره، برداشتی که می‌توان کرد این است که در صورت کاهش صادرات نفت و پیاده‌سازی احتمالی طرح نفت در برابر غذا و دارو، ایران می‌تواند در پی ایجاد شرایطی باشد که نفت کشورهای منطقه نیز صادر نشود. این شرایط، طبعاً از نگاه ناظران منطقه و جهان، به معنای بی‌ثبات شدن منطقه است. 
🔸اگر نقل قول رسانه‌ها از آقای روحانی و برداشت مذکور از آن، صحت داشته باشد، آمریکا در اعمال تحریم‌ها قاطع‌تر می‌شود. به بیانی دیگر، راه برای مذاکره احتمالی، ولو در پشت درهای بسته در کشوری خاص، بسته می شود. در عین‌حال، به شرکای منطقه‌ای آمریکا، از جمله عربستان و اسرائیل این بهانه تبلیغاتی را می‌دهد که با استناد به تهدید ایران، خواهان فشارهای بیشتری از سوی آمریکا بشوند.
🔸تحریم، صرف‌نظر از انگیزه‌ها و مقاصد سیاسی پشت سر آن، به معنای اعلان جنگ نظامی نیست. بنابراین، با منطق آن‌, که در وهله اول بیشتر اقتصادی به نظر می‌رسد، امکان ایجاد همگرایی وجود دارد. سیاستی که آمریکا در حال پیشبرد آن است. اما، تهدید به بی‌ثبات سازی منطقه، می‌تواند موجب واگرایی بیشتر میان ایران و شرکای منطقه‌ای آن از جمله روسیه بشود، چرا که پیام درگیری نظامی را در خود دارد. در عین‌حال، می‌تواند انگیزه به نیروهایی بدهد که منافعشان در وقوع جنگ، در گوشه و کنار جهان، است. نیروهای مرتبط با سرمایه تسلیحاتی در آمریکا و اروپا. 
🔸اگر اقتصاد ایران چنان قوی بود که با صادر نکردن کالا یا محصولی به بازار جهانی، می‌توانست شوک بزرگی به آن وارد کند، پیگیری سیاست تحریم در برابر تحریم منطقی می‌نمود. همان‌طور که افزایش تعرفه چین در برابر سیاست تعرفه‌ای آمریکا منطقی است. اما، متأسفانه چنین امکانی برای اقتصاد ما وجود ندارد. 
حتی برای نفتمان نیز جایگزین سازی می‌شود. عربستان به کنار، روسیه نیز برای پر کردن کاهش صادرات نفت ایران در بازار جهانی، وارد عمل می‌شود و با عربستان همکاری می‌کند تا احتمالاً در مسائل مورد مناقشه با غرب، از جمله اوکراین و جزیره کریمه، امتیازهای لازم را بگیرد. 

۱۳ تیر ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
📢 #گفت‌_و_شنود_اقتصادی، نشست شماره‌ ۱۴۵

🗓 یکشنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۷
۶:۱۵ تا ۹ عصر

درباره‌ی #اقتصاد_ایران
☑️ و درباره‌ی #سوسیال_دموکراسی
🔘 با حضور #علی__دینی_ترکمانی

جریان اصلی (یا متداول) که در فضای اندیشه‌ی اقتصادی با عنوان
Main stream
شناسایی می‌شود بر نقش حداقلی دولت در اقتصاد و توجه به مکانیزم‌های خودتنظیم‌گر تأکید دارد. بر اساس دیدگاهی که اکثریت اقتصاددانان در سطح دنیا پیروی می‌کنند، نقش دولت به مواردی خاص و معدود با عنوان «شکست بازار» یا
Market Failure
محدود می‌شود. تقریباً تمام اقتصادهای پیشرفته یا رو به پیشرفت به همین مکانیسم توجه و ممارست داشته‌ و دارند. در ایران گروهی از اندیشمندان و اقتصاددانان به این رویکرد (جریان متداول) انتقاد داشته و در تلاش برای یافتن راهی بهتر و عادلانه هستند. علی دینی ترکمانی یکی از افراد فعال و پویا در این زمینه است. علی به
«تو در تویی نهادی»
اشاره می‌کند و باور دارد «توسعه امری بسیار پیچیده‌تر از این است که با توصیه‌هایی همچون خصوصی‌سازی و آزادسازی قیمت‌ها به نتیجه برسد»
علی در مقدمه‌ی کانالش در تلگرام نوشته: «توسعه فراگیر، بدون عملیاتی شدن رویکرد سوسیال دموکراسی رادیکال ممکن نمی‌شود. دموکراتیزه کردن سازمان تولید و نظام تصمیم سازی از طریق توزیع قدرت اقتصادی و سیاسی تنها راهکار تامین جامعه ای متعادل و باثبات است»
https://t.me/alidin_alidini
کانال علی دینی ترکمانی در تلگرام‌👇
https://t.me/alidinee

در یکصد و چهل و پنجمین نشست از سلسله دورهمی‌های #گفت_و_شنود_اقتصادی با علی دینی ترکمانی درباره‌ی اقتصاد ایران و راهکارهایی که پیشنهاد می‌کند گفتگو می‌کنیم.
مکان: تهران، تقاطع كارگر و كشاورز، نبش ضلع جنوب غربي، پلاك ٣٠٨، كتاب آمه، #کافه_‌ایونت

🍹جلسات #گفت_و_شنود_اقتصادی دوستانه، مشارکتی و مستقل است. بابت هزینه مکان و پذیرایی هر نفر حداقل ١٠ هزار تومان به کافه پرداخت می‌کنیم.
@MortezaaKazemii
۰۹۱۳۴۰۲۰۹۲۲
✔️ کانال گفت و شنود اقتصادی
@EconomicTalk

✔️ کانال کافه ایونت
@KafehEvent
برنامه "مناظره ( سری جدید) شبکه یک سیما: راه های حمایت از مردم در بازار مسکن"

http://www.telewebion.com/episode/1851776

https://t.me/alidinee
🖊عربستان و گذار تدریجی از اوپک

علی دینی ترکمانی

وزیر انرژی عربستان: « وظیفه کمیته مشترک وزیران انرژی اوپک و غیر اوپک نه کنترل کردن میزان تولید هر کشوری بلکه تنظیم کل تولید نفت است. » (به نقل از خبرگزاری ایسنا)

از این سخن، چهار برداشت می‌توان کرد.
🔸اول، اوپک دیگر به تنهایی تنظیم کننده بازار جهانی نفت نیست. کشورهای دیگر از جمله آمریکا و روسیه نیز به‌عنوان تولیدکنندگان و بازیگران مهم، حضور دارند و باید نظر آنها را لحاظ کرد؛
🔸دوم، قدرت اقتصادی کارتل نفتی اوپک، در قیمت‌گذاری انحصاری معطوف به منافع تک‌تک اعضای آن باید تضعیف شود. آنچه اهمیت دارد تأمین انرژی مورد نیاز در سطح جهان است. یعنی هماهنگی بیشتر با اقتصادهای صنعتی تا اقتصادهای نفتی؛ به بیانی دیگر، اوپک تعهدی به سهمیه‌بندی تولید و صادرات میان اعضای خود ندارد. این یعنی عربستان می‌تواند به هر مقداری که لازم می‌داند تولید و صادرات داشته باشد.
🔸 سوم، جایی برای نگرانی بابت کاهش صادرات نفت ایران بر اثر تحریم‌ها وجود ندارد؛ اعمال فشار اقتصادی با هدف سیاسی.
🔸چهارم، اما، عربستان در پی تغییر صف‌بندی خود نیز است. جدا شدن تدریجی از صف اقتصادهای نفتی توسعه نیافته یا تک محصولی و پیوستن به اقتصادهای صنعتی؛ عربستان اقتصاد بدون نفت را برای سال ۲۰۳۰م هدف‌گذاری کرده است. درآمد ارزی صنعت گردشگری زیارتی و غیر زیارتی و صنعت پیشروی پتروشیمی آن قابل توجه است. در حال شکل دادن به زیرساخت سرمایه انسانی به‌عنوان مهم‌ترین عامل بازسازی ساخت اقتصادی است. اگر این کشور دچار تلاطم‌های بی‌ثبات کننده‌ای بر اثر اصلاحات اجتماعی و اقتصادی و تغییرات در ساخت قدرت و منازعه‌های داخلی مترتب بر آن نشود، به احتمال زیاد، به‌تدریج پرچم جدایی از اوپک یا سازماندهی همه تولیدکنندگان، در چارچوبی واحد، را بر خواهد افراشت. در این‌صورت، وزن کشورهایی که با نظم اقتصاد جهانی ناسازگار باشند، در تصمیم‌سازی نفتی کمتر خواهد شد و کارتل نفتی جهانی جدیدی شکل خواهد گرفت. کارتلی با موقعیت انحصار چندجانبه‌ای که در آن کشورهای آمریکا و روسیه و عربستان به‌عنوان تولیدکنندگان اصلی نقش رهبر و سایر کشورها به‌عنوان تولیدکنندگان کوچک نقش پیرو و دنباله‌رو را خواهند داشت. 

۲۴ تیر ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊تغییر ریاست بانک مرکزی و آینده نرخ دلار

علی دینی ترکمانی

🔸دکتر همتی به‌جای دکتر سیف بر صندلی ریاست بانک مرکزی نشست. تغییرات مدیریتی مانند تعویض بازیکنان تیم‌های ورزشی در زمان خود لازم و ضروری است. اما، اگر تیمی بنیه ضعیفی داشته باشد و از منظر راهبرد و تاکتیک، درگیر ضعف‌های اساسی باشد، تعویض بازیکنان، در نیل به اهداف، از جمله تغییر نتیجه بازی، کارگر نمی‌افتد.

🔸افزایش نقدینگی در اقتصاد ایران بیش از آنکه تحت تأثیر سیاست پولی بانک مرکزی باشد، متأثر از ساخت قدرت تو در تویی است که نقدینگی را به اجبار رشد می‌دهد. مادام که تو در تویی نهادی باقی است؛ گریزی از رشد نقدینگی نیست.

🔸ناتوانی در تبدیل نقدینگی تزریق شده به اقتصاد، به ظرفیت‌های تولیدی مولد، مشکل ساختاری دیگری است که خود را در فرآیند انباشت سرمایه بسیار ضعیف با بهره‌وری پایین تشدید کننده تورم نشان می‌دهد. این نیز تحت تأثیر سوء مدیریت شدید پروژه‌های سرمایه‌گذاری، فساد نهادینه شده، نبود سیاست صنعتی آینده‌نگر و موازی کاری‌های بیش از اندازه است.

🔸تنش‌ها و تضادها در عرصه بین‌المللی و تشدید آن در شرایط کنونی، مشکل زیربنایی دیگری است که از طریق تشدید انتظارات موجب رکورد زنی‌های جدید دلار بر بستر اقتصاد بیمار و نحیف می‌شود. بنابراین،  همچنان باید منتظر افزایش نرخ دلار بود.  

🔸در این شرایط، جابه‌جایی مدیران ارشد چه در بانک مرکزی و چه در وزارتخانه‌ها چاره ساز مشکلات مذکور نمی‌شود. ریشه‌ها با وزن بسیار بالا در عملکردها باید اصلاح شوند؛ تا مدیران بتوانند اثرگذاری مورد نظر را داشته باشند. 

۴ مرداد ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊شکاف تمدنی، کاهش ارزش ریال در برابر افغانی و بازگشت کارگران افغان به افغانستان

علی دینی ترکمانی

این روزها کارگران افغانستانی، تمایلی برای ماندن در ایران و کار کردن ندارند. سال گذشته در این هنگام، به ازای یک میلیون تومان، نوزده هزار افغانی گیرشان می‌آمد. با کاهش شدید ارزش پول ملی، اکنون، شش هزار افغانی عایدشان می‌شود. این میزان کمتر از درآمدی است که در افغانستان می‌توانند به‌دست آورند. بنابراین، انگیزه آنان برای ماندن در ایران ضعیف شده است. 

بیست سال پیش ارزش یک میلیون تومان، برابر یک صد هزار افغانی بود. در طول این سال‌ها ارزش ریال در برابر افغانی بیش از ۱۶۰۰ درصد کاهش یافته است. این یعنی شکاف تمدنی که متأسفانه در کاهش ارزش ریال در برابر افغانی به خوبی بازتاب می‌یابد. سخن بر سر نوسان نرخ ارز و گاهی شوک ارزی نیست. بر سر افول تمدنی اقتصاد کشور و بازتاب آن در آینه تمام نمای کاهش ارزش پول ملی در برابر همه ارزهاست.

با ادامه این وضع غم انگیز و تاسف بار، نه تنها همه افغان‌هایی که وابستگی خانوادگی در اینجا ندارند، تمایل به بازگشت به افغانستان خواهند داشت و بخشهای ساختمان و خدمات نظافتی را با کمبود نیروی کار خوب مواجه خواهند کرد، ممکن است بخشی از نیروی کار ایرانی نیز سودای پیدا کردن کار در افغانستان را در سر بپروراند. ...

۱۶ مرداد ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊پیش شرط‌های نهادی مبارزه با فساد اقتصادی 

علی دینی ترکمانی

فساد در جامعه ایران به قالب بسیار نظام‌مند و سازمان یافته‌ای در آمده است. امکان قاچاق در حجم بالا یا سرقت بانکی در ارقام حیرت‌انگیز سه، شش و دوازده هزار میلیارد تومان، بدون وجود شبکه قوی و سازمان یافته‌ای از نیروها و بازیگران مختلف امکان‌ناپذیر است.

چنین فسادی هم موجب زوال سرمایه اجتماعی می‌شود و هم پیشبرد طرح‌ها و پروژه‌هایی که مستلزم وجود اعتماد مردم به نظام حکمرانی است را به شدت ضعیف، و در یک کلام جامعه و اقتصاد را گرفتار تله‌ی بی‌اعتمادی می‌کند. 

در همه جوامع اشکالی از فساد وجود دارد؛ اما، در ابعاد و اعماق آن، تفاوت‌های قابل‌توجهی هست. فساد، در کشورهای اسکاندیناوی بسیار کم و در کشورهایی چون روسیه و ایران بسیار زیاد است.

تجربه کشورهای گروه اول نشان می‌دهد پیش شرط‌های مهمی برای پیش‌گیری از افتادن جامعه و اقتصاد در تله‌ی فلج کننده بی‌اعتمادی وجود دارد: نظام قضایی و دادرسی مستقل، نظام اداری قوی و سالم، وجود نهادهای مدنی ناظر، وجود احزاب هم سنگ کنترل کننده قدرت یکدیگر، و برابری قابل قبول اقتصادی و اجتماعی.
در غیاب چنین پیش شرط‌هایی هدف مبارزه با فساد ره به جایی نمی‌برد.

۲۲ مرداد ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊ابر تورم ونزوئلا و حذف پنج صفر از بولیوار

علی دینی ترکمانی

باور بعضی وقایع تاریخی که در کتب اقتصادی ذکر می‌شود، معمولاً سخت است. اینکه نرخ بهره یا سود بانکی می‌تواند بسیار پایین یا حتی صفر باشد، ولی سرمایه‌گذاران انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری نداشته باشند، یکی از این موارد است. وضعی که جان مینارد کینز آن را " دام نقدینگی" می‌نامید. در این وضع، تقاضا برای داشتن پول نقد بسیار زیاد می‌شود و سیاست پولی معطوف به کاهش نرخ بهره، با هدف تشویق سرمایه‌گذاری، شکست می‌خورد. ژاپن طی دو دهه اخیر، چند سال در این موقعیت قرار گرفت. نرخ بهره در این کشور حتی منفی شد، ولی اقتصادش برای مدتی از رکود درنیامد. 

مورد دیگر، کاهش شدید ارزش پول ملی بر اثر ابر تورم است. وضعی که در آن، برای خرید چند کیلو سیب‌زمینی، باید گونی گونی پول تحویل داد. پول به‌جای شمارش، وزن می شود و به ،مصداقی از جمله " کیلویی چند" در مئ آید. گفته می شود در جنگ‌های جهانی اول و دوم، تورم خیلی بالا در کشورهای درگیر در جنگ و در آلمان ۱۹۲۳ و زیمبابوه ۲۰۰۰ ابرتورمی مشابه مورد ونزوئلا وجود داشت. 
اکنون، ونزوئلا پیش روی چشمان جهانیان است، با ابر تورم ۸۰ هزار درصدی بر مبنای قیمت برخی از اقلام و تغییر نرخ ارز و تورم حدود ۲۵۰۰ درصدی بر مینای شاخص قیمت خرده فروشی؛ یعنی در عرض یک دوره مالی، برخی قیمت‌ها به‌طور متوسط ۸۰۰ برابر و میانگین قیمت ها ۲۵ برابر شده است. تاریخ نیست؛ واقعیت پیش روی‌ما است. با وجود این، هنوز پذیرشش سخت است اما هست و قاطعیت خود را در آینه افت شدید قدرت خرید مردم این کشور بازتاب می دهد.  

دولت ونزوئلا، در پاسخ به این بحران اقتصادی که موج وسیعی از مهاجرت مردم این کشور، به کشورهای برزیل و کلمبیا و پرو را موجب شده است، پنج صفر از پول ملی خود، بولیوار، را حذف کرده است. اما، این اقدام قطعاً برای کنترل تورم نتیجه بخش نخواهد بود، چرا که حکم تغییر صورت مسئله را دارد و نه پاسخ مناسب به آن. حذف صفرها، خوانش قیمت‌ها را تغییر می‌دهد، بدون آنکه تأثیری بر مابه ازای کالایی پول جدید بگذارد. دو میلیون و  ۴۰۰ هزار بولیوار، قبلاً برابر ۴۰ سنت آمریکا بود از این پس ۲۴ بولیوار برابر ۴۰ سنت می‌شود. با ۲۴ بولیوار همان اندازه کالا و خدمات می‌توان خرید که با ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار می‌شد خرید. چرا که رابطه برابری قیمت کالاها و خدمات با پول جدید، بر سر جای خود می‌ماند و با استمرار تورم، ارزش آن کمتر می‌شود؛ برای مثال به ۳۰ و بعد ۴۰ بولیوار در برابر ۴۰ سنت می‌رسد. 

شاید مقامات ونزوئلا تجربه ترکیه و حذف ۶ صفر از لیر را در ذهن داشته باشند. اما، مقایسه تطبیقی شرایط پیشین و کنونی ترکیه نشان می‌دهد آن چه موجب کنترل فشارهای تورمی در این کشور شد، نه اقدام مذکور، بلکه، استفاده سودمند از پتانسیل‌های اقتصاد  و سرمایه جهانی، از طریق نزدیکی بیشتر به اتحادیه اروپا و ناتو، بود. کاهش قابل توجه اخیر ارزش لیر جدید در برابر دلار آمریکا که به معنای افزایش متناسب قیمت‌ها در این کشور است، نشان می‌دهد تورم بالای ترکیه قابل بازگشت است اگر تنش‌های آن با آمریکا حل نشود. این به معنای، بی‌اثر بودن تغییر واحد پول ملی برای کنترل تورم است.

دولت ونزوئلا چاره‌ای ندارد، جز تصحیح روابط و دیپلماسی‌اش با اقتصاد جهانی و قدرت‌های بزرگ؛ در غیر این صورت، صرف‌نظر از نقدهای وارد بر اقتصاد جهانی و قدرت‌های بزرگ، از منظر منطق قدرت مساوات گرایانه، باید انتظار فروپاشی آن را داشت.

در همه جای جهان، مردم، انتظار تأمین ثبات اقتصادی و حفظ ارزش پول ملی و ثبات قیمت‌ها را دارند. ناتوانی دولت در برآورده کردن این انتظار، به معنای از دست رفتن مشروعیت آن و در نتیجه متزلزل شدن پایگاه اجتماعی‌اش است. نان مهم‌ترین دغدغه توده‌هاست. ناتوانی در تأمین آن به شکلی آبرومند، یعنی همراه با تأمین شأن و کرامت آدمی، به معنای صدور مجوز برای شورش و طغیان مردم، به‌ویژه لایه‌های فرودستی است که زیر چرخ‌دنده سنگین و خردکننده تورم و بیکاری شدید، چیزی برای از دست دادن ندارند. این قانونمندی مسلم اجتماعی است. 

۲ شهریور ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
🖊طالقانی و الهیات رهایی‌بخش او

علی دینی ترکمانی

فردا نوزده شهریور سالروز درگذشت آیت‌الله طالقانی است. مردی که نوع نگاه و رفتارش مصداقی از الهیات رهایی‌بخش بود. 

مارکس گفته بود "دین افیون توده‌هاست" و البته افزوده بود" و آه ستمدیدگان". از نظر وی، دین یکی از منابع تغذیه فکری مردم و تزریق آگاهی کاذب است. آگاهی که هر چه باورپذیرتر باشد، پذیرش شرایط جاری را سهل‌تر می‌کند. شرایط جاری مطلوب صاحبان قدرت در نظام طبقاتی را. 

در دهه‌های ۱۹۵۰ به بعد، در آمریکای لاتین کشیش‌هایی ظاهر شدند که از جنبش‌های اجتماعی مساوات‌گرا در کشورهایی چون آرژانتین، بولیوی، کوبا و برزیل حمایت کردند و جنبشی به نام "الهیات رهایی‌بخش" را بنیان نهادند. الهیات و باور دینی که نه در خدمت صاحبان قدرت و اشاعه تسلیم و انفعال، که در جهت پیشبرد جنبش اجتماعی عدالت‌گرایانه است. به این اعتبار، و به دنبال این تجربه، سخن معروف مارکس مورد نقد قرار گرفت.

طالقانی یکی از موحدان، در پوشش روحانی، بود که مرز خود و دیگران را نه بر مبنای اعتقاد به خدا و ایمان دینی، بلکه بر مبنای پذیرش یا عدم پذیرش مناسبات تولید استثمارگرایانه تعیین می‌کرد. ازاین‌رو، وقتی اوایل انقلاب، هیئتی از کوبا به ایران آمدند و با او دیدار کردند و تفسیر و برداشتش از دین اسلام را شنیدند گفتند: اگر اسلام چنین است ما هم مسلمانیم.

از نظر طالقانی اسلام یعنی برابری و آزادی توأمان با هم. دیدگاه او یادآور رویکرد اقتصاددان برجسته و پرآوازه کنونی جهان یعنی آمارتیا سن نویسنده کتب "توسعه به مثابه آزادی"، "اندیشه عدالت"، "فقر و قحطی"، "اخلاق و اقتصاد" و "عقلانیت و آزادی" است. از نظر سن، آزادی در معنای نئولیبرالی آن تنها آزادی صاحبان ثروت و قدرت است. آزادی زمانی می‌تواند به معنای واقعی شامل حال آحاد افراد جامعه بشود که همه توانایی دسترسی به اهداف مطلوب زندگی‌شان را داشته باشند که لازمه آن وجود عدالت اجتماعی و توزیع مناسب ثروت در جامعه است.

طالقانی بدون آنکه با افرادی مانند سن آشنا باشد، به دلیل رویکرد مساوات‌گرایانه عاری از تعصبات دینی و مذهبی، به چنین برداشت‌های رسیده و آن را به زبان خودش پردازش کرده بود. 

یادش گرامی باد 

۱۸ شهریور ۱۳۹۷

https://t.me/alidinee
همکاری‌های روسیه، افغانستان و عراق با آمریکا در اعمال تحریم‌ها

🖊علی دینی ترکمانی

در فروردین امسال بود که عراق واردات چند گروه کالایی از ایران را با طرح موضوع عدم رعایت کیفیت، منع کرد. در مرداد ماه نیز نخست وزیر عراق اعلام کرد که گرچه مخالف تحریم‌های آمریکاست ولی به آن پای‌بند خواهد بود.

اکنون نوبت افغانستان است که با طرح موضوع تحریم‌های آمریکا، واردات چهار گروه کالایی از جمله سیمان، فولاد، آهن‌آلات و میلگرد را منع کند.

اما داستان همکاری روسیه با آمریکا و عربستان برای رفع تأثیر منفی تحریم نفت ایران بر قیمت بازار جهانی نفت، جالب‌تر است. کشوری که از سویی در مخالفت با خروج آمریکا از برجام رجز می‌خواند و در سوی دیگر، در عمل، در میدان دادن به آمریکا برای اعمال تحریم‌ها همکاری می‌کند.

مشکل در کجاست؟ در سوی روسیه، عراق و افغانستان است که به‌رغم تفاوت‌های مختلفشان موضوع منافع ملی را خوب درک می‌کنند و در راستای تأمین آن دست به تغییر ریل سیاسی می‌زنند یا در این سوست که گمان می‌شود تنش‌ها و تضادهای کشورهای دیگر با آمریکا آن‌چنان است که آنها را در دو راهی مسیر ایران و آمریکا، به سوی ایران هدایت می‌کند؟ 

با توجه به رفتار این کشورها که با ایران رابطه نزدیکی دارند، می‌توان در چشم‌انداز، شل شدن تدریجی کشورهای اروپایی در برابر تحریم‌های آمریکا و همراهی آنها با فشار آمریکا برای به صفر رساندن صادرات نفت ایران و تبدیل آن به نفت در برابر غذا و دارو را دید. کافی است یا امتیازهای خوبی دریافت کنند یا مجازات شرکت‌ها و مؤسسات بانکی و مالی‌شان چند مورد بیشتر شود. 

با این اوصاف، برخلاف آنانی که معتقدند به دلیل خروج آمریکا از برجام، تلاطم‌های بازار ارز به وقوع پیوسته و تکمیل شده و بنابراین اعمال تحریم‌ها در آبان ماه تأثیر چندانی نخواهد داشت، من بر این باورم که رفته رفته با افزایش نااطمینانی در بخش‌های تولیدی، موج‌های جدیدی از هجوم سفته‌بازانه به دلار رخ خواهد داد و با هر موجی نرخ دلار افزایش بیشتری خواهد یافت. در این میان خروج سرمایه نیز شدت خواهد گرفت و روند افزایشی دلار را بیشتر دامن خواهد زد. 

۲۴ شهریور ۱۳۹۷

https://t.me/alidinee
🖊آینده نرخ دلار

علی دینی ترکمانی

این روزها افراد زیادی، از دور و نزدیک، از من درباره آینده نرخ دلار و اقتصاد ایران می‌پرسند. برخی با هدف سرمایه‌گذاری و انتخاب گزینه بهتر و برخی از سر نگرانی. 
آنچه می‌توان گفت چنین است:

مادام که تضاد ایران و آمریکا حل نشود، نرخ دلار رکوردهای بیشتری خواهد زد. چنانچه قبلاً هم در همین‌جا و هم در جاهای دیگر به تکرار توضیح داده‌ام، تنش‌های سیاسی موجب بکار افتادن موتور انتظارات با خروجی افزایش نرخ دلار می‌شود. 

امروز مجمع عمومی سازمان ملل هم سخنان آقای روحانی را خواهد شنید و هم سخنان دونالد ترامپ را. تلاش ایران در جهت متقاعد کردن جامعه جهانی به پای‌بندی به برجام و خروج یک سویه آمریکا از آن و اثبات  پای‌بند نبودن این کشور به قراردادها و میثاق‌های دو سویه و چند سویه منطقه‌ای و بین‌المللی است. ترامپ نیز سعی خواهد کرد که جامعه جهانی و بخصوص کشورهای امضا کننده برجام را متقاعد به عدم رعایت روح برجام از سوی ایران با استناد به برنامه موشک‌های بالستیک و حضور منطقه‌ای در سوریه و عراق کند. کمپین تبلیغاتی وزیر خارجه آمریکا (پمپو) و مشاور امنیت ملی ترامپ (بولتون) و نماینده این کشور در سازمان ملل (هیلی)، در این راستا از دیروز شروع به‌کار کرده است.

به نظر می‌رسد، مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل توانایی حل این تضاد را نداشته باشد. تضادی که با توجه به شرایط آمریکا برای گفت‌وگو، به این راحتی از طریق سازوکارهای دیگر نیز قابل رفع نیست. نه ایران حاضر به پذیرش شرایط اعلام شده آمریکاست و نه آمریکا حاضر به عقب‌نشینی و بازگشت به برجام.

به این صورت، آمریکا، تلاش خواهد کرد با استفاده از قدرت اقتصادی خود برجام را بیشتر تضعیف و با اعمال تحریم‌ها فشارهای اقتصادی را تشدید کند. خروج شرکت‌های بزرگی چون توتال، بریتیش ایرویز، ایر فرانس و  مؤسسات پولی و بانکی حامی سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ، مانند بانک دولتی 'بی. پی. آی فرانس' فرانسه، ترامپ را در پیشبرد سیاست اعمال فشار بیشتر بر ایران تشجیع خواهد کرد. بنابراین باید همچنان در انتظار افزایش نرخ دلار و سایر ارزها بود.

در این شرایط, توزیع کالاهای اساسی از طریق نظام کوپنی می‌تواند کمی نگرانی به آینده را کاهش دهد. برخی از اقتصاددانان با فهم طوطی‌وار دانش اقتصاد معتقدند بهترین سیاست تخصیص ارز با نرخی بالاتر و آزادتر به کالاهای اساسی و دارویی و پرداخت یارانه نقدی است. این سیاست در شرایط کنونی بمانند باز کردن دریچه‌های سد، بر روی سیل راه افتاده است.

۳ مهر ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee
نرخ دلار و روند سینوسی رو به بالای آن

🖊علی دینی ترکمانی

نوسان قیمت‌ها در بازارها، برندگان و بازندگانی دارد. کاهش شدید نرخ دلار در ساعات گذشته موجب هراس دارندگان دلار، به‌ویژه افرادی شده که اخیراً در نرخ حدود ۱۵ هزار به بالا، آن را خریده‌اند. 

روند سال‌های طولانی گذشته نشان می‌دهد که این کاهش مقطعی است. نرخ دلار به‌احتمال زیاد در هفته‌های آینده دوباره افزایش خواهد یافت. 

بازارها به‌ویژه بازار ارز به اخبار و وقایع مختلف، بسیار حساس‌اند. اخباری چون قرارداد نفتی ایران با اروپا، تأسیس سازوکار بانکی خاصی برای نقل و انتقال مالی میان ایران و اروپا و اعدام دو تن از "اخلال گران بازار ارز"، برای ایجاد یک شوک در جهت کاهش نرخ دلار کافی است. در کنار این موارد، تزریق احتمالی ارز به بازار نیز می‌تواند تأثیر شوک را قوی‌تر کند. 

در چنین شرایطی سازوکار انتظار کاهش نرخ فعال می‌شود. عده‌ای شروع به عرضه ارز می‌کنند؛ نرخ می‌شکند. تزریق ارز، کاهش نرخ را سرعت می‌دهد. در جایی این کاهش متوقف می‌شود. سرمایه‌گذاران دست به ارزیابی دوباره شرایط می‌زنند. اگر به این باور برسند که اثر اخبار مذکور بیش از آن چیزی بوده است که آنان تصور می‌کردند، سازوکار انتظارات در جهت عکس فعال می شود و در نتیجه نرخ را افزایش می‌دهد. 

اولین بار نیست که نرخ دلار می‌شکند و دوباره رشد می‌کند. روند گذشته‌ی این نرخ سینوسی رو به بالاست. بالا و پایین دارد، اما میانگینش همیشه در طول زمان رشد داشته است.


۱۱ مهر ۱۳۹۷
https://t.me/alidinee