شرکت ⁦SpaceX⁩ این هفته از ⁦Amazon⁩ جلو زد و جایگاه پنجم ارزشمندترین شرکت‌های دنیا رو گرفت. سه‌شنبه حتی برای یه مدت کوتاه داشت ⁦Microsoft⁩ رو هم رد می‌کرد که بازار جلوش رو گرفت.

ماجرا از دوشنبه شروع شد — اولین روز کامل معاملاتی سهامش بعد از ⁦IPO.⁩ اون روز قیمت یه‌دفعه ۲۰ درصد پرید بالا. سه‌شنبه هم خبر خرید شرکت هوش مصنوعی ⁦Cursor⁩ اومد و قیمت‌ها بالاتر رفتن؛ تا جایی که ارزش کل شرکت به ۲.۹ تریلیون دلار رسید.

درنهایت بازار آروم گرفت و قیمت‌ها کمی اصلاح شدن. ارزش بازار ⁦SpaceX⁩ الان ۲.۶۵ تریلیون دلار هست. از روز جمعه که ⁦IPO⁩ انجام شد، این شرکت تقریباً ۱ تریلیون دلار به ارزشش اضافه کرده.

شرکت ⁦Block⁩، که جک دورسی (⁦CEO⁩ سابق توییتر) رهبریش می‌کنه، یه ایجنت داخلی معرفی کرده به اسم ⁦Builderbot.⁩

این ایجنت مستقیم توی ⁦Slack⁩ کار می‌کنه. مهندس‌ها ⁦tag⁩ش می‌کنن، خودش تسک‌های ⁦Jira⁩ رو می‌خونه، برنامه می‌ریزه، کد می‌نویسه، تستش می‌کنه و ⁦PR⁩ رو مرج می‌کنه — کل چرخه، بدون دخالت آدمی.

آماری که ⁦Block⁩ منتشر کرده:
— روزی ۲۰۰ هزار عملیات
— هفته‌ای ۱۵۰۰ ⁦PR⁩ مرج‌شده
— ۱۵٪ از کل تغییرات کد پروداکشن

کارایی که قبلاً ماه‌ها وقت می‌بردن الان چند روزه تموم می‌شن.

چیزی که این سیستم رو از ابزارهایی مثل ⁦Copilot⁩ جدا می‌کنه اینه که فقط پیشنهاد نمی‌ده — خودش کار رو تحویل می‌ده. به گفته ⁦Block⁩، این سیستم دیگه یه دستیار نیست، یه کارمند تمام‌وقته. 🤖

یه خبر داریم که آدم رو کمی دلگیر می‌کنه.

مقامای دولت ترامپ گفتن اگه ⁦Anthropic⁩ بخواد مدل ⁦Fable 5⁩ رو دوباره منتشر کنه، باید تضمین بده که محدودیت‌های امنیتیش رو نمی‌شه دور زد.

مشکل اینجاست که متخصصای امنیتی می‌گن چنین چیزی اصلاً شدنی نیست.

یعنی عملاً یه شرط غیرممکن گذاشتن. این مدل رفته و معلوم نیست برگرده. «رفت و دگر بازنیامد.»

تیم کوک توی یه مصاحبه جدید گفته که قیمت محصولات اپل قراره بالا بره. 🔥

دلیل اصلی‌ش کمبود تراشه‌های حافظه‌ست. رشد سریع ⁦AI⁩ باعث شده دیتاسنترها برای حافظه‌های پیشرفته تقاضای سنگینی داشته باشن، و این فشار بازار قطعات الکترونیکی رو دچار کمبود جدی کرده.

کوک گفته اپل تا اینجا سعی کرده این افزایش هزینه‌ها رو جذب کنه، ولی روند فعلی دیگه پایدار نیست و افزایش قیمت اجتناب‌ناپذیره.

جزئیاتی درباره میزان افزایش قیمت یا اینکه کدوم محصولا تحت تأثیر قرار می‌گیرن اعلام نشده. کوک فقط اشاره کرده که اپل حاضره از منابع مالی‌اش برای کمک به تقویت عرضه تراشه‌های حافظه استفاده کنه — ولی در این مورد هم اطلاعات بیشتری نداده.

گروه ⁦IRLeaks⁩ دوباره فعال شده و اینبار ادعا می‌کنه به داده‌های بیش از ۲۰ آژانس مسافرتی و سامانه فروش بلیت ایرانی دسترسی پیدا کرده، از جمله اسنپ‌تریپ.

بر اساس آگهیشون، بیشتر از ۱۰۷ میلیون رکورد دارن که شامل اطلاعات هویتی کاربرا، سابقه خرید بلیت و جزئیات رزرو سفر می‌شه. قیمت پیشنهادیشونم ۶۰ هزار دلار هست.

مدیرعامل اسنپ‌تریپ اما موضع متفاوتی داره؛ می‌گه نه اسنپ‌تریپ هک شده نه بقیه آژانس‌های نامبرده. اونی که هک شده فرانگر هست، یه پرووایدر واسطه در بازار. اسنپ‌تریپ هم از یه سال پیش همکاریش رو با فرانگر قطع کرده و داده‌های موجود محدود و مربوط به ۲۰۲۴ هست.

گروه ⁦IRLeaks⁩ مهر ۱۴۰۳ اعلام کرده بود به خاطر سیاست‌های تلگرام فعالیتشو برای همیشه متوقف می‌کنه — ولی الان برگشتن. دلیلی که خودشون می‌دن «بی‌توجهی مدیران به امنیت داده‌هاست». سابقه‌شونم کم نیست؛ هک تپسی، اتاقک و اسنپ‌فود قبلاً به نامشون ثبت شده.

این نوع داده‌ها — اگه ادعاشون درست باشه — می‌تونه برای فیشینگ و جعل هویت به کار بره.

🔴 طالبان گوشی‌های هوشمند رو برای کارمندان دولتی ممنوع کرد

طالبان به مقام‌های عالی‌رتبه، پایین‌رتبه، مجاهدین و کارمندان دولت گفته که دیگه حق استفاده از گوشی هوشمند ندارن. طبق بخشنامه، اگه کسی تخلف کنه، نیروهای امنیتی گوشیش رو خرد می‌کنن و قضات هم مجازات شرعی و قانونی براش در نظر می‌گیرن.

هرگونه استثنا توی این قانون فقط با دستور کتبی «هیبت‌الله آخوندزاده»، رهبر طالبان، امکان‌پذیره.

دلایلی که طالبان اعلام کرده اینا: جلوگیری از درز اطلاعات محرمانه، کاهش اتلاف وقت کارمندان و کنترل اخبار اعتراضات مردمی.

به نظر می‌رسه این ممنوعیت از همین الان اجرایی شده. برخی تحلیلگران هم نگرانن که این سخت‌گیری‌ها زمینه‌ساز ممنوعیت سراسری برای همه شهروندان افغانستان در آینده بشه.

امارات از الان به بعد اجازه نمی‌ده بچه‌های زیر ۱۵ سال اکانت شبکه اجتماعی داشته باشن.

با یه قانون جدید، امارات اولین کشور عربی شده که حداقل سن ۱۵ سال رو برای شبکه‌های اجتماعی تعیین کرده. بچه‌های زیر این سن نه می‌تونن اکانت بسازن، نه کامنت بذارن، نه محتوا به اشتراک بذارن. پلتفرم‌ها هم موظفن اکانت‌های اینا رو حذف کنن.

نوجوانای ۱۵ تا ۱۶ ساله هم فقط با نظارت مستقیم والدین و کنترل‌های جدی می‌تونن از این اپ‌ها استفاده کنن.

شرکت‌های فناوری ۱۲ ماه وقت دارن سیستم‌های پیشرفته احراز هویت دیجیتال و ⁦AI⁩ رو برای تأیید سن کاربرا راه بندازن. از اون به بعد، خوداظهاری سن — که کاربر خودش تاریخ تولدش رو وارد کنه — دیگه قبول نمی‌شه.

این تصمیم هم بخشی از موجیه که این روزا داره دنیا رو برمی‌داره: کشورهای مختلف دارن برای حفاظت از سلامت روان و امنیت بچه‌ها، محدودیت‌های آنلاین رو جدی‌تر می‌کنن.

مدل ⁦GLM-5.2⁩ الان صدرنشین ⁦Code Arena⁩ هست — بعد از اینکه ⁦Fable 5⁩ از رتبه‌بندی حذف شد.

این مدل ⁦Open Source⁩ چینی تونسته از رقبای انحصاری جلو بزنه و نشون بده که مدل‌های ⁦Open Source⁩ می‌تونن تو سخت‌ترین بنچمارک‌های کدنویسی دنیا هم پیشتاز باشن. 🤖

پیام این رتبه‌بندی اینه که دسترسی آزاد، شفافیت معماری، و قیمت‌گذاری انعطاف‌پذیر می‌تونن با هم ترکیبی بسازن که رسیدن بهش برای مدل‌های بسته، با تمام محدودیت‌هاشون، سخته.

حالا این سوال جدیه — آیا دوران انحصار ⁦Claude⁩ و مدل‌های بسته داره به پایان می‌رسه؟

یه مقایسه از طراحی آیکون‌های ⁦iOS 26⁩ و ⁦iOS 27⁩ 👀

اپل بین این دو نسخه سبک آیکون‌هاش رو تغییر داده — و این تصویر هر دو طراحی رو کنار هم می‌ذاره تا فرقشون رو واضح‌تر ببینی. وقتی ⁦iOS 26⁩ و ⁦iOS 27⁩ رو این‌طوری کنار هم می‌ذاری، تغییر سبک آیکون‌ها خیلی بهتر به چشم میاد.

نظرت کدومه؟

رئیس هوش مصنوعی پنتاگون، ⁦Cameron Stanley⁩، تو یه سند رسمی دادگاهی تأیید کرده که نسخه دولتی ⁦Grok⁩ — یعنی ⁦Grok Gov⁩ — نقش کلیدی داشته تو حملات آمریکا به ایران.

بر اساس این سند، نیروهای آمریکایی با کمک این مدل تونستن در فقط ۹۶ ساعت، بیش از ۲۰۰۰ مهمات رو به ۲۰۰۰ هدف دقیق در ایران بزنن — عملیاتی که بهش می‌گن ⁦Epic Fury.⁩

این مدل فقط برای هدف‌گیری استفاده نشده؛ برنامه‌ریزی نظامی، تحلیل موقعیت دشمن، لجستیک و حتی نوشتن گزارش‌ها هم با کمکش انجام شده.

اولین باریه که استفاده از یه ⁦LLM⁩ توی ⁦kill chain⁩ واقعی یه عملیات نظامی رسماً تأیید و مستند شده — اون هم از یه شرکت خصوصی مثل ⁦xAI.⁩ 🤖

این بیانیه در چارچوب یه دعوای حقوقی بر سر دیتاسنتر ⁦Colossus 2⁩ نزدیک ممفیس داده شده؛ دیتاسنتری که پنتاگون اون رو «حیاتی برای امنیت ملی» می‌دونه.

آنتروپیک یه قابلیت جدید به ⁦Claude Code⁩ اضافه کرده: ⁦Artifacts.⁩

کارش اینه که کدها و داده‌های پیچیده رو تبدیل می‌کنه به یه صفحه وب زنده و گرافیکی — یعنی مدیرا و اعضای تیم که فنی نیستن دیگه لازم نیست کد بخونن. تغییرات پروژه، نمودارها، روند کار، همه رو می‌تونن به صورت بصری روی کامپیوتر یا موبایل ببینن. ⚡

از نظر امنیتی هم آنتروپیک می‌گه بالاترین استانداردها رو رعایت کرده و داده‌های حساس شرکت‌ها بیرون از سازمان درز نمی‌کنن.

شرکت ⁦OpenAI⁩ هم چند وقت پیش یه ابزار مشابه با اسم ⁦Sites⁩ معرفی کرده بود، ولی آنتروپیک با ⁦Artifacts⁩ بیشتر روی گزارش‌دهی راحت‌تر، حل سریع‌تر باگ‌ها و جلب رضایت مدیرای غیرفنی تمرکز کرده.

دیگه لازم نیست برای هر کار تکراری یه ⁦Prompt⁩ جدید بنویسی.

تیم ⁦OpenAI⁩ یه قابلیت جدید برای ⁦Codex⁩ معرفی کرده به اسم ⁦Record & Replay.⁩ ایده‌ش ساده‌ست: یه بار گردشِ کارت رو بهش نشون می‌دی، بقیه‌ش رو خودش یاد می‌گیره و تبدیل می‌کنه به یه مهارت قابل استفاده.

مثلاً وقتی داری فرم هزینه پر می‌کنی یا درخواست مرخصی ثبت می‌کنی — ⁦Codex⁩ اینا رو ضبط می‌کنه و ازشون یه مهارت می‌سازه که بعداً می‌تونی ببینیش، ویرایشش کنی، و هر وقت خواستی دوباره ازش استفاده کنی.

شروع و توقف ضبط هم کاملاً دست خودته.

این یعنی به جای نوشتن ⁦Prompt⁩ های طولانی، کافیه یه بار کار رو نشون بدی — ⁦AI⁩ بقیه‌ش رو می‌فهمه. 🤖

جنسن هوانگ، مدیرعامل ⁦Nvidia⁩، می‌گه ترسیدن از ⁦AI⁩ و اینکه فکر کنیم جای آدم‌ها رو می‌گیره، بزرگ‌ترین اشتباه استراتژیک این دوره‌ست.

از نظرش، ⁦AI⁩ یه تقویت‌کننده‌ست، نه یه جایگزین. پتانسیل آدم‌ها رو بالا می‌بره و به بازسازی زیرساخت‌های صنعتی کمک می‌کنه.

هوانگ پیش‌بینی می‌کنه یه موج بزرگ از سازنده‌ها و تولیدکننده‌های خلاق در راه هست. چون ⁦AI⁩ «چطور» انجام دادن کار رو بر عهده می‌گیره تا آدم بتونه روی «چرا» و «طراحی» تمرکز کنه. اینجوری تکنسین‌ها و مهندس‌ها به ابزارهایی دسترسی پیدا می‌کنن که قبلاً فقط ابرشرکت‌ها داشتن.

از نگاه هوانگ، ⁦AI⁩ رقیب کارگرا نیست — یه «کارخانه جیبی» هست برای هر کسی که مفهوم کار رو از «فروش زمان» به «خلق ارزش» تغییر می‌ده. 🔥

داریو آمودی اخیراً از یه پروژه امنیتی پرده برداشته که ارزش خوندن داره.

مدل ⁦Mythos⁩ آنتروپیک ۲۷۱ تا آسیب‌پذیری امنیتی توی فایرفاکس پیدا کرده. فایرفاکس یه مرورگر باسابقه‌ست و کدهاش سال‌هاست زیر ذره‌بین بوده — پس این حجم از باگ کشف‌شده عدد کمی نیست.

آنتروپیک بعد از این کشف، مدل رو عمومی نکرد. آمودی خودش گفته از این تصمیم ضرر تجاری سنگینی خوردن، ولی ترجیح دادن اول به تیم امنیتی فایرفاکس فرصت بدن حفره‌ها رو پچ کنن، قبل از اینکه مهاجما بتونن از همون ابزار برای حمله استفاده کنن.

آنتروپیک از این تجربه به عنوان نمونه‌ای از ⁦AI⁩ در نقش سیستم ایمنی اینترنت یاد می‌کنه — ابزاری که می‌تونه کدهای پیچیده رو با سرعتی فراتر از توان انسانی بررسی کنه.

یه استاندارد جدید داره میاد که می‌تونه کل ماجرای اینترنت ماهواره‌ای رو زیر و رو کنه.

اسمش 5⁦G NR-NTN⁩ هست. توی روش فعلی ⁦Direct-to-Cell⁩، ماهواره‌ها سعی می‌کنن نقش دکل‌های مخابراتی زمینی رو شبیه‌سازی کنن — که هرچی کاربر بیشتر بشه، ظرفیت کمتر و کارایی پایین‌تر می‌شه. ولی توی ⁦NR-NTN⁩، ماهواره یه بخش پویا از شبکه‌ست، نه یه دکل مصنوعی. نتیجه‌اش اینه که بازدهی شبکه حدود ۴ تا ۱۰ برابر بهتر می‌شه.

یه چیز مهم دیگه‌ام اینه که دیگه فقط پیام‌رسانی نیست — تماس صوتی باکیفیت و انتقال داده سریع‌تر هم توش جا داره.

شرکت ⁦Qualcomm⁩ می‌گه مودم ⁦X105⁩ اولین پلتفرمی هست که به‌صورت بومی از این فناوری پشتیبانی می‌کنه و از نیمه دوم امسال وارد دستگاه‌ها می‌شه. ⁦SpaceX⁩ هم در این مسیر همکاری داره.

هدف بلندمدت، کم کردن وابستگی ⁦Starlink⁩ به اپراتورهای سنتیه. ولی این یه‌شبه اتفاق نمی‌افته — برای اینکه شبکه‌ای کاملاً مستقل از اپراتورها داشته باشیم، کل اکوسیستم موبایل باید تغییرات خیلی بزرگ‌تری رو از سر بگذرونه.

مدل ⁦GLM-5.2⁩ شرکت ⁦Zhipu AI⁩ الان ⁦Open Source⁩ هست و با کسری از قیمت رقباش در دسترسه. این یه اتفاق ساده نیست.

استراتژی‌شون همون الگوییه که چین تو فولاد و انرژی‌های تجدیدپذیر اجرا کرد: تولید ارزون‌تر، عرضه گسترده‌تر، تصاحب بازار. هدفشون اینه که «خندق اقتصادی» مایکروسافت و گوگل رو — که رو اشتراک‌های گرون بنا شده — فرو بریزن.

اسمش «دامپینگ دیجیتال» هست: ارزون‌فروشی با هدف حذف رقیب. اگه موفق بشن، با ⁦Intelligence Deflation⁩ روبرو می‌شیم — یعنی ⁦Frontier AI⁩ از یه کالای لوکس به یه کالای عمومی مثل برق تبدیل می‌شه. این «کالایی‌سازی هوش» یه وابستگی جهانی به زیرساخت چینی می‌سازه.

منطق پشتش اینه که ⁦AI⁩ یه نرم‌افزار با هزینه بازتولید نزدیک به صفر هست. چین این رو فهمیده — غرب هنوز داره با مدل ذهنی «⁦AI⁩ گرونه، پس باید گرون فروخته بشه» بازی می‌کنه. 🤖

عراق تا دو هفته پیش داشت با اشتراک‌های غیرقانونی ⁦Starlink⁩ مقابله می‌کرد — حالا مجوز رسمیش رو صادر کرده.

دولت عراق به‌طور رسمی اجازه فعالیت ⁦Starlink⁩ رو داده و راه برای ورود اینترنت ماهواره‌ای ⁦SpaceX⁩ به این کشور باز شده. این تصمیم می‌تونه یکی از مهم‌ترین قدم‌های بغداد در مسیر توسعه زیرساخت‌های دیجیتالش باشه.

ماجرا توی دیدار «تام باراک»، نماینده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا، با «علی الزیدی» نخست‌وزیر عراق مطرح شد. پیش از این هم دولت عراق از نهادهای مسئول خواسته بود روندهای اداری و قانونی مرتبط با فعالیت ⁦SpaceX⁩ رو تسهیل کنن.

الان زمینه برای شروع هرچه سریع‌تر ⁦Starlink⁩ توی عراق آماده‌ست. ⚡

🔴 دسترسی بدون ⁦VPN⁩ به ⁦ChatGPT⁩، ⁦Grok⁩ و ⁦Spotify⁩ برای کاربران ایرانی دوباره قطع شده.

چند هفته‌ای بود که این سرویس‌ها بدون فیلترشکن باز می‌شدن، ولی از دقایقی پیش اوضاع برگشته به حالت قبل و ⁦VPN⁩ دوباره لازمه. هنوز مشخص نیست این یه اختلال موقتیه یا دسترسی کامل بسته شده.

کارشناسان از همون اول هم گفته بودن که این باز شدن‌ها ربطی به رفع تحریم نداره — احتمالاً ترافیک کاربرا بدون اطلاع و رضایتشون داشت هدایت می‌شد. این نوع کار می‌تونه تبعات فنی، سیاسی و کسب‌وکاری داشته باشه.

شما هم دسترسی‌تون قطع شده؟

آمودی، مدیرعامل ⁦Anthropic⁩، یه موضع جنجالی گرفته: مدل‌های چینی رو «سایه‌ای از هوش واقعی» می‌دونه و می‌گه این رقبا هیچ‌وقت به پای شرکت‌های پیشرو نمی‌رسن.

استدلالش اینه که دسترسی همگانی به مدل‌های قوی چینی یا ⁦Open Source⁩، «خندق» (سد دفاعی در برابر رقبا) شرکت‌های پیشرو رو خراب نمی‌کنه. چون جوهر اصلی این رقابت، خودِ هوشمندی هست — نه صرفاً در دسترس بودن مدل.

با توجه به اینکه توانایی‌های ⁦AI⁩ هر سال حدود ۱۰ برابر می‌شه، رهبرهای بازار همیشه یه نسل جلوتر از بقیه‌ان. به همین خاطر کاربرهای حرفه‌ای برای کارهای حساس، هیچ‌وقت یه مدل عقب‌افتاده رو صرفاً به‌خاطر ارزون‌تر بودنش انتخاب نمی‌کنن.

تشبیه خودش هم جالبه: انتخاب کارآموز به‌جای جراح متخصص برای جراحی قلب — چون تخفیف می‌ده. واضحه که هیچ‌کس این کارو نمی‌کنه.

از دیدش این شکاف نسلی آنقدر عمیق می‌شه که رسیدن به رهبرهای بازار ⁦AI⁩ عملاً غیرممکن می‌شه — و این حرف رو مستقیم خطاب به رقبای چینی می‌زنه. 🔥

⚡ داریو آمودی، مدیرعامل ⁦Anthropic⁩، یه حرفی زده که کمتر کسی دوست داره بشنوه.

از نظرش، هوش مصنوعی پیشرو — مدل‌هایی که در لبه توانایی‌های بشری کار می‌کنن — دیگه یه تکنولوژی معمولی نیست. یه سیاه‌چاله مالیه که برای بقا باید کل اقتصاد کره زمین رو ببلعه. مرز بین موفقیت و فروپاشی در این صنعت، با ارقامی سنجیده می‌شه که تا همین چند وقت پیش فقط تو بودجه ابرقدرت‌ها دیده می‌شد.

آمودی می‌گه اگه درآمدها به ۱ تریلیون دلار نرسه، هیچ پوشش ریسکی روی زمین نمی‌تونه جلوی فروپاشی این صنعت رو بگیره. دیگه بحث استارتاپ و سرمایه‌گذاری معمولی نیست — این یه چاه ویله که برای پر شدن، نیاز به خلق ارزش در ابعادی داره که تا حالا سابقه نداشته.

هزینه‌های زیرساخت — سخت‌افزارها و مراکز داده عظیمی که مدل‌ها روشون اجرا می‌شن — به قدری بالاست که انگار داریم یه خورشید مصنوعی دیجیتالی می‌سازیم. این مسابقه دیگه بر سر هوشمندتر بودن نیست؛ بر سر توانایی مالی برای زنده موندن زیر بار بدهیه.

هوش مصنوعی داره به یه قمار بزرگ تبدیل می‌شه: یا همه چیز به دستت می‌رسه، یا کل سرمایه‌ات تو خلاء نابود می‌شه.

تو اقتصاد خودمون هم این مفهوم آشناست — مثل اون پروژه‌های عظیم ملی که اگه به بهره‌برداری کامل نرسن، کل سیستم بانکی رو با خودشون می‌کشن پایین.

صبح بیدار بشی و صندوق ایمیلت خالی باشه — هر روز. دن شیپر این رو با ⁦Codex⁩ عملی کرده.

سیستمش اینطوریه: یه صفحه کاربری ساده بهش نشون می‌ده که ⁦AI⁩ چه پاسخ‌هایی آماده کرده. اگه جواب خوب بود، یه دکمه می‌زنه و ارسال می‌شه. اگه نیاز به تغییر داشت، با یه دستور صوتی یا متنی ساده می‌گه چی رو درست کنه — و سیستم سریع ویرایشش می‌کنه.

چیزی که این کار رو از یه ⁦chatbot⁩ معمولی جدا می‌کنه اینه که ⁦AI⁩ به داده‌های واقعی کارش وصله، نه اینکه فقط یه متن کلی تولید کنه. این تفاوت بزرگیه.